Hai người thường đem thái độ của công chúng Anh ra làm trò giải trí, cứ như thể cô thiếu nữ ấy đang ở vào vị thế có thể nhờ cậy họ; nhưng thực chất, công chúng Anh lúc bấy giờ hoàn toàn thờ ơ với cô tiểu thư Isabel Archer, người mà gia tài đã đưa cô đến — như lời người anh họ nhận xét — ngôi nhà buồn tẻ nhất nước Anh. Người bác bị bệnh gút của cô rất ít khi tiếp khách, còn bà Touchett, do không duy trì quan hệ với hàng xóm của chồng, nên cũng chẳng trông mong gì những chuyến ghé thăm từ họ. Dẫu vậy, bà lại có một sở thích kỳ lạ; bà rất thích nhận danh thiếp. Đối với những buổi giao lưu xã tạc thông thường, bà chẳng mặn mà gì mấy; nhưng không gì khiến bà vui hơn việc thấy chiếc bàn ở sảnh ngập tràn những mảnh bìa hình chữ nhật mang tính biểu tượng ấy. Bà tự đắc mình là một người rất công bằng, và đã thấu triệt chân lý tối thượng rằng trên đời này chẳng có gì cho không biếu không. Trong vai trò nữ chủ nhân của Gardencourt, bà chưa từng tham gia vào các hoạt động xã hội, và cũng chẳng thể mong đợi vùng quê xung quanh lại đi săm soi từng bước đi của bà. Thế nhưng, thật khó mà chắc rằng bà không cảm thấy bất bình khi chẳng mấy ai chú ý đến mình, và việc bà tự chuốc lấy thất bại trong việc tạo ảnh hưởng tại chốn thôn quê phần nào cũng giải thích cho giọng điệu chua cay mỗi khi bà nhắc đến quê hương thứ hai của chồng. Isabel bỗng rơi vào hoàn cảnh oái oăm là phải bênh vực nền hiến pháp Anh trước mặt bà cô; bởi bà Touchett đã nhiễm thói quen châm chọc văn bản đáng kính ấy. Isabel luôn thấy thôi thúc muốn rút hết những cây kim ra; không phải vì cô tưởng chúng có thể gây tổn hại gì cho tấm da cừu già cỗi, mà vì cô nghĩ lẽ ra bà cô nên dùng sự sắc sảo của mình vào việc hữu ích hơn. Bản thân cô cũng hay soi mói — đó là tính cách đi liền với tuổi tác, giới tính và quốc tịch của cô; nhưng cô đồng thời cũng rất đa cảm, và sự khô khan của bà Touchett có thứ gì đó khơi nguồn cho những xúc cảm luân lý trong cô.

— Giờ thì quan điểm của cô là gì? — cô hỏi bà cô. — Khi đã chỉ trích mọi thứ ở đây, cô phải có một quan điểm chứ. Quan điểm của cô có vẻ chẳng phải của người Mỹ — cô từng chê mọi thứ bên đó đều khó chịu. Khi tôi chỉ trích, tôi có quan điểm của riêng mình; hoàn toàn là quan điểm Mỹ đấy!

— Cô gái quý mến của tôi ơi, — bà Touchett đáp, — trên đời này có bao nhiêu người có óc phán đoán thì có bấy nhiêu quan điểm. Cô có thể bảo thế thì chẳng mấy ai số lượng nhiều nhặn gì! Người Mỹ ư? Không đời nào; nghe mới hẹp hòi làm sao. Quan điểm của tôi, tạ ơn Chúa, mang tính cá nhân!

Isabel thầm nghĩ đây là một câu trả lời hay hơn những gì cô thừa nhận; nó miêu tả khá chuẩn xác cách đánh giá của chính cô, chỉ là nếu cô nói ra thì nghe sẽ không hay lắm. Thốt ra những lời ấy từ miệng một người chưa từng trải và ít kinh nghiệm hơn bà Touchett thì sẽ mang tiếng là khiếm nhã, thậm chí ngạo mạn. Dù vậy, cô vẫn mạo hiểm đem ra bàn luận với Ralph, người mà cô trò chuyện cùng rất nhiều và những cuộc trò chuyện ấy cho phép cô thoải mái bộc lộ sự phóng khoáng. Người anh họ của cô, theo cách nói thông thường, rất hay trêu chọc cô; anh sớm tạo dựng được tiếng tăm là kẻ coi mọi chuyện chỉ là trò đùa, và anh không phải là người bỏ qua những đặc quyền mà tiếng tăm ấy mang lại. Cô cáo buộc anh tội danh thiếu nghiêm túc đáng ghét, cười cợt mọi thứ, bắt đầu từ chính bản thân anh. Chút lòng tôn kính ít ỏi mà anh có đều dồn hết vào người cha; còn lại, anh đem khiếu hài hước của mình ra đùa cợt một cách bừa bãi: từ đứa con trai của cha mình, đôi phổi yếu ớt, cuộc đời vô dụng, người mẹ kỳ quặc của gã đàn ông này, cho đến những người bạn (đặc biệt là Lãnh chúa Warburton), quê hương thứ hai lẫn quê hương bản quán, và cả cô em họ đáng yêu mới tìm lại được. — Tôi giữ một ban nhạc ở tiền sảnh, — có lần anh nói với cô. — Nó nhận lệnh chơi không ngừng nghỉ; nó đem lại cho tôi hai lợi ích tuyệt vời. Nó ngăn âm thanh của thế giới lọt vào các phòng riêng, và nó khiến thiên hạ nghĩ rằng bên trong đang diễn ra những vũ hội linh đình. Quả thực, âm nhạc khiêu vũ là thứ bạn thường nghe thấy mỗi khi bước vào tầm nghe của ban nhạc nhà Ralph; những điệu waltz sôi động nhất cứ thế văng vẳng trong không gian. Isabel thường cảm thấy bực bội trước tiếng đàn vĩ cầm không dứt ấy; cô ước gì mình được bước qua cái tiền sảnh, theo cách gọi của anh họ, để vào các phòng riêng. Chẳng bận tâm gì việc anh từng quả quyết rằng đó là nơi vô cùng ảm đạm; cô sẵn lòng đứng ra quét dọn và sắp xếp lại mọi thứ. Thật chẳng phải phép chút nào khi cứ bắt cô đứng bên ngoài; để trừng phạt anh, Isabel liên tục dùng ngọn roi sắc bén của sự thông tuệ để đả kích. Phải thừa nhận rằng sự sắc sảo của cô phần lớn được dùng để tự vệ, bởi người anh họ cứ thích gọi cô là “Columbia” và cáo buộc cô có lòng ái quốc nóng bỏng đến mức thiêu rụi mọi thứ. Anh vẽ một bức biếm họa về cô trong đó cô hiện lên là một thiếu nữ vô cùng xinh đẹp, ăn vận theo mốt thời thượng, khoác lên mình những nếp gấp của lá quốc kỳ. Nỗi sợ lớn nhất trong đời Isabel vào giai đoạn trưởng thành này là bị coi là kẻ hạn hẹp; điều cô sợ tiếp theo sau đó là bản thân thực sự trở thành con người như vậy. Tuy nhiên, cô chẳng mảy may ngần ngại hùa theo ý anh và giả vờ thở dài luyến tiếc những nét quyến rũ của quê hương. Cô sẽ làm một người Mỹ đúng như ý anh muốn, và nếu anh thích cười cợt cô, cô sẽ cung cấp cho anh khối thứ để làm trò. Cô bênh vực nước Anh trước mặt mẹ anh, thế nhưng khi Ralph cố tình ca ngợi xứ sở này cốt để chọc tức cô, cô lại tìm ra đủ mọi điểm để tranh luận với anh. Thực ra, chất vị của xứ sở nhỏ bé chín muồi này đối với cô ngọt ngào chẳng khác nào hương vị của trái lê tháng Mười; và sự thỏa mãn ấy chính là nguồn cội của tinh thần phấn chấn giúp cô có thể đón nhận những lời trêu chọc của anh họ rồi đáp trả lại không kém phần. Nếu có lúc tâm trạng cô chùng xuống, ấy không phải vì cô nghĩ mình bị đối xử bất công, mà vì cô bỗng thấy thương hại Ralph. Cô cảm thấy anh đang nói chuyện như một kẻ mù lòa và chẳng mấy thật lòng trong những lời mình thốt ra. — Em chẳng hiểu anh bị làm sao nữa, — có lần cô nhận xét với anh; — nhưng em nghi ngờ anh là một kẻ bịp bợm lớn đấy.

— Đó là đặc quyền của cô, — Ralph đáp, vốn chưa từng quen với cách nói chuyện sỗ sàng như vậy.

— Em chẳng biết anh quan tâm đến điều gì; em không nghĩ anh quan tâm đến bất cứ thứ gì. Anh chẳng thực sự thích nước Anh khi anh ca ngợi nó; anh cũng chẳng màng đến nước Mỹ ngay cả khi anh giả vờ chì chiết nó.

— Anh chẳng quan tâm đến điều gì ngoài em, cô em họ quý mến ạ, — Ralph nói.

— Ngay cả khi tin được điều đó, em cũng thấy rất mừng rồi.

— À này, anh rất hy vọng thế! — chàng trai thốt lên.

Isabel hoàn toàn có thể tin điều đó mà không sợ xa rời sự thật. Anh nghĩ về cô rất nhiều; hình bóng cô luôn hiện diện trong tâm trí anh. Vào khoảng thời gian mà những suy nghĩ từng là gánh nặng lớn đối với anh, sự xuất hiện bất ngờ của cô — chẳng hứa hẹn điều gì và như một món quà hào phóng từ số phận — đã làm tươi mới và vực dậy chúng, chắp cho chúng đôi cánh và cho chúng một lý do để bay lượn. Tội nghiệp Ralph đã đắm chìm trong u sầu ròng rã nhiều tuần lễ; viễn cảnh của anh, vốn dĩ ảm đạm, nay lại trùm lên bóng tối của một tầng mây sâu thẳm hơn. Anh đâm ra lo lắng cho người cha, người mà căn bệnh gút vốn chỉ quanh quẩn ở chân nay đã bắt đầu lan lên những vùng hiểm yếu hơn. Lão ông đã lâm bệnh nặng vào mùa xuân, và các bác sĩ đã thì thầm với Ralph rằng một cơn phát bệnh nữa sẽ khó lòng mà chống đỡ. Lúc này đây, ông có vẻ đã trút bỏ được cơn đau, nhưng Ralph không tài nào gạt bỏ được mối nghi ngờ rằng đây chỉ là một thủ đoạn của kẻ thù đang chực chờ đánh úp khi anh lơi là phòng bị. Nếu mưu kế ấy thành công, hy vọng kháng cự sẽ chẳng còn bao nhiêu. Ralph vẫn luôn đinh ninh rằng cha mình sẽ sống thọ hơn anh — rằng tên anh sẽ là cái tên đầu tiên bị gọi đi một cách lạnh lùng. Cha và con vốn là những người bạn tri kỷ, và ý nghĩ phải đối mặt một mình với phần đời nhạt nhẽo còn lại chẳng có gì là thú vị đối với chàng trai, người vẫn luôn ngầm cậy nhờ sự giúp đỡ của đấng sinh thành để vực dậy một hoàn cảnh tồi tệ. Trước viễn cảnh mất đi chỗ dựa lớn lao nhất, Ralph thực sự đánh mất đi nguồn cảm hứng duy nhất của đời mình. Giá như họ có thể cùng lúc lìa đời thì mọi chuyện đã đành; nhưng nếu không có sự khích lệ từ người cha bên cạnh, anh khó lòng đủ kiên nhẫn để chờ đến lượt mình. Anh chẳng có động lực nào từ suy nghĩ rằng mình là kẻ không thể thiếu đối với mẹ; nguyên tắc sống của mẹ anh là không bao giờ biết hối tiếc. Đương nhiên anh cũng tự nhủ rằng thật chẳng mấy hiếu thảo khi lại mong muốn người cha năng nổ chứ không phải người mẹ cam chịu là kẻ phải nếm trải vết thương lòng; anh nhớ rằng lão ông vẫn luôn coi những dự đoán của chính mình về cái chết cận kề chỉ là một trò ngụy biện khôn khéo, và ông rất sẵn lòng bác bỏ nó bằng cách chết trước. Thế nhưng trong hai chiến thắng: một là bác bỏ luận điệu của cậu con trai nguỵ biện, hai là níu kéo thêm một thời gian nữa sự tồn tại mà, dù có bao nhiêu phiền muộn đi chăng nữa, ông vẫn tận hưởng — Ralph cho rằng việc hy vọng điều sau được ban ơn cho ông chủ Touchett chẳng có gì là tội lỗi.

Đó là những vấn đề rắc rối, nhưng sự xuất hiện của Isabel đã đặt dấu chấm hết cho việc anh cứ mãi bận tâm suy nghĩ về chúng. Nó thậm chí còn gợi ra rằng có lẽ vẫn có sự bù đắp cho nỗi buồn chán tột cùng khi phải sống sót sau người cha đáng kính của mình. Anh tự hỏi liệu mình có đang nảy sinh “tình yêu” với cô gái bộc trực đến từ Albany này hay không; nhưng rồi anh tự đánh giá là nhìn chung thì không. Sau khi quen cô được một tuần, anh đã hoàn toàn chắc chắn về điều này, và mỗi ngày trôi đi cảm giác ấy lại càng thêm củng cố. Lãnh chúa Warburton đã đúng về cô; cô thực sự là một nhân vật thú vị. Ralph tự hỏi làm thế nào mà người hàng xóm của họ lại nhận ra điều đó nhanh đến thế; rồi anh lại tự nhủ rằng đó chỉ là một minh chứng nữa cho tài năng xuất chúng của người bạn mà anh vẫn luôn vô cùng ngưỡng mộ. Nếu cô em họ của anh chẳng mang lại gì hơn ngoài sự giải trí, Ralph thừa nhận đó là một hình thức giải trí bậc cao. — Một tính cách như thế, — anh tự nhủ, — một nguồn năng lượng đầy đam mê hiện diện ngay trước mắt là điều tuyệt vời nhất trên đời. Nó còn tuyệt hơn cả tác phẩm nghệ thuật xuất sắc nhất — hơn một bức phù điêu Hy Lạp, hơn một họa phẩm vĩ đại của Titian, hơn cả một nhà thờ Gothic. Thật dễ chịu làm sao khi được đối xử tử tế ở nơi mà ta ít ngờ tới nhất. Chưa bao giờ tôi thấy chán nản và tẻ nhạt hơn cái tuần trước khi cô ấy đến; chưa bao giờ tôi ít mong đợi điều gì tốt đẹp sẽ xảy ra đến thế. Bỗng nhiên tôi nhận được một bức tranh Titian qua đường bưu điện để treo lên tường — một bức phù điêu Hy Lạp để gắn trên lò sưởi. Chìa khóa của một tòa công trình tuyệt đẹp được nhét vào tay tôi, và tôi được bảo hãy bước vào và chiêm ngưỡng. Cậu trai tội nghiệp của ta ơi, cậu đã quá vô ơn đấy, giờ thì tốt hơn hết là hãy nằm yên và đừng bao giờ cằn nhằn nữa. Cảm xúc trong những suy nghĩ ấy rất chuẩn xác; thế nhưng việc Ralph Touchett thực sự được trao chìa khóa vào tay lại không hoàn toàn đúng sự thật. Cô em họ của anh là một thiếu nữ vô cùng rạng rỡ, kẻ mà như anh nói, phải mất rất nhiều thời gian mới hiểu hết; nhưng cô cần phải được thấu hiểu, và thái độ của anh đối với cô, dẫu mang tính chiêm nghiệm và soi xét, lại không phải là sự phán xét. Anh quan sát công trình ấy từ bên ngoài và vô cùng ngưỡng mộ; anh nhìn qua những khung cửa sổ và thu về ấn tượng về những tỷ lệ cân đối không kém. Thế nhưng anh cảm thấy mình chỉ nhìn thấy nó qua những khoảnh khắc chớp nhoáng và chưa từng thực sự đứng dưới mái nhà ấy. Cánh cửa đã khóa chặt, và dẫu trong túi có chìa khóa, anh vẫn đinh ninh rằng chẳng chiếc nào trong số đó vừa vặn cả. Cô thông minh và hào phóng; đó là một bản ngã tự do và tuyệt vời; nhưng rồi cô sẽ làm gì với cuộc đời mình? Câu hỏi này thật bất thường, bởi với hầu hết phụ nữ, người ta chẳng có dịp nào phải đặt ra nó. Hầu hết phụ nữ chẳng làm gì với cuộc đời họ cả; họ chờ đợi, trong những dáng vẻ ít nhiều thụ động và duyên dáng, để có một người đàn ông đi qua lối đó và ban cho họ một định mệnh. Điểm độc đáo của Isabel nằm ở chỗ cô tạo cho người ta ấn tượng rằng cô có những dự định của riêng mình. — Bất cứ khi nào cô ấy thực hiện chúng, — Ralph tự nhủ, — cầu trời cho tôi có mặt ở đó để chứng kiến!

Dĩ nhiên trách nhiệm làm hướng dẫn viên cho vùng đất này thuộc về anh. Ông Touchett bị giam mình trên chiếc ghế ngồi, còn vị thế của vợ ông chẳng khác nào một vị khách khó tính; thế nên trên con đường hành xử mở ra trước mắt Ralph, nghĩa vụ và sở thích đã hòa quyện vào nhau một cách nhịp nhàng. Anh không phải là người thích đi bộ đường dài, nhưng anh thường dạo quanh khuôn viên cùng cô em họ — một trò giải tiêu khiển mà thời tiết vẫn cứ ủng hộ với sự dai dẳng nằm ngoài dự liệu có phần ảm đạm của Isabel về khí hậu; và vào những buổi chiều dài, mà độ dài ấy chỉ là thước đo cho sự háo hức thỏa lòng của cô, họ cùng nhau chèo thuyền trên sông, con sông thân thương nhỏ bé, theo cách gọi của Isabel, nơi bờ bên kia dường như vẫn là một phần cảnh nền của bức tranh phong cảnh; hoặc họ lái xe dạo quanh vùng quê trên chiếc xe ngựa mui trần — một chiếc xe ngựa lùn, rộng rãi, bánh dày từng được ông Touchett rất ưa chuộng, nhưng nay ông đã thôi tận hưởng. Isabel rất thích thú với nó và, khi cầm cương một cách thuần thục khiến người quản mã phải gật đầu công nhận là “rất rành nghề”, cô không bao giờ thấy chán việc điều khiển những con ngựa tuyệt hảo của người bác đi qua những con hẻm ngoằn ngoèo và những lối rẽ ngập tràn phong vị đồng quê mà cô hằng mong đợi tìm thấy; lướt qua những ngôi nhà tranh lợp mái và ghép gỗ, những quán trọ có khung cửa lưới mắt cáo và rải cát, qua những mảnh đất công cộng cổ xưa và những khoảng thoáng ẩn hiện của những công viên vắng bóng người, giữa những hàng rào cây xanh ngút ngàn của giữa mùa hè. Khi trở về nhà, họ thường thấy trà đã được dọn sẵn trên thảm cỏ và bà Touchett không ngần ngại nhúng tay vào việc đưa tách trà cho chồng. Thế nhưng phần lớn thời gian hai người vẫn ngồi im lặng; lão ông ngả đầu ra sau và nhắm nghiền mắt, còn vợ ông bận rộn với đan lát và mang vẻ thâm trầm hiếm có mà một số phu nhân vẫn dùng để ngắm nhìn chuyển động của những cây kim.

Thế rồi vào một ngày nọ, có khách ghé thăm. Sau khi dành một tiếng đồng hồ trên sông, hai người trẻ tuổi tản bộ trở về nhà và trông thấy Lãnh chúa Warburton đang ngồi dưới tán cây, say sưa trò chuyện với bà Touchett về một đề tài mà ngay cả từ khoảng cách xa cũng nhận ra sự lan man của nó. Ông đã đánh xe từ điền trang của mình sang kèm theo một chiếc vali và xin phép, như cha con ông vẫn thường mời gọi, được ở lại dùng bữa và qua đêm. Isabel, khi gặp ông nửa tiếng đồng hồ vào ngày mới đến, đã nhận ra trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy rằng cô có cảm tình với ông; quả thực ông đã để lại ấn tượng khá sâu sắc trong tâm trí nhạy bén của cô và cô đã nghĩ đến ông vài lần. Cô từng hy vọng sẽ được gặp lại ông — lại cũng hy vọng sẽ được gặp thêm vài người nữa. Gardencourt chẳng buồn tẻ chút nào; bản thân nơi này mang một vẻ đẹp vương giả, người bác ngày càng giống như một thứ ông bố nuôi tuyệt vời, và Ralph thì chẳng giống bất kỳ người anh họ nào cô từng gặp — vì ấn tượng của cô về họ hàng thường gắn liền với sự ảm đạm. Hơn thế nữa, những ấn tượng của cô vẫn còn rất tươi mới và liên tục được làm mới đến mức chẳng có chút dấu hiệu trống vắng nào xuất hiện trong tầm nhìn. Dù vậy, Isabel vẫn cần phải tự nhắc nhở bản thân rằng cô rất hứng thú với bản tính con người và niềm hy vọng lớn nhất của cô khi ra nước ngoài là được diện kiến thật nhiều người. Khi Ralph nói với cô, hệt như những lần trước: — Anh lấy làm lạ là cô lại có thể chịu đựng nổi nơi này; cô nên đi gặp gỡ vài người hàng xóm và bạn bè của chúng tôi đi, vì thực sự chúng tôi cũng có vài người đấy, dù cô có đời nào nghĩ ra được điều đó — khi anh ngỏ ý mời thứ mà anh gọi là “một đám đông” và giới thiệu cô với giới thượng lưu Anh quốc, cô đã hưởng ứng sự hiếu khách ấy và hứa trước sẽ lao mình vào cuộc vui. Tuy nhiên, ở hiện tại, những lời đề nghị ấy chẳng đi đến đâu, và có thể bật mí với độc giả rằng nếu chàng trai trì hoãn việc thực hiện chúng thì ấy là vì anh nhận ra việc phục vụ cô bạn đồng hành chẳng hề vất vả đến mức phải cần đến sự trợ giúp từ bên ngoài. Isabel đã nói với anh rất nhiều lần về những “mẫu vật”; đó là một từ chiếm vị trí quan trọng trong vốn từ vựng của cô; cô đã cho anh hiểu rằng cô muốn tận mắt chứng kiến xã hội Anh được minh họa qua những điển hình kiệt xuất.

— Nào, đằng kia có một mẫu vật kìa, — anh nói với cô khi hai người từ bờ sông đi lên và nhận ra Lãnh chúa Warburton.

— Mẫu vật của cái gì thế? — cô thiếu nữ hỏi.

— Mẫu vật của một quý tộc Anh.

— Ý anh là tất cả bọn họ đều giống ông ấy sao?

— Ồ không; không phải tất cả đều giống ông ấy đâu.

— Vậy ông ấy là một mẫu vật ưu tú rồi, — Isabel nói; — bởi vì em chắc chắn ông ấy rất tuyệt.

— Đúng vậy, ông ấy rất tuyệt. Và ông ấy cũng rất may mắn nữa.

Lãnh chúa Warburton may mắn bước tới bắt tay nữ nhân vật chính của chúng ta và bày tỏ hy vọng cô vẫn khỏe. — Nhưng tôi chẳng cần phải hỏi điều đó đâu, — ông nói, — khi mà cô vừa mới cầm mái chèo xong.

— Em có chèo thuyền một chút, — Isabel đáp; — nhưng sao ngài lại biết được vậy?

— Ồ, tôi biết hắn ta có thèm chèo đâu; hắn lười lắm, — vị lãnh chúa vừa nói vừa chỉ tay về phía Ralph Touchett kèm theo một tiếng cười.

— Anh ấy có lý do chính đáng cho sự lười biếng của mình mà, — Isabel đáp lời, hạ giọng xuống một chút.

— A, hắn ta lúc nào chẳng có lý do cho mọi thứ! — Lãnh chúa Warburton thốt lên, tiếng cười vang dội vẫn không ngớt.

— Lý do tôi không chèo thuyền là vì cô em họ của tôi chèo quá giỏi, — Ralph nói. — Con bé làm việc gì cũng giỏi. Nó chạm vào thứ gì là thứ đó hóa ngọc ngà!

— Điều đó khiến người ta muốn được chạm vào đấy, cô Archer, — Lãnh chúa Warburton tuyên bố.

— Cứ để bị chạm vào theo đúng nghĩa đi rồi ngài sẽ thấy mình chẳng bao giờ trở nên tồi tệ hơn đâu, — Isabel nói, người mà nếu thấy vui khi nghe khen mình tài năng thì cũng đủ khôn ngoan để tự ngẫm rằng sự tự đắc ấy không phải là dấu hiệu của một bộ óc nông cạn, xét việc có tới vài lĩnh vực cô thực sự xuất chúng. Mong muốn nghĩ tốt về bản thân của cô ít nhất cũng mang một chút khiêm nhường ở chỗ nó luôn cần có minh chứng để chống đỡ.

Lãnh chúa Warburton không chỉ ở lại qua đêm tại Gardencourt, mà ông còn bị thuyết phục ở lại thêm ngày thứ hai; và khi ngày thứ hai trôi qua, ông quyết định hoãn việc rời đi cho đến tận hôm sau. Trong suốt khoảng thời gian này, ông dành phần lớn lời lẽ của mình để trò chuyện với Isabel, và cô đón nhận thiện chí ấy với thái độ vô cùng duyên dáng. Cô nhận ra mình vô cùng quý mến ông; ấn tượng ban đầu ông để lại đã có sức nặng, nhưng đến cuối buổi tối quây quần bên ông, cô gần như nhìn nhận ông — dẫu chẳng chút huyễn hoặc — chẳng khác nào một người anh hùng trong tiểu thuyết. Cô lui về phòng nghỉ ngơi với cảm giác may mắn, cùng ý thức ngập tràn về những niềm hạnh phúc tiềm tàng. — Thật tuyệt khi được quen biết hai con người đáng yêu đến vậy, — cô tự nhủ, ý nói “những người đó” là người anh họ và người bạn của anh. Phải nói thêm rằng một sự cố đã xảy ra có thể coi là bài kiểm tra cho thiện chí của cô. Ông Touchett đi ngủ lúc chín giờ rưỡi, nhưng vợ ông vẫn ở lại phòng khách cùng những thành viên khác trong nhóm. Bà kéo dài thời gian thức giấc thêm chưa đầy một tiếng đồng hồ, rồi đứng dậy, thông báo với Isabel rằng đã đến lúc họ phải chúc các quý ông ngủ ngon. Isabel lúc bấy giờ vẫn chưa có ý định đi ngủ; khung cảnh đối với cô mang bầu không khí lễ hội, và những buổi tiệc tùng thì chẳng có thói quen kết thúc sớm như vậy. Thế là, chẳng chút đắn đo, cô đáp lại một cách hồn nhiên —

— Em có cần phải đi không, thưa cô? Nửa tiếng nữa em sẽ lên.

— Không thể nào có chuyện tôi đợi cô được, — bà Touchett đáp.

— Ải, cô đâu cần phải đợi! Ralph sẽ thắp nến giúp em mà, — Isabel vui vẻ nhận lời.

— Tôi sẽ thắp nến cho cô; hãy để tôi thắp nến cho cô, cô Archer! — Lãnh chúa Warburton thốt lên. — Chỉ xin là đừng trước nửa đêm nhé.

Bà Touchett đăm đăm nhìn ông một thoáng bằng đôi mắt nhỏ sáng rực rồi lạnh lùng chuyển hướng sang cô cháu gái. — Cô không thể ở lại một mình với các quý ông được. Cô không phải — cô không có ở cái Albany diễm phúc của cô đâu, cháu yêu ạ.

Isabel đứng dậy, má ửng đỏ. — Ước gì cháu đang ở đó, — cô nói.

— Ôi trời, mẹ ơi! — Ralph thốt lên.

— Kính thưa bà Touchett! — Lãnh chúa Warburton thì thầm.

— Tôi đâu có tạo ra đất nước của ngài, thưa lãnh chúa, — bà Touchett đáp với vẻ uy nghi. — Tôi đành phải chấp nhận nó như những gì tôi thấy thôi.

— Chẳng lẽ con không được ở lại với cô em họ của mình sao? — Isabel gặng hỏi.

— Tôi không biết Lãnh chúa Warburton lại là họ hàng của cô đấy.

— Có lẽ tôi nên đi ngủ thì hơn! — vị khách gợi ý. — Như thế sẽ giải quyết được mọi chuyện.

Bà Touchett thoáng lộ vẻ tuyệt vọng rồi ngồi xuống lại. — Ồ, nếu cần thiết thì tôi sẽ thức đến nửa đêm vậy.

Trong khi đó, Ralph đưa cho Isabel cây nến của cô. Anh đã quan sát nãy giờ; anh có cảm giác tâm trạng cô đang bị thử thách — một sự cố có lẽ rất thú vị. Nhưng nếu anh trông đợi một màn phừng phừng giận dữ nào đó thì anh đã phải thất vọng, bởi cô thiếu nữ chỉ cười nhẹ, gật đầu chào ngủ ngon rồi lui đi dưới sự tháp tùng của người cô. Về phần mình, anh cảm thấy khó chịu với mẹ, dẫu anh nghĩ bà làm đúng. Ở trên lầu, hai người phụ nữ tách nhau ra tại cửa phòng bà Touchett. Isabel chẳng nói lời nào trên suốt quãng đường lên.

— Dĩ nhiên là cô đang bực mình vì tôi xía vào chuyện của cô rồi, — bà Touchett nói.

Isabel suy nghĩ. — Cháu không bực, nhưng cháu ngạc nhiên — và hoang mang nhiều lắm. Cháu ở lại phòng khách thì có gì là không phải phép đâu chứ?

— Không phải phép chút nào. Thiếu nữ ở đây — trong những gia đình tử tế — không ngồi một mình với các quý ông vào đêm muộn.

— Nếu vậy cô đã đúng khi nhắc cháu, — Isabel nói. — Cháu không hiểu nổi, nhưng cháu rất vui vì đã biết điều đó.

— Tôi sẽ luôn nhắc cô, — người cô đáp, — bất cứ khi nào tôi thấy cô làm những việc mà tôi cho là quá mức tự do.

— Xin hãy cứ thế; nhưng cháu không chắc mình sẽ luôn thấy lời quở trách của cô là đúng đâu.

— Rất có thể là không. Cô quá bướng bỉnh với những ý thích của mình.

— Vâng, cháu nghĩ mình rất bướng. Nhưng cháu luôn muốn biết những điều gì là không nên làm.

— Để mà làm chúng à? — người cô hỏi.

— Để mà lựa chọn, — Isabel đáp.