Từ ngày 18 tháng 6 đến ngày 11 tháng 7 năm 1928, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI tại Mát-xcơ-va. Chu Ân Lai tham gia lãnh đạo việc triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đảm nhiệm chức vụ Tổng thư ký của đại hội. Tại đại hội, ông được bầu làm Ủy viên Trung ương.

Tại Hội nghị toàn thể lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương khóa VI, Chu Ân Lai được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương, đồng thời cùng với Hướng Trung Phát, Tô Triệu Chinh, Thái Hòa Sâm, Hạng Anh đắc cử Ủy viên Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương. Theo sự phân công của Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chu Ân Lai phụ trách công tác tổ chức và công tác quân sự của Đảng, kiêm nhiệm Tổng thư ký Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị Trung ương và Bộ trưởng Bộ Tổ chức Trung ương.

Hướng Trung Phát chủ yếu do xuất thân là công nhân, nên tại hội nghị đầu tiên của Bộ Chính trị Trung ương khóa VI Đảng Cộng sản Trung Quốc, đã được bầu làm Chủ tịch Bộ Chính trị Trung ương kiêm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Trung ương. Nhưng trình độ tư tưởng và năng lực công tác của ông đều không đạt yêu cầu. Sau "Đại hội VI", kế hoạch công tác của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc mới là do Chu Ân Lai soạn thảo và đề xuất. Trong khoảng hơn hai năm sau đó, Chu Ân Lai thực chất là người chủ trì chính đối với công tác của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tất nhiên, ngoài Hướng Trung Phát ra, Ủy ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc còn có các đồng chí khác và Lý Lập Tam được bổ sung sau đó. Nói Chu Ân Lai là người chủ trì chính trong công tác của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhìn từ vai trò thực tế mà ông phát huy trong nội bộ Trung ương sau Đại hội VI, là điều hiển nhiên.

Chu Ân Lai trong Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã giải quyết một số vấn đề then chốt liên quan đến sự sống còn của Đảng Cộng sản Trung Quốc và sự phát triển của cách mạng lúc bấy giờ.

(Một) Năm 1928, Chu Ân Lai là người đầu tiên đặt ra vấn đề xây dựng Đảng về mặt tư tưởng.

Trong công tác xây dựng Đảng, chú trọng xây dựng Đảng từ tư tưởng, đây là một trong những đặc điểm và ưu điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Sau thất bại của Đại cách mạng, bắt buộc phải chấn chỉnh và xây dựng lại Đảng. Tưởng Giới Thạch, Uông Tinh Vệ phản cộng, đông đảo đảng viên cộng sản kiên trinh không khuất phục, hy sinh dưới lưỡi đao đồ tể của bạn ngày hôm qua, kẻ thù ngày hôm nay, nhưng cũng có một số người dao động tiêu cực trước bước ngoặt tình hình, thậm chí phản bội đầu hàng kẻ thù. Do đó, Đảng Cộng sản không những phải cải tạo và xây dựng về mặt tổ chức, mà còn phải tăng cường ý chí đấu tranh kiên cường của giai cấp vô sản về mặt tư tưởng. Mặt khác, thực tiễn đấu tranh khiến Đảng có một bước chuyển biến to lớn, chính là chuyển từ thành thị sang nông thôn, sự chiếm cứ vũ trang cách mạng đã bắt đầu, đông đảo tiểu tư sản chủ yếu là nông dân đã ùn ùn gia nhập hàng ngũ cách mạng. Đến tháng 11 năm 1928, trong thành phần đảng viên đã có 75% là nông dân. Đối với họ, tổ chức đã kết nạp vào Đảng, đồng thời phải thấy được sự phát triển và ảnh hưởng của ý thức hệ tiểu tư sản trong Đảng, tồn tại vấn đề làm thế nào để dùng thế giới quan giai cấp vô sản cải tạo ý thức tiểu tư sản. Ngày 11 tháng 11 năm 1928, Chu Ân Lai viết phần thứ tư của "Thư gửi toàn thể đồng chí" của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông căn cứ vào tinh thần nghị quyết "Đại hội VI" của Đảng Cộng sản Trung Quốc để chỉ rõ: "Các đồng chí toàn Đảng, nên kiên quyết đứng lên phấn đấu, quét sạch mọi ý thức tiểu tư sản." Đảng "phải tăng cường nền tảng giai cấp vô sản, đồng thời phải tiếp tục cải tạo tổ chức của Đảng, nhất là phải kiên quyết phản đối ý thức tiểu tư sản."

Gần như cùng lúc đó, Mao Trạch Đông trong quá trình khai phá căn cứ địa cách mạng ở nông thôn, cũng đã đưa ra vấn đề này. Lúc đó một lượng lớn nông dân gia nhập Hồng quân và hàng ngũ cách mạng, cộng thêm tính phong kiến lạc hậu và các mâu thuẫn phức tạp khác ở nông thôn Trung Quốc, khiến ông vào ngày 25 tháng 11 đã chỉ rõ: "Chúng tôi cảm thấy vấn đề lãnh đạo tư tưởng giai cấp vô sản là một vấn đề vô cùng quan trọng. Các huyện biên giới, đảng hầu như hoàn toàn là đảng thành phần nông dân, nếu không trao cho sự lãnh đạo tư tưởng giai cấp vô sản, khuynh hướng của nó sẽ là đi đến sai lầm." Hai người khổng lồ, một ở vùng da trắng, một ở khu Xô Viết; một ở Trung ương, một ở địa phương, cách nhìn giống nhau. Chính vì Đảng Cộng sản Trung Quốc giải quyết chính xác vấn đề này, cho nên sau đó lãnh đạo Quốc tế Cộng sản lo lắng Đảng Trung Quốc rời xa giai cấp công nhân quá xa ở nông thôn, thì Chu Ân Lai đã có thể trả lời rằng: Đảng ở nông thôn, qua rèn luyện đấu tranh lâu dài và sự lãnh đạo đúng đắn, cũng hoàn toàn có thể mang tính chất giai cấp vô sản.

Chú trọng xây dựng lại Đảng Cộng sản từ tư tưởng, đồng thời cũng phải chấn chỉnh và xây dựng Đảng Cộng sản về mặt tổ chức. Từ một năm rưỡi sau khi Uông Tinh Vệ phản bội cách mạng, dưới sự áp bức của khủng bố trắng, tổ chức các tỉnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc mấy lần bị phá hoại, cán bộ hy sinh không kể xiết, mà việc tự thú chỉ điểm phản bội cũng từ nam chí bắc dần lan tràn khắp các cấp bộ đảng toàn quốc. Tổ chức của Đảng ngày càng xa rời quần chúng, cách ly xã hội, các cơ quan cấp trên lại càng hình thành khung xương rỗng. Do đó, Chu Ân Lai đề xuất, các đồng chí lãnh đạo nên đi vào xã hội nhà máy nông thôn, tìm nghề nghiệp, đi sâu vào quần chúng, để khôi phục và xây dựng lại tổ chức của Đảng; quy trình chấn chỉnh công tác địa phương, nên bắt đầu làm từ khu vực trung tâm trước; đảng viên phải coi trọng việc lựa chọn chất lượng, phải ở một địa phương có mấy chi bộ kiện toàn rồi, hãy thành lập bộ đảng địa phương, phải tránh bệnh cơ quan khung xương rỗng.

(Hai) Chu Ân Lai đã xử lý các vấn đề trong mấy tổ chức quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc lúc bấy giờ, trước tiên là vấn đề Tỉnh ủy Thuận Trực.

Thuận Trực chỉ Bắc Kinh (Thuận Thiên phủ) và Hà Bắc (tỉnh Trực Lệ). Ở đây, Đảng Cộng sản Trung Quốc thiết lập Tỉnh ủy Thuận Trực. Vào thời kỳ bước ngoặt lịch sử trước và sau thất bại của Đại cách mạng, nội bộ tỉnh ủy này đã xuất hiện sự hỗn loạn. Vấn đề này không được giải quyết nhanh chóng, không những công tác miền Bắc không thể phát triển, mà tinh thần tản mác của toàn Đảng cũng không thể chuyển biến. Cho nên, "vấn đề Thuận Trực là vấn đề nghiêm trọng đầu tiên mà Trung ương bắt đầu công tác." Trước "Đại hội VI", Thái Hòa Sâm từng đại diện Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đi tuần thị Thuận Trực, nhưng không thể dùng phương pháp giáo dục để giải quyết vấn đề trong công tác thực tế, ngược lại còn mang theo khí thế cá nhân và thành kiến, kết quả lại tạo ra sự chia rẽ của tổ chức đảng Thuận Trực, xuất hiện Tỉnh ủy Bảo Nam thứ hai. Sau "Đại hội VI", các ủy viên thường vụ chủ trì công tác Trung ương trong nước đã bàn giao vấn đề Thuận Trực cho Ủy ban Thường vụ Trung ương mới. Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày 4 tháng 10 đã họp thảo luận vấn đề Thuận Trực, và vào ngày 12 đưa ra "Nghị quyết của Trung ương về vấn đề Thuận Trực", phát đi "Thư của Trung ương gửi các đồng chí Thuận Trực". Sau hội nghị, Trần Đàm Thu phụng mệnh đi tuần thị Thuận Trực, thấy trong đầu óc đảng viên vẫn đầy rẫy quan niệm cũ thời kỳ hợp tác Quốc-Cộng, đường lối tổ chức và phương pháp công tác vẫn là bộ cũ trước Hội nghị "Tám tháng Bảy", khuynh hướng dân chủ cực đoan khá phổ biến, vấn đề kinh tế vướng mắc không rõ ràng, các cấp tổ chức của Đảng và đảng viên rất ít tự giác triển khai công tác. Ông cùng với Lưu Thiếu Kỳ, Hàn Liên Huệ quyết định tạm thời đình chỉ chức quyền tỉnh ủy, đồng thời đình chỉ hoạt động bốn huyện phía đông kinh thành. Trần Đàm Thu sau khi về Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc báo cáo, Trung ương không đồng ý cách làm đình chỉ chức quyền tỉnh ủy, yêu cầu ông trở lại Thiên Tân truyền đạt chỉ thị của Trung ương. Trần Đàm Thu truyền đạt xong, Lưu Thiếu Kỳ, Hàn Liên Huệ vào ngày 16 tháng 11 viết thư cho Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc biểu thị không đồng ý. Ngày 17, Trần Đàm Thu báo cáo với Trung ương rằng khôi phục chức quyền tỉnh ủy trên thực tế không có khả năng, chủ trương để Trung ương trực tiếp cải tổ Thường vụ Tỉnh ủy. Ngày 27, hội nghị Bộ Chính trị Trung ương cho rằng đường lối của Trung ương giải quyết vấn đề Thuận Trực là đúng đắn, phương pháp có điểm chưa đầy đủ, Trần Đàm Thu, Lưu Thiếu Kỳ trong công tác Thuận Trực có quan niệm chủ nghĩa thủ tiêu, trong phương thức công tác có sai lầm chủ nghĩa mệnh lệnh, quyết định phái Chu Ân Lai đi tuần thị.

Ngày 11 tháng 12, Chu Ân Lai đến Thiên Tân. Ông lần lượt tham dự hội nghị tỉnh ủy, khu ủy, chi bộ, triệu tập hội nghị trò chuyện, lắng nghe ý kiến các bên, bám sát phương châm "giải quyết mọi tranh chấp trước đó từ lối thoát công tác tích cực", làm công tác ở nhiều mặt. Trên cơ sở này, triệu tập hội nghị Thường vụ Tỉnh ủy, thuyết phục mọi người tiếp nhận ý kiến của Trung ương; đồng thời phát biểu bài viết trên tạp chí đảng "Lối thoát", nhằm vào quan điểm cho rằng "nền tảng cũ của đảng Thuận Trực đã lỗi thời rồi, thối rữa rồi", chỉ rõ: Nền tảng cũ không phải hoàn toàn không dùng được, cũng không cần lập tức giải tan, "phương pháp đúng đắn là phải đi sâu vào quần chúng trên nền tảng cũ hiện vẫn tồn tại, tích cực công tác, phát triển đấu tranh, thu hút đồng chí mới để tiếp tục không ngừng cải tạo đảng Thuận Trực, dần dần sinh ra đấu tranh mới." Bài viết còn phân tích sự khác biệt giữa dân chủ cực đoan với tập trung dân chủ, chủ nghĩa mệnh lệnh với thuyết phục quần chúng, chủ nghĩa trừng phạt với kỷ luật sắt. Ngày 22 tháng 12, Chu Ân Lai triệu tập hội nghị mở rộng Tỉnh ủy Thuận Trực, và tại hội nghị làm báo cáo chính trị, đưa ra phương châm tổng thể của hội nghị lần này là quán triệt nghị quyết "Đại hội VI", tranh thủ quần chúng, phát động đấu tranh, chuẩn bị đón chào cao trào cách mạng mới. Trần Đàm Thu, Lưu Thiếu Kỳ cũng làm báo cáo. Hội nghị theo quyết định của Trung ương khôi phục chức quyền tỉnh ủy, cải tổ Thường vụ Tỉnh ủy và tổ chức đảng phía đông kinh thành, cứu vãn tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc ở Thuận Trực.

(Ba) Giải quyết vấn đề Tỉnh ủy Giang Tô.

Đúng lúc Chu Ân Lai đang xử lý vấn đề Tỉnh ủy Thuận Trực Đảng Cộng sản Trung Quốc ở miền Bắc, tại Thượng Hải, ngày 3 tháng 1 năm 1929, hội nghị Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc do Hướng Trung Phát, Lý Lập Tam v.v. chủ trì đã xảy ra một rắc rối. Họ đưa ra quyết định, muốn để Trung ương kiêm nhiệm công tác Tỉnh ủy Giang Tô Đảng Cộng sản Trung Quốc. Khoảng ngày 11 tháng 1, Chu Ân Lai từ Thiên Tân trở về Thượng Hải, từ chỗ Lý Duy Hán biết được tin tức này, cảm thấy không thỏa đáng, lập tức tìm Hướng Trung Phát, Lý Lập Tam trò chuyện, yêu cầu Bộ Chính trị thảo luận lại. Ngày 13, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc họp, Chu Ân Lai tại hội nghị đưa ra ý kiến việc Trung ương kiêm nhiệm Tỉnh ủy Giang Tô là nguy hiểm: 1. Làm như thế tất yếu sẽ làm suy yếu sự lãnh đạo chính trị của Trung ương đối với toàn quốc; 2. Đây không phải là phương pháp tốt để Trung ương tiến hành công tác quần chúng; 3. Làm như thế sẽ cản trở bản thân công tác của Trung ương; 4. Sẽ khiến công tác bí mật của Trung ương đang ở vị trí vùng da trắng tăng thêm rất nhiều nguy hiểm. Ông chủ trương tăng cường công tác Giang Tô chứ không phải thay thế Tỉnh ủy Giang Tô Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Lúc đó, Tỉnh ủy Giang Tô Đảng Cộng sản Trung Quốc đặt tại Thượng Hải, phạm vi công tác của Tỉnh ủy Giang Tô bao gồm cả Thượng Hải. Quyết định ngày 3 tháng 1 của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã gây ra sự phản đối mạnh mẽ của Tỉnh ủy Giang Tô, tỉnh ủy triệu tập bí thư ủy ban đảng các khu Thượng Hải họp, tiến hành tuyên truyền phản đối Trung ương. Ngày 14, Bộ Chính trị Trung ương lại triệu tập hội nghị, Chu Ân Lai cuối cùng đã thuyết phục Hướng Trung Phát, Lý Lập Tam từ bỏ ý kiến kiêm nhiệm Tỉnh ủy Giang Tô. Đồng thời, ông cũng phản đối hành động nói trên của Tỉnh ủy Giang Tô Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ông nói: Đảng Trung Quốc đã có đường lối đúng đắn của "Đại hội VI", cái còn thiếu hiện nay là sự rèn luyện và lãnh đạo của ý thức giai cấp vô sản. Nếu các đồng chí địa phương không thảo luận vấn đề với Trung ương trên đường lối chính trị, đường lối tổ chức, đường lối công tác, mà phản đối Trung ương từ khuynh hướng cá nhân không đúng đắn, đây là một con đường cụt. Vấn đề này, có thể nói là một cơ hội giáo dục toàn Đảng, cũng là hiện tượng tất yếu sẽ xảy ra trong quá trình cải tạo Đảng. Vấn đề Giang Tô đã xảy ra rồi, Trung ương tất nhiên không được sợ hãi, mà phải kiên quyết đấu tranh, dùng ý kiến tích cực để hiệu triệu toàn Đảng và các đồng chí Giang Tô. Từ ngày 16 tháng 1 tháng đến ngày 24, Chu Ân Lai cùng Hướng Trung Phát, Hạng Anh liên tiếp dự hội nghị Tỉnh ủy Giang Tô Đảng Cộng sản Trung Quốc triệu tập theo quyết định của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, để giải quyết vấn đề tỉnh ủy đối lập với Trung ương, cuối cùng khiến tỉnh ủy tại hội nghị ngày 19 đưa ra nghị quyết, thừa nhận sai lầm của mình. Ngày 24, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc xét thấy Tỉnh ủy Giang Tô đã tiếp nhận phê bình, thừa nhận sai lầm, quyết định chỉ cải tổ tỉnh ủy. Ngày 25, Chu Ân Lai chủ trì hội nghị Tỉnh ủy Giang Tô do Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc triệu tập, tuyên bố quyết định của Trung ương, đồng thời chỉ rõ đường lối chung của Trung ương là đúng đắn, hiện tại trong Đảng không có phái, nhóm khác nhau về nguyên tắc. Đối với khuyết điểm sai lầm của Trung ương, tỉnh ủy có thể thảo luận, nhưng nên trong phạm vi phù hợp nguyên tắc tổ chức, không cho phép làm hoạt động phi tổ chức. Vấn đề Tỉnh ủy Giang Tô đã được giải quyết suôn sẻ.

Qua công tác về tư tưởng, tổ chức trong một năm sau "Đại hội VI" Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản Trung Quốc cuối cùng đã thoát khỏi trạng thái suy yếu tản mác, đạt tới củng cố và nhất trí lại, công tác của Đảng, quan hệ giữa Đảng và quần chúng, ảnh hưởng chính trị của Đảng trong quần chúng và lực lượng lãnh đạo đấu tranh, đều bắt đầu có tiến triển mới, Hồng quân và căn cứ địa cách mạng ở nhiều nơi trên toàn quốc lần lượt được thành lập và phát triển.

(Bốn) Đã giải quyết vấn đề Hồng tứ quân.

Tháng 6 năm 1929, Hồng tứ quân triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ bảy của Đảng tại Long Nham, Phúc Kiến. Tại hội nghị, đối với một số vấn đề nguyên tắc quan trọng, giữa Chu Đức, Mao Trạch Đông đã xảy ra tranh luận, không thể thống nhất nhận thức. Hội nghị bầu ra Ủy ban tiền phương, Trần Nghị làm bí thư. Sau hội nghị, Mao Trạch Đông rời khỏi vị trí lãnh đạo chủ chốt của tứ quân. Sau đó, Trần Nghị chiếu theo chỉ thị của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc bí mật đến Thượng Hải tham gia hội nghị quân sự do Trung ương triệu tập, và báo cáo công tác. Trước khi Trần Nghị chưa đến, Chu Ân Lai soạn thảo "Thư chỉ thị của Trung ương gửi ủy ban tiền phương tứ quân" (ngày 21 tháng 8), làm sáng tỏ một số vấn đề nguyên tắc về xây dựng Hồng quân. Ngày 29 tháng 8, Chu Ân Lai dự hội nghị Bộ Chính trị Trung ương, nghe Trần Nghị báo cáo chi tiết về tình hình toàn diện Hồng tứ quân cũng như tranh luận giữa Chu, Mao. Tại hội nghị quyết định do Chu Ân Lai, Lý Lập Tam, Trần Nghị hợp thành ủy ban, soạn thảo nghị quyết về công tác Hồng tứ quân, Chu Ân Lai làm người triệu tập.

Sau thất bại của Đại cách mạng, Chu Ân Lai sớm đã có tư tưởng chiếm cứ vũ trang công nông. Ngày 27 tháng 1 tháng 1928 trong thư chỉ thị gửi Tỉnh ủy Quảng Đông Đảng Cộng sản Trung Quốc do ông soạn thảo cho Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, từng chỉ rõ "công tác Quỳnh Nhai có thể gấp rút tạo nên cục diện chiếm cứ". Ông trong công tác chủ trì Ủy ban Quân sự đối với sự phát triển của các căn cứ địa cách mạng và Hồng quân đã dành sự hỗ trợ có thể làm được từ chính sách, nhân lực, vật lực. Bộ Tư lệnh Quân sự Trung ương, Bộ Tổ chức Trung ương do Chu Ân Lai lãnh đạo, đã phái ra rất nhiều đợt cán bộ lãnh đạo quân sự, chính trị như Từ Hướng Tiền, Đặng Tiểu Bình, Trương Vân Dật, đến các nơi tăng cường công tác của Hồng quân và căn cứ địa. Trong thời gian hội nghị quân sự Trung ương, Chu Ân Lai và Trần Nghị trò chuyện nhiều lần, nhấn mạnh phải củng cố sự đoàn kết của Hồng tứ quân, bảo vệ sự lãnh đạo của Chu Đức, Mao Trạch Đông, đồng thời đại diện Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên bố tiếp tục do Mao Trạch Đông đảm nhiệm Bí thư Tiền ủy Hồng tứ quân. Sau đó, Trần Nghị chiếu theo nhiều lần trò chuyện của Chu Ân Lai và tinh thần hội nghị Trung ương, thay mặt Trung ương soạn thảo "Thư chỉ thị của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi ủy ban tiền phương Hồng quân công nông thứ tư" ngày 28 tháng 9. Bức thư này qua Chu Ân Lai thẩm định, do Trần Nghị mang về căn cứ địa. Trong thư đưa ra nhiệm vụ căn bản và tiền đồ, phương hướng phát triển và chiến lược của Hồng quân, chỉ rõ "trước có hồng quân nông thôn, sau có chính quyền thành thị, đây là đặc trưng của cách mạng Trung Quốc, đây là sản phẩm của nền tảng kinh tế Trung Quốc". Đồng thời đối với Hồng quân và quần chúng, tổ chức và huấn luyện của Hồng quân, vấn đề cung cấp và kinh tế của Hồng quân, công tác của Đảng trong Hồng quân v.v., đều đưa ra chỉ thị. Trong thư phê phán khuyết điểm của Chu Đức, Mao Trạch Đông trong công tác, yêu cầu họ và ủy ban tiền phương chú ý sửa chữa, yêu cầu ủy ban tiền phương khôi phục tín ngưỡng của Chu, Mao trong quần chúng, đoàn kết toàn thể đồng chí đấu tranh hướng về kẻ thù.

Trần Nghị trở về xong, ngày 26 tháng 11, Mao Trạch Đông dưới sự hộ tống của Trần Nghị quay về Ủy ban Tiền phương Hồng tứ quân chủ trì công tác. Ủy ban tiền phương tứ quân quyết định triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ chín của Đảng. Mao Trạch Đông căn cứ vào tinh thần thư chỉ thị của Trung ương và tình hình thực tế của Hồng tứ quân, soạn thảo dự thảo nghị quyết cho đại hội, Trần Nghị cũng tham gia. Đây chính là Nghị quyết Hội nghị Cổ Điền nổi tiếng được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ chín Hồng quân công nông Trung Quốc họp ở Cổ Điền, huyện Thượng Hàng, Phúc Kiến, nghị quyết này trở thành tài liệu quan trọng trong việc xây dựng Hồng quân và Đảng Cộng sản Trung Quốc sau này. Ủy ban Quân sự Trung ương do Chu Ân Lai chủ trì, yêu cầu tổ chức Hồng quân các nơi học tập kinh nghiệm Hồng tứ quân.

Đến tháng 3 năm 1930, Hồng quân toàn quốc phát triển đến hơn 62.700 người, biên thành 13 quân, phân bố ở 8 tỉnh Ngạc, Dự, Hoàn, Chiết, Cảnh, Quế, Quảng, Mân 127 huyện, đồng thời ở 162 huyện của 10 tỉnh Dự, Tô, Hoàn, Cảnh, Chiết, Mân, Ngạc, Tương, Quảng, Quế có hoạt động du kích. Đảng viên toàn quốc phát triển đến 10 vạn người. Trong thành thị, đến năm 1929, chi bộ ngành nghề toàn quốc đã phát triển đến hơn 100 cái, đồng thời vận chuyển rất nhiều cán bộ và vật tư cho căn cứ địa cách mạng.

(Năm) Sửa chữa sai lầm "tả" khuynh của Lý Lập Tam.

Tháng 3 năm 1930, Chu Ân Lai rời Thượng Hải đi Mát-xcơ-va tham dự Đại hội lần thứ XVI Đảng Cộng sản (Bolshevik) Liên Xô, báo cáo công tác Đảng Trung Quốc với Quốc tế Cộng sản, đồng thời xử lý một số vấn đề phân kỳ giữa đoàn đại biểu Đảng Cộng sản thường trú tại Quốc tế Cộng sản với Quốc tế Cộng sản. Ngày 11 tháng 6, Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc căn cứ vào báo cáo của Lý Lập Tam, thông qua "Nghị quyết nhiệm vụ chính trị hiện tại – cao trào cách mạng mới và thắng lợi trước tiên của một tỉnh hoặc mấy tỉnh", chủ nghĩa phiêu lưu "tả" khuynh đã giành được địa vị thống trị trong Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Biểu hiện chủ yếu nhất của chủ nghĩa phiêu lưu "tả" khuynh lần này, chính là muốn làm bạo động mù quáng, trong đó quan trọng nhất là bạo động Vũ Hán, bạo động Nam Kinh và tổng bãi công đồng minh Thượng Hải, đồng thời yêu cầu Hồng quân ở căn cứ địa tấn công thành phố lớn. Lý Lập Tam đưa ra: Binh biến Nam Kinh là điểm khởi đầu thúc đẩy cao trào cách mạng toàn quốc, tổ chức binh biến Nam Kinh phải tiến hành đồng thời với tổ chức tổng bãi công đồng minh Thượng Hải, sau đó bạo động Vũ Hán bùng nổ ngay sát, thiết lập chính quyền Xô Viết toàn quốc. Ảo tưởng có thể "hội sư Vũ Hán", "uống ngựa Trường Giang".

Dưới sự chỉ đạo sai lầm "tả" khuynh của Lý Lập Tam, bạo động mù quáng xảy ra ở các nơi, khiến tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc và hàng ngũ công nhân cách mạng được kiện toàn, phát triển trong hai năm này gánh chịu tổn thất rất lớn, Hồng quân và căn cứ địa các nơi cũng gặp phải tổn thất ở mức độ khác nhau.

Chu Ân Lai là người phản đối bạo động mù quáng. Ông cho rằng "Cao trào cách mạng mới của cách mạng Trung Quốc hiện nay đang trong quá trình chín muồi, chưa hình thành cục diện cách mạng trực tiếp toàn quốc." "Thời kỳ hiện nay là thời kỳ chuyển từ các vận động công nhân và chiến tranh nông dân khác nhau sang tổng tiến công cách mạng, chuyển sang thời kỳ quá độ đấu tranh vì lật đổ sự thống trị của Quốc Dân Đảng đế quốc thiết lập chuyên chính dân chủ Xô Viết". Ông nhằm vào việc Lý Lập Tam một mực phản đối hữu khuynh, chỉ rõ cũng phải phản đối cảm xúc bạo động "tả" khuynh.

Quốc tế Cộng sản nghiên cứu nghị quyết ngày 11 tháng 6 của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, cho rằng Lý Lập Tam có những sai lầm như phủ nhận sự phát triển không cân bằng của cách mạng, làm kế hoạch bạo động vũ trang thoát ly quần chúng, chỉ cần bãi công chính trị không cần bãi công kinh tế v.v., "một sai lầm nghiêm trọng, chính là quyết định thực hiện bạo động vũ trang ở mấy thành phố." Chu Ân Lai, Cù Thu Bạch đã tham gia thảo luận. Quốc tế Cộng sản vào tháng 7 năm 1930 đưa ra quyết định, yêu cầu Chu Ân Lai, Cù Thu Bạch trở về Trung Quốc sửa chữa sai lầm của Lý Lập Tam.

Ngày 19 tháng 8, Chu Ân Lai về Thượng Hải trước, ông áp dụng biện pháp thuyết phục giáo dục về tư tưởng, sửa chữa vững chắc về công tác, không loại trừ Lý Lập Tam, với thái độ kiểu đồng chí cùng nhau thảo luận và cải chính. Ông thông qua trò chuyện cá nhân và triệu tập hội nghị Bộ Chính trị, truyền đạt quyết định của Quốc tế Cộng sản. Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc qua thảo luận, cơ bản đạt được cái nhìn nhất trí, tiếp nhận ý kiến của Quốc tế Cộng sản. Trên cơ sở thống nhất nhận thức, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc phát ra một loạt chỉ thị và quyết định để sửa chữa sai lầm. Chu Ân Lai trực tiếp soạn thảo thư chỉ thị của Trung ương gửi Cục Trường Giang, trong đó đưa ra yêu cầu đình chỉ bạo động Vũ Hán, Nam Kinh và tổng bãi công đồng minh Thượng Hải, khôi phục cơ quan lãnh đạo độc lập và hệ thống tổ chức của đảng, đoàn, công hội bị Lý Lập Tam hủy bỏ. Như vậy, một số sai lầm chính của chủ nghĩa phiêu lưu mù quáng "tả" khuynh Lý Lập Tam, bắt đầu được sửa chữa. Sau đó, từ ngày 24 đến 28 tháng 9, Cù Thu Bạch, Chu Ân Lai chủ trì triệu tập Hội nghị toàn thể lần thứ ba mở rộng Ban Chấp hành Trung ương khóa VI Đảng Cộng sản Trung Quốc. Chu Ân Lai tại hội nghị lần lượt làm "Báo cáo truyền đạt nghị quyết quốc tế" và "Báo cáo tổ chức", phê phán sai lầm của Lý Lập Tam. Lý Lập Tam làm tự phê bình. Cù Thu Bạch làm kết luận thảo luận chính trị. Hội nghị lần này và Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc sau hội nghị, đối với việc đình chỉ chấp hành đường lối Lập Tam đã phát huy tác dụng tích cực. Hội nghị sửa chữa sự đánh giá cực tả của đường lối Lập Tam đối với tình hình cách mạng Trung Quốc, đình chỉ kế hoạch tổ chức tổng bạo động toàn quốc và tập trung Hồng quân toàn quốc tấn công thành phố trung tâm, khôi phục tổ chức độc lập và công tác thường kỳ của đảng, đoàn, công hội, chấm dứt những sai lầm mang đặc trưng chủ yếu là đường lối Lập Tam.

Chu Ân Lai, Cù Thu Bạch một cách vững vàng thỏa đáng khiến Đảng Cộng sản Trung Quốc vượt qua khúc cua lớn này, sửa chữa sai lầm, uốn nắn phương hướng, hình thành bầu không khí đoàn kết hợp tác.

Trong hơn hai năm, dưới điều kiện công tác bí mật vùng da trắng khắc nghiệt, Chu Ân Lai đã giải quyết chính xác những vấn đề mang tính then chốt kể trên. Ông không hổ thẹn là người chủ trì thực tế chủ yếu của công tác Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc giai đoạn này. Từ "Đại hội VI" của Đảng Cộng sản Trung Quốc đến nửa đầu năm 1930, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cơ bản là đúng đắn, công tác có thành tích, cách mạng đang hướng về phía tốt đẹp phát triển.