Một vấn đề cũng được đặt ra về sự phải quấy của việc chấm dứt hay không chấm dứt những mối thâm giao mà trong đó các bên không còn giữ được những phẩm chất như khi mới kết giao.

Giờ đây, xét những ai kết bạn vì vụ lợi hoặc vì khoái lạc, chắc chắn không có gì sai trái khi họ cắt đứt mối quan hệ một khi những phẩm chất ấy không còn nữa; bởi vì họ vốn là bạn của những phẩm chất đó chứ không phải của nhau; và khi những điều ấy đã mất đi, việc họ không còn giữ tình cảm ấy nữa là điều hoàn toàn hợp lý.

Nhưng một người có lý do để trách cứ nếu người kia, vốn chỉ thực sự gắn bó vì vụ lợi hoặc khoái lạc, lại giả vờ gắn bó vì phẩm hạnh của mình: trên thực tế, như chúng ta đã nói từ đầu, nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến sự bất hòa giữa những người bạn là việc họ không làm bạn vì cùng những lý do mà họ vẫn tưởng.

Khi một người lầm tưởng rằng mình gợi lên được tình bạn nhờ phẩm hạnh của bản thân, trong khi người kia không hề có hành động nào chứng tỏ điều đó thì anh ta chỉ có thể tự trách mình; nhưng khi anh ta bị lừa dối bởi sự giả vờ của người kia, anh ta có quyền trách móc kẻ đã lừa dối mình, thậm chí còn đáng trách hơn cả những kẻ làm tiền giả, tương xứng với giá trị cao quý hơn của đối tượng mà hành vi gian trá ấy hướng tới.

Nhưng giả sử một người kết bạn với một người vì nghĩ rằng đó là người tốt, để rồi hóa ra và được anh ta nhận ra là một kẻ vô lại, liệu anh ta có buộc phải tiếp tục duy trì tình bạn với kẻ đó nữa không? Hay ta có thể khẳng định ngay rằng điều đó là bất khả thi? Bởi vì không phải mọi thứ đều là đối tượng của tình bạn, mà chỉ có những gì tốt đẹp; và do đó, không có nghĩa vụ phải làm bạn với kẻ xấu, thực ra cũng không nên làm như vậy: vì ta không nên là kẻ ưa chuộng cái ác, hay đồng hóa mình với những gì đê tiện; điều đó sẽ ngấm ngầm xảy ra, bởi như chúng ta đã nói trước đây, kẻ giống nhau thì thích nhau.

Liệu chúng ta có nên tuyệt giao ngay lập tức với người đó không? Không phải trong mọi trường hợp; mà chỉ khi những người bạn của chúng ta đã hư đốn đến mức không thể cứu chữa; còn khi vẫn còn cơ hội cải tạo, chúng ta có nghĩa vụ giúp đỡ phục hồi phẩm hạnh của bạn bè mình thậm chí còn hơn cả tài sản của họ, tùy theo mức độ phẩm hạnh tốt đẹp hơn và gắn bó mật thiết hơn với tình bạn. Mặc dù vậy, người cắt đứt mối quan hệ vẫn không bị coi là hành động sai trái, bởi vì anh ta chưa bao giờ là bạn của một kẻ có tính cách như hiện tại của người kia, và do đó, vì người kia đã đổi thay mà anh ta không thể đưa đối phương trở về trạng thái ban đầu, nên anh ta rút lui khỏi mối quan hệ.

Lại xét một trường hợp khác: giả sử một bên vẫn giữ nguyên như khi mới kết giao, trong khi bên kia ngày càng hoàn thiện về mặt đạo đức và trở nên vô cùng khác biệt so với bạn mình về sự tốt lành; liệu người đã tiến bộ hơn có nên đối xử với người kia như bạn bè không?

Chẳng phải ta có thể nói điều đó là bất khả thi sao? Trường hợp này hiển nhiên rõ ràng nhất khi có sự khác biệt lớn, chẳng hạn như trong tình bạn thời niên thiếu: vì giả sử trong hai người bạn thuở nhỏ, một người về mặt tâm trí vẫn mãi là đứa trẻ trong khi người kia trở thành một người có phẩm chất cao thượng, làm sao họ có thể làm bạn được nữa? Bởi vì họ chẳng còn thấy hứng thú với cùng những đối tượng hay yêu ghét những điều giống nhau: những điểm tương đồng này sẽ không còn tồn tại giữa họ đối với nhau, và nếu không có chúng thì như đã mặc nhiên thừa nhận, họ không thể làm bạn vì không thể sống gần gũi thân thiết; và về những người không thể làm như vậy, chúng ta đã bàn đến trước đây rồi.

Thế thì, liệu người đã tiến bộ hơn có nên đối xử với người bạn cũ của mình không có gì khác biệt so với khi mối quan hệ ấy chưa từng tồn tại hay không?

Chắc chắn là anh ta vẫn phải ghi nhớ sự gắn bó trong quá khứ, và cũng giống như chúng ta cho rằng mình có nghĩa vụ phải dành sự ưu ái cho bạn bè hơn là người lạ, thì đối với những ai từng là bạn nay không còn nữa, chúng ta cũng nên nương tay đôi chút vì tình nghĩa xưa, miễn là nguyên nhân của sự rạn nứt không xuất phát từ sự đồi bại quá mức ở phía họ.