Giờ đây, khi chúng ta đã bàn về những phẩm chất tuyệt vời của cả hai loại, cùng các hình thái tình bạn và niềm vui, điều còn lại là phác thảo về Hạnh phúc, vì chúng ta cho rằng đó là Mục đích duy nhất của mọi sự vật của con người; và chúng ta sẽ tiết kiệm được thời gian cũng như công sức bằng cách tóm tắt lại những điều đã được trình bày trước đó.

Thế thì, chúng ta đã nói rằng Hạnh phúc không chỉ đơn thuần là một Trạng thái; bởi vì nếu đúng là như vậy, nó có thể thuộc về một kẻ suốt đời chỉ ngủ và sống thực vật, hoặc thuộc về kẻ rơi vào những tai họa vô cùng lớn lao. Do đó, nếu những khả năng này làm chúng ta bất mãn và chúng ta muốn xếp nó vào hàng ngũ của một dạng Hoạt động nào đó (như cũng đã nói trước đây), và các Hoạt động thì có nhiều loại khác nhau (một số loại là cần thiết và đáng lựa chọn nhằm hướng tới những điều khác, trong khi những loại khác lại tự thân mang giá trị đó), thì rõ ràng chúng ta phải xếp Hạnh phúc vào nhóm những điều tự thân đáng lựa chọn chứ không phải nhóm những điều hướng đến một mục đích xa hơn nào khác: bởi vì Hạnh phúc không thiếu thốn bất cứ điều gì mà là một thể tự túc.

Ý của những điều tự thân đáng lựa chọn là những thứ mà qua đó người ta không tìm kiếm bất kỳ điều gì vượt ra ngoài hành động Hoạt động; và những hành động theo Đức hạnh được cho là thuộc loại này, bởi vì việc làm những điều cao cả và xuất sắc chính là một trong những điều tự thân đã đáng lựa chọn rồi.

Và một lần nữa, những trò giải trí mang lại niềm vui cũng vậy; bởi vì con người không chọn chúng với bất kỳ mục đích xa hơn nào: trên thực tế, họ nhận lấy nhiều tổn hại hơn là lợi lộc từ chúng, khi lơ là bản thân và tài sản của mình. Mặc dù vậy, đại đa số những kẻ được coi là có hạnh phúc lại tìm sự nương náu ở những trò tiêu khiển như vậy, đó là lý do tại sao những ai có tài năng đa dạng trong các trò chơi đó lại rất được coi trọng trước các bậc vua chúa; bởi vì họ làm cho bản thân trở nên thú vị trong những việc mà các vị vua chúa này hướng tới, và nhờ đó các vị ấy rất cần những con người như vậy.

Giờ đây, những điều này được cho là thuộc tính của Hạnh phúc bởi vì những kẻ có quyền lực dành thời gian rảnh rỗi của họ vào đó; tuy nhiên, có lẽ chúng ta không thể lấy ví dụ từ những con người như vậy để làm chuẩn mực: bởi vì không có Đức hạnh hay Trí tuệ nào tự động gắn liền với việc nắm giữ quyền lực, thế mà đây lại là những nguồn gốc duy nhất tạo ra các Hoạt động tốt đẹp. Cũng không có lý do gì để suy luận rằng, bởi vì những kẻ này, chưa từng nếm trải Niềm vui thuần khiết và cao thượng, lại tìm đến những niềm vui thể xác, mà chúng ta phải tin rằng những điều đó đáng lựa chọn hơn: vì trẻ em cũng tin rằng những thứ lọt vào mắt xanh của chúng mới là những thứ tuyệt vời nhất.

Chúng ta hoàn toàn có thể tin rằng, cũng giống như trẻ em và người lớn có những quan niệm khác nhau về điều gì là quý giá, thì kẻ xấu và người tốt cũng vậy: do đó, như chúng ta đã nhiều lần nói, những điều thực sự quý giá và thú vị là những điều có vẻ như vậy đối với người tốt; và đối với mỗi cá nhân, Hoạt động nào phù hợp với trạng thái của chính người đó thì là đáng lựa chọn nhất — đối với người tốt, đó là Hoạt động phù hợp với Đức hạnh.

Do đó, Hạnh phúc không nằm ở sự giải trí; trên thực tế, chính ý niệm coi Mục đích là sự giải trí, và việc một người phải nhọc nhằn, chịu đựng gian khổ suốt cả cuộc đời chỉ vì mục đích giải trí là điều vô cùng ngớ ngẩn: bởi vì hầu như mọi thứ trên đời này, có thể nói như vậy, đều được chúng ta lựa chọn với một Mục đích xa hơn nào đó ở phía trước, ngoại trừ Hạnh phúc, bởi vì đó là Mục đích bao trùm tất cả các Mục đích khác. Giờ đây, việc chịu đựng cay đắng và nhọc nhằn vì mục đích giải trí rõ ràng là một điều dại dột và vô cùng trẻ con; nhưng việc tự giải trí để hướng tới một công việc ổn định sau đó, như Anacharsis đã nói, lại được cho là điều đúng đắn: vì giải trí cũng giống như sự nghỉ ngơi, và con người cần nghỉ ngơi bởi vì họ không thể lao động liên tục.

Do đó, sự nghỉ ngơi không phải là một Mục đích, bởi vì nó được áp dụng nhằm hướng tới việc Hoạt động ở phía sau.

Hơn nữa, người ta cho rằng Cuộc sống Hạnh phúc phải là một cuộc sống tiến hành theo lối Xuất sắc, và điều này đi kèm với sự nghiêm túc, chứ không nằm ở sự giải trí. Thêm vào đó, chúng ta vẫn nói rằng những việc được thực hiện một cách nghiêm túc thì tốt hơn những việc chỉ mang tính cười cợt và gắn liền với sự giải trí; và chúng ta cho rằng Hoạt động của phần cao quý hơn, hay của con người tốt đẹp hơn, thì mang tính nghiêm túc hơn; đồng thời Hoạt động của kẻ xuất sắc hơn cũng đồng thời tốt hơn và có khả năng mang lại Hạnh phúc cao hơn.

Sau cùng, đối với những Niềm vui thể xác, bất kỳ người bình thường nào, hoặc thậm chí một tên nô lệ, cũng có thể tận hưởng chúng chẳng kém gì người xuất sắc nhất đang sống; thế nhưng không một ai cho rằng nô lệ có phần trong Hạnh phúc, ngoại trừ chừng nào nó được bao hàm trong sự sinh tồn: bởi vì Hạnh phúc không nằm ở những trò tiêu khiển như vậy mà nằm ở các Hoạt động theo lối Xuất sắc, như cũng đã được trình bày trước đó.