Ester ngồi vào dương cầm. Chiếc đàn dương cầm cánh dơi chiếm một góc ở phòng khách lớn. Nàng lướt đôi bàn tay lên phím và những ngón tay bất giác dạo lên một giai điệu, một khúc waltz cổ, một đoạn nhạc gợi cho nàng nhớ lại những ngày còn đi học và một vài buổi hội hè nào đó. Nàng như thấy lại Lúcia. Giờ đây Lúcia ở đâu? Nàng tự hỏi. Lâu rồi, nàng không được tin tức gì của cô bạn, không nhận được một lá thư nào của bạn, những lá thư ngộ nghĩnh và vui vui. Thậm chí nàng cũng chưa viết thư cảm ơn Lúcia đã gửi cho mình các tạp chí Pháp và báo nói về thời trang. Báo chí còn kia trên mặt dương cầm, cùng với những tờ nhạc khác bị bỏ quên. Ester khẽ cười buồn bã và đánh một hòa âm khác. Báo thời trang mà làm gì trong cái xứ hẻo lánh này, trong cái cảnh cô đơn này? Thời trang trong ngày hội thánh José ở Tabocas, trong ngày hội thánh Jorge ở Ilhéus, lạc hậu hàng bao nhiêu năm và không bao giờ nàng có thể mặc được những áo dài bạn nàng vẫn mặc ở Paris. Chao ôi! Nếu như Lúcia có thể tưởng tượng được ra cái trại này là thế nào, cái nhà mất hút giữa rừng cây ca cao, và tiếng phun phì phì của những con rắn chuyên ăn thịt ếch ở đầm lầy!

Lại còn rừng nữa, cánh rừng bắt rễ từ kia, ngay đằng sau nhà ở, dây leo chằng chịt, trải ra vô tận, thân cây chi chít không biết đằng nào mà lần. Ester sợ rừng như người ta sợ kẻ thù. Không bao giờ nàng có thể làm quen được với nó, điều ấy đã hẳn rồi. Ý nghĩ đó khiến nàng tuyệt vọng, vì nàng biết chắc chắn rằng cả đời nàng sẽ sống ở đây, trên cái đồn điền này, trong cái thế giới lạ lùng này, chứa đựng biết bao điều khủng khiếp đối với nàng.

Nàng sinh ở Bahia, trong nhà ông bà, nơi mẹ nàng đến ở cữ và chết ngay khi nàng ra đời. Cha nàng buôn bán ở Ilhéus và thời gian đó mới bắt đầu bước vào nghề. Ester ở lại với ông bà, các cụ ve vuốt nuông chiều cháu, làm theo mọi ý thích của cháu và hiến cả cuộc đời cho cháu.

Cha nàng và cửa hiệu buôn bán của ông ta cũng theo nhau phát đạt, và thỉnh thoảng ông ta mới có mặt ở nhà bố mẹ, thường là một năm hai lần ông ta về thủ đô để giải quyết công việc. Con gái ông đến ở nhà ký túc tốt nhất ở Bahia, do các bà tu nữ trông nom. Thoạt tiên nàng học ngoại trú, rồi khi ông bà chết đi, nàng vào ở trong ký túc xá. Ông bà nàng chết theo nhau trong vòng một tháng. Ester để tang ông bà nhưng lúc ấy nàng không thể cho mình là cô đơn được vì nàng có đủ bạn gái và cùng với bạn, việc đọc các tiểu thuyết Pháp, đọc truyện những nàng công chúa làm cho nàng mơ tới một cuộc đời lộng lẫy trong tưởng tượng.

Các cô ai nấy đều có những dự định về tương lai, những dự định đầy tham vọng ngây thơ, về hôn nhân, giàu sang và tình yêu, về quần áo đẹp, về những cuộc du lịch đi Rio de Janeiro và sang châu Âu, tất cả, trừ cô Geni muốn trở thành tu nữ và cả ngày chỉ cầu kinh, về phần Ester và Lúcia là hai cô ăn mặc sang trọng nhất và thuộc loại hoa khôi của nhà trường, các cô tha hồ để cho trí tưởng tượng thỏa sức bay bổng. Các cô tán gẫu ngoài sân trong giờ ra chơi và trong nhà ngủ lặng lẽ.

Ester đứng lên, rời khỏi dương cầm và hòa âm cuối cùng tan vào trong cánh rừng. Ôi! Những ngày đi học, những ngày sung sướng! Nàng nhớ tới những lời của bà xơ Angelica, người thân mật và dễ thông cảm nhất trong số tất cả những bà tu sĩ, vào cái hôm mà các cô cầu mong ngày tháng trôi đi nhanh hơn nữa để được sống mãnh liệt hơn. Bà đặt đôi tay thanh thanh lên vai cô học trò, đôi vai mảnh khảnh xiết bao!

“Đời người không có lúc nào sánh tầy lúc này, Ester ạ, khi mà người ta còn có thể mơ mộng được.” Bấy giờ nàng chưa hiểu ra. Phải đợi nhiều năm sau, điều nhận xét ấy mới trở lại trong ký ức của nàng để rồi sau đó hầu như ngày nào nàng cũng nhớ đến. Ôi! Sung sướng thay những ngày đi học!

Ester đi ra, ngồi lên cái võng ở ngoài hiên. Ngồi đây, nàng nhìn thấy con đường cái họa hoằn mới có một anh công nhân đi qua, về phía Tabocas hay Ferradas. Nàng còn trông thấy những thùng gỗ phơi ca cao đã được những bàn chân đen đủi của công nhân vò xát.

Khi học xong, nàng đến ở Ilhéus, cũng chẳng đợi dự đám cưới của cô bạn thân Lúcia lấy bác sĩ Alfredo, một thầy thuốc nổi tiếng. Bạn nàng giờ đây đang đi du lịch ở Rio de Janeiro và ở châu Âu, nơi chồng cô ta trau dồi chuyên môn và làm việc từng thời gian tại các bệnh viện trứ danh.

Lúcia đã thực hiện được mơ ước của cô ta; nào là áo quần sang trọng, nước hoa, nào là những dạ hội khiêu vũ lớn. Số phận hai người khác nhau biết bao! Ester nghĩ. Nàng thì đến Ilhéus, một thế giới khác hẳn. Đó là một thành phố vừa mới bắt đầu mọc lên, dân số gồm có thợ thuyền và những kẻ giang hồ, nơi chỉ toàn nói đến mỗi chuyện ca cao hay là chết chóc. Cha nàng ở tầng hai, trên gian nhà kho; qua cửa sổ, Ester nhìn thấy quang cảnh tẻ nhạt của thành phố. Mỗi bên có một quả đồi; nàng không tìm thấy cái gì đẹp, trên mặt sông cũng như trên mặt biển. Đối với nàng, cái đẹp nằm trong cuộc sống của Lúcia, trong những dạ hội khiêu vũ ở Paris. Khi tàu cập bến và khi cả thành phố náo nhiệt lên, khi báo chí ở thủ đô tới và các cửa hàng chật ních những người tranh luận về chính trị, ngay cả trong những dịp quan trọng gần như ngày hội ấy, Ester cũng không rũ được cái buồn. Bọn đàn ông khen ngợi nàng và tán tỉnh nàng một cách dè dặt. Có một lần, trong ngày hội trá hình, một sinh viên y khoa viết cho nàng một lá thư và gửi những câu thơ tặng nàng, nhưng đối với Ester thì đó là thời kỳ của khóc than và tang tóc; nàng than khóc cái chết của ông bà nàng đã buộc nàng phải sống trong cái xó xỉnh hẻo lánh này. Tin tức về những chuyện tranh chấp và chết chóc làm nàng khiếp đảm, và lo sợ ghê gớm. Tuy nhiên, nàng cũng quen dần với cuộc sống ở thành phố này và dần dà mất cả cái thú làm dáng của phụ nữ, điều đã từng làm cho mọi người bàn tán rất nhiều khi nàng mới tới đây (thậm chí thành một điều tai tiếng nữa). Và một hôm, khi cha nàng rất sung sướng báo cho nàng biết rằng đại tá Horácio, một trong số những nhà điền chủ giàu nhất, hỏi nàng làm vợ, thì nàng chỉ còn biết nhỏ vài giọt nước mắt mà thôi.

Và giờ đây, được đi chơi Ilhéus đối với nàng đã trở thành một ngày hội. Giấc mơ về những thành phố lớn ở châu Âu, những buổi dạ hội khiêu vũ của hoàng đế và những chiếc áo kiểu Paris, nàng đã bỏ lại tận đâu đâu rồi, mất hút trong đám sương mù của thời gian, của quãng thời gian mà người ta còn có thể mơ mộng được. Mới qua có vài năm mà nàng tưởng như mình đã sống cả một cuộc đời với một tốc độ nhanh đến chóng mặt. Giờ đây, giấc mơ tráng lệ nhất của nàng là được đi Ilhéus, dự một ngày hội tôn giáo, một đám rước hay dự một cuộc bán đấu giá để làm phúc.

Nàng thong thả đưa võng; phía trước mặt, mãi tận cuối tầm mắt, từ đỉnh đến chân các quả đồi, nàng chỉ nhìn thấy những khu rừng ca cao nặng trĩu quả. Trên thảm cỏ quanh nhà, gà mái và gà tây đang bới đất. Bọn da đen vò đạp ca cao trong các máng gỗ. Mặt trời đột nhiên ló ra khỏi một đám cây, rọi ánh nắng tràn ngập cảnh vật.

Ester nhớ lại ngày cưới. Ngày hôm ấy, nàng cùng với chồng đến đồn điền. Hồi tưởng lại làm nàng còn rùng mình trong khi đang ngồi đưa võng ở đây. Đó là cảm giác ghê sợ nhất nàng từng biết tới. Nàng nhớ lại khi tuyên bố đính hôn, khắp thành phố rộn lên những lời rì rầm bàn tán. Một người đàn bà mà nàng không giao du một bữa kia đến gặp nàng, kể cho nàng nghe một vài câu chuyện. Trước đó, cũng có mấy bà mộ đạo trong thành phố, rất quen thuộc trong giới tu hành, đã cho nàng biết những chuyện đồn đại về ông đại tá; nhưng người đàn bà này mang đến cho nàng một cái tin còn cụ thể và ghê sợ hơn nữa. Bà ta kể cho Ester hay rằng Horácio đã giết người vợ trước, đã lấy roi quất vợ đến chết hôm lão bắt gặp mụ nằm với một người đàn ông khác trên giường. Đó là thời lão ta còn là tên giữ la, còn lần theo những con đường hẻm mới vạch ra trong rừng đầy bí mật. Rất lâu về sau, mãi đến khi lão trở nên giàu có, câu chuyện này mới truyền đi trong các phố ở Ilhéus trên cái đất ca cao này. Có lẽ chính vì cả thành phố xì xào với nhau câu chuyện ấy, cho nên Ester vẫn tiếp tục chuẩn bị việc cưới, với đôi chút tự hào và rất nhiều khinh miệt.

Horácio đến tán tỉnh nàng vào những ngày chủ nhật hiếm hoi khi lão đến dùng bữa ở nhà nàng, tán tỉnh bằng cách im lặng kéo dài; một lối tán tỉnh không có hôn hít, vuốt ve, không có những lời tình tứ, khác biết bao với những điều Ester đã tưởng tượng trong cái yên tĩnh của trường nhà dòng. Nàng muốn một đám cưới không khoa trương hình thức, mặc dầu thoạt tiên Horácio năn nỉ đòi làm thật linh đình: phải có tiệc tùng, khiêu vũ, đốt nhiều nến và lễ lớn. Nàng đã thắng. Đám cưới của nàng đã tổ chức thân mật, và hai cuộc nghi lễ, một với ông cha cố và một với viên thẩm phán, đều cử hành ở nhà. Cha cố thì giảng cho họ nghe một bài thuyết giáo, viên thẩm phán với bộ mặt mệt mỏi của một tay sâu rượu thì chúc họ hạnh phúc. Thầy cò Rui đọc một bài diễn văn khá hay. Cưới buổi sáng thì sẩm tối họ đã cưỡi lừa vượt đầm lầy về tới nhà lớn ở đồn điền. Thợ thuyền tụ tập ở trước nhà, bắn một loạt súng khi đoàn lừa đến gần: Đó là cách họ chào mừng đôi vợ chồng mới. Nhưng Ester thấy tim mình như thắt lại khi nghe thấy những tiếng súng nổ đó trong đêm tối. Horácio sai phân phát rượu rum cho bọn đầy tớ. Chỉ vài phút sau, nàng đã trơ trọi một mình và Horácio bỏ đi thăm rừng và ca cao sấy trong lò để xem trận mưa đã làm lão thiệt hại đến đâu. Mãi đến khi lão quay về, bọn nữ tì da đen mới thắp đèn lên. Nghe tiếng ếch kêu, Ester sợ. Horácio chẳng có chuyện gì nói, và sốt ruột.

- Cái gì thế? - Nàng hỏi khi nghe thấy một con ếch khác kêu trong đầm.

- Một con ếch trong miệng rắn đấy, - lão đáp, giọng thản nhiên.

Bọn nữ tì da đen dọn bữa chiều, họ nhìn Ester với một vẻ ngờ vực, và đột nhiên, vừa ăn xong, quần áo nàng đã bị rứt tung ra, xác thịt nàng bị chiếm đoạt thô bạo một cách bất ngờ nhất.

Từ đó, nàng quen dần với tất cả mọi chuyện. Giờ đây nàng đã khá hòa hợp với các cô đầy tớ da đen; nàng còn đi đến chỗ yêu mến Felícia, một cô gái lai đen trung thành. Nàng quen dần với chồng, với những phút im lặng nặng nề của lão, với những cơn dâm dật bất thường của lão, với những lúc lão nổi cơn giận dữ điên cuồng khiến tên jagunco hung dữ nhất cũng phải lùi bước. Nàng quen dần với những tiếng súng nổ trong đêm khuya trên con đường cái, với những cái xác chết nằm trong võng thỉnh thoảng lại được khiêng qua, kèm theo tiếng đàn bà khóc lóc thảm thiết. Có một điều duy nhất nàng không thể quen được, đó là cánh rừng đằng sau nhà. Đêm đêm, trong những đầm do nước sông tạo nên, những con ếch cất tiếng kêu tuyệt vọng trong miệng con rắn đang ăn thịt chúng.

Mười tháng sau, nàng sinh một đứa con trai: Giờ đây thằng bé đã được một năm rưỡi. Ester ghê sợ nhận ra rằng con mình hoàn toàn giống Horácio. Nàng không thể không nghĩ rằng đó là do lỗi của chính nàng, vì nàng đã không góp sức trong việc hoài thai ra nó; bởi vì nàng không bao giờ tự ý trao thân cho chồng, bao giờ nàng cũng bị cưỡng bức như một thứ đồ dùng hay như một con vật. Tuy nhiên nàng vẫn tha thiết yêu con, và đau khổ vì nó. Vậy là nàng đã quen dần với mọi chuyện. Nàng không mơ mộng nữa, nhưng cái mà nàng không thể nào chịu đựng nổi, đó là rừng và đêm tối.

Những đêm dông tố thật là kinh khủng; chớp sáng lòe trên những thân cây cao nhất, sét nổ ầm ầm, cây cối bật cả gốc. Trong những đêm như vậy, Ester chỉ ngồi bó gối, kinh hoàng, than khóc cho số kiếp. Những đêm khủng khiếp với cái sợ không sao nén nổi, một nỗi ghê sợ cụ thể và như sờ mó được. Nó bắt đầu cùng với cái giờ đầy lo âu của hoàng hôn. Ôi! Những buổi hoàng hôn báo trước cơn bão táp! Theo ánh chiều tà tắt dần trong những đám mây đen và thấp, bóng tối trở thành một định mệnh xác thực; không cây đèn nào có thể làm cho nó sợ, xua đuổi được nó đi, ngăn cản nó tìm ra ngôi nhà và biến cái nhà ấy, biến những bụi ca cao kia, biến cả khu rừng thành một thực thể đồng nhất giới hạn trong một bóng tối ngang với bóng tối của đêm trường. Cây cối bỗng khoác những hình thù khổng lồ; bóng tối càng dày thì thân cây càng cao mãi lên. Người ta nghe thấy những tiếng gọi đau đớn, tiếng kêu của những con chim và những con vật lạ. Tiếng kêu ấy ở đâu ra? Ester không biết. Và cả tiếng rít của loài bò sát, tiếng chúng lướt mình lạo xạo trên lá khô! Ester luôn luôn có cảm giác rằng một ngày kia rắn rết sẽ bò lên hiên, tràn vào trong nhà một đêm dông tố nào đó, và chúng sẽ chộp lấy cổ họng nàng và con trai nàng, quấn vào cổ hai người như một cái vòng. Nàng không tài nào diễn tả nổi nỗi kinh hoàng của những giờ phút kéo dài suốt từ lúc mặt trời lặn cho đến khi bão táp nổi lên. Và cuối cùng khi cơn dông tố sập xuống với tất cả sự cuồng nộ của nó, khi thiên nhiên như muốn hủy diệt tất cả, nàng chạy tới chỗ nào có ánh đèn sáng nhất. Ngay cả lúc đó nữa, những cái bóng do vầng ánh sáng hắt xuống cũng vẫn làm cho nàng sợ, kích thích trí tưởng tượng của nàng và đẩy nàng đến chỗ phải tin những mẩu chuyện mê tín nhất do bọn da đen kể lại.

Một kỷ niệm bao giờ cũng trở về trong trí nàng những buổi tối ấy, đó là những bài hát ru mà bà nàng xưa kia vẫn hát để làm khuây khỏa nỗi sợ của nàng hồi bé, cách đây đã lâu lắm rồi. Và giờ đây, ngồi cạnh nôi con, nàng vừa khóc vừa hát lại những bài hát ru đó, hát khe khẽ bài nọ tiếp bài kia, lòng tin chắc ở hiệu lực thần diệu của chúng. Nàng hát ru con, nó ngước cặp mắt nâu và dữ lên nhìn nàng, cặp mắt của Horácio; nhưng nàng cũng hát cho nàng nghe nữa, chính vì nàng cũng chỉ là đứa bé đang khiếp sợ. Nàng hát nho nhỏ tự ru mình bằng âm điệu bài hát trong khi nước mắt ròng ròng chảy trên mặt. Nàng quên khuấy bóng tối ngoài hiên, những bóng đen khủng khiếp ngoài kia, những tiếng hú hăm dọa của cú trong những lùm cây, quên cả đêm sâu, quên cả rừng, và bí mật của rừng. Nàng hát những bài hát ngày xưa, những giai điệu đơn giản, rất mầu nhiệm để chống lại những phép yêu ma. Dường như vong hồn hiền từ của bà nàng, trìu mến và thông cảm đang che chở cho nàng.

Thế rồi thốt nhiên, tiếng kêu của một con ếch trong đầm bị cắn chết, xuyên qua khu rừng, qua những lùm cây ca cao, lọt vào trong nhà, nó mạnh hơn cả tiếng cú kêu, hơn cả tiếng lá xào xạc, hơn cả tiếng gió rít, nó bay đến, tắt ngấm trong căn buồng sáng, bên cạnh nàng Ester đang ngồi run lẩy bẩy. Nàng không hát nữa. Nàng nhắm mắt lại, và nhìn thấy rõ từng li từng tí: những con rắn ghê tởm và bầy nhầy đang trườn trên mặt đất giữa đám lá mục, rồi bất thần phóng bổ vào con ếch vô tội, trong khi cái tiếng kêu chết chóc và tuyệt vọng kia khuấy động mặt sông yên tĩnh, khiến cho cảnh tượng đe dọa của đêm khuya tràn đầy sợ hãi, tai họa và đau khổ.

Trong những đêm như vậy, nàng nhìn thấy rắn ở khắp các xó nhà; chúng từ khe sàn, từ kẽ hở, giữa những hàng ngói bò ra; mỗi lần người ta mở cửa chúng lại bò vào. Nhắm mắt lại một lát, nàng thấy chúng đang bò thận trọng để chuẩn bị cú phóng chết người. Lát sau, nàng lại run lên nghĩ rằng có thể có một con rắn đang ở trên nóc nhà, đang chậm chạp trườn đi, lén lút và lặng lẽ, đến gần chiếc giường bằng gỗ hồng, có lẽ để quấn chết nàng trong giấc ngủ. Nàng đã trải qua không biết bao nhiêu đêm trắng, tưởng như nhìn thấy một con rắn bò xuống dọc theo bức tường!

Một tiếng động nhỏ nhất nghe thấy trong giấc ngủ cũng đủ làm cho nàng kinh hoảng. Nàng tung chăn nhỏm dậy, đi đến chỗ nôi con. Khi biết chắc rằng nó đang ngủ ngon, nàng cầm một cây nến trong tay, đi lục soát khắp buồng, không bỏ sót một xó xỉnh nào, mắt thao láo vì khiếp sợ.

Thỉnh thoảng Horácio thức giấc, lão làu bàu vài tiếng, nhưng Ester vẫn tiếp tục tìm kiếm vô ích. Nàng không ngủ được nữa mà nằm đợi cái thứ kia đến, lòng xiết bao kinh hãi. Nó đã đến, nó bò đến gần giường, còn chính nàng thì không đủ sức mà cựa quậy, hoặc là kêu lên được nữa. Nàng cảm thấy nó, cái thứ kia, đang quấn lấy cổ nàng và thít chặt lại. Nàng nhìn thấy con mình chết, nằm trong cái nôi màu thiên thanh, trên mặt còn mang vết răng độc.

Một lần, nàng thoáng nhìn thấy một mẩu dây thừng trong đêm tối và nàng thét lên một tiếng như tiếng ếch kêu, tiếng nàng bay xuyên qua cánh đồng và đầm lầy, rồi tan vào trong rừng.

Ester nhớ lại một đêm khác. Horácio đi Tabocas. Nàng ở nhà một mình với con và bọn đầy tớ. Mọi người đang ngủ thì có người đập cửa. Felícia chạy ra xem và kêu lên, gọi cô chủ. Ở ngoài có mấy người phu đồn điền với một người trong bọn họ tên là Amaro vừa bị rắn cắn. Nàng đứng trên ngưỡng cửa, đưa mắt nhìn ra, nhưng không muốn tiến thêm nữa. Nàng nghe thấy đám người hỏi xin thuốc; một người trong bọn cắt nghĩa cho nàng hiểu bằng một giọng khàn khàn. Đấy là một con rắn rừng, một con rắn đầu tam giác độc nhất hạng. Họ phải lấy dây thừng buộc đùi Amaro lại, ở trên chỗ bị rắn mổ. Felícia vào bếp lấy ra một hòn than và Ester nhìn thấy ả đặt hòn than lên trên vết thương. Thịt cháy xèo xèo. Amaro rên rỉ, một thứ mùi kỳ lạ xông lên khắp nhà. Một người phu đã đi Ferradas để tìm thuốc giải độc, nhưng nọc rắn ngấm rất nhanh và Amaro chết ngay trước mặt Ester, đám phụ nữ da đen và những người phu khác. Mặt hắn chuyển sang màu xanh lè, mắt lồi ra. Ester nhìn xác chết, chịu không nổi. Từ cái miệng kia giờ đây vĩnh viễn câm bặt, nàng vừa nghe thấy thốt ra những tiếng kêu hấp hối giống hệt tiếng kêu của ếch bị ăn thịt ngoài đầm. Đến nửa đêm, khi Horácio từ Tabocas trở về và hạ lệnh đem xác chết ra để ở một cái lều của thợ đốn gỗ, nàng bỗng khóc òa lên.

Nàng nức nở van xin chồng hãy đem nàng đi, hãy đưa nàng ra tỉnh, nếu không nàng cũng chết mất vì rắn rết sẽ kéo đến nhung nhúc, chúng sẽ nhâu nhâu cắn nàng, chúng sẽ cắn chết con nàng, và cuối cùng sẽ quấn chết nàng trong những vòng lầy nhầy và lạnh ngắt của chúng. Nàng cảm thấy cái thân giá lạnh và mềm nhũn của con rắn trên ngực mình; nàng rùng mình sởn gai ốc khắp người, nàng khóc to lên hơn bao giờ hết. Horácio chế nhạo nỗi lo sợ của nàng, và khi lão đi đến chỗ bọn kia đang canh xác chết, nàng không thể trấn tĩnh nổi và không dám ở lại một mình, phải đi theo lão.

Bọn người ngồi quanh xác chết đang uống rượu rum và kể chuyện với nhau, những câu chuyện rắn; chuyện José da Tararanga, anh chàng bao giờ cũng say, một đêm kia, chuệnh choạng chạy về nhà, tay phải cầm chiếc đèn, tay trái cầm một chai rum. Đến chỗ rẽ, một con rắn đầu tam giác phóng vọt vào cái đèn và vật ngã José xuống. Thấy mình bị rắn cắn, José bèn mở ngay nút chai rượu ra và nốc một hơi hết cả chai. Ngày hôm sau, anh em phu đi làm thấy hắn đang nằm ngủ. Cả con rắn cũng quấn tròn trên ngực José mà ngủ. Họ giết chết con rắn và khám phá ra rằng José đã bị cắn mười bảy vết mà không làm sao cả, nhờ có rượu rum, rượu đã đánh tan nọc độc. Chỉ có người hắn bị trương phình lên như một con bò trong khoảng mười lăm ngày. Sau đó, hắn lại khỏe như vâm.

Họ còn kể chuyện những người đi chài rắn, đã quen với nọc rắn nên họ cứ bắt rắn dọc các ngả đường mà vẫn bình an vô sự. Đó là trường hợp Agostinho ở đồn điền bên cạnh. Hắn biết chài rắn; không con rắn nào làm hại được hắn cả. Hắn chìa tay ra cho rắn cắn chỉ cốt để mua vui.

Joana, vợ người chăn la, uống rượu khỏe như bất cứ một người đàn ông nào, bèn kể lại câu chuyện đã xảy ra ở một cái trại miền trong, nơi mụ đã sống trước khi xuống miền Nam. Một gia đình nọ đến nghỉ hè ở nhà lớn. Một hôm, một con rắn lần tới đó. Bao giờ họ cũng tới đây vào cuối năm. Năm ấy họ rất sung sướng vì mới sinh được thằng con đầu lòng, sau hơn một năm rưỡi lấy nhau. Con rắn bò vào và cuộn tròn trong nôi đứa bé lúc đó đang khóc đòi bú mẹ, thằng bé ngây thơ nhét luôn cái đuôi rắn vào mồm. Hôm sau, người ta thấy đứa bé vẫn ngậm cái đuôi rắn trong miệng nhưng đứa bé không bú được nữa vì nọc độc đã ngấm. Thế là người mẹ chạy cuồng khắp cánh đồng, mớ tóc vàng óng bay tung trong gió, đôi bàn chân để trần và trắng nõn (Joana chưa bao giờ thấy đôi chân nào trắng như thế) xéo bừa lên gai góc. Người ta nói rằng từ đó trở đi, người phụ nữ đó tâm hồn bất định, trở thành ngớ ngẩn và xấu đi, từ bộ mặt cho đến thân hình đều mất vẻ đẹp. Trước kia, nàng là một trong số những phụ nữ xinh đẹp, thanh lịch, người nước ngoài; nhưng từ sau biến cố đó, nàng trở thành một mụ già xấu xí. Ngôi nhà lớn bao giờ cũng đóng cửa im lìm. Gia đình ấy chẳng bao giờ quay lại nữa. Dây leo mọc lan vào cả trong hiên, cỏ dại tràn khắp nhà bếp; ngày nay, ai đến đấy cũng nghe thấy tiếng phun của bầy rắn làm tổ trong nhà.

Joana kể xong, uống một cốc rum khác, nhổ một cái, rồi quay về phía Ester. Nhưng Ester đã không còn đấy. Nàng đã chạy về nhà, về cái nôi của con, dường như nàng cũng đang phát điên.

Giờ đây, ngồi trong hiên, dưới ánh nắng mặt trời đang nhảy múa quanh mình, Ester hồi tưởng lại cái đêm ấy và nhiều đêm kinh khủng khác.

Từ Paris, Lúcia viết thư cho nàng, những bức thư hàng ba tháng sau mới tới, đem lại cho nàng những tin tức của một lối sống khác, của những con người khác, của văn minh và vui thú. Ở đây chỉ có đêm rừng, những đêm dông tố và rắn rết, những đêm khóc ròng cho số kiếp. Những buổi hoàng hôn như thắt trái tim nàng lại, cướp đi mọi điều hi vọng. Hi vọng gì đây? Đời nàng chỉ là một định mệnh không mong gì thay đổi được.

Lại còn những đêm đầy nước mắt khác nữa, khi nàng thấy Horácio dẫn đầu một đoàn người ra đi.

Nàng biết rằng đêm hôm đó, người ta sẽ nghe thấy tiếng súng nổ, sẽ có những người chết vì một mẩu đất, để cho cái đồn điền của Horácio, cũng chính là đồn điền của nàng nữa, có thể được mở rộng ra thêm một góc rừng khác. Và Lúcia từ Paris viết thư cho nàng, kể chuyện những đêm khiêu vũ ở đại sứ quán, những buổi nhạc kịch, những buổi hòa nhạc. Nơi đây, trong nhà lớn của đồn điền, chiếc dương cầm cánh dơi chờ mãi một người lên dây không bao giờ tới.

Ôi! Những đêm Horácio ra đi với bọn tay chân mang theo súng ống! Có một lần, sau khi lão đi rồi, Ester thử hình dung xem nếu lão chết thì sẽ ra sao. Nếu lão chết đi… Thế là cái đồn điền sẽ thuộc về một mình nàng, nàng sẽ giao nó cho cha nàng quản lý, rồi nàng sẽ ra đi. Nàng sẽ đến với Lúcia… Nhưng giấc mơ ấy thật ngắn ngủi. Đối với Ester, Horácio là một người bất tử; lão là ông chúa, là ông chủ, là “ngài đại tá”. Nàng chắc rằng mình sẽ chết trước lão. Lão nắm trong tay ruộng đất, tiền bạc người làm. Thể chất lão như sắt, lão không bao giờ ốm; những viên đạn hình như biết lão và sợ lão. Cho nên Ester không bao giờ ước mong hão huyền, với giấc mơ vừa tội lỗi vừa tuyệt diệu ấy. Nàng không còn chút hi vọng nào hết; thậm chí nàng không thể chống lại được nữa kia; đời nàng thế nào thì vẫn vậy thôi; số kiếp nàng là ở đây rồi. Thế mà ở Ilhéus lại có khối cô thiếu nữ thèm muốn địa vị của nàng! Nàng là Dona Ester, vợ người giàu nhất vùng Tabocas, vợ nhà thủ lĩnh chính trị, chủ nhân của bao đồn điền ca cao và một phần lớn khu rừng hoang.

Nàng chưa lau khô nước mắt thì Horacio đã lại gần võng. Lão cầm trong tay một quả ca cao, quả đầu tiên của khu rừng mới.

- Cây đã ra quả rồi đấy, - lão nói và cười nửa miệng.

Lão đứng sững đấy, không đoán nổi vì sao có những giọt nước mắt kia.

- Tại sao mình lại khóc? - Lão bực tức nói. - Mình chỉ biết làm cái trò ấy thôi à? Có chuyện gì thế? Mình chẳng có đủ thứ mình ước ao đó sao? Mình còn thiếu gì nữa?

- Không sao cả, - Ester nói, cố ghìm tiếng nức nở. - Em ngu ngốc lắm.

Nàng cầm lấy quả ca cao vì nàng biết làm như vậy sẽ khiến chồng vui lòng. Bây giờ thì Horácio đã mỉm cười vui thích.

Lão tận hưởng cái thú được làm chủ vợ mình, trong khi mắt lão nhìn khắp thân hình nàng. Đó là cái duy nhất lão yêu quý trên đời này: Ester và ca cao.

- Tại sao mình khóc, hở cô bé ngốc nghếch này? - Lão vừa nói vừa ngồi xuống võng cạnh nàng.

- Giờ thì em không khóc nữa.

Horácio suy nghĩ một lát; rồi lão nói, mắt nhìn về phía rừng ca cao đang trồng, bàn tay đầy chai vẫn cầm quả ca cao:

- Khi nào cu cậu lớn lên (lão vẫn gọi đứa bé là “cu cậu”), nó sẽ thấy cả khu đất này bát ngát những rừng ca cao, và rừng nào cây cũng tốt tươi.

Lão lặng yên một lát rồi nói tiếp:

- Con ta rồi sẽ không phải sống heo hút trong một xó rừng như chúng ta. Tôi sẽ cho nó làm chính trị; nó sẽ làm nghị viên và thống đốc. Đấy, tôi kiếm tiền chính vì lẽ đó.

Lão mỉm cười nhìn Ester rồi đưa tay vuốt người nàng.

- Hãy lau khô nước mắt đi, rồi đi bảo chúng nó làm một bữa ăn tối thịnh soạn nhất, vì hôm nay có luật sư Virgílio, thầy kiện mới ở Tabocas, đến thăm chúng ta. Và mình cũng phải chú ý mặc bộ đồ đẹp nhất vào. Phải tỏ cho anh chàng ấy biết rằng chúng ta không phải là bọn tiều phu lạc hậu.

Lão cười, cái cười cụt lủn của lão, và, bỏ Ester ngồi lại với quả ca cao, lão đi sai phái các phu phen. Nàng ngồi lại đó, nghĩ tới bữa ăn tối, với viên luật sư có cái tên tầm thường kia. Hẳn là hắn cũng giống như lão thầy cò Rui, cái thằng cha hay say khướt và cứ ngồi lì sau khi dùng đồ tráng miệng, vừa khạc nhổ ra khắp sàn vừa kể những chuyện bẩn thỉu… Thế mà từ Paris, Lúcia viết thư về cứ nói nào là hội họp, xem kịch, nào là quần áo tiệc tùng…