Thuế kinh doanh cố định của các sạp hàng đã tăng từ chín mươi lên một trăm hai mươi tệ, bắt đầu áp dụng từ tháng mười. Tình hình của các đơn vị bán buôn cũng chẳng khá khẩm gì, giá cả bị ép rất gắt gao. Những người từ các doanh nghiệp thị trấn ở miền Nam lên Bắc Kinh để xúc tiến bán hàng không tìm được đại lý, hàng đống quần áo giá rẻ nhưng chất lượng kém ứ đọng lại trong các nhà trọ nhỏ ở vùng ngoại ô. Lý Huệ Tuyền đã đến đó vài lần, không chọn được món nào có thể kiếm ra tiền, anh chỉ ép giá nhập được một ít quần áo mùa thu, số lượng không nhiều, bán không chạy thì cũng không đến nỗi lỗ vốn. Việc buôn bán ngày càng khó làm, ở Đông Đại Kiều đã có người bỏ sạp để đi kinh doanh hoa quả hay rau củ gì đó. Mãi đến khi mùa mưa đi qua mới có người đến sửa nhà cho anh. Họ dỡ mất một nửa trần, lớp giấy dán trần bị hỏng bét, anh phải tự đi mua giấy và nấu hồ, cố gắng dán lại như cũ. Anh muốn sơn lại cửa ra vào và cửa sổ, nhưng người của ban quản lý nhà nói không có ngân sách, để sang năm tính sau. Thế là anh tự mua chổi quét, sơn, giấy nhám, bột trét, mất trọn hai ngày để sơn sửa lại mặt tiền căn phòng. Việc này còn khiến anh thấy vui vẻ hơn cả đi bán quần áo.

Mỗi ngày ngủ dậy, anh đều ngửi thấy mùi sơn, nồng hơn và đậm đặc hơn nhiều so với ban ngày. Anh ngủ rất an tâm. Anh dự định trước khi mua đồ gia dụng, sẽ sắm một bộ nội thất ra hồn.

Kiểu dáng đã chọn xong. Bộ tủ bốn ngăn màu sáng, vừa vặn chiếm hết một mặt tường gian ngoài, anh phải sống cho có vị, có hương mới được.

Trong phòng, chỗ nào cũng tìm thấy báo cũ, tạp chí cũ. Pháp luật, thể thao, võ thuật, trinh thám, nội dung đủ loại. Gần đây hứng thú của anh đã giảm đi. Chẳng có gì hay ho. Đọc tới đọc lui cũng chỉ đọc ra hai chữ: nhàm chán. Thỉnh thoảng anh lật xem mấy cuốn sách nhỏ về các vụ án, xem người ta giết người, cưỡng hiếp, cướp bóc như thế nào, rồi bị bắt giữ, tuyên án, xử bắn ra sao. Đã không còn cảm giác mới lạ nữa. Con người chuyện gì cũng có thể làm ra, chẳng có gì đáng kinh ngạc. Lối thoát cuối cùng của những kẻ đường cùng là tự sát, nếu có nhiều người có quyết tâm này hơn, xã hội sẽ yên ổn hơn một chút.

Bùn đất làm bẩn giày tôi, đôi giày của tôi như hai con thuyền nhỏ đang chìm.

Triệu Nhã Thu đã hát rất nhiều bài, anh chỉ nhớ rõ hai câu này. Ai cũng là một con thuyền nhỏ, mọi người đang cùng nhau chìm xuống. Thông báo của tòa án dán ở đầu ngõ Đông Hạng thay đổi liên tục, từng cái tên xa lạ một cứ thế bị dấu gạch chéo màu đỏ xóa đi. Báo buổi chiều nói tháng trước có sáu mươi bốn người chết vì tai nạn giao thông, phá kỷ lục. Trên đường phố ngày nào cũng có xe cứu thương chở những người đang thoi thóp kêu gào thảm thiết rồi lao đi vùn vụt. Có những người chỉ là chìm nhanh hơn một chút mà thôi. So sánh ra, họ còn xui xẻo hơn.

Người còn sống có thể thở phào nhẹ nhõm rồi.

Thôi Vĩnh Lợi đưa Triệu Nhã Thu đi Quảng Châu, tối hôm đó xảy ra chuyện mất mặt, Lý Huệ Tuyền cứ buồn bực không yên. Anh đến tiệm Sa Gia tìm Thôi Vĩnh Lợi, một mặt muốn xin lỗi, mặt khác muốn nghe ngóng tình hình của Triệu Nhã Thu. Thôi Vĩnh Lợi lại không hề trở về Bắc Kinh. Lý Huệ Tuyền không biết mình sẽ làm ra chuyện gì. Một khi xảy ra vấn đề, anh cảm thấy mình nên làm cái gì đó. Anh không sợ Thôi Vĩnh Lợi. Dù là kẻ cáo già xảo quyệt đến đâu anh cũng chẳng sợ.

Anh đợi Thôi Vĩnh Lợi quay về.

Mùa thu đang ập đến. Màu sắc của cây cối hoa cỏ dần ảm đạm, trong tiếng gió có thêm vài phần hiu quạnh. Những người chạy bộ quanh công viên Nhật Đàn vẫn là chừng đó người, trong đó có một nhà ngoại giao người Albania có khuôn mặt đỏ gay. Hầu như sáng nào Lý Huệ Tuyền cũng thấy ông ta lao ra khỏi sân đại sứ quán, chạy hộc tốc theo sau một nhóm người Trung Quốc. Khuôn mặt người nước ngoài này như quả trứng gà đỏ, lúc nào cũng treo nụ cười quyến rũ. Không biết ông ta cười cái gì. Trong không khí có gì đáng để cười chứ?

Gần đây không thấy người này nữa. Những người Trung Quốc chạy bộ đa phần đều có khuôn mặt nghiêm nghị, cứ như vừa chạy vừa cau có nghĩ ngợi tâm sự gì đó. Người Albania kia thật đáng nhớ, có lẽ ông ta đã về nước, hoặc là bị ốm rồi.

Lý Huệ Tuyền rất muốn được nhìn thấy lại "ông Tây" đó. Nụ cười ấy khiến người ta nghĩ rằng chạy bộ không phải là một gánh nặng không thể trút bỏ hay một phương thức tự hành hạ bản thân, mà là một sự tận hưởng.

Những người biết tận hưởng hẳn phải vui vẻ.

Lý Huệ Tuyền không thể vui nổi. Anh bày sạp, đạp xe ba bánh, mua lương thực, mua rau, lúc nào cũng mặt mày ủ rũ, giống hệt bộ dạng lúc chạy bộ. Người ta khi chạy bộ thường bị thiếu oxy. Anh thì hình như suốt ngày đêm đều thiếu oxy, ngay cả lúc ngủ cũng trong trạng thái không thở nổi. Cơ thể anh bị những ảo tưởng lấp đầy, không còn chỗ chứa nữa rồi.

Anh nghĩ nhiều nhất về đàn bà. Ban ngày còn nghĩ thường xuyên hơn ban đêm, tình trạng này trước đây chưa từng có. Anh thực sự không phân biệt được, suy nghĩ mãi như vậy là vì tự thương hại bản thân, hay vì muốn tự thỏa mãn? Anh thường xuyên cảm động vì sự thanh cao và tiết dục của chính mình, nhưng điều khiến anh thỏa mãn nhất vẫn là chứng kiến sự sa ngã của chính mình. Trong ảo tưởng, anh táo bạo bắt nạt và chiếm đoạt điên cuồng, trong hàng loạt đối tượng đó không có ai là Triệu Nhã Thu, anh hoàn toàn buông thả bản thân. Thế nhưng, khi anh cảm thấy mình đã biết được mọi việc Triệu Nhã Thu làm ở Quảng Châu, trong lòng lại vô cùng đau xót. Anh thâm sâu cảm thấy Thôi Vĩnh Lợi sẽ không tha cho cô ấy.

Anh thấy mình là một kẻ vô dụng. Anh mang một tâm lý kỳ lạ thử thăm dò về xuất thân của Thôi Vĩnh Lợi, kết quả khiến anh vô cùng thất vọng. Thôi Vĩnh Lợi bí ẩn khôn lường hóa ra chỉ là một công nhân của nhà máy ống điện tử 704 ở Tửu Tiên Kiều, vài năm trước vì bỏ việc lâu ngày mà bị đuổi việc. Nhà hắn ở Lượng Mã Kiều, sống trong một căn hộ mua với giá hơn ba vạn tệ. Đó là đợt nhà ở thương mại đầu tiên của thành phố, sau khi bán thử nghiệm thì ngừng xây.

"Chỉ xây có một tòa, ở phía bắc con đường."

Quản lý Hàn của quán cà phê nói với anh.

"Vợ hắn cũng là người của xưởng 704, con trai hắn có lẽ năm tuổi rồi... tôi từng gặp. Thằng Thôi có năng lực, vững vàng, cũng đủ tình nghĩa, sống được đến mức này không dễ gì."

"Tôi còn tưởng hắn từng ngồi tù rồi chứ!"

"Hắn á? Sao có thể! Như con chạch ấy..."

Quản lý Hàn không muốn nói xấu Thôi Vĩnh Lợi, cười một tiếng rồi im lặng. Lý Huệ Tuyền có chút chán nản, người khiến anh phải đặc biệt dè chừng hóa ra chỉ là một gã bị đuổi việc. Cái gã tầm thường này lại làm việc trôi chảy, thản nhiên đến vậy, kiếm tiền, chơi gái, mọi thứ đều đâu vào đấy.

Tại sao anh lại không có bản lĩnh này? Lý Huệ Tuyền cuối cùng cũng hiểu ra, điều hấp dẫn ở Thôi Vĩnh Lợi lại chính là những thứ mà anh không có. Người ta sống nhàn nhã thoải mái, làm chuyện xấu, chuyện ác như trò đùa, còn anh thì lại sống quá mệt mỏi. Có phải anh quá coi mình là người hay là quá không coi mình là người?

Cuộc sống bày sạp ngày càng tẻ nhạt. Người mua hàng không nhiều, người xem hàng cũng ít.

Người qua đường trước sạp hàng mang theo rất nhiều sự cố ý, dường như trong mỗi món quần áo đều phát hiện ra một âm mưu ghê gớm nào đó, sự thù địch của các chủ sạp càng mãnh liệt hơn. Không xem hàng thì thôi, xem rồi mà không mua thì không thể rời đi mà không bị mỉa mai. Lý Huệ Tuyền coi mỗi người dừng chân trước sạp của mình đều là kẻ keo kiệt, anh bắt chuyện với họ một cách lạnh nhạt, trong lòng tràn đầy sự khinh bỉ và nguyền rủa. Bán đi chiếc áo sơ mi tám tệ với giá mười lăm tệ, ngoài một chút cảm giác hả hê, anh đã chẳng thể tìm thấy chút lòng trắc ẩn nào.

Trong cuộc sống quả thật có điều gì đó không ổn. Vấn đề nằm ở đâu, không biết. Vấn đề của chính mình nằm ở đâu cũng không thể biết. Mùa hè anh nóng nảy bứt rứt. Thu đã sâu, tâm trạng anh vẫn không tìm được bến đỗ, trái lại càng trở nên sa sút cô độc, như chiếc lá rời cành. Anh nhìn dòng người và xe cộ vô tận trên đường, biết rằng trong mắt mình không có nhiều thiện chí, người khác không hiểu anh, anh cũng chẳng hiểu người khác. Có ai vì nỗi đau của người khác mà buồn phiền không?

Không. Anh không buồn cho người mù kéo nhị bên bến xe bus, anh không những không vứt tiền xuống đất, mà còn thấy gã mù là kẻ lừa đảo khó mà nhận ra. Anh cũng không buồn cho bà lão cả năm hóa trang thành kẻ rách rưới ở phố Thần Lộ, bà lão suốt ngày đâm đầu vào đống rác, bản thân đã trở thành một đống rác, anh dùng ánh mắt nhìn rác để nhìn bà, không có cảm thông, thậm chí không có biểu cảm, không biểu cảm cũng là một loại biểu cảm, đó là sự tê liệt đến cùng cực. Anh nhận được điều tương tự từ những người khác. Có ai quan tâm đến tâm trạng phức tạp của anh vào khoảnh khắc thức dậy mỗi sáng? Có ai hiểu những suy nghĩ hỗn độn hành hạ anh mỗi tối? Không. Anh gặp tai nạn giao thông hôm nay, ngày mai người ta sẽ quên anh ngay. Hình dạng máu me bê bết của anh nhiều nhất chỉ là một tư liệu kinh dị và chủ đề mới lạ, treo trên đầu môi người ta một chút rồi biến mất, con người trong mắt kẻ khác là thứ không đáng kể. Nỗi đau hay cái chết một khi liên quan đến người khác, ý nghĩa rõ ràng đã khác hẳn. Người ta chỉ buồn cho chính mình. Người ta quan tâm nhất chỉ có bản thân mình. Yêu người khác là giả. Người ta yêu là chính bản thân mình, kẻ đang phát ra tình yêu đó. Những người khác thực sự chẳng tính là gì. Suy cho cùng, ai cũng chẳng tính là gì, bao gồm cả anh, bao gồm cả tất cả những vĩ nhân và phàm nhân mà anh biết.

Lý Huệ Tuyền hoài nghi về nhiều suy nghĩ trong đầu mình, nhưng vẫn để chúng tuôn ra như đàn cừu ra khỏi rào. Anh không ngăn cản được chúng, cũng không muốn ngăn cản. Anh đứng trên sạp hàng vắng vẻ ở Đông Đại Kiều, thường cảm thấy cái đầu mình trở thành một cỗ máy vận hành trục trặc nhưng đầy ngớ ngẩn, như chiếc ô tô bị hỏng xi-lanh vậy. Bất kể mình và phía trước xảy ra chuyện gì, cứ thế mà phạch phạch đi tiếp.

Anh thấy người cảnh sát điều khiển giao thông ở ngã tư kia có hoàn cảnh rất giống mình.

Ngày ngày chịu sự bao vây của vô số xe cộ ở đó, chắc chắn cô độc lắm. Người bán vé trên xe điện, nhân viên vệ sinh vung chổi trên phố, người dọn bát đũa trong quán ăn, dáng vẻ như những con sâu nhỏ trên tòa nhà chưa xây xong, hoàn cảnh của ai tốt hơn chứ?

Vấn đề là vô tận. Ở mọi ngóc ngách của cuộc sống đều lay động những bóng hình cô độc. Lý Huệ Tuyền có thể tìm thấy mình trong mắt của rất nhiều người. Anh có thể tưởng tượng, bản thân cũng là bộ dạng này. Tất cả những người cô độc không nơi nương tựa đều là bộ dạng này. Khuôn mặt vàng vọt không chút huyết sắc, đôi mắt vô thần không chút ánh sáng, khóe miệng rũ xuống, đuôi mắt cũng rũ xuống, răng tỏa ra màu xanh nhạt. Anh từng thấy một chàng trai bị bệnh động kinh ở bãi đỗ xe, khi chàng trai đó co giật một hồi rồi hồi phục lại, trên mặt chính là cảnh tượng này. Lúc đó anh như nhìn thấy chính mình. Không biết có phải đã động lòng trắc ẩn hay không, anh thấy người đang nằm co giật liên hồi trên khoảng không gian hẹp giữa hai chiếc xe ô tô kia, trên người và hành động đều có một thứ gì đó bi ai rất đẹp đẽ.

Đó dường như là sự phản kháng rất nghiêm túc và thất bại đối với một thứ gì đó, tuy không thể thành công, nhưng dáng vẻ nỗ lực hết mình thật đáng kính. Ngoài ra, con người còn có thể làm ra chuyện mới mẻ gì nữa đây?

Có một trăm người ăn kem thì có một trăm dáng vẻ ngớ ngẩn. Người từ nhà vệ sinh công cộng bước ra, cứ mười người đàn ông thì có năm người đi lên vỉa hè vẫn còn đang cài khuy quần, năm người còn lại không phải vệt nước tiểu dính trên ống quần thì cũng cau mày như thể vẫn chưa đi xong. Nói chuyện dùng giọng kêu cứu; mắng người dùng giọng hát; uống rượu như uống nước; nhổ đờm như nhổ máu, nhổ xong quay đầu nhìn lại nó liên tục. Lý Huệ Tuyền đứng sau xe ba bánh của mình, đứng dưới ánh nắng ấm áp của mùa thu, mỗi ngày đều có rất nhiều phát hiện. Giống như đọc một cuốn sách vô vị, vì bắt buộc phải đọc nên ngày nào cũng vô thức lật vài trang. Anh đang đọc lịch sử của con người, cũng là lịch sử của chính mình. Nhưng anh không đọc ra được chút hứng thú nào.

Trong đám đông dừng chân trước sạp hàng của anh mỗi ngày, luôn có thể nhìn thấy vài người đang say sưa ngoáy mũi. Có ông lão, có phụ nữ trung niên, có chàng trai ăn mặc bảnh bao, thậm chí cả cô gái thời thượng. Luôn có người đột nhiên xuất hiện để làm việc này.

Anh cảm thấy buồn nôn kinh khủng. Hồi nhỏ anh cũng có thói quen này, mẹ đã hết lần này đến lần khác chỉnh đốn anh, nhắc nhở anh, để anh hiểu đây là một sự sỉ nhục. Anh đã sửa được tật xấu này nhưng lại nảy sinh tật xấu khác. Những người chơi mũi và ngón tay trước mặt anh không có những thói xấu của anh, họ không đánh nhau, tính tình ôn hòa, họ yêu người và được người yêu, họ không bị lao dịch. Họ ưu việt hơn anh, mặc dù họ đang chế giễu anh bằng cách ngoáy mũi rất phản cảm ngay trước mặt anh. Anh thực sự buồn nôn kinh khủng.

Để quét sạch chướng ngại vật, nên dùng dao rạch mũi họ ra. Còn về phần mình, thì nên làm lại con người, làm lại con người! Thế nhưng, có một số việc dù thế nào cũng đã quá muộn. Anh không thể khiến thời gian chảy ngược, cũng không thể giữ chặt thời gian để nó đứng yên. Anh có thể làm gì đây?

Đôi khi, anh rất ghen tị với người co giật toàn thân kia. Anh thầm hy vọng một ngày nào đó mình cũng nằm vật ra đất, trong tình huống bị động mà không hề pha tạp chút nào, trêu đùa cuộc sống, giễu cợt cuộc sống một chút. Đó mới là sự thoải mái hiếm có.

Một buổi chiều tối cuối tháng mười, trong lúc mọi người không đề phòng đã có một trận mưa rơi xuống. Nhiệt độ thấp hơn mọi năm, mọi người cứ nghĩ sẽ không có mưa nữa. Thế nhưng nó lại lặng lẽ đổ xuống trong đêm thu như lông bò. Mặt đường và không gian mà ánh đèn soi tới, vô số thứ nhỏ bé ướt át đang lấp lánh.

Lý Huệ Tuyền nằm xuống xem tạp chí một lát, chưa tắt đèn đã ngủ thiếp đi. Nửa đêm nghe tiếng có người gõ cửa sổ.

"Ai?" Động tĩnh không còn nữa, chỉ nghe thấy tiếng mưa rả rích. Anh tắt đèn, cửa lại khẽ rung lên. Khi xuống giường, anh tiện tay cầm chiếc vỏ chai rượu trống ở chân giường, khẽ vén một góc rèm cửa, chẳng nhìn thấy gì cả. Anh đứng ngây ra một lúc. Người bên ngoài có lẽ cũng đang đợi.

Lý Huệ Tuyền đi về phía đầu giường, châm một điếu thuốc. Anh rất căng thẳng, anh đã dự cảm được điều gì sắp xảy ra. Anh nghĩ đến Phương "Cái Nĩa". Anh không biết mình nên làm thế nào.

Cửa sổ rên rỉ một tiếng, như thể tuyệt vọng.

"Tuyền tử... Tuyền tử."

Giọng nói yếu ớt, nhưng đã xác nhận phán đoán của anh. Anh ngồi yên, chờ đợi. Người ngoài cửa không chịu đi, không động đậy không nói năng, dường như cũng đang đợi.

Qua hơn nửa tiếng, Lý Huệ Tuyền không còn cách nào khác đành mở cửa.

Không bật đèn, hai cái bóng đen đứng đối diện nhau trong phòng.

"Là cậu à?"

"Là tôi." "Sao vào được đây?"

"Leo qua mái nhà từ phía ngõ Bố Liêm vào đấy."

"Nghĩ ra được gì rồi?"

"Chẳng nghĩ gì cả, sống chán rồi."

Lý Huệ Tuyền kéo một chiếc ghế qua, Phương "Cái Nĩa" mò mẫm ngồi xuống. Trong phích nước không có nước.

"Cậu muốn ăn gì không?"

"Không đói, có thuốc lá không cho tôi điếu."

"Trong thư cậu lừa tôi."

"Không lừa cậu."

"Vậy cậu còn làm chuyện ngu xuẩn này!"

"Ở đây cũng truy nã tôi rồi à? Tôi không quan tâm..."

"Cậu tiêu rồi."

"Tiêu thì tiêu, tôi không quan tâm... Bố mẹ tôi họ có khỏe không? Tôi nghĩ trên đường mãi, không dám về nhà..."

Lý Huệ Tuyền châm thuốc cho cậu ta, ánh diêm chiếu ra một khuôn mặt vô cùng xa lạ. vẻ thư sinh không còn chút nào, ngũ quan trên khuôn mặt gầy gò trông sưng vù. Da dẻ xám xịt, như thể bị mặt trời đốt cháy, bị gió thổi hỏng rồi vậy. Đôi mắt tinh ranh, ủy mị của ngày xưa nhìn anh một cách đờ đẫn, rồi nhanh chóng lảng tránh. Đôi mắt này đã thuộc về một kẻ vô cùng lạnh lùng, từng trải qua sự tôi luyện trong tuyệt vọng. Lý Huệ Tuyền cũng có chút tuyệt vọng, ngồi thụp xuống giường. Ổn định cậu ta? Sau đó nắm lấy cơ hội báo án? Hay là, dứt khoát tống cổ cậu ta đến đồn cảnh sát? Những việc này đều không khó.

Chỉ cần muốn làm, rất dễ làm. Bên cạnh có vỏ chai rượu trống, giơ tay là giải quyết được vấn đề.

Anh nhìn đồng hồ, đã hai rưỡi rồi. Sẽ không ai phát hiện ra Phương "Cái Nĩa". Không có ai mai phục.

Hai tháng đầu sau khi Phương "Cái Nĩa" vừa vượt ngục, Lý Huệ Tuyền từng thấy loại người này. Bây giờ, có lẽ người ta đã chán ngấy rồi. Gần đây Lưu Bảo Thiết không vì chuyện này mà tìm anh. Phương "Cái Nĩa" dù sao cũng là kẻ đào tẩu không có mối đe dọa lớn, người ta không cần phải đối xử với cậu ta như đối xử với một con sói. Cậu ta nhớ nhà, bức bối, muốn lẻn ra ngoài xem xem đi đi, chỉ có thế thôi.

Lý Huệ Tuyền đưa hộp bánh quy cho Phương "Cái Nĩa", ngay lập tức nghe thấy tiếng nhai giòn tan, nhanh chóng, trong hộp có kẹo hoa quả, mứt quả và bánh ngọt nhỏ. Đầu Phương "Cái Nĩa" cúi gục trên hộp, lưỡi, răng, thực phẩm không biết mệt mỏi cọ xát vào nhau.

"Mấy tháng nay sống thế nào?"

"Lang thang ở Nội Mông một thời gian, sau đó đến Thừa Đức và Trương Gia Khẩu... Đừng hỏi nữa, trừ giết người ra chuyện gì tôi cũng làm rồi. Tôi đi xe chở rau từ Tuyên Hóa vào hôm kia, trà trộn ở chợ nông sản Thủy Đôi hai ngày. Vốn định đi nhờ xe chở rau xuống phía Nam là xong, cả đời không quay lại nữa... Chân không nghe lời. Tôi nghĩ, trước khi chết thế nào cũng phải về thăm mẹ, tôi không dám về nhà nên đến chỗ cậu. Tôi sa chân vào tù không có lấy một thằng bạn nào viết thư cho tôi, tôi nhận được bức thư đầu tiên của anh em, mẹ nó tôi đã rơi nước mắt rồi. Đại Bổng à, chúng ta không kết giao uổng phí..."

"Đừng nói nhảm nữa, cậu định làm thế nào?"

"Tôi muốn đến phía Nam thử xem có thoát được không, thoát được thì tốt, không thoát được thì tìm chỗ chơi vài ngày, rồi tự sát, tôi không còn đường nào khác..."

"Đầu thú được không?"

"Không, đánh chết cũng không làm. Giam trong đó ngoài việc tự chơi mình ra, ngay cả tâm trí cũng chán nản, đời này coi như bỏ rồi, cùng lắm là chết thôi!"

"Cậu không phải giành giảm án à?"

"Tôi nghĩ thông rồi, tự mình giảm án cho mình là được! Dựa vào cái gì phán tôi chung thân? Tôi mà không nói chuyện ở Đại Bắc Diêu thì ai biết được? Tôi oan ức đến phát điên không được à?"

"Tôi nghe nói, cậu dùng dao làm người ta bị thương?"

"...Thắt lưng quần cô ta là dây thừng, thắt chặt không tháo ra được, tôi dùng dao cắt quần cô ta làm rách da thịt... Công an tìm được cô ta cậu đoán cô ta nói tôi thế nào? Cô ta nói tôi dùng chuôi dao đâm vào chỗ kín của cô ta, tôi điên à? Tôi chết cũng không thừa nhận, tôi chủ động thành khẩn còn bị mang tiếng thái độ không tốt, phán chung thân thuần túy là để ép chỉ tiêu, tôi từ ngày đầu thụ án đã không phục rồi..."

"Đáng lẽ nên bắn chết cậu!"

"Bắn thì bắn, lúc đó bắn chết là xong chuyện."

"Đồ ngốc!"

"...Cái gì?"

"Tôi bảo cậu là đồ ngốc!"

Phương "Cái Nĩa" sững người một lúc, buông hộp bánh quy ra, lau miệng và cằm dữ dội. Không có nước.

Lý Huệ Tuyền nhớ ra trên bậu cửa sổ gian trong còn một chai bia, anh đi tới, khi mở nắp phát ra một tiếng "bộp", làm cả hai người giật nảy mình. Họ nhìn nhau, rồi cùng nhìn ra bên ngoài, như thể vừa ý thức được tình cảnh nguy hiểm của mình.

Phương "Cái Nĩa" tu vài ngụm, đưa chai cho Lý Huệ Tuyền. Trên miệng chai có mùi lạ, là mùi hôi miệng của Phương "Cái Nĩa". Thằng nhóc đã mấy tháng không đánh răng rồi? Trước đây, trong đám bạn Phương "Cái Nĩa" ăn mặc chải chuốt nhất, khóe mắt cậu ta không có gỉ mắt, kẽ răng lúc nào cũng sạch bong, kẽ móng tay cũng trắng trẻo; mùa hè mặt cậu ta không có mồ hôi, vì trong túi lúc nào cũng có khăn tay sạch; mùa đông mặt cậu ta không thô ráp, lúc nào cũng hồng hào, cậu ta bôi kem dưỡng da rất đắt tiền. Cậu ta dùng tất cả những thứ đó để thu hút ánh nhìn của các cô gái. Nay miệng cậu ta hôi đến mức này, chẳng lẽ chính cậu ta không ngửi thấy sao?

"Cho tôi nằm một lát được không? Buồn ngủ chết mất..."

"Cậu khi nào đi?"

"Để tôi ngủ một giấc trước đã."

Phương "Cái Nĩa" cởi bộ quần áo ngoài bị mưa làm ướt sũng, leo lên giường, Lý Huệ Tuyền tựa vào đầu giường, đẩy gối qua. Hai người đắp chung một chiếc chăn, cảnh giác lắng nghe động tĩnh ngoài cửa sổ. Lý Huệ Tuyền ngoài việc hút thuốc điên cuồng ra không nghĩ được gì khác, não bộ như đông cứng lại, chân tay thì lạnh ngắt. Trên người Phương "Cái Nĩa" tỏa ra khí lạnh, thỉnh thoảng lại giật mình, ngủ rất đau khổ.

Lý Huệ Tuyền thở dài một tiếng.

"Cậu bảo tôi phải làm sao đây?"

Phương "Cái Nĩa" lật người, hừ một tiếng, trong cổ họng òng ọc như có viên bi lăn trên nền xi măng.

"Cậu bảo tôi phải làm sao đây?"

"...Chỉ một ngày thôi, anh em ở chỗ cậu nghỉ một ngày. Cậu... nhát gan hơn trước rồi."

"Tôi không phạm phải. Có cái gan to mà chỉ biết tìm chỗ chết thì có ích gì? Tôi đang sống yên ổn, cậu như con chồn lẻn vào, không phải là muốn gây họa cho tôi à? Cậu nói bảo tôi phải làm sao đây?"

Phương "Cái Nĩa" im lặng hồi lâu. Lý Huệ Tuyền thấy cậu ta có chút sợ hãi, hơi thở rất gấp.

"Tuyền tử, cậu yên tâm, tôi ngủ một giấc thật ngon, nghỉ lại sức rồi đi. Tôi không làm liên lụy đến cậu..."

"Quảng Đức, cậu tiêu đời rồi!"

"Tôi biết."

"Bố mẹ cậu đều rất tốt, em trai cậu rất ham học, khá hơn cậu nhiều..."

"Mẹ tôi tóc bạc nhiều không? Lúc ở Thanh Hải tôi nằm mơ thấy tóc mẹ bạc trắng cả, tôi đau lòng chết đi được... Thực sự muốn về thăm lại sợ gây chuyện cho gia đình, khổ sở quá!"

"Cậu còn nhớ đến mẹ cậu à?"

"Tôi cũng thắc mắc, người khác nhớ cũng không ghê gớm đến thế, cứ nhớ mẹ tôi, có lúc cũng nhớ bố tôi... Sống cứ như đứa trẻ ấy! Thực sự không chịu nổi rồi..."

"Cậu sợ gây chuyện cho gia đình mà không sợ gây chuyện cho tôi à?"

"Tôi có lỗi với cậu, mấy tháng nay tôi không tìm được ai để nói chuyện, người ta chào hỏi tôi là tôi sợ, tôi không tìm cậu thì tìm ai?"

Trong phòng sặc sụa, khói thuốc tràn ngập trong bóng tối. Tiếng mưa ngoài phòng không nhanh không chậm phiêu diêu trong làn gió nhỏ, một mảnh lạnh lẽo, vắng lặng.

"Cậu quen ít người à? Tìm mấy em gái đi!"

"Họ á? Chân trước vào, chân sau đã bán đứng tôi rồi. Chuyện này tôi nghe nhiều rồi..."

"Tôi cũng vậy, Quảng Đức, tôi cũng vậy."

"...Tùy cậu vậy! Cậu là loại người đó à? Tôi không biết cậu sao? Cậu mà bán đứng tôi thì ngay lập tức phải thắt cổ tự tử thôi!"

"Tôi nói là sự thật."

"Thôi, thôi... Nói chuyện khác đi, cậu sống thế nào? Có phải sắp kết hôn rồi không, phòng cậu có mùi sơn..."

"Mẹ kiếp..."

Hai người nằm trên giường, lơ mơ nói chuyện phiếm. Vừa hút thuốc, vừa ho, giọng nói rất thấp. Cửa sổ vô tri vô giác sáng dần lên, Lý Huệ Tuyền như vừa bò ra từ địa ngục, mắt đầy tơ máu, lời nói ra đến chính mình cũng không hiểu. Một cảm giác đoàn tụ sau xa cách lâu ngày cứ mập mờ, khiến anh kể ra những chuyện không muốn kể với bất kỳ ai, bên cạnh là kẻ trốn nã, cũng là bạn. Thế nhưng, anh còn người bạn nào khác không? Không. Anh thà thổ lộ tâm sự với kẻ trốn nã còn hơn. Phương "Cái Nĩa" khiến anh cảm thấy thân thiết. Họ đắp chung một chiếc chăn, điều này khiến anh nhớ lại cảnh họ thân thiết bên nhau thời niên thiếu. Điếu thuốc đầu tiên anh hút chính là do Phương "Cái Nĩa" châm cho.

"Hút đi, trộm của bố tôi đấy! Thơm không?"

"Thơm!"

Anh vừa ho vừa vui vẻ nhìn khuôn mặt như con gái nhỏ của Phương "Cái Nĩa".

Họ cùng nhau trốn học, lên ngọn núi sau chùa Ngọa Phật bắt chim. Họ cùng nhau đánh nhau, Phương "Cái Nĩa" động mồm, anh động thủ. Họ là bạn.

"Sống thật chả có nghĩa lý gì!"

"Vô nghĩa quá rồi!"

"Cậu nói làm sao đây?"

"Ăn chơi thôi!"

"Tôi không vui nổi, người sớm muộn gì cũng tiêu đời thôi!"

"Cậu không biết chơi! Tìm một cô gái xem thế nào?"

"Tôi không được."

"Cậu thử một lần là biết ngay!"

"Không được, không được!"

Khi gần tốt nghiệp cấp ba, họ ngậm điếu thuốc bên lề đường chán chường nói những câu tương tự không đếm xuể. Họ hiểu rất rõ về nhau, anh biết Phương "Cái Nĩa" thích dây dưa với con gái, Phương "Cái Nĩa" biết anh thích thể hiện mỗi khi đánh nhau. Phương "Cái Nĩa" chưa bao giờ nịnh nọt anh, chưa bao giờ dùng chuyện đàn bà để làm tổn thương lòng tự trọng của anh.

Phương Quảng Đức là bạn anh. Anh tự nhủ với mình. Anh trút bỏ nỗi đau trong lòng.

Anh thấy dễ chịu hơn chút nào chưa? Hình như là dễ chịu hơn một chút.

"Hắn đưa cô ấy đi Quảng Châu rồi..."

"Tiêu rồi! Cậu hết cửa rồi! Cậu đúng là đồ ngốc!"

"Hắn mà hủy hoại cô ấy, tôi sẽ không khách khí với hắn, tôi nghĩ kỹ rồi, giết chết thằng khốn nạn ấy!"

"Vô dụng! Cậu thực sự thích cô ấy?"

"Ừm..."

"Cuối cùng cũng có người khiến cậu động lòng! Sao không ra tay sớm?"

"Cái bộ dạng này của tôi..."

"Ai có bộ dạng tốt? Cậu lại không phải chỗ ấy không dùng được!"

"Cậu không hiểu..."

"Tôi không hiểu... Trời sắp sáng rồi, cậu cho tôi nhắm mắt tí, tôi buồn ngủ chết đi được."

"Đợi họ từ Quảng Châu về hãy tính."

"Chẳng có gì để tính, người ta có phải đã chơi vợ cậu đâu. Vì một con lẳng lơ mà động lòng thật thì không đáng, anh em không phải đã gục ngã vì chuyện này sao..."

Năm giờ, Lý Huệ Tuyền chuyển chiếc thùng và đồ lặt vặt trên chiếc giường đơn gian trong xuống, lót vài lớp báo cũ. Lại kéo kín hết rèm cửa, rèm cửa ra vào, kiểm tra kỹ lưỡng cái móc khóa trên cánh cửa ngăn nhỏ. Anh để Phương "Cái Nĩa" trốn vào trong đó.

Khi chạy bộ và mua đồ ăn sáng, khuôn mặt của những người quen đó khiến anh rất căng thẳng. Anh mua mười chiếc quẩy, khi sắp về đến nhà mới nhận ra không nên mua nhiều thế này, trái tim đập loạn xạ đầy bất an.

Nếu đụng phải bà La thì làm sao? Tối qua lúc Phương "Cái Nĩa" leo mái nhà có ai nhìn thấy không? Anh rất ít khi nói dối, không biết nói dối. Anh sợ mình lộ ra sơ hở gì đó. Anh không muốn bao che tội phạm.

Đồng thời, anh cũng không muốn khiến bạn mình trở tay không kịp. "Cái Nĩa" mệt rồi, bị người ta truy đuổi đến sợ hãi. Anh tin mình có thể kéo bạn mình ra khỏi tuyệt cảnh.

Trước khi ra sạp, anh đặt một phích nước ấm và mấy chiếc quẩy trước giường gian trong, đặt bô tiểu dưới gầm giường. Anh nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề, anh biết mình đang mạo hiểm. Có cách nào tốt hơn không? Lén lút đến đồn cảnh sát không phải cách hay. Bán đứng người ta khi Phương "Cái Nĩa" đang tin tưởng mình là không đạo đức, anh không thể làm loại chuyện đó, anh ít nhất nên chào hỏi trước một tiếng.

"Đừng lên tiếng, tôi trưa về."

Phương "Cái Nĩa" buồn ngủ đến mức không mở nổi mắt, vẻ mặc kệ số phận. Lý Huệ Tuyền khóa hai lớp khóa, dắt xe ba bánh đầy tâm sự rời khỏi sân sau nhỏ. Sự việc sẽ phát triển thế nào anh hoàn toàn không đoán được.

"Cậu đã đến, thì đừng trách tôi."

Anh lẩm bẩm câu này trong lòng, không mấy hài lòng với bản thân. Không tìm được cách cứu bạn. Cách cứu mình thì lại bày ra từng cái một trước mắt.

Buổi trưa anh mua thịt bò, thịt lừa, gà quay và các loại thực phẩm chín khác, còn mua rượu và bánh bao. Phương "Cái Nĩa" vẫn đang ngủ, không có chút cảm giác nguy hiểm nào. Đồ lót và giày da của cậu ta đều rất mới, có thể là đồ trộm được. Cậu ta còn làm những chuyện xấu gì khác nữa?

Lý Huệ Tuyền đứng đầu giường, lặng lẽ nhìn cậu ta. Lang thang lâu như vậy, đầu tóc vẫn tươm tất. Chỉ cần trong túi có tiền, cậu ta nhất định sẽ vào tiệm cắt tóc trước. Bản tính khó dời. Ra khỏi tiệm cắt tóc nhất định không phải là tìm đồ ăn trước, mà là tìm đàn bà trước. Trừ giết người ra cậu ta chuyện gì cũng làm rồi. Vậy, đã làm những chuyện gì?

Một khi bị bắt, cậu ta có bị người ta bắn chết không? Che giấu một kẻ đường cùng thì có ý nghĩa gì? Chẳng thà chỉ cho cậu ta một lối thoát, đẩy cậu ta lên. Lý Huệ Tuyền đánh thức Phương "Cái Nĩa". Anh cảm thấy dọc sống lưng ẩm ướt, toát mồ hôi rồi. Vấn đề có lẽ không nghiêm trọng đến thế.

Phương "Cái Nĩa" ăn rất chậm, mắt dán chặt vào thực phẩm.

"Chiều nay đi với tôi thế nào?"

"Đi đâu?"

"Đừng giả ngu. Không thì cậu tự đi."

"Cậu cũng ép tôi?"

"Mẹ cậu nhắn nhủ tôi, bà ấy bảo tôi làm thế này."

"...Để tôi nghĩ xem."

Phương "Cái Nĩa" dùng móng tay khều sợi thịt bò trong kẽ răng, vẻ mặt rất tức giận. Lý Huệ Tuyền đưa cho cậu ta một que diêm.

"Tôi tự nhảy vào lưới rồi."

"Không phải chuyện đó."

"Cậu biết tôi tìm cậu làm gì không?"

"Bị người ta đuổi gấp."

"Tôi muốn xin cậu tiền, không phải cậu kiếm được chút tiền à? Không cho tiền cũng được, cho tôi mua một chiếc vé tàu đi Côn Minh là tôi mãn nguyện rồi. Tôi không biết trộm không biết cướp, tôi ở Nội Mông làm cỏ chăn nuôi cho người ta một tháng cậu biết không? Cậu đừng nhìn tôi kiểu đó... Đến Vân Nam mà không đi được thì cứ xoay xở ở địa phương, tôi vẫn chưa muốn chết đâu!"

"Cậu cách cái chết không xa nữa rồi."

"Trừ phi Đại Bổng cậu bán đứng tôi!"

Hai người nhìn vào mắt nhau.

Ăn cơm xong, Phương "Cái Nĩa" lại nằm xuống. Cậu ta vẫn chưa hồi phục thể lực, mí mắt cứ như không mở nổi. Lý Huệ Tuyền lục ngăn kéo ở gian ngoài, gây tiếng động rất lớn. Anh chưa bao giờ nhát gan như vậy. Anh có lẽ đang làm một trong những việc ngu xuẩn nhất đời mình. Anh thấy giọng nói của mình biến dạng.

"Đi về phía Nam, cậu có chắc chắn không?"

"Muốn thử xem."

"Cậu nghĩ kỹ chưa?"

"Tối bàn tiếp, để tôi ngủ..."

"Tôi khóa cửa nhé?"

"Khóa đi."

"Đừng gây ra tiếng động, cẩn thận chút..."

Anh cảm thấy như có một người khác đang nói chuyện với Phương "Cái Nĩa". Anh không hiểu, anh không biết mình đang nghĩ gì, đang làm gì. Anh lờ đờ dắt xe ba bánh lao về phía Đông Đại Kiều. Anh nhớ lúc rời khỏi phòng, Phương "Cái Nĩa" đang nằm thở đều đều mặt quay vào tường, thậm chí không thèm nhìn anh một cái.

Không có khách. Anh còn chưa dựng sạp, ngồi trên chiếc ghế gấp, chân đạp lên lốp cao su của xe ba bánh. Anh nhớ đến Lưu Bảo Thiết. Anh cảnh sát khu vực đỗ vào lớp cao đẳng của học viện chính trị pháp luật, học không tập trung. Không biết vì sao lại không học xong. Bà La nói, anh cảnh sát khu vực nghỉ ốm một tuần, Lưu Bảo Thiết tám phần là bị sếp chỉnh rồi, nếu chuyện của Phương "Cái Nĩa" lộ ra. Quản lý khu vực xảy ra vấn đề, cậu ta sẽ nhận kết cục gì? Kỷ luật? Không thể tưởng tượng nổi có ai sẽ vui vì Lưu Bảo Thiết gặp xui xẻo, nhưng có thể tưởng tượng vẻ mặt giận dữ của vợ chưa cưới của anh cảnh sát khu vực. Bà La cũng sẽ gặp rắc rối. Nhưng rắc rối lớn nhất lại xuất hiện trên bản thân mình, dù có lỗi với ai, anh trước hết có lỗi với chính mình. Ban đêm, buổi sáng, buổi trưa, anh bỏ lỡ cơ hội hết lần này đến lần khác. Anh mong đợi điều gì chứ? Anh thích cái tình cảnh khủng khiếp phải gánh chịu nguy hiểm vì bạn bè này sao?

Lý Huệ Tuyền cảm thấy đầu óc có chút mơ hồ, lờ mờ cảm thấy mọi chuyện đã không kịp nữa rồi. Anh cảm thấy trống rỗng bất thường. Anh cố gắng để mình nhìn những thứ qua lại trên phố bằng một tâm trạng vui vẻ, nhưng nhìn thấy lại chỉ là từng đống vệt màu sắc. Mặt trời xế chiều lười biếng chiếu lên người anh, ánh sáng vô cùng dịu nhẹ. Trước mắt anh từng đợt tối sầm lại.

Anh nán lại đến tận tối mịt mới về nhà. Mở khóa, bật đèn điện. Không có gì bất thường. Chiếc ngăn kéo anh cố tình mở một nửa lúc đi đã được đóng chặt, cửa sổ gian trong cũng được đẩy khép chặt từ bên ngoài. Chăn trên giường gấp rất quy củ, gấp được như thế này trừ quân nhân ra thì chỉ có phạm nhân. Xương gà quét vào hót rác, phích nước cũng đặt lại chỗ cũ, chỉ có bô tiểu vẫn còn dưới gầm giường.

Lý Huệ Tuyền kéo chiếc ngăn kéo đó ra. Sổ tiết kiệm mất một cuốn. Một tờ tám trăm tệ là sổ không kỳ hạn. Cuốn còn lại không động đến. Anh không ngờ, mình còn để lại một đường lui, số tiền lớn cất ở chỗ khác. Giờ đây anh thấy xấu hổ vì mình đã để lại một đường lui, anh không biết việc nào khiến anh cảm thấy bất ngờ hơn. Anh đã ám chỉ Phương "Cái Nĩa" chưa? Phương "Cái Nĩa" sợ anh mật báo hay là hiểu rõ sự ám chỉ của anh? Anh thực sự đã ám chỉ điều gì sao? Anh đi mở nửa ngăn kéo, cố tình để lộ sổ tiết kiệm ra ngoài, là để trốn tránh trách nhiệm sao? Anh không trốn tránh được đâu. Bạn đang cảm ơn anh. Lý Huệ Tuyền nhìn thấy một tờ báo cũ viết bằng bút chì trên bàn. Chữ viết ngoằn ngoèo xếp trong khoảng trắng của tiêu đề. Viết rất cẩn thận.

Tôi lấy tám trăm, lấy hai cuốn sách đọc trên đường. Lúc rảnh bảo với mẹ tôi là tôi từng về, tôi đi rồi không về nữa. Có lỗi với cậu, tôi sợ xảy ra chuyện, tôi biết lòng tốt của cậu, không quên được cậu.

Cậu đương nhiên không quên được tôi, tôi là một thằng đại ngốc! Lý Huệ Tuyền cầm tờ báo ngẩn người. Lúc Phương "Cái Nĩa" từ sân sau đi ra không ai nhìn thấy cậu ta chứ?

Cậu ta rút tiền suôn sẻ không? Nếu đã thế, tại sao không tự mình rút tiền, mua vé, tiễn cậu ta lên chuyến tàu đi phương Nam? Anh sợ. Anh biết mình sợ.

Sổ tiết kiệm của tôi bị người ta lấy trộm rồi. Ngoài ra tôi không thấy gì, không gặp gì cả.

Lý Huệ Tuyền đứng trong phòng tự an ủi mình. Anh biết mình không hề ám chỉ điều gì cả, anh chỉ là vô thức hy vọng mình có thể thoát ra được. Kết quả anh phát hiện, mình lại lún sâu hơn, tình cảnh của Phương "Cái Nĩa" còn nguy hiểm hơn trước. Tất cả những điều này đều không thể thay đổi được nữa rồi.

Anh bưng bô tiểu đi ra ngoài, lặng lẽ đổ nước tiểu vào chỗ thoát nước ở chân tường, mùi hôi cơ thể của Phương "Cái Nĩa" xộc thẳng vào mũi. Điều khiến anh cảm thấy được an ủi là, Phương "Cái Nĩa" biết xấu hổ, cảm thấy có lỗi với anh. Cậu ta đã giúp anh dọn dẹp phòng, thằng khốn này mạng sống còn chẳng giữ nổi nữa mà vẫn còn giúp anh dọn dẹp phòng.

Bạn của anh là một người yêu sạch sẽ.