Có người đang đi lại trong phòng. Cứ ngỡ là u La, mở mắt ra lại nhìn thấy một đôi giày da đen di chuyển qua lại. Trên quần có đường viền đỏ, là một cảnh sát. Cậu ta lại nhắm mắt lại. Que cời lò chạm vào lò sắt, xem lửa, cời tro, thêm than. Chiếc giường kêu "cót két" một tiếng, người nọ hình như đã ngồi xuống. Ngoài cửa sổ có tiếng gió, thổi rất lớn. Trời sáng chưa?

Cậu ta không muốn động đậy. Đêm qua không cởi quần áo mà nằm xuống, ngủ một mạch suốt đêm khá ngon giấc. Cậu ta cảm thấy hình như mình đã nôn một lần, nhưng quên mất nôn ở đâu rồi. Giường vô cùng cứng, chân tê cóng, các khớp xương toàn thân đau nhức mỏi. Uống nhiều rượu quá, nhưng đúng là rất đã nghiện. Quán rượu nhỏ quả thực là một nơi tốt, cậu ta rất thích nó. Ngoài tấm ván giường lạnh ngắt này ra, đó chính là góc thích hợp nhất, đạp xe lượn lờ suốt nửa buổi, cuối cùng cũng tìm cho mình được một chốn dung thân. Cậu ta có tiền, muốn đi lúc nào thì đi lúc ấy, cậu ta không muốn người khác làm phiền mình.

Cậu ta ghét cảnh sát.

"Dậy đi, gần mười hai giờ rồi... Dậy đi!", người nọ cuối cùng cũng mất kiên nhẫn, cách chăn tát cho cậu ta một cú. Giọng điệu và động tác chẳng khác gì cán bộ giáo dưỡng chút nào. Bàn tay đó cũng rất có lực, thiếu sự tôn trọng con người. Lý Huệ Tuyền ngồi dậy, tức giận trừng đôi mắt còn ngái ngủ lờ mờ. Cảnh sát rất trẻ, mặt trắng, lông mày rậm, hơi hô hàm dưới, ánh mắt bình thản. Có lẽ là cái tên cảnh sát khu vực mà u La đã nhắc tới. Cậu ta họ gì ấy nhỉ?

"Uống lắm vào à?" Cảnh sát hỏi cậu ta.

"... Không."

"Không uống lắm, mà đập vỡ chén rượu với đĩa là thế nào? Người ta tìm đến tận tổ dân phố rồi đấy... Không có bản lĩnh mà lại hay ra vẻ nghèo túng, bày đặt thói ta đây cái gì! Đền đi..."

Không thể nhớ nổi, thế nào cũng không tài nào nhớ ra. Nhìn sắc mặt cảnh sát không giống như đến kiếm chuyện, lại càng không giống nói đùa. Cậu ta thò tay vào túi móc ra một bao thuốc lá, rồi lại thò tay vào.

"Bao nhiêu..."

"Một đồng sáu. Vốn định phạt anh, nếu chủ nhiệm La không nói giúp mấy câu, thì năm đồng cũng chẳng xong. Cậu em mày không nên thân, vừa ra tù đã gây chuyện."

"Tôi không biết, thực sự không biết..."

"Thôi bỏ đi, mày mà biết thì đã ôm cột điện mà hát à..."

Cảnh sát phì cười một tiếng. Lý Huệ Tuyền vô cùng chán nản, sực nhớ ra mình nôn ở đâu rồi. Nhà vệ sinh. Ngồi xổm xuống thì không sao, muốn đứng dậy lại đứng không nổi, dùng sức một cái là nôn ra. Cậu ta đã ngồi xổm trên cái hố xí lạnh ngắt ít nhất nửa tiếng đồng hồ. Cậu ta chìa hai đồng ra. Cảnh sát không có tiền thối, bèn móc ra một nắm tiền xu trải lên ván giường, đếm từng ly từng tí.

"Khỏi phải thối, cho họ tất đi."

"Tôi chẳng phải đã ứng trước hộ anh rồi sao, biết anh lắm tiền thế này tôi đem cả tháng lương ra ứng thì hay biết mấy, thật đấy!... Ba hào tám, thiếu trọn hai xu, con mẹ nó chứ..." Cảnh sát lục lọi khắp người một hồi, cuối cùng móc ra một bao thuốc lép kẹp, chẳng còn mấy điếu. Anh ta thở dài, tự ngậm một điếu, rồi ném phần còn lại cùng vỏ bao qua.

"Năm hào ba một bao đấy, anh lời rồi."

Lý Huệ Tuyền cảm thấy anh cảnh sát này khá thú vị, keo kiệt bủn xỉn, nhưng lại chẳng hề khiến người ta ghét bỏ. Giày da chưa đánh, trên quần có vết dầu mỡ, kẽ móng tay cũng không sạch sẽ, xem ra không phải là người chưng diện. Huệ Tuyền xuống giường rót cho anh ta một bát nước.

"Anh quý tính?"

"Miễn quý, họ Lưu, tên trên hộ khẩu là Lưu Bảo Thiết, người khác đều gọi tôi là tiểu Lưu, anh... sau này cứ gọi tôi là lão Lưu đi. Ngõ Đông Thần Lộ và ngõ Tây là khu vực quản lý của tôi, kiểu gì cũng còn phải giao qua lại nhiều. Sau này anh làm việc nhớ cẩn thận chút, tình nghĩa anh em không nể nang ai đâu, nhưng anh cũng đừng sợ tôi, không gây tai họa chuốc họa vào thân, thì ma quỷ cũng là bạn của tôi... Cậu mới về, định sống những ngày tới thế nào, có thể trò chuyện với tôi chút không? Đừng sợ, mặc bộ đồ này thì là cảnh sát, cởi ra thì tôi là anh trai cậu, đằng nào nhà cậu cũng chẳng còn ai khác, có chuyện gì cứ nói với tôi là không sai đâu."

"Tôi... tôi vẫn chưa tính đến."

"Chưa tính thì không sao cả, cứ nốc vô hạn rượu trắng thì ra cái thể thống gì? Mấy người các anh có một thói xấu chết người, làm gì cũng không biết lượng sức! Cả đánh rắm cũng không biết lượng sức... Tiểu Cửu ngõ Tây cậu có quen không? Mẹ nó bán kem ở đầu phố..."

"Quen, một thằng nhãi ranh ranh con, tôi hoàn toàn không thèm để ý đến nó!"

"Đứa bé quản thế quái nào được, vừa ra tù đã một hơi trộm liền ba cái ti vi màu, giao luôn cả hộ khẩu rồi kìa! Mẹ nó cầu xin tôi, cầu xin tôi thì có ích gì? Gặp tôi thì tôi tử hình nó luôn, thế mà còn đòi cầu xin tôi nữa chứ! Loại người này không biết sống, chi bằng sớm buông xuôi quách đi cho rồi, tự tìm cái hố xí đâm đầu xuống đó là xong chuyện, cậu nói có đúng không?"

Lý Huệ Tuyền gật gật đầu, lời nói nghe không lọt tai cho lắm, nhưng ngẫm lại cũng không đến nỗi nghẹn họng. Lão Lưu xem ra không dễ đối phó. Đừng nhìn bề ngoài thì ôn hòa như vậy, trong lòng anh ta nghĩ gì thì ai mà biết được.

"Hồ sơ của cậu tôi xem rồi, chẳng phải chỉ là đánh nhau thôi sao? Có gì ghê gớm đâu, không đánh nữa là xong. Muốn đánh nhau thì tìm tôi, đánh tôi đây này, cậu có dám đánh tôi không?"

Lưu Bảo Thiết hỏi rất nghiêm túc, Lý Huệ Tuyền có hơi hoảng.

"Tôi biết là cậu không dám. Nhưng nếu cậu đánh người khác, thì cũng bằng như đánh tôi rồi, tôi với cậu cứ chờ đấy!... Phi, nước nhà các cậu sao mà nhiều kiềm thế này, phi phi, rảnh rỗi thì cọ rửa cái phích nước đi... Tôi đi đây. Sau này uống ít rượu thôi, rảnh rỗi quá thì mua dăm cuốn sách hay mà đọc."

"Bây giờ có sách gì hay cơ chứ?"

"Ôi... chốc lát thật sự không tài nào nhớ ra... Kiểu như Quỳnh Dao ấy... Tôi cũng chẳng nghiêm túc đọc bao giờ..."

"Quỳnh Dao là ai?"

"Có lẽ là Hoa kiều, phụ nữ, nghe mấy đứa em gái tôi cứ lải nhải suốt ngày... Nghe nói cốt truyện biên soạn khá hay, cậu cứ ra phố dạo quanh xem, chỗ nào cũng có bán."

"Truyện do phụ nữ viết thì tôi không thích đọc."

Lưu Bảo Thiết nhìn cậu ta, ra điều không nghe hiểu.

"Tôi không thích đọc sách."

"Cũng phải. Nhưng chẳng phải cậu rỗi việc hay sao... Tôi đi đây. Ngày nào tôi cũng đi tuần khu vực, có việc thì đến tổ dân phố tìm tôi. Cậu bận làm cơm trưa đi, cũng không còn sớm nữa."

Cảnh sát đi đường bước thấp bước cao, gót chân hình như lắp lò xo. Đại đội lao giáo cũng có một thằng nhóc như thế, là thành viên đội bóng rổ trường thể nghiệp Tây Thành, lúc tập hợp toàn đứng hàng đầu, đi đều bước thì sự khập khiễng còn chưa rõ lắm, hễ chạy lên một cái thì dáng đi trông tệ hại hết chỗ nói, cái đầu ngoáy như đầu ngựa. Hồi phụ bếp ở nhà ăn cậu ta từng cho thằng nhóc đó một trận, cái đồ to xác ngốc nghếch bị cậu ta đánh cho khóc thét, đúng là một bọc cỏ.

Nhưng vị này thì cậu ta không dám đánh. Giở thói bề trên với anh ta, coi anh ta như cháu trai mà giáo huấn, dùng kim giấu trong bông để dọa dẫm cậu ta, thì cậu ta đều phải nhận hết, còn phải ngoan ngoãn giả vờ làm kẻ yếu.

Ai bảo người ta là cảnh sát cơ chứ. Không đáng để đôi co với anh ta, vả lại những lời đó nghe cũng khá ổn. Chỉ cần không phải kiểu làm ra vẻ giả trọc, muốn dọa người thì cứ để anh ta dọa.

Dù sao trong lòng cậu ta tự hiểu rõ, chuyện đánh người thì cả đời này không muốn làm nữa, còn tâm tư muốn tự đánh mình thì quả thực là có. Tự đánh mình thì không phạm pháp. Nhưng đánh ở chỗ nào cho phải đây? Mà đánh xong thì có ích gì chứ? Trước kia cứ cho rằng mấy kẻ ở đội lao giáo chuyên ăn thìa nhôm, nuốt đinh ốc là bọn lưu manh vô lại, ngẫm nghĩ kỹ lại thì đúng là có nguyên lý của nó. Con người ta ai cũng có lúc sống thấy chán ngấy, lửa giận không thể trút ra ngoài, thì đành phải tự gây khó dễ với chính mình. Không còn cách nào khác.

Lý Huệ Tuyền không biết mình nên làm gì cho phải. Đi vào nhà trong xem thử, lại đi ra sân xem thử, chỗ nào cũng lạnh ngắt. Pha một gói mì tôm, ăn xong thì việc duy nhất có thể làm chỉ còn lại là hút thuốc. Vứt đầy đất đầu mẩu thuốc lá, không khí trong phòng cũng bị hút đến ngả màu xanh lam, nhưng trong lòng vẫn trống rỗng, trống đến mức khó chịu.

Nhà máy biến áp thì không thể về được nữa rồi. Nó đã sa thải cậu ta, bản thân cậu ta cũng gặp vận đen. Chính trị viên Tiết từ một năm trước đã chạy vạy công việc cho cậu ta, để nhà máy sau này nhận lại cậu ta, dẫu sao thì cũng là vào làm thay suất của mẹ, không nể mặt người trẻ thì cũng phải nể mặt người già. Sự việc vừa có chút manh mối, thì nhà máy phá sản. Ba mươi phần trăm tiền lương, ai nấy đều phải chờ việc, nhà máy có muốn nhận cũng không gánh nổi nữa. Nhà máy không phá sản thì cậu ta cũng chẳng muốn về. Doanh nghiệp tập thể chẳng có nghĩa lý gì, suốt ngày quấn dây thép với một đám ông lão bà lão thì lại càng vô vị chán ngấy. Cậu ta sớm đã chán ngấy việc đó rồi. Thế nhưng ngoài quấn dây đồng ra thì cậu ta biết làm gì chứ? Biết ăn, người ta cũng biết ăn đấy thôi, nhưng người ta có chỗ kiếm tiền, không biết kiếm thì có cha mẹ nuôi dưỡng. Còn cậu ta thì sao? Chỉ có trơ trọi một cái miệng.

U La đang lo liệu trợ cấp mồ côi cho cậu ta. Lớn từng này rồi mà ra nông nỗi thành một kẻ đi xin ăn, nghĩ đến lại thấy thẹn đến phát hoả, cho dù văn phòng phố mỗi tháng trợ cấp cho hơn hai mươi đồng, thì đủ làm gì chứ? Tiền thuốc lá chiếm một nửa, phần còn lại húp cháo còn chẳng đủ. Mấy cuốn sổ tiết kiệm có thể chống đỡ một thời gian. Nhưng mẹ dành dụm cả đời mới gom góp được một nghìn đồng, cậu ta dám tiêu xả láng chắc? Chính trị viên Tiết còn trông mong cậu ta giữ lại chút tiền này để lấy vợ, thực sự không biết ông cụ nghĩ gì nữa. Vô số cô gái đều muốn kết hôn, cậu ta có lẽ cũng muốn kết hôn, nhưng người ta chẳng có quan hệ gì với cậu ta cả. Hoàn toàn chẳng có quan hệ nào hết, có nghĩ cũng uổng công.

Tìm việc còn chẳng biết người ta có thèm nhận hay không nữa! Lý Huệ Tuyền thu dọn mấy mẩu đầu thuốc lá, bẻ sợi thuốc nhét vào bao thuốc trống, tiện tay cuộn lấy một điếu. Cậu ta thích dọn dẹp vệ sinh, vì việc này mà thường xuyên được biểu dương. Quét dọn sạch sẽ văn phòng cán bộ giáo dưỡng, ra khỏi cửa là cúi xuống cái hót rác bới tìm mẩu đầu thuốc lá và giấy viết thư sạch, chuyện này chẳng ai hay biết cả. Không cho phép hút thuốc, nhưng cậu ta đã hút đủ các nhãn hiệu thuốc lá, cậu ta còn biết đám cán bộ giáo dưỡng đều rất keo kiệt, đầu mẩu thuốc lá hút ngắn ngủn đến tội nghiệp, cậu ta thương hại bọn họ còn hơn thương hại chính mình. Cậu ta không hề cảm thấy hút đầu thuốc lá thừa có gì là mất mặt. Con người ta khi bị dồn đến đường cùng thì chuyện gì cũng có thể làm ra được. Cậu ta không tin là mình không tìm nổi một công việc.

Lý Huệ Tuyền đạp xe ra phố, mua gạo bột cùng dầu m muối dấm ớt. Ném cuốn sổ mua thực phẩm phụ cho người bán hàng, có gì lấy nấy, ngoài sốt mè ra không mua, miến, trứng gà các thứ, chất đầy một giỏ. Lại mua thêm mấy củ cà rốt và một bắp cải, lảo đảo đẩy xe đi về nhà. Trên người trên xe chất đầy nhu yếu phẩm sinh hoạt, cậu ta vô cùng phấn khởi. Sống một mình thì sống một mình, người ta sống thế nào thì cậu ta sống thế ấy, cậu ta chẳng kém cạnh ai cả. Cậu ta phải hấp cơm ăn, phải làm canh bột quậy để uống, còn phải xào rau xào trứng, cậu ta phải nấu ra đủ kiểu cho có hoa văn, không thể làm khó bản thân, không thể làm khó chính mình được, trước kia toàn là mẹ nấu cơm. Bây giờ chỉ còn lại một mình cậu ta, không biết thì cũng phải học cho biết. Cậu ta phải ăn sao cho bản thân vui vẻ, để mẹ được vui, cậu ta phải sống sao cho ra con người. Trong bếp bụi bặm đầy trời, nhưng cậu ta ngửi thấy hơi thở của mẹ. Cái vá, bàn chải, dao thái rau, lồng hấp nhôm đều được treo trên móc sắt áp vào tường. Nồi lớn nồi nhỏ úp trên kiềng ba chân, bên bệ cửa sổ bày la liệt chai lọ và túi giấy đựng bột ngũ vị hương, bình gas dựng đứng ở góc tường, trông như một quả bom đen sì, sau khi thu dọn sạch sẽ, mọi thứ đều hiện rõ dáng vẻ ban đầu của nó. Sạch sẽ, nghèo túng, chật chội, mẹ dường như vẫn còn sống, đang cong lưng bận rộn hâm cơm cho cậu ta. Cậu ta ăn uống thất giờ giấc, về muộn mẹ chưa từng oán trách cậu ta, luôn lặng lẽ bước vào căn bếp nhỏ, dưới ánh đèn tám oát tự mình mò mẫm. Hồi đó cậu ta không biết thương xót bà, mẹ chết rồi, cậu ta mới rõ ràng bản thân mình là một tên súc sinh, một tên súc sinh không có tính người, thế nhưng tất cả đã quá muộn màng, cậu ta đã chẳng còn cơ hội để hiếu kính.

Bình gas rất nặng, dùng diêm quẹt một cái thế mà lại cháy. Đã để gần ba năm rồi mà vẫn còn gas, chuyện này khiến cậu ta cảm thấy mới mẻ. Ngọn lửa nhỏ màu xanh "vù vù" bốc ngược lên trên, nhìn vào thấy rất vui mắt. Cậu ta pha nửa chậu nước kiềm, lau chùi bếp gas và bình gas một lượt. Đã thu dọn hòm dà đâu vào đấy cả rồi, ngồi phịch lại trong phòng, ngẩn ngơ ngơ ngác chờ làm cơm tối. Thời gian vẫn còn sớm, đến lúc phải làm gì thì lại không có manh mối. Ra phố dạo cửa hàng ư? Không được. Nhìn người nhìn đồ vật đều khiến cậu ta khó chịu.

Đi xem phim ư? Nhưng trong lòng rối bời không tài nào tĩnh tâm lại được, chẳng có chút hứng thú nào. Có một bạn bè nào đó vào đây trò chuyện thì hay biết mấy. Người không có cha mẹ thì không thiếu, nhưng người không có bạn bè thì chắc chắn không nhiều. Ai không có bạn bè thì kẻ đó phải chịu tội, tâm sự không có chỗ để giỏ, tất cả đều phải nén thành phân rồi rặn ra ngoài. Cảm giác này có thể dằn vặt con người ta đến chết. Cơm tối liệu có nấu chín được không? Cậu ta không dám chắc. Cậu ta lại nghĩ đến chuyện uống rượu, nhưng lập tức xua đuổi cái ý nghĩ này đi. Cậu ta quyết định viết một bức thư cho chính trị viên Tiết. Đã tìm được giấy bút, nhưng lại không tìm thấy cuốn từ điển kia. Cậu ta quên rất nhiều chữ, nhưng không quên cách tra từ điển. Có từ điển là cậu ta có thể viết thành câu hoàn chỉnh, chỉ cần cuốn từ điển to bằng nửa viên gạch ấy ở ngay bên tay, thì cậu ta không phải là kẻ mù chữ, dù thế nào cậu ta cũng phải tìm cho ra nó. Tìm thế nào cũng không thấy.

Bị mèo hoang ngoạm đi mất, hay là bị chuột ăn mất rồi? Cậu ta lật tung cái hòm gỗ ở nhà trong lên tìm kiếm, sách thì chẳng thiếu tí nào, nhưng chẳng có cuốn nào là từ điển cả.

Các trang sách đều đã ngả vàng, tựa như bị nước ngâm qua rồi phơi khô, cậu ta đọc không hiểu cũng chẳng muốn đọc, chỉ muốn giở xem qua, chữ ký ở trang lót, cuốn nào cũng là cùng một nét chữ: Lý Nhược Sơn. Màu mực đã ngả xám, nét bút nối liền rất phóng khoáng, toàn là sách của cha. Cha là sinh viên tốt nghiệp Đại học Kỹ thuật Thổ mộc Quốc gia, trước giải phóng làm gì thì không rõ, sau giải phóng vẫn luôn làm kế toán ở nhà máy bột mì Tây Giao. Ấn tượng về nghề kế toán rất mơ hồ, rất ít khi nghe thấy người ta nhắc đến ông, ngay cả mẹ cũng rất ít khi kể về ông, chỉ thỉnh thoảng nhắc đến việc người nọ thích uống rượu. Cha chết vì bệnh ung thư tuyến tụy. Cậu ta đã quên mất dung mạo của ông, chỉ nhớ tròng mắt rất lớn, khuôn mặt rất dài, không nói một lời ngồi trên giường bệnh ở bệnh viện, đó là hình ảnh cuối cùng mà cha để lại cho cậu ta vào năm 1965, cũng là hình ảnh chân thực duy nhất về người cha mà cậu ta có thể nhớ lại. Hồi đó cậu ta ngậm một chiếc kem đi đi lại lại trong phòng bệnh, vứt vỏ kem vào cái ống nhổ bẩn thỉu. Ký ức về cái ống nhổ dơ dáy này rõ ràng hơn nhiều so với ký ức về dung mạo lúc bệnh tật của cha. Miếng máu trong ống nhổ đã dọa cậu nhóc sáu tuổi là cậu ta sợ chết khiếp, bây giờ nghĩ lại vẫn thấy khó chịu, giống như ngậm thứ bẩn thỉu vào trong miệng vậy.

Cậu ta không biết nhà máy bột mì Tây Giao nằm ở chỗ nào. Nhưng nhà máy bột mì Tây Giao mỗi tháng mười hai đồng cứ nuôi nấng cậu ta cho đến năm mười tám tuổi. Qua khỏi cửa ải đó của cuộc đời, quan hệ giữa cậu ta với nhà máy bột mì và cha đã chính thức chấm dứt, cậu ta và mẹ cũng trở thành hai mẹ con mồ côi trơ trọi. Sống không được sướng vui cho lắm, nhưng họ tự nuôi sống chính mình, họ chẳng dính dáng gì đến ai cả. Đến nhà máy bột mì làm công nhân bốc vác có lẽ là một cách. Liệu những người ở đó có nhận ra cậu ta là ai không? Bọn họ còn nhớ lão kế toán thích uống rượu tên là Lý Nhược Sơn đó không? Chẳng ai nhận ra cậu ta cả. Cậu ta là đứa con hoang do lão kế toán nhặt về.

Lý Huệ Tuyền nhét sách vào trong hòm gỗ, vô tình phát hiện ra quyển vở bài tập hồi nhỏ của mình. Mẹ dùng kim chỉ khâu chúng thành mấy tập lớn, bọc bìa giấy da bò bên ngoài, trông giống như sách vậy, vô số điểm năm, cậu ta từng có một dạo làm học sinh ngoan, cậu ta đã quên mất, nhưng mẹ thì không quên, mẹ trông mong cậu ta mãi mãi là một học sinh ngoan. Cậu ta đọc một bài văn, rất nhiều chữ không nhận ra. Cậu ta không tin bài văn này lại do chính mình viết ra. Bài văn thuật lại niềm vui sướng khi gia nhập Đội Thiếu niên Tiên phong và lý tưởng của cậu ta. "Đẩy mạnh cuộc cách mạng tiếp tục dưới chế độ chuyên chính vô sản đến cùng", lời thề trôi chảy và hùng vĩ này khiến cậu ta sinh lòng kính trọng đối với tuổi thơ của chính mình. Cậu ta ngồi xổm trong mùi ẩm mốc tỏa ra từ chiếc hòm gỗ mà thưởng thức bài văn của chính mình, cho đến tận khi trời tối. Năm tháng xa lạ khiến người ta ao ước khôn nguôi, nhưng cho dù con người ta có thể sống lại một lần nữa, cậu ta cũng không có đủ dũng khí để rẽ hướng về thời đại đó. Cho dù có đi lại một lần nữa, thì cậu ta vẫn sẽ là cái bộ dạng hiện tại này mà thôi. Rất nhiều bạn học đã thành đạt, từng người một trông ra dáng con người lắm, nhưng cậu ta chẳng còn con đường nào khác để lựa chọn. Số mệnh của cậu ta đã định sẵn là ở tuổi hai mươi lăm phải than van về quá khứ lo lắng cho tương lai, phiền muộn vì không tìm được việc làm và đủ thứ bất hạnh của bản thân. Cậu ta vốn dĩ chẳng có lý do gì để rời khỏi rãnh cáp điện cả; lẽ ra cậu ta nên vứt bỏ mọi phiền muộn của cõi trần mà ngủ vùi ở đó mãi mãi.

Bài văn đọc không được trôi chảy cho lắm, nhưng cậu ta không có ý định tìm từ điển, chuyện viết thư cũng ném ra sau đầu. Bữa tối ngoài một gói mì tôm ra, còn dùng nồi nhôm nhỏ luộc mấy quả trứng gà. Ăn xong cậu ta liền ra phố, không đạp xe, cứ dọc theo con ngõ tối như mực mà đi về phía có ánh sáng. Đằng xa lúc nào cũng có ánh đèn, cậu ta cứ thế tiến bước không ngừng. Có tiếng xào rau xèo xèo. Có tiếng nhạc phát ra từ máy cát-sét, có tiếng đọc của phát thanh viên truyền hình, lại có cả tiếng cười nói của đàn ông phụ nữ hoặc trẻ em, từ những dãy nhà trệt san sát truyền ra đủ thứ âm thanh. Âm thanh nào cũng rất ôn hòa, dường như sợ làm kinh động đến cậu ta, sợ chọc giận khiến cậu ta đau lòng vậy.

Cậu ta muốn đi tiểu. Trong nhà vệ sinh có đèn, nhưng không có ai. Trên bức tường phía trên bồn tiểu có vẽ hai cái đùi dị dạng. Ở gốc kẹp một cơ quan sinh dục nữ được vẽ vô cùng thô ráp. Nó giống như một sinh vật sống đang làm mặt quỷ chế nhạo cậu ta, cậu ta cảm thấy buồn nôn. Cuộc sống lộn xộn rối bời, chắc chắn là có chỗ nào đó xảy ra vấn đề rồi. Cậu ta cảm thấy tất cả mọi thứ chẳng có gì thú vị cả. Cậu ta không biết mình nên đi đâu về đâu.

Người đi bộ trên phố còn đông hơn cả ban ngày, ai nấy đều vội vã rảo bước, mọi người không quen biết cậu ta, người với người giữa đám đông cũng chẳng quen biết nhau. Cậu ta không phát hiện ra có ai đang nói chuyện với ai. Xung quanh biển báo trạm xe điện ngầm dựng đứng vài bóng người cô độc, chẳng ai liên quan đến ai, thế nhưng hễ xe vừa vào trạm, là bọn họ lại chen chúc thân mật hoặc thù hận thành một đống đen sì, chẳng ai nhường ai, cũng chẳng có chút khách sáo nào. Cuộc sống chính là cái bộ dạng này đây. Cậu ta mãi mãi chẳng thể chen lên xe nổi, những người đi xe về đằng xa đang hò hét cãi vã cười đùa. Chẳng ai thèm bận tâm đến việc một mình cậu ta bị bỏ lại phía sau cả. Cậu ta có lẽ mãi mãi không thể bắt kịp chuyến xe ấy nữa, Lý Huệ Tuyền bước qua những quán ăn nhỏ và quán rượu nhỏ sáng trưng ánh đèn, bước qua tiệm thuốc Đông y và sạp báo tối thui tắt đèn, cậu ta do dự một thoáng, rồi bước về phía tiệm tạp hóa đối diện đường cái. Cậu ta mua một chiếc bánh kem nhỏ trông như lồng hấp, ngẫm nghĩ một lúc, lại mua thêm một giỏ táo. Giỏ nhỏ được đan bằng cành liễu trắng, lót giấy đỏ và giấy xanh. Táo hơi héo, màu sắc cũng không tươi tắn cho lắm. Trọng lượng thì tạm ổn, nặng trịch ra dáng ra phỏng.

Đi đến phía Đông cầu vượt Triều Dương Môn một chút, cậu ta rẽ vào ngõ Kim Kê ở phía nam con đường. Đếm đủ sáu cái cột điện, cậu ta nhìn thấy căn nhà mặt phố treo tấm rèm cửa sổ màu đỏ. Dưới chân tường có một bà cụ đang nương theo ánh đèn đường mà ép bánh than. Là mẹ của Phương Xoa Tử. Cậu ta xách đồ đạc chầm chậm bước đến gần.

"U Phương..." Bà cụ thẳng lưng lên, đánh giá cậu ta từ trên xuống dưới.

"Cháu là Huệ Tuyền đây. Cháu ra tù rồi..."

"Tôi cứ tưởng ai... Tiểu Ngũ! Ra mở cửa đi."

Huệ Tuyền bước vào nhà ngồi xuống, em trai Phương Xoa Tử rót cho cậu ta một bát nước. Nhà trong có mấy người đang xem ti vi, chẳng ai thèm bước ra cả. Bà cụ rửa tay, nửa buổi không muốn nói năng gì. Huệ Tuyền cảm thấy vô cùng ngượng ngùng. Nhưng quay lưng bỏ đi thì đã không thể nào làm được nữa, người ta không hoan nghênh cậu ta, muốn lạnh nhạt bơ cậu ta, tình huống này cậu ta hoàn toàn không ngờ tới. Cậu ta cứ liên tục mân mê hộp bánh kem và giỏ trái cây, trông vô cùng ngốc nghếch, giống như sợ người ta không nhìn thấy chúng vậy.

"Cháu đến... cháu đến thăm u, đại gia dạo này sức khỏe vẫn tốt chứ?" Cậu ta đoán chừng cha của Phương Xoa Tử chắc chắn đang xem ti vi trong phòng, nhưng hỏi xong xuôi mà chẳng ai thèm đếm xỉa đến cậu ta. Tiểu Ngũ ngượng ngùng nhìn cậu ta. Khuôn mặt hơi đỏ lên, thằng nhóc này đã lớn phổng phao cao hơn hẳn một cái đầu, khuôn mặt ngang ngửa với Phương Xoa Tử, trông xấp xỉ đẹp trai.

"Cậu đến có việc gì thế?" U Phương hỏi.

"Tiểu Tam một chốc một lát chưa về được... chuyện này cháu có một phần trách nhiệm, có lỗi với gia đình! Sau này trong nhà có việc nặng nhọc, u cứ sai Tiểu Ngũ ra ngõ Đông gọi cháu, u cứ coi cháu như thằng Tam mà sai bảo... Cháu không có việc làm, rảnh rỗi cũng là rảnh rỗi."

Bà cụ thở dài một hơi, âm thanh ti vi được vặn nhỏ lại.

"... Ra tù được thì tốt, tự mình biết lượng sức mình vẫn hơn cái gì hết, nhà chúng tôi ấy à, không cần người ngoài nhúng tay giúp đỡ. Vả lại thằng Tam cũng không phải người nhà tôi nữa rồi, nó chết hay sống thì chẳng dính dáng gì đến chúng ta cả, cậu cũng không cần phải bận lòng vướng bận..."

"Nó có thư gửi về không?... Cháu muốn xem địa chỉ."

Tiểu Ngũ tìm cho cậu ta một cái phong bì, nhàu nát nhìn vào mỏi cả mắt. Địa chỉ là hòm thư 356 phân hòm thư số 11 tỉnh Thanh Hải. Cậu ta xem đi xem lại mấy lần, rồi trả lại phong bì. Chẳng còn chuyện gì để nói nữa, cậu ta muốn chuồn. Hai con số 356 và 11 trông thật mơ hồ và khó nắm bắt, cậu ta không tài nào hình dung nổi đó là cái loại nơi chốn gì.

"Làm phiền u rồi, cháu đi đây."

"Mang đồ đạc theo!"

Lý Huệ Tuyền đứng bên trong ngưỡng cửa, cuối cùng cũng nghe thấy giọng nói của cha Phương Xoa Tử, vừa phẫn nộ lại vừa nghiêm khắc.

U Phương cười còn khó coi hơn cả khóc.

Cậu ta trốn chạy vào con ngõ nhỏ tối lờ mờ, vội vã rảo bước đi về phía đại lộ Triều Dương. Thật muốn đâm đầu vào cột điện cho rồi. Tiêu tiền để chuốc lấy sự bực dọc. Cậu ta trêu ghẹo ai chọc tức ai cơ chứ? Con trai nhà người ta gặp vận đen nên trút giận lên đầu cậu ta, cậu ta đi tìm ai để xả đây? Nếu con trai nhà người ta không lôi kéo níu kéo cậu ta, thì cậu ta có đến mức nông nỗi này hôm nay không? Cứ đinh ninh rằng các cụ sẽ hỏi han đủ điều chuyện này chuyện nọ, dặn dò dăm ba câu, ai ngờ người ta thiếu chút nữa là mửa nước bọt chửi mắng cậu ta một trận. Thật không thể ngờ tới, lại càng kỳ quái khó hiểu.

Trong mắt người ta, bản thân cậu ta lại đáng ghét và đáng chán đến thế cơ à? Cậu ta lơ ngơ ngẩn ngẩn bước về phía trước, nghe thấy đằng sau có tiếng bước chân thình thịch đuổi theo.

Tiểu Ngũ xách bánh kem và trái cây, chạy hổn hển không ra hơi. Lý Huệ Tuyền thật muốn nện cho khuôn mặt ngây thơ của nó một đấm, đánh cho bố mẹ nó nhìn thấy phải xót xa chửi mới. Thế mới phải đạo chứ!

"... Bố em bảo anh không có việc làm, đồ đạc cứ để lại cho anh tự ăn đi, anh mang về đi..."

"Tiểu Ngũ... coi như đại ca mua cho em đi... em học lớp mấy rồi?"

"Em học lớp mười rồi!"

Lớp mười? Lớp mười... Đừng có nhét linh tinh con mẹ nó nữa! Không nhận thì thôi, vứt mẹ nó vào hố xí ấy! Em mà còn lẽo đẽo đi theo anh, cẩn thận anh..."

Tiểu Ngũ sợ hãi, né sang bên cạnh một chút.

"Mày học lớp mười con mẹ nó rồi... có muốn thi đại học không?"

"... Muốn ạ."

"Sau này ít bén mảng đến gần anh, đừng có học theo anh trai em. Về nhà bảo với bố, cứ bảo Huệ Tuyền bảo em phải chăm chỉ học hành đàng hoàng vào đấy, xem ông ấy còn có gì không vừa lòng nữa không! Đồ đạc em thích vứt đi đâu thì vứt, cút đi!"

Tiểu Ngũ không dám lẽo đẽo đi theo nữa, trông dáng vẻ rất đáng thương, Lý Huệ Tuyền vỗ vỗ vai nó, dọc theo vỉa hè không thèm ngoảnh đầu lại mà bước thẳng về hướng đường Thần Lộ. Rạp chiếu phim vừa tan rạp, dòng người mệt mỏi đổ ào ra đường cái, trên mặt mỗi người dường như đều mang theo biểu cảm thất vọng và muộn phiền. Cậu ta đâm sầm qua đám đông này, kiêu ngạo ngẩng cao cằm đầy vẻ khiêu khích. Cậu ta suôn sẻ băng qua đám đông, suôn sẻ đến mức khiến người ta khó chịu. Mọi người rất đúng lúc mà khinh miệt né tránh cậu ta, khiến cậu ta vừa nản lòng lại vừa ngượng ngùng. Cậu ta chẳng rõ bản thân mình rốt cuộc muốn làm gì nữa. Buổi tối trước khi đi ngủ, cậu ta cố gắng viết một bức thư cho chính trị viên Tiết mà không có từ điển.

Trải sẵn giấy viết thư, vừa viết xong dòng chữ "Tôi rất khỏe" thì không thể viết tiếp được nữa. Không phải không tìm thấy từ vựng, mà là cảm giác của bản thân hoàn toàn trái ngược với những gì viết trên giấy. Chúng không thể dung hòa nổi. Lại muốn viết thư cho Phương Xoa Tử. Hoàn cảnh của Phương Xoa Tử còn chẳng bằng cậu ta, cậu ta đời nào lại đi oán thán kể lể khổ sở gì với người ta. Đối mặt với một người bạn đáng thương hơn cả mình, có lẽ cậu ta nên bình tâm tĩnh khí. Nhưng cậu ta vô cùng chán nản, bởi vì nghĩ mãi nghĩ hoài mất nửa ngày mới nhớ ra tên đầy đủ của Phương Xoa Tử là Phương Quảng Đức. Cái tên này nghe có vẻ như là của một người hoàn toàn khác, đã cách xa ba năm rồi, mà lại đi thiết lập một mối liên hệ có cũng được mà không có cũng chẳng sao với cái tên này thì có vẻ hơi thừa thãi. Nhưng ngoại trừ trò chuyện với nó ra thì cậu ta chẳng thể tìm được đối tượng trò chuyện nào thích hợp hơn nữa. Trong thư viết rằng:

Tôi ra tù rồi, không có công việc gì cả. Cậu thế nào, làm việc có mệt không. Bắc Kinh không lạnh, chỗ các cậu có lạnh không? Mẹ tôi chết rồi, bệnh can (ung thư gan).

Lão Biệt chết rồi, ngã xe mô tô chết tươi, hắn trộm một chiếc mô tô. Tôi nghĩ ngợi suốt ba năm, cậu không đáng đâu, không có phụ nữ thì cậu vẫn sống ổn, sau này không về nhà được, quá không đáng. Cậu phải cố gắng cải tạo cho tốt. Bên trong và bên ngoài giống nhau cả thôi, bên ngoài cũng chẳng có ý nghĩa gì. Chỉ là không có ai quản giáo, cũng chẳng có ý nghĩa gì. Cậu phải ngoan ngoãn nghe lời, làm nhiều việc vào, suy nghĩ ít thôi, tìm nhiều bạn vào. Có bạn bè thì sẽ không sợ nữa...

Vậy mà lại viết được nửa trang giấy, nét chữ xiêu vẹo ngoằn ngoèo, thế nhưng viết rất vui vẻ. Phương Xoa Tử hình như đang ngồi ở đối diện bàn, chăm chú lắng nghe cậu ta lải nhải kể lể tâm sự. Cậu ta cảm thấy mình kể rất trôi chảy. Cậu ta còn muốn viết nữa, nhưng quá mệt mỏi rồi. Trong đầu rất nhiều từ ngữ chen chúc thành một đống hỗn độn, cậu ta phải nhặt chúng ra từng từ một, không cho chúng đánh nhau. Khi ở cùng Phương Xoa Tử, cậu ta chưa bao giờ nói một hơi nhiều lời đến thế. Bây giờ không cần dựa vào từ điển mà cậu ta đã viết được nửa trang giấy, chi chít dày đặc, đọc lên thật vui vẻ, cảm giác ngực tức nghở cũng khá hơn rất nhiều rồi. Nếu cậu ta muốn, cậu ta có thể thay ba chữ Phương Quảng Đức thành bất kỳ ai. Cậu ta có thể kể tâm sự của mình cho bất kỳ ai nghe, chính trị viên Tiết, La Tiểu Phân, lão Biệt đã chết, thậm chí là cả mẹ và cha. Bí mật đơn giản này khiến cậu ta vô cùng kinh ngạc lại vừa vui sướng. Lần đầu tiên trong đời, cậu ta có khao khát muốn trở nên gần gũi với chiếc bút bi và những ô chữ vuông. Bọn họ chính là bạn của cậu ta. Cậu ta còn muốn viết nữa.

Đêm đó cậu ta ngủ rất ngon.