Lý Huệ Tuyền đến xưởng may Hà Quang ở huyện Xương Bình mua hai trăm chiếc áo sơ mi kẻ ca-rô nỉ một mặt. Loại áo này rất thời trang, giá lại rẻ. Anh gửi quần áo tại nhà khách của xưởng may, rồi bắt xe buýt đi Bát Đạt Lĩnh.

Lớn chừng này, anh chưa từng đến Bát Đạt Lĩnh. Bố mẹ chắc cũng chưa từng đi. Họ có những việc quan trọng hơn phải làm. Đợi đến khi không còn việc gì để làm, thì họ có muốn đi cũng chẳng đi được nữa. Cái chết đã cướp họ đi một cách nhanh chóng.

Bát Đạt Lĩnh người đông như kiến cỏ. Vạn Lý Trường Thành vắt ngang trên sống núi, không thấy điểm cuối, trên sườn núi hai bên tường thành có rất nhiều cây. Đứng ở tháp canh phía Tây cao nhất nhìn về phía Bắc, hồ chứa nước Quan Sảnh trông như một hồ nước nhỏ, xanh đến chói mắt. Trên đường cái, xe cộ và người đi bộ chậm rãi bò, giống như sâu bọ và kiến.

Lý Huệ Tuyền nằm trong đám cỏ trên sườn núi hơn hai tiếng đồng hồ. Trên tường thành thỉnh thoảng có người ló đầu ra nhìn anh. Không xa đó có những người đang dã ngoại, tụm năm tụm ba, trong rừng cây tiếng cười vang vọng không dứt. Trong không khí có mùi thức ăn. Dưới đất, trên cành cây đâu đâu cũng là giấy gói bánh mì, cốc đồ uống, hộp đồ hộp, thậm chí còn có cả những cây xúc xích nguyên vẹn và ổ bánh mì to đùng. Người ta vứt đủ thứ.

Anh nằm đó, thứ anh nghĩ đến tất nhiên không phải là áo sơ mi kẻ ca-rô. Mấy cái thứ đó chẳng cần phải suy nghĩ. Lãi hai mươi phần trăm là điều chắc chắn. Cuộc sống ở đây rất đơn giản. Những thứ anh đáng nhận được đều đã được định sẵn từ lâu. Bán xong áo sơ mi tính sổ, thậm chí chẳng cần tính sổ, anh cũng sẽ biết cuộc sống đã cho anh bao nhiêu.

Anh chẳng màng đến mấy đồng tiền lẻ thối tha đó.

Anh nghĩ đến những chuyện lộn xộn, không đầu không cuối. Những mảnh ký ức, giấc mơ, suy ngẫm thực tại... cứ lăn lóc khắp nơi như khoai lang đổ từ trên xe xuống. Khi còn ở trại lao động cải tạo, anh từng trút một hơi hết bảy xe tải khoai lang. Cái xẻng gỗ của anh di chuyển nhanh như lưỡi dao máy thái cỏ, khoai lang va chạm vào nhau rào rào, nghe như từng đống đá đổ xuống.

Giáo đạo viên Tiết từng chỉ đích danh phê bình anh trước toàn đội. Khoai lang bị trầy vỏ thì mùa đông khó bảo quản, anh cố tình phá hoại chúng. Khi đó, anh hận tất cả mọi thứ.

Bây giờ anh hận cái gì? Hận ai? Hận người nước ngoài đang nằm bò trên tường thành lén lút nhìn ngó anh kia sao? Anh nhếch mép với người đó. Đối phương liền giơ máy ảnh lên.

Anh nằm trên bãi cỏ trong rừng thông nhỏ, bên cạnh là Vạn Lý Trường Thành uốn lượn lên xuống. Anh vẫn nghĩ về câu hỏi cũ rích đó: Tại sao cuộc sống lại vô vị? Cuộc sống rốt cuộc có ý nghĩa gì không? Chẳng lẽ chỉ một mình anh như con ruồi mất đầu, vì chuyện này mà khổ sở sao?

Những người anh thấy đều rất vui vẻ. Trên tường thành ồn ào náo nhiệt, như thể có một đàn chim lớn đang đậu xuống.

Anh đã trưởng thành, những năm tháng tìm niềm vui qua việc đánh nhau sẽ không bao giờ quay trở lại nữa. Anh đã học được cách suy nghĩ. Không! Anh đang bị ép buộc phải suy nghĩ.

Một đám lưu manh đang đấm đá trong đầu anh, anh không thể đánh trả. Anh mệt muốn chết.

Nguyên nhân của sự việc dường như có liên quan đến vấn đề cái chết.

Mùa hè năm học lớp Sáu, một buổi chiều mưa. Không thể ra ngoài chơi, anh lên giường đi ngủ từ sớm. Anh ngủ trong buồng trong. Mẹ ho ở buồng ngoài, ngoài cửa sổ là tiếng mưa rơi lất phất.

Anh không ngủ được, nghĩ đến người cha đã mất từ lâu. Cha ngồi trên giường bệnh trong bệnh viện, chẳng thèm đếm xỉa đến ai, dường như đang giận dỗi. Người cha này đã chết. Ngoài mẹ ra, dáng vẻ của cha sẽ chẳng để lại ấn tượng gì cho bất kỳ người ngoài nào nữa. Anh nghĩ đến mẹ, nghĩ đến thầy cô, nghĩ đến La Tiểu Phân và những bạn học khác, cuối cùng nghĩ đến chính mình. Thứ kết nối những suy nghĩ rời rạc này lại, chính là cái chết. Nếu ai cũng sẽ chết, thì sớm muộn gì mình cũng sẽ chết. Đây là lần đầu tiên anh cân nhắc vấn đề này một cách nghiêm túc, và ngay lập tức không thể thoát ra được. Anh chìm sâu vào nỗi sợ hãi trong thời gian dài. Tiếng mưa và tiếng ho của mẹ đều trở thành tín hiệu của cái chết. Chúng như thể truyền đến từ một thế giới khác. Ở thế giới đó cha còn đó không? Cha còn có thể nói chuyện, còn nhận ra con trai mình không? Tại sao con người phải mắc bệnh chứ? Nếu không mắc bệnh thì con người sẽ không chết đúng không? Nếu sớm muộn gì cũng phải chết, thì mắc bệnh hay không còn có nghĩa lý gì nữa? Con người sống còn có ý nghĩa gì chứ?!

Vô số câu hỏi ngu ngốc dày vò anh suốt một năm trời. Năm đó, thành tích học tập của anh giảm sút nghiêm trọng, trở thành một ông già nhỏ ít nói ưu tư. Trong lớp bắt đầu có người bắt nạt anh. Chúng dùng phấn vẽ con vật nhỏ sau lưng anh; nhổ đờm vào mẩu giấy rồi dán lên áo anh; hơn chục nam sinh đồng thanh gọi anh là "Lão Quảng"; trong giờ học lén lút dùng súng cao su bắn cục giấy vào người anh từ phía sau. Thành tích học tập của anh từ tốt chuyển sang xấu khiến nhiều nam sinh hả hê, vui sướng tột độ. Bản thân anh cũng chẳng hiểu chuyện gì đang xảy ra. Buổi tối làm bài tập dưới ánh đèn, đầu óc anh lại cứ lơ lửng như trên lớp. Nếu sớm muộn gì cũng trở thành nắm tro, làn khói, thì làm những việc này có ý nghĩa gì cơ chứ! Anh cứ nghĩ như vậy. Anh lấy làm lạ tại sao người khác lại không nghĩ giống mình. Trên đường đi học về, anh đã hỏi La Tiểu Phân, anh thực sự quá muốn tìm một người để tâm sự.

"Cậu nói xem sống tốt hơn hay chết tốt hơn?"

"...Cậu bị làm sao vậy!"

"Cậu có sợ chết không?"

"Tớ ư? ...Chưa nghĩ tới. Chúng ta còn nhỏ mà! Chết làm gì cơ chứ? Có bao nhiêu bao nhiêu điều chúng ta chưa thấy, còn bao nhiêu bao nhiêu món ngon chưa được ăn..."

"Món ngon?"

Anh cảm thấy vô cùng hoang mang. Học kỳ một năm lớp Bảy, những ý nghĩ kỳ quặc cứ đâm sầm hết chỗ này đến chỗ khác của anh đã tìm được lối thoát. Nội dung tiết thể dục là đánh bóng chuyền, hơn chục người vây quanh một người tâng bóng, mọi người thay phiên nhau đứng vào giữa. Đến lượt anh, lúc đầu có người cố tình tâng bóng lệch đi, sau đó có người thẳng thừng đập bóng vào anh, quả bóng đập trúng người anh văng ra xa tít. Anh giành lại quả bóng, mọi thứ lại bắt đầu từ đầu. Mọi người cố tình không chuyền bóng cho anh, chờ lúc anh đang lúng túng không biết làm sao thì lại bất ngờ đánh bóng về phía mặt anh. Kẻ chủ mưu tất cả những chuyện này là người cao lớn nhất, khỏe mạnh nhất lớp. Họ Ngô. Trước đây anh luôn có phần sợ người này.

"Hắn dám đánh chết mình sao?"

Anh tự hỏi mình. Khi giành bóng, anh tiện tay nhặt lấy nửa viên gạch, để bên cạnh chân. Anh muốn ám chỉ cho bọn họ biết trước. Tiếng cười đột nhiên nhỏ dần. Các bạn học trên sân tập đều dồn ánh mắt về phía vòng tròn này. Mặt gã họ Ngô hơi đỏ lên.

"Tao xem hắn có dám đánh chết tao không!"

Anh thầm niệm trong lòng. Ngay khoảnh khắc gã họ Ngô lại đánh quả bóng chuyền trúng đầu gối anh, các bạn nam nữ đang cười đùa vui vẻ một cách vô hại, anh vớ lấy viên gạch, lao vút lên như con mèo hoang nhảy lên mái nhà.

Gã họ Ngô phải khâu ba mũi trên đầu. Anh bị trường kỷ luật cảnh cáo. Thông báo dán trong tủ kính tuyên truyền trước cổng trường cấp ba số 68. Việc này ngược lại khiến anh bỗng chốc được giải thoát. Anh thoát ra khỏi nỗi sợ hãi cái chết một cách khó hiểu.

Trên đường đi học về, anh chặn những bạn học từng bắt nạt mình lại, một tay túm cổ áo người ta, tay kia cầm nửa viên gạch. Anh còn chẳng sợ chết, thì còn sợ cái gì nữa?

"Phục chưa?"

"Phục!"

"Gọi tao là ông nội!"

"...Ông..."

Anh không chế giễu người khác. Anh thở phào nhẹ nhõm, buông người bị anh dọa cho khiếp vía ra. Về sau, những người này đều tranh nhau lấy lòng anh. Khi đó anh chỉ cao một mét năm tư, thấp hơn phần lớn bạn học. Nhưng họ đều sợ anh.

Sau này, anh tập thói quen dùng gậy cán bột, chiều cao cũng tăng lên một mét bảy tư.

Không tính là cao, nhưng cũng chẳng phải là thấp. Anh giành được cái danh tiếng không sợ chết. Anh không xót thương bản thân cũng chẳng xót thương mạng sống người khác. Khi đánh nhau anh hầu như không bao giờ né tránh, mỗi khi ra tay anh đều không đầu không đuôi, không biết nặng nhẹ. Anh không đánh chết người, bản thân cũng không bị người ta đánh chết, hoàn toàn chỉ là sự trùng hợp.

Sự căng thẳng trước khi đánh nhau và sự tự đắc sau khi đánh nhau khiến anh quên đi sự đe dọa của cái chết. Khi đó anh mười lăm tuổi.

Ngoài thảm cảnh lúc mới chào đời, đêm mưa suy nghĩ vẩn vơ mười năm trước là khởi đầu thực sự cho vận rủi của anh. Bây giờ, đặt mình trên sườn núi xanh mướt cỏ ở Bát Đạt Lĩnh, anh lại một lần nữa xác nhận điều này.

Trên núi có một nhóm sinh viên đi xuống, đi qua con đường nhỏ bên cạnh anh. Anh nằm đó không nhúc nhích, cỏ mềm như thảm vậy. Sinh viên có cả nam lẫn nữ, mỗi người đi qua đều nhìn anh một cái. Một cô gái trong đó, trông như vừa nhìn thấy một kẻ tự sát chuẩn bị uống hoặc đã uống thuốc trừ sâu, cô ấy thiếu chút nữa là hét lên rồi.

Anh ngồi dậy. Trên tường thành phía Đông bay phấp phới vài lá cờ và những đốm trắng li ti. Đó là mũ du lịch. Cờ đỏ đang di chuyển xuống núi.

Khi lao động cải tạo, trong ký túc xá có một thợ tiện của xưởng máy công cụ, lúc nói về kinh nghiệm cải tạo, câu nói mà anh ta thích nhất chính là: "Tôi đã bị Tứ Nhân Bang đầu độc", "Tứ Nhân Bang độc ác đã đầu độc tôi". Tội danh của anh ta là dâm ô thiếu nữ. Anh ta đến nhà sư phụ chơi, để mắt đến cô con gái mười một tuổi của nhà người ta, tên khỉ ốm này còn thích mách lẻo. Trong ký túc xá ai nói bậy, ai thủ dâm, hắn thấy gì là báo cáo cái đó. Hắn còn luôn miệng nói: "Tôi bị Tứ Nhân Bang đầu độc". "Tứ Nhân Bang bảo anh sờ con gái nhà người ta à?"

Người trong ký túc xá đều lấy người thợ tiện gầy gò này ra làm trò đùa. Sống đến mức này, thật chẳng bằng đâm đầu vào tường mà chết cho xong.

Khi nói về kinh nghiệm cải tạo, anh luôn không tìm được lời nào để nói. Anh muốn nói về đêm mưa nhiều năm trước đó, nhưng anh sợ bị người ta cười chê. Tự mình đầu độc mình, đạo lý này dường như không thể giải thích thông suốt được.

Con người thật là thứ kỳ lạ.

Một ông cụ hơn bảy mươi tuổi đi từ trên tường thành xuống, thở hồng hộc, cười khờ khạo. Một cô bé bốn, năm tuổi mặc váy liền màu hồng, đi vệ sinh phân vàng khè ra bậc thang, mẹ cô bé đứng một bên quạt mát chờ đợi. Có một chàng trai nước ngoài đuổi theo đồng bọn dọc theo con dốc đứng của đường cái, đột nhiên loạng choạng, cậu ta giãy giụa hơn mười mét, cuối cùng vẫn nghiêng người ngã xuống đất, ít nhất có cả trăm người trong và ngoài nước đứng đó nhìn cảnh này mà mỉm cười. Cách cửa ra của Vạn Lý Trường Thành không xa, một cô gái nông thôn đang bán tất, loại tất ni-lông kẻ ca-rô sặc sỡ ở đâu cũng mua được ấy, chết nỗi là lại có mấy người vây quanh cô ta. Một người đàn ông trung niên đánh rơi cây kem vừa mới mua xuống đất, kem cứng đến mức gãy làm đôi, nhưng không vỡ vụn, người đàn ông ngẩn người một lúc, cúi người nhặt một khúc nhét vào miệng, khúc kia dùng hai ngón tay kẹp lấy.

Không sai. Con người đúng là thứ kỳ lạ.

Lý Huệ Tuyền đứng trên cửa thành nhìn đám đông một lát, rồi đến quán cơm phía Nam ăn tối. Tâm trạng nhẹ nhàng hơn đôi chút. Tối hôm đó, anh ở lại Xương Bình. Đêm đến, anh mơ màng nhớ tới Triệu Nhã Thu, ngủ không ngon giấc. Chăn ở nhà khách xưởng may sặc mùi hôi chân. Anh nghĩ, tương lai khi kết hôn nhất định phải đi du lịch, những nơi thú vị hơn Bát Đạt Lĩnh trên toàn quốc chỗ nào chẳng có. Từ bây giờ anh phải tích tiền. Anh muốn đưa cô ấy đi thăm thú khắp danh lam thắng cảnh. Cô ấy tất nhiên không phải là Triệu Nhã Thu, nhưng tại sao Triệu Nhã Thu lại không thể là cô ấy cơ chứ? Anh vừa vui mừng vừa buồn bã, không biết mình đang tỉnh hay đang mơ.

Trở về phố Thần Lộ, bà La nói có người tìm anh. Là Giáo đạo viên Tiết. Chuyện này thật không ngờ tới.

Giáo đạo viên Tiết để lại một mẩu giấy nhắn và một cuốn sách nhỏ. Mẩu giấy gấp thành hình học, bên ngoài cuốn sách được bọc bằng tờ báo buổi tối cũ, đây đúng là phong cách ngăn nắp gọn gàng của Giáo đạo viên Tiết. Anh mở mẩu giấy ra.

Đến Bộ Tư pháp nghe báo cáo, tiện đường ghé thăm cậu. Nghe Ủy ban khu phố nói cậu biểu hiện tốt, tôi rất vui. Cậu hai tháng không gửi thư cho tôi, tôi cứ tưởng cậu lại xảy ra chuyện gì, giờ thì tôi yên tâm rồi. Muốn mua cho cậu vài cuốn sách hay, nhưng sách đắt quá, mà tôi lại không mang theo nhiều tiền như vậy.

Cuốn sách nhỏ này tôi đã lật xem qua, nội dung rất hay, cậu phải đọc cho kỹ. Đừng quên viết thư cho tôi, tôi sợ cậu xảy ra vấn đề.

Đồng chí La khen cậu rất thật thà, cô ấy chỉ nhìn thấy một mặt của vấn đề thôi, con người cậu còn có một mặt khác nữa. Trong vấn đề yêu đương đừng nảy sinh tâm lý nóng vội. Nóng vội dễ xảy ra vấn đề. Điều tôi không yên tâm nhất ở cậu chính là vấn đề này. Cậu phải tự chú ý. Đương nhiên, hiện tại cậu thể hiện rất tốt. Tôi bảo cậu luyện thư pháp, cậu đã luyện chưa? Đừng quên viết thư cho tôi...

Giấy được xé ra từ sổ tay, cả hai mặt đều đã viết kín. Nếu giấy to hơn chút nữa, không biết Giáo đạo viên Tiết còn lải nhải những gì. Luyện thư pháp có thể thay đổi tính khí một người, đây là điều Giáo đạo viên Tiết đã nói với anh trong lá thư trước, sợ anh không tin còn cắt một tin tức trên báo gửi cho anh. Nhưng anh chẳng coi ra gì. Anh thực sự muốn làm một việc gì đó đứng đắn. Nhưng không phải là luyện thư pháp! Hơn nữa, tầm tuổi này anh học gì cũng đã muộn rồi.

"Ông già nhỏ hiền từ phúc hậu, gọi tôi là chị cả, nhìn là biết người tốt rồi..." Bà La nói.

"Ngoài bác ra, ông ấy là người đối tốt với cháu nhất." "Đứa trẻ chỉ cần biết nghe lời, thì không ai là không yêu thương cả!" Bà La chắc hẳn đã kể chuyện anh đi tìm đối tượng cho Giáo đạo viên Tiết biết rồi. Anh cảm thấy rất khó chịu. Những điều Giáo đạo viên Tiết biết chắc chắn còn chi tiết hơn cả anh. Có bao nhiêu cô gái không muốn gặp một người vừa cải tạo xong? Vấn đề này bà La là người rõ nhất, anh không muốn bà La kể chuyện này cho người khác, dù đó là người anh tôn trọng, bản thân anh cũng không muốn biết những chuyện này. Chỉ một cô gái sặc mùi xà phòng nhà tắm thôi đã đủ làm anh phát ngấy rồi. Một mình cô ta đại diện cho cả một nhóm người, đại diện cho cả một đám người, họ đen đặc đứng đối diện với anh, xấu xí, tráng kiện, tự phụ. Cho bọn họ xuống địa ngục hết đi!

Lý Huệ Tuyền mở báo ra. Bìa cuốn sách nhỏ màu vàng, giá tám hào năm xu. Anh không mấy hứng thú với tiêu đề: "Lý tưởng và Nhân sinh quan của thanh niên". Đây là loại sách đọc năm dòng là buồn ngủ ngay. Đọc loại sách này khiến bạn cảm thấy như đối diện đang ngồi một kẻ lừa đảo, vừa lén lút tè bậy vừa giáo huấn người khác đừng tùy tiện phóng uế. Nhưng, có lẽ thực sự đáng đọc chăng? Giáo đạo viên Tiết không phải là kẻ lừa đảo. Anh đọc được đoạn đầu, rồi đặt nó xuống. Anh ngồi xuống viết thư trả lời Giáo đạo viên Tiết. Đại ý là, cháu sống rất tốt, trên phố đối xử với cháu cũng rất tốt, cháu nhất định sẽ làm việc thật tốt, để bác yên tâm. Anh không nhắc đến vấn đề yêu đương. Anh đột nhiên phát hiện trong lòng mình có rất nhiều bí mật, những bí mật của gã đàn ông độc thân không thể phơi bày ra ánh sáng. Có những sự thật và tình cảm chân thật vĩnh viễn không thể kể cho người khác. Con người không thể cởi truồng đi ngoài phố được. Cách để Giáo đạo viên Tiết bớt lo lắng cho anh, chính là nói với bác ấy: Cháu sống rất tốt. Còn nói với bác ấy: Sách cháu nhất định sẽ đọc thật kỹ...

Lý Huệ Tuyền cảm thấy chính mình mới là kẻ lừa đảo!

Thời điểm giao mùa giữa tháng Sáu và tháng Bảy, thời tiết đột nhiên nắng nóng gay gắt. Nhựa đường dưới ánh mặt trời bốc lên thứ khí trong suốt, không có gió, những cái cây trên vỉa hè rũ xuống những cành lá phủ đầy bụi bặm, những bông hoa trên bãi cỏ màu sắc ảm đạm, cứ như làm bằng nhựa vậy. Người đi đường cố hết sức để lộ ra cánh tay, ngực, chân, thậm chí cả bụng, nhưng lại nghĩ mọi cách để che giấu khuôn mặt, tránh cho nó khỏi bị ánh nắng độc ác thiêu đốt. Cơ thể những người già trông càng thêm xấu xí, trong khi các cô gái lại càng thêm yêu kiều diễm lệ. Trên phố đâu đâu cũng là quầy nước giải khát, nước ngọt tư nhân bán không vàng đến mức xanh lét thì cũng hồng đến mức tím tái, nhìn vào là khiến người ta liên tưởng ngay đến phẩm màu, thế nhưng người mua uống vẫn tấp nập không dứt.

Vị trí quầy hàng của Lý Huệ Tuyền không tốt, quay lưng ra đường cái thì không sao, nhưng mặt đối diện với mặt trời thì tệ hết chỗ nói, cửa hàng bách hóa phía Đông miễn cưỡng che được chút ánh nắng, nhưng bóng râm chỉ chạm tới giữa bãi đỗ xe, quầy hàng của anh còn cách bãi đỗ xe mấy mét vỉa hè rộng. Anh hoàn toàn đặt mình dưới ánh nắng gay gắt, anh vén tấm rèm sau quầy lên mái, xếp chồng các giá treo quần áo lên hai bên vách quầy, vẫn chẳng có lấy một luồng gió mát, mà lại còn dẫn hơi nóng của nhựa đường từ phía sau vào.

Văn phòng quản lý công thương lắp cho mỗi quầy một cái đui đèn. Trước đây là dùng chung mấy bóng đèn lớn, tiền điện chia đều. Giờ thì mỗi quầy một bóng, muốn bán đến lúc nào cũng được. Một công nhân về hưu ngồi trên chiếc ghế đẩu nhỏ bên cạnh khu quầy hàng, tính toán thời gian thắp đèn cho từng quầy, để sau này dễ tính phí theo tỷ lệ.

Lý Huệ Tuyền cũng đổi sang bán hàng vào buổi tối. Buổi tối người cũng không ít hơn ban ngày là bao. Ngã tư là nơi tụ tập hóng mát. Người mang theo ánh mắt nhiều hơn người mang theo tiền. Việc buôn bán làm người ta thấy mất kiên nhẫn.

Đã một tuần rồi anh không đến quán cà phê.

Tối hôm đó, cảnh sát khu vực Lưu Bảo Thiết đột nhiên xuất hiện trước chiếc xe ba bánh của anh. Anh giật bắn mình.

Lưu Bảo Thiết vẻ mặt nghiêm trọng, thậm chí có chút căng thẳng.

"Tìm cậu có chút việc!" "Tôi... sao vậy?" "Có thể thu dọn sớm một chút được không? Thu dọn đi, hai ta vừa đi vừa nói, ở đây không tiện." "Tôi sao vậy?!" "Đừng căng thẳng, không phải chuyện của cậu..." Lưu Bảo Thiết cười không tự nhiên cho lắm. Anh ta giúp Lý Huệ Tuyền sắp xếp quần áo, dường như muốn hết sức an ủi đối phương. Những người bán hàng rong xung quanh đều nhìn họ. Khi cảnh sát đưa cho Lý "Đại Bổng" một điếu thuốc, họ mới thở phào nhẹ nhõm.

Đi đến trước cửa hàng thực phẩm, Lưu Bảo Thiết dừng lại. Cửa hàng đã đóng cửa. Anh ta gọi Lý Huệ Tuyền ngồi xổm xuống chỗ hõm ở giữa hai dãy bậc thang.

"Cậu quen Phương Quảng Đức chứ?"

"Phương "Cái Nĩa" làm sao thế?"

"Quan hệ giữa cậu và Phương Quảng Đức thế nào?"

"Anh biết rồi thì đừng hỏi nữa, trong hồ sơ của tôi có đấy. Rốt cuộc là làm sao?"

Lý Huệ Tuyền có chút không vui. Lưu Bảo Thiết dùng ánh mắt bí hiểm quan sát anh một cách quá đỗi nghiêm túc tỉ mỉ, khiến anh cảm thấy mình bị xúc phạm. Chắc chắn là có chuyện rồi. Có người nghi ngờ anh.

Lưu Bảo Thiết nhổ một bãi nước bọt.

"Phương Quảng Đức trốn khỏi Thanh Hải rồi."

"Vượt ngục?!"

"Coi là bỏ trốn đi... Đến ga tàu hỏa bốc than, bám tàu trốn mất rồi. Dọc đường không chặn được, không phải là lọt lưới thì cũng là xuống xe giữa đường rồi... Vừa mới nhận được thông báo..."

Lưu Bảo Thiết nhìn anh một cách khá rộng lượng.

"Biết chuyện gì xảy ra rồi chứ?"

Lý Huệ Tuyền không nói nên lời. Điều đầu tiên anh nghĩ đến là, Phương "Cái Nĩa" phen này tiêu đời rồi. Phương "Cái Nĩa" luôn làm những chuyện khiến người ta kinh ngạc. Hắn đánh nhau không dũng mãnh, nhưng lại dùng dao đâm người ta; hắn tán gái thì tán đâu trúng đó, nhưng lại đi dây dưa với người phụ nữ nông thôn bán lạc nhân ngoài ba mươi tuổi; hắn viết thư miệng thì nói muốn tranh thủ giảm án, nhưng lại bỏ trốn. Hắn là cái thứ gì vậy! Lý Huệ Tuyền ngồi xổm ở đó như kẻ ngốc. Biểu cảm của Lưu Bảo Thiết dịu đi nhiều, anh ta vỗ vỗ vai Huệ Tuyền.

"Nhìn cái hạng bạn bè cậu kết giao kìa, sao mà như kẻ không có não vậy! ...Cậu tổng cộng đã gửi bao nhiêu lá thư cho hắn?"

"Tôi..."

"Đừng có làm quá lên. Chúng tôi đã đến nhà Phương Quảng Đức rồi. Hơn nữa, đợi bên Thanh Hải chuyển tài liệu sang, trong đó không chừng lại có thư của cậu đấy. Thư hắn gửi cho cậu không làm mất chứ?"

"Vẫn còn giữ."

"Mấy lá?"

"...Bốn lá thì phải. Đều giữ cả, về xem là biết ngay, hắn không viết gì đâu..."

"Hắn đương nhiên không ngu đến mức đó."

"Các anh ở đồn công an không tin tưởng tôi có phải không?"

"Không tin thì đã chẳng nói với cậu. Mai mang thư đến đồn công an. Nhỡ có tình huống gì, ví dụ như hắn đến tìm cậu, cậu nhìn thấy hắn, cậu biết phải làm sao chứ? Cậu có số điện thoại của tôi, gọi cảnh sát 110 cũng được, dù sao thì cậu cũng đừng thả hắn đi, đừng cung cấp chỗ ẩn náu, tất nhiên, tốt nhất là bắt được hắn... Tôi nghĩ sự việc chưa đến mức đó, nhưng không thể không phòng, nhỡ đâu..."

"Tôi biết rồi."

"Huệ Tuyền, thằng nhóc cậu phải thật vững vàng vào đấy!"

"Tôi hiểu." Lưu Bảo Thiết rời đi.

Đi tìm một người phụ nữ có biệt danh "Bát Ca".

Phương "Cái Nĩa" những năm trước từng qua đêm với cô ta. Nhà cô ta ở khu tập thể đường sắt cuối ngõ phía Tây phố Thần Lộ, đã có con, là một người phụ nữ đứng đắn rồi. Lý Huệ Tuyền từng gặp cô ta ở cửa hàng rau và cửa hàng sữa. Phương "Cái Nĩa" mất trí rồi mới đến đó xin tá túc à? Không thể nào! Cũng không thể nào như chuyện Phương "Cái Nĩa" đến tìm anh vậy. Trừ khi Phương "Cái Nĩa" không coi trọng bạn bè, muốn kéo vài người đệm lưng. Chỉ cần nghĩ cho anh em một chút, hắn sẽ không lao đầu vào đây.

Người ở đồn công an có chút nhạy cảm thái quá.

Lý Huệ Tuyền mua hai bao thuốc lá hiệu Phượng Hoàng ở sạp thuốc. Phố Thần Lộ hỏng mất mấy chiếc đèn đường, nhà cửa trông cao lớn hơn, những góc tối cũng tăng lên. Sau gốc cây, góc tường, những cửa hang không ánh sáng, dường như lúc nào cũng có khả năng lao ra một người.

Phương "Cái Nĩa" không ngu đến mức đó, anh nghĩ.

Rẽ vào ngõ Đông, đi được vài bước liền nhìn thấy một bóng dáng rất quen thuộc. Tim anh đập thình thịch vài cái, rồi sau đó bình tĩnh lại.

Dưới đèn đường đối diện cổng viện số 18, đứng một người đang đọc sách. Hình dáng quen thuộc không thể quen hơn, nhưng thực ra lại là em trai của Phương "Cái Nĩa". Nửa năm không gặp, nó lại cao thêm nửa cái đầu. Lý Huệ Tuyền biết nó đến đây để làm gì. Anh bấm chuông xe. Tiểu Ngũ đột ngột ngẩng khuôn mặt thanh tú của một nam sinh trung học lên.

"Anh về rồi! Đợi mãi..."

"Đọc sách gì đấy?"

"Tiếng Anh. Mẹ em bảo em đến..."

"Vào trong nói, vào trong nói..."

"Thôi ạ, em còn phải về ôn bài, sắp thi rồi... Mẹ em bảo em nói với anh... anh em trốn rồi!"

"Công an nói với tôi cả rồi, không cần cậu nói."

"Không phải! Ý mẹ em là... dù sao thì, chính là, anh em nếu về Bắc Kinh rồi, có thể sẽ đến tìm anh, nhỡ mà đến tìm anh, mẹ em bảo anh giúp giúp anh ấy... anh ấy sắp tiêu rồi."

"Hắn đã tiêu đời rồi. Tôi không thể giúp hắn. Giúp không khéo thì cả tôi cũng tiêu đời luôn."

"Không phải! Mẹ em không có ý đó. Anh ấy mà đến tìm anh, anh khuyên anh ấy đi tự thú, để anh ấy tự mình đi tự thú, anh ấy mà không đi, anh lại báo công an này nọ, dù sao thì..."

"Mẹ cậu còn nói gì nữa?"

"Nói... bà chỉ sợ người ta đánh chết anh em, giờ công an bắt người toàn mang súng, mẹ em hai ngày nay cứ khóc suốt."

"Đánh chết và bị xử bắn thì có gì khác nhau chứ? Anh cậu thế nào cũng tiêu rồi. Về bảo với mẹ cậu, anh cậu mà đến tôi sẽ trói hắn lại, rồi gọi mẹ cậu đến khuyên hắn đi tự thú..."

"Anh thật hài hước."

Tiểu Ngũ cười khúc khích. Nó chẳng hề quan tâm đến số phận của anh trai mình. Điều nó quan tâm là kỳ thi tiếng Anh.

"Em đi đây! Vài ngày nữa là thi rồi... Mẹ em cứ lo hão, lo lắng thì có ích gì chứ!"

"Cậu có nhớ anh trai cậu không?"

"Cũng không nhớ lắm. Anh ấy cứ như đồ ngốc ấy, đáng đời!"

"Cậu lớn lên trông giống anh trai cậu, đặc biệt là rất giống."

"Hàng xóm cũng bảo thế, dì em bảo mắt em đẹp hơn anh ấy..."

Tiểu Ngũ rất đắc ý, lại có chút ngượng ngùng. Thằng em trai trắng trẻo sạch sẽ với đôi mắt đẹp này làm người ta ghê tởm muốn chết. Lý Huệ Tuyền thực sự muốn tặng nó một cú đá.

Mẹ của Phương "Cái Nĩa" cuối cùng cũng động tâm rồi. Bà không nhận đứa con trai phạm tội của mình, mấy năm không viết thư cho con, giờ lại bắt đầu sốt sắng lên rồi.

Bà ấy yêu con trai. Có lẽ, bà nhận ra con trai vì nhớ người thân, nhớ gia đình mới bỏ trốn chăng? Bà ấy nghĩ vậy thì đúng rồi.

Mỗi bức thư Phương "Cái Nĩa" gửi cho anh đều hỏi: Mẹ mình thế nào? Bố mình thế nào? Anh không thể trả lời chi tiết, thư hồi đáp chỉ nói: Họ đều khỏe, hãy nghĩ nhiều hơn về việc mình phải làm sao, đừng nhớ mong bên này nữa.

Rốt cuộc Phương "Cái Nĩa" đang nghĩ cái gì? Lúc bám theo tàu hỏa hắn không nghĩ đến kết cục của mình sao? Giờ hắn trốn đến đâu rồi? Không chừng đang chăm chú nhìn mình ở góc nào đó gần đây chăng? Rốt cuộc mẹ kiếp hắn muốn làm cái gì thế!

Lý Huệ Tuyền không giải được câu đố này. Người với người chẳng giống nhau. Đừng hòng ai đoán được ai. Mẹ không hiểu con, con cũng không hiểu mẹ, chưa nói đến những người khác. Bí ẩn của người khác không giải được, bí ẩn của chính mình càng khó giải hơn. Nếu Phương "Cái Nĩa" đột nhiên xuất hiện trước mắt, anh định xử lý người bạn cũ này thế nào đây? Đánh ngất hắn, đi lĩnh công? Trấn an hắn, đi mật báo? Hay là, dứt khoát bảo hắn cút đi?

Lý Huệ Tuyền không nghĩ ra mình sẽ làm gì.

Tiểu Ngũ lắc lư thân hình giống hệt anh trai nó bỏ đi, vừa đi vừa tận dụng ánh sáng đèn đường nhìn vài cái vào cuốn sách giáo khoa tiếng Anh. Là một đứa trẻ hiếu học, cũng là một người không có lòng trắc ẩn. Tương lai nó nhất định sẽ sống rất tốt.

Lý Huệ Tuyền đứng ngoài cổng viện số 18 hút thuốc, thẫn thờ nghĩ về người bạn của mình. Phương "Cái Nĩa" là không muốn sống nữa mới làm thế. Đối với một người không muốn sống nữa, ai cũng chẳng còn cách nào, cách gì cũng đều vô nghĩa. Muốn chết thì cứ để hắn chết đi!

Lý Huệ Tuyền mơ màng nhìn thấy khuôn mặt tuấn tú ẻo lả của người bạn. Tâm trí anh như một vùng hoang dã, Phương "Cái Nĩa" xiêu vẹo, tuyệt vọng chạy ngược chạy xuôi trên đó, như một con sói đói vô gia cư, nhìn qua là sắp đổ gục xuống rồi.

"Tuyền tử, xe ba bánh chắn đường rồi!"

Là bác La. Trên giá sau xe đạp vắt ngang một con cá đầu to lớn hơn chục cân. Thu hoạch chưa từng có. Cái miệng thiếu răng của bác La xì xì tiếng gió trong bóng tối. Như thể đang chế giễu người ta vậy.

"Bác cất nó vào tủ lạnh, muốn ăn thì cháu qua mà cắt."

"Ở đâu ra thế ạ?"

"Hồ chứa nước Hải Tử!"

"Bác giỏi thật đấy."

"Mai lại đi tiếp..."

Đây là một thế giới khác. Ở thế giới bên kia, bạn của anh đang chạy trốn tứ tung, còn anh thì chìm sâu vào một nỗi đau khổ, anh sợ bạn mình sẽ tìm đến tận nơi. Anh thông cảm với bạn, nhưng lại không muốn giúp đỡ bạn bất cứ điều gì.

Ngày hôm sau, anh nộp lá thư của Phương "Cái Nĩa" cho đồn công an. Lưu Bảo Thiết dẫn anh đi gặp đồn trưởng. Đồn trưởng đang bận việc gì đó, chỉ nói với anh vài câu.

"Đây là một chốt chặn, không phải là tội, thì là lập công."

Anh ghi nhớ câu nói này. Lúc ra cửa, Lưu Bảo Thiết túm lấy tay áo anh.

"Đừng căng thẳng thế, cứ làm việc của mình đi."

Anh cũng muốn làm việc của mình, nhưng không được. Muốn đi bán hàng, vứt bao quần áo lên xe ba bánh rồi lại bốc xuống, không muốn động đậy. Muốn ở nhà, bốn bức tường trống trơn, ngoài cửa tiếng ve kêu, trong lòng hoảng loạn khó chịu. Ra đến phố, trong dòng người như nước chảy dường như đang ẩn giấu người đang tìm kiếm anh, anh lo lắng Phương "Cái Nĩa" sẽ đột ngột vỗ vai anh từ phía sau.

Điều này hoàn toàn có thể xảy ra.

Anh bắt tàu điện đến Bắc Hải, vào cửa thuê một con thuyền, lưng quay về phía mũi thuyền, điên cuồng chèo đi. Anh từng đến đây vài lần. Đàn ông hoặc đàn bà độc thân thích chèo thuyền, đây là một phát hiện của anh cách đây không lâu. Khi chèo thuyền quả thực có một cảnh giới khiến người ta say đắm. Nó vừa có thể phô bày sự cô độc, lại vừa có thể thể hiện một sự tự phụ tao nhã. Một mình khua mái chèo phiêu lãng trên mặt nước xanh biếc, dù là người xấu xí tột cùng, u buồn đến mức khiến người ta chán ghét, cũng có thể toát ra vẻ đẹp nhàn nhạt. Lý Huệ Tuyền chèo thuyền cũng giống như khi anh xem tranh sơn dầu ở bảo tàng mỹ thuật, không có mục đích rõ ràng. Anh chỉ đang cố thử giúp mình thả lỏng một chút.

Anh xoay vòng vòng giữa hồ, chèo mãi không tới được vườn thực vật ở bờ bên kia. Anh trôi dạt trên nước quanh đảo Quỳnh, hai mái chèo gỗ, một chìm một nổi, vụng về vỗ vào dòng nước xanh, tháp trắng trên đảo dường như cũng đang di chuyển, ngày càng nghiêng, sắp sửa đè xuống mặt hồ rồi. Những cây xanh dưới chân tháp đỡ lấy nó.

"Mẹ kiếp, muốn đến thì cứ để nó đến đi!"

Anh tựa vào tấm ván ghế khoang sau lầm bầm một câu. Mặt trời rất chói mắt, trên mặt nước nhảy múa bao nhiêu thứ lấp lánh. Một chiếc thuyền nhanh lướt qua bên cạnh, trong khoang chỉ có một cô gái mặc váy trắng. Anh nheo mắt lại, dường như đang ngắm nhìn cô ấy.

"Đuổi theo, làm quen với cô ấy xem sao?"

Cô gái trên mặt có rất nhiều đốm. Không nhìn rõ là tàn nhang hay vết rỗ. Chắc chắn là gái tân. Một bà cô già không ai thèm. Anh đuổi theo, vừa không muốn nhìn cho rõ, càng không muốn thật sự kết giao bạn bè gì cả, anh chỉ muốn đuổi theo thôi. Đáng buồn thay, anh lại xoay vòng vòng tại chỗ.

Nếu anh là Phương "Cái Nĩa", mọi sự dụ dỗ đều sẽ thành công.

Lý Huệ Tuyền trên con thuyền sắt nhỏ giữa hồ Bắc Hải đột nhiên đầy hứng thú nghĩ đến đàn bà. Anh nắm chặt mái chèo, hai mắt nhìn bầu trời xanh thẳm. Mây trắng và nước hồ đều trở nên dâm đãng.

Trong hồ có vài người có thần thái giống anh. Trên bờ e là cũng có. Ngoài công viên cũng có. Trong mọi ngóc ngách xa gần đều có. Người với người không giống nhau, nhưng đôi khi, người với người lại rất giống nhau.

"Đệt!"

Lý Huệ Tuyền tự lẩm bẩm một chữ. Không biết là có ý gì, cũng không biết anh đang nhìn cái gì. Biểu cảm của anh bình thản. Khuôn mặt bình thản chính là khuôn mặt bí ẩn khó lường. Khuôn mặt bí ẩn khó lường đôi khi khiến người ta kinh ngạc.

Trên bờ có người đang chăm chú nhìn anh. Anh cũng đang chăm chú nhìn người khác. Người khác đang chăm chú nhìn một người khác nữa. Khi con người ta hứng thú với người khác, thực chất là đang hứng thú với chính mình.

Cô gái mặt rỗ đã chèo đi mất tăm mất tích rồi.