Trước thưa năm mới, Lý Huệ Tuyền đến hiệu ảnh Hồng Cung chụp một bức ảnh lấy ngay. Cậu không thích chụp ảnh, cảm thấy mình trong ảnh còn xấu hơn ngày thường.

Rô đại ma nói rửa bốn tấm là đủ, thế nhưng cậu lại bắt người ta rửa mười lăm tấm. Nhân viên bán vé của hiệu ảnh lúc đó đã dùng ánh nhìn đầy tò mò chằm chằm vào cậu nửa ngày trời.

"Mười lăm tấm?"

"Mười lăm tấm."

"Ảnh lấy ngay không bảo đảm chất lượng đâu..."

"Mười lăm tấm!"

Giọng điệu cậu vô cùng hung dữ, suýt thì với qua quầy đấm vào cằm người nọ. Rửa mười lăm tấm là để tránh phải bước chân vào hiệu ảnh lần nữa, cậu cảm thấy cái ý nghĩ khó coi này đã bị người ta phát hiện ra. Cậu vô cùng bực bội.

Lúc lấy ảnh, cậu còn căng thẳng hơn cả lần đến nhà hỏa táng nhận hũ tro cốt của mẹ. Cậu chẳng thèm nhìn, cầm lấy chiếc túi giấy rồi bước đi. Ở góc đường vắng bóng người, cậu cẩn thận đổ những thứ trong túi giấy vào lòng bàn tay. Mười mấy gương mặt giống hệt nhau méo mó trải ra, dùng vẻ mặt nghiêm túc hệt như nhau nhìn cậu. Chụp đẹp hơn dự đoán một chút. Môi vì mím rất chặt mà mỏng đi, ánh mắt lộ vẻ kiên quyết, tập trung. Không tính là quá xấu, đường phố dẫu sao cũng có rất nhiều người ngoại hình còn chẳng bằng cậu. Cậu chẳng có gì phải phàn nàn cả.

Rô đại ma dẫn cậu đến văn phòng công tác khu phố, vòng vèo qua một cái sân lớn, bước vào mấy gian phòng, gặp vài người, cuối cùng nhận được giấy phép kinh doanh cá thể từ tay một người phụ nữ trung niên. Giấy phép kinh doanh hoa quả đã xin trước đó không được phê duyệt, bởi vì đã đủ chỉ tiêu rồi.

Rô đại ma đi khắp nơi nói đỡ cũng vô ích, ngoài kinh doanh quần áo giày mũ ra thì không còn sự lựa chọn nào khác. Lý Huệ Tuyền không quan tâm đến loại hình giấy phép, chỉ cần có việc làm là được. Nghe nói buôn bán hoa quả tính cơ động cao, chu chuyển nhanh, buôn bán quần áo hoặc bách hóa nhỏ vừa kiếm ít lại vừa chậm, người không có cửa hàng mặt phố hoặc đường đi nước bước hoàn toàn không thể làm nổi, làm là chắc chắn lỗ. Lý Huệ Tuyền lại muốn thử sức. Cậu không sợ lỗ, cậu chẳng vướng bận điều gì. Quan trọng nhất là, cậu không tin mình sẽ làm lỗ. Chỉ cần mắt tinh tay vững, chịu khó bỏ sức, cậu cho rằng mình sẽ làm khá tốt. Kiếm được ít hơn nữa, chẳng lẽ còn ít hơn tiền trợ cấp trẻ mồ côi sao? Cậu không lo đường lùi.

Bên ngoài cửa văn phòng khu phố, cậu chạm trán một người đàn ông béo. Rô đại ma gọi ông ta là Trưởng phòng Lý, bà bảo Huệ Tuyền gọi ông ta là chú Lý. Chẳng biết là trưởng phòng kiểu gì và chú kiểu gì. Huệ Tuyền liền nhớ tới đô vật sumo Nhật Bản vừa trắng vừa béo.

"Chú Lý của cháu đã giúp đỡ rất nhiều đấy, sao không mau cảm ơn đi!"

Lý Huệ Tuyền cung kính cúi đầu chào một cái, đây là lễ nghi của đại đội giáo dưỡng, đối với cán bộ giáo dưỡng, cấp trên đi thị sát, đủ loại khách tham quan, chỉ cần người ta nói chuyện với mình, hoặc không muốn nói chuyện với mình mà chỉ dùng ánh mắt nhìn chăm chú vào mình, theo quy định đều phải cúi đầu thật sâu bày tỏ sự kính trọng. Cậu không kìm được mà cúi đầu. Gã đàn ông béo kia lại chẳng có biểu hiện gì, liếc cậu một cái hờ hững như đang nhìn một thứ đồ vật nào đó. Huệ Tuyền cảm thấy bản thân đã biến thành chiếc thùng rác bên đường, hoặc là một món quần áo rách chẳng ai cần. Cậu cảm thấy vô cùng xấu hổ.

"Chính là nó à?" Trưởng phòng béo hỏi Rô đại ma.

"Đứa nhỏ này thật thà, cháu chẳng phải đã nói với ngài rồi sao, ngài xem... đến khách sáo còn chẳng biết, mặt vẫn còn đỏ kìa!"

Trưởng phòng béo khó hiểu cười rộ lên, giống như bị ai gãi nách vậy. Ánh mắt của ông ta không chỉ hờ hững, mà còn mang theo vẻ ban ơn, từ trên cao nhìn xuống đảo qua đảo lại trên mặt Huệ Tuyền.

"Khối người về hưu, thất nghiệp đều xin giấy phép, bọn họ không xin được mà cậu lại xin được, có biết tại sao không?"

"Tôi... không có công việc."

"Chỉ vì cái này á?" Gã béo khinh bỉ bĩu môi.

"Tôi không có bố mẹ."

"Chính phủ quan tâm đến cậu, trong lòng cậu nhất định phải hiểu rõ. Làm ăn đừng có giở trò tà đạo, đừng thấy tiền hoa mắt mà làm chuyện hồ đồ... Cậu có lỗi lầm, sửa đổi là tốt, tái phạm tật cũ thì không ai giúp được cậu nữa đâu..."

"Tôi nhất định sẽ nghe lời chính phủ." Huệ Tuyền lại thốt ra một câu khẩu ngữ của đại đội giáo dưỡng, cơ thể tuy đã được giải giáo, nhưng tư duy và cảm xúc vẫn đang phải chịu đựng một thứ sự cưỡng ép nào đó. Cậu không hài lòng với sự cúi đầu khom lưng của mình, nhưng cậu nhận ra người khác lại rất thưởng thức thái độ này của cậu, ngay cả Rô đại ma cũng đang gật đầu tán thưởng. Đi đến đâu cũng có người dạy bảo cậu, ai cũng muốn chỉ tay vào mũi cậu bảo cậu nên làm thế nào và không nên làm thế nào, ai cũng muốn khiến cậu ở đâu cũng thấp kém hơn người khác, để họ có thể vui sướng vì sự cao cả trong sạch của chính mình. Cậu từng bị lao động cải tạo, còn họ thì không. Huệ Tuyền cảm thấy mọi lời cảnh cáo, huấn thị, điều chú ý v.v... đều chẳng liên quan gì đến người khác, "Xin hãy tiểu vào bồn", "Xin đừng khạc nhổ bừa bãi", "Người không phận sự miễn vào", "Phạt tiền năm tệ", tất cả những thứ này đều nhắm vào cậu. Có một thứ gì đó ẩn giấu ở nơi nào đó, luôn đối đầu với cậu, luôn ám chỉ sự khác biệt giữa cậu và người khác, luôn tìm cách khiến cậu trở nên thảm hại. Cậu không muốn khuất phục nhưng lại bất lực không thể phản kháng. Miễn là người khác không dùng ánh mắt cảnh giác, không yên tâm để theo dõi cậu, giả làm tôn tử thì cứ giả làm tôn tử thôi, mấy năm nay chẳng phải cậu vẫn luôn thảm hại thế sao.

Trên đường về nhà, sắc mặt Lý Huệ Tuyền âm trầm. Rô đại ma hoàn toàn không hay biết. Dáng đi của bà giống như một vị tướng thắng trận, còn Huệ Tuyền đi theo sau bà thì giống như một tù binh đầu hàng nộp vũ khí. Cậu chán nản cúi đầu.

Tuần sau là Tết rồi, qua nhà chúng ta ăn Tết nhé?

"Không phiền bác nữa, cháu rất tốt..."

"Cuối cùng cũng có một công việc rồi, ta coi như có thể ăn nói với người chị già rồi, mẹ cháu mà còn sống đến ngày hôm nay chắc chắn sẽ cười không khép được miệng... Con trai làm ăn rồi, có tiền đồ rồi... Huệ Tuyền không còn là Huệ Tuyền của ngày trước nữa! Con à, con nhất định phải tranh thể diện vì mẹ con đấy."

"Vâng."

"Tự qua lễ thì được, ra phố uống rượu là ta không đồng ý đâu đấy!"

"Bác cứ yên tâm đi."

"Mau mua sắm đồ Tết đi, cá với gà các thứ ấy, để không hỏng được: Không làm được thì sang viện trước gọi ta, dù thế nào ta cũng phải cho con ăn một cái Tết thật ngon. Qua Tết rồi thì yên tâm làm ăn đàng hoàng, làm ra ngô ra khoai thì đại ma mới dễ giới thiệu đối tượng cho con chứ, con nói có phải không? Đứa ngốc ạ."

"Bác cứ nói thế..." Lý Huệ Tuyền nở nụ cười, rồi chớp mắt lại biến mất. Cậu đang nghĩ đến chuyện khác.

Mua khung sạp mua khung sạp bạt phủ biển hiệu tính ra ít nhất cũng phải một trăm tệ, mua một chiếc xe ba gác ít nói gì cũng phải hơn ba trăm, tiền nhập hàng chẳng còn lại mấy. Bước đầu tiên vừa bước ra đã phải dốc hết sổ tiết kiệm của mẹ vào đó, chuyện này nghĩ thế nào cũng thấy mạo hiểm. Cậu phải liều mạng. Từ bây giờ cậu phải liều mạng.

Một ngày trước đêm giao thừa, cậu nhìn thấy một chiếc xe ba gác cũ không ai cần tại cửa hàng ủy thác Đông Hoa Môn. Biển giá hai trăm ba, rẻ thật, nhưng quá tàn tạ, đừng nói là đạp đi, đẩy còn chẳng nhúc nhích. Khung xe còn tạm ổn, không bị biến dạng; trên vành trục xe không có lốp trong lẫn lốp ngoài, căm xe và vành nan hoa ngược lại vẫn tề chỉnh; không chuông, không xích, không ván xe, nhưng có phanh, có bàn đạp ngực. Cậu đi quanh chiếc xe hỏng này nửa ngày, không tài nào quyết định được. Chạy nửa cái thành phố, xe mới đều có giá trên bốn trăm, xe cũ thì hoàn toàn không có ai bán. Cậu từng chấm được một chiếc xe đẩy em bé bằng tre ở cửa hàng tạp hóa, chở khoảng một trăm cân là không thành vấn đề. Nghĩ kỹ lại lại cảm thấy không khí thế, bày sạp bán quần áo mà không có một chiếc xe ba gác làm mặt tiền thì nói thế nào cũng không hợp lý. Vẫn phải mua.

"Muốn mua à? Cậu cứ nói là dùng để làm gì đã..." Người ở cửa hàng ủy thác bước về phía cậu.

"Bày sạp bán quần áo."

"Thôi đi, mua là không sai đâu: Cậu mà muốn kéo cột điện, xi măng các thứ, tôi khuyên cậu sớm đừng mua mấy thứ này, chẳng qua chỉ là mấy bọc quần áo thôi mà! Bỏ ra mấy chục tệ sửa sang lại một chút, dùng năm, sáu năm là không thành vấn đề."

... Sao không nhúc nhích?

"Phanh dính vào rồi, tôi sửa cho cậu, cậu có mua không?"

Lý Huệ Tuyền móc tiền ra. Không có lốp xe, đẩy lên kêu "cót két lách cách" chói tai.

Cậu đẩy từ Đông Hoa Môn đến Đông Tứ, lại từ Đông Tứ đẩy đến Triều Dương Môn. Người trên cả một đoạn đường cứ như đều đang nhìn cậu, chiếc xe rách nát kỳ lạ này khiến cậu cũng trở thành tâm điểm chú ý. Cậu không phân biệt được ý nghĩa của đủ loại ánh mắt đó là gì. Cậu mua đủ linh kiện ở tiệm xe trên đường Triều Ngoại, đẩy nó vào cửa viện số 18 ngõ đông Thần Lộ Nhai. Trên tay lái han gỉ treo một chiếc túi lưới màu xanh, bên trong có một gói thịt bò hầm, hai con gà quay Đức Châu, một con cá chép đông lạnh, còn có bốn chiếc móng giò và một chai rượu Khúc. Đây là đồ Tết cậu tiện đường ghé mua tùy ý. Cậu mặc kệ việc xếp hàng, cũng chẳng mấy chú trọng đến việc trong dịp lễ ăn cái gì. Trong mắt cậu chỉ có chiếc xe này. Cậu đã có một người bạn không biết nói chuyện.

Chiều tối giao thừa, Rô đại ma sang gọi cậu qua viện trước ăn cơm đoàn viên. Cậu đang cưa những thanh gỗ trong phòng, miệng ngậm một miếng thịt gà quay. Cậu thế nào cũng không chịu đi. Rô đại ma ngửi thấy một mùi khét, bèn mở nắp chiếc chảo xào đang đặt trên bếp ra, nhìn thấy nửa nồi nước canh trắng và mấy chiếc móng giò. Cách ăn của cậu không đúng rồi. Trong bữa ăn của cậu không có lấy một cọng rau xanh.

Chiếc áo len cũ phía sau của cậu mỗi bên có một lỗ rách to bằng cái bát nhỏ, giày và ống quần dính đầy mạt cưa. Tóc cậu vừa bẩn vừa dài. Rô đại ma cảm thấy đứa nhỏ này có chút đáng thương. Nhưng cậu chẳng muốn đi đâu cả. Cậu như bị ma ám cưa những khúc gỗ do Lão Biển để lại, muốn làm một tấm ván xe thật đẹp cho chiếc xe ba gác của mình.

Đêm hội xuân trên tivi bắt đầu phát sóng, Rô đại ma lại đến gọi cậu. Bà nói diễn viên tấu hài đều có mặt đủ cả, không xem thì tiếc lắm. Cậu vừa cưa thanh gỗ vừa lắc đầu.

"... Việc của cháu vẫn chưa xong."

"Qua Tết rồi làm!"

"Trong lòng cháu không yên, bác để cháu làm cho xong đã..."

"Ngày tháng còn dài mà, có sức thì chia ra mà dùng, đại lễ thế này thì đừng có mà làm mệt người!" Tiếng pháo ban đầu còn thưa thớt, sau đó liền dồn dập từng đợt, đến nửa đêm thì vang lên thành một mảng hỗn độn. Lý Huệ Tuyền vứt chiếc cưa đi, ngồi xuống uống rượu. Móng giò hầm nhừ nhuyễn, dùng đũa gắp một cái là tan ra. Mùi vị cũng tạm được, hơi nhạt một chút. Cậu rót một đĩa xì dầu, chấm ăn. Vừa ăn vừa uống, dần dần mất đi hương vị, đầu lưỡi có chút tê dại.

Tiếng pháo vang lên to đến giật mình, bên trong còn có một thứ âm thanh giống như tiếng chim hót líu lo, bên ngoài cửa sổ phía sau thỉnh thoảng lại có ánh sáng đỏ xanh lóe vào.

Đều giàu có cả rồi, đều sống rất tự tại. Không biết hàng vạn người đang bận rộn cái gì, vui mừng cái gì. Cậu không vui nổi. Mẹ mà còn sống, thì đây là lúc gói sủi cảo rồi. Sủi cảo mẹ gói rất nhỏ, giống như kẹo sữa vậy, cậu ăn một miếng là hết một cái. Cậu rất thích ăn sủi cảo.

Lần đầu tiên đón Tết trong đại đội giáo dưỡng, một bữa cậu ăn liền bảy mươi sáu cái sủi cảo. Ăn xong cả buổi chiều không ngồi nổi, không đi vòng quanh nổi, cứ đi đi lại lại quanh khoảng sân nhỏ, nghĩ đến chuyện này, cậu vẫn không vui nổi, móng giò hầm nhừ dính tay vô cùng, bôi một lớp giống như bong bóng cá, rượu uống vào có chút nôn nao.

Cậu ra sân đứng một lát, trời không lạnh, cũng không có gió, không khí ngập tràn giấy màu đủ sắc màu, tiếng nổ ở khắp nơi gần xa. Cội sân hẹp rộng chừng hai mét trông giống như một cái giếng, phía trên là bầu trời xanh đen với những tia lửa xẹt qua. Máy cassette của nhà hàng xóm mở rất to, một người phụ nữ đang hát một bài hát du dương, là kiểu bài hát mà nghe mãi cũng không nghe rõ lời ca. Cậu nghĩ đó nhất định là một người phụ nữ béo phì xấu xí. Cậu từng thấy những thứ hàng này trên tivi.

Giọng hát của họ khá hay, cười cũng khá đẹp, nhưng sự xấu xí đã hủy hoại họ, họ lắc lư uốn éo trên màn hình, nháy mắt đưa tình, càng làm gia tăng thêm sự xấu xí của chính bản thân họ. Bài hát vì thế cũng biến thành tiếng kêu hoặc tiếng rên rỉ của một loài động vật nào đó. Chỉ những người phụ nữ xinh đẹp kia mới xứng đáng xuất hiện trên tivi. Phụ nữ xinh đẹp rất ít.

Cậu không thích tiếp xúc với phụ nữ. Nhưng trong đầu cậu thỉnh thoảng lại hiện lên gương mặt của một số người phụ nữ xinh đẹp. Cậu không nhớ mình đã từng thấy họ ở đâu, tất cả những gương mặt này chồng chất lên nhau, khiến cậu không phân biệt nổi. Họ là một thứ đồ vật có nội dung rõ ràng. Trong những khoảnh khắc vi tế nào đó, cậu khao khát những thứ đang náo động trong tâm trí mình hành động theo ý muốn của cậu. Cậu ghét họ. Cả trong hiện thực lẫn ảo tưởng, họ đều không muốn chịu sự chi phối của cậu.

Cậu bất lực mà lại vừa tự ti. Cậu biết mình không được.

Lý Huệ Tuyền nhớ tới bức tường dâm đãng. Bức tường nhà vệ sinh công cộng được quét vôi trắng nhưng chằng chịt vết thương. Những bức tường rách nát chực sụp đổ dưới sự oanh tạc của dục vọng! Ở đó, những kỳ tưởng lẳng lơ và chất thải lại hòa hợp với nhau một cách bất ngờ, khiến con người ta không có chỗ trốn tránh trước sự dơ bẩn của chính mình. Lý Huệ Tuyền thừa hiểu bản thân chẳng có chỗ nào để trốn. Đêm giao thừa cô độc, cậu phác họa một loạt liên tưởng táo bạo trên bức tường vô hình đó. Cậu không hề ghét họ. Thứ mà cậu vẫn luôn ghét có lẽ là chính bản thân mình. Cậu đã ghét bản thân từ khi mười bốn tuổi. Sau buổi tổng vệ sinh trước kỳ nghỉ hè năm đó, cậu đã tự mày mò làm cái chuyện đó ở nhà vệ sinh nam trên tầng ba của tòa nhà giảng dạy trường trung học số 68. Cậu đầm đìa mồ hôi sau tấm ván chắn, mặt đỏ bừng. Cậu kinh hãi trước sự biến đổi kỳ diệu và sự mất kiểm soát của cơ thể mình. Cậu cứ mãi nghĩ đến một gương mặt, gương mặt này lúc thì là bạn học La Tiểu Phân của cậu, lúc thì là cô giáo dạy văn của lớp họ. Cậu đã rơi xuống vực thẳm, cậu chưa từng kể chuyện này với bất kỳ ai, cũng không thể ngăn chặn chuyện này tiếp tục xảy ra, có đôi lúc cậu vô cùng trân quý cơ thể mình, có đôi lúc lại hận không thể hủy hoại nó. Cậu dùng cách xa lánh phụ nữ để khiến bản thân chịu sự trừng phạt, nhưng làm vậy cũng không thể làm giảm bớt sự khinh bỉ của cậu đối với chính mình. Cậu mang tiếng không gần nữ sắc trong đám bạn bè, cậu sẽ không thể bình tĩnh dùng những lời lẽ thô tục để miêu tả phụ nữ, nhưng cậu biết rõ bên trong mình là một thứ gì đó như thế nào. Cậu giống như một tên trộm, thông qua ảo giác của bản thân để gián tiếp ăn cắp sự dịu dàng và nhiệt huyết của phái nữ, thâm tâm cậu rất tôn trọng họ. Cậu thậm chí còn có chút sợ họ. Thái độ của cậu đối với phụ nữ, trong mắt Phương Xoa Tử và Lão Biển bọn họ chắc chắn là một cái cớ. Nhưng cậu vốn dĩ không thể phóng túng nổi. Cậu thà dùng cán bột để đập cho một gã ngạo mạn một trận, chứ tuyệt đối không muốn động một ngón tay vào phụ nữ. Phương Xoa Tử vậy mà lại cưỡng hiếp một người phụ nữ nông thôn bán lạc, trong mắt cậu đúng là chuyện không thể tưởng tượng nổi.

Cậu có cách khác. Khá phiền phức, nhưng có thể thỏa mãn thích đáng, hơn nữa lại kín đáo, toàn diện, đơn giản. Những góc khuất không có ánh mặt trời ở vùng đất nông nghiệp của đại đội giáo dưỡng có vô số kể, lùm cây nhỏ, ruộng ngô, phía sau bờ mương, hố đất từng đào cát. Chỉ có trời và đất mới nhìn chăm chú vào cậu. Lúc đó cậu đã không còn nhớ đến La Tiểu Phân nữa, mối tình đơn phương của cậu chẳng có mục tiêu nào cả. Cậu mặc cho một thứ tính dục nào đó sai khiến. Cậu biết mình cứ trượt dài mãi về phía trước, nhưng trượt đi đâu thì hoàn toàn mù tịt. Cậu lờ mờ nhìn thấy có một con ác ma đang không biết mệt mỏi đùa giỡn cậu, sỉ nhục cậu, nhưng cậu bất lực không thể chống cự, cậu đã mệt mỏi rồi. Tiếng pháo từ cao trào chuyển sang nốt trầm, những tiếng nổ lớn lác đác càng làm cho màn đêm thêm phần tĩnh lặng. Người ta cũng đã chơi đủ rồi, ăn đủ rồi, quậy đủ rồi. Thành phố bắt đầu chìm vào giấc ngủ trước khi trời sáng. Cậu cảm thấy trống vắng hụt hẫng. Cậu không có đối thủ. Bước ra khỏi ảo tưởng, cậu tìm thấy một người phụ nữ rõ ràng đáng để vương vấn, cậu vẫn không nghĩ tới La Tiểu Phân, chính là người đó.

Sau khi được giải giáo, cậu vẫn chưa gặp lại cô ấy, cô ấy lợi dụng kỳ nghỉ đông để cùng bạn trai đi Cáp Nhĩ Tân rồi. Bạn trai cô ấy là trợ giảng của Đại học Sư phạm, cô ấy là nghiên cứu sinh khoa toán, một cặp trời sinh đôi ngẫu. Rô đại ma nói họ sẽ kết hôn vào ngày "1 tháng 5", giọng điệu đầy tự hào và hạnh phúc.

Cậu lớn lên cùng La Tiểu Phân, cùng nhau học tiểu học và trung học. Bây giờ thì chẳng còn quan hệ gì nữa rồi. Người ta ngắm đèn băng ở Cáp Nhĩ Tân, còn cậu lại làm ra những chuyện đê tiện và bi thảm ở góc tối Thần Lộ Nhai này. Tất cả những điều này đều là sự sắp đặt của số phận. Số phận vẫn luôn chế giễu cậu.

Mùng Một Tết, cậu mất cả ngày để thu dọn chiếc xe ba gác của mình. Mùng Hai, cậu đạp nó ra phố. Cậu thiết kế hai chiếc ngăn kéo nhỏ ở dưới ván xe, tự cho là rất mới lạ. Cậu lượn lờ qua mấy trạm bán buôn mà mọi người bảo, muốn làm quen đường đi lối bước. Tất cả các trạm bán buôn đều làm việc vào mùng Năm, cứ như đã bàn bạc với nhau vậy. Cậu chẳng có việc gì làm trước mùng Năm.

Cậu viết cho Chính trị viên Tiết một bức thư, gửi đi xong liền mua một cuốn "Cổ Mộ Thi Hồn" và một cuốn "Mỹ Nhân Xà" ở sạp báo gần bưu điện. Cậu nằm trên giường vừa đọc sách vừa ăn chuối. Trong dịp lễ cậu ăn liền tám cân chuối, ăn đến mức ruột gan trơn tuột, lúc nào cũng muốn đi vệ sinh.

Sách viết rất hay, nhưng cứ đọc xong là quên béng mất. Cậu đọc lại lần nữa. Lần thứ hai cũng mới mẻ như lần thứ nhất. Cậu thích những cốt truyện trông có vẻ nhảm nhí đó, cậu thích việc trong sách ví cái đó của phụ nữ như nấm. Có rất nhiều chỗ cậu thích. Cuốn sách cứ như được viết ra dành riêng cho cậu vậy. Vứt sách đi, cậu lại thấy bốn bức tường quá trống trải, quá nhợt nhạt. Cậu ăn chuối, chửi kẻ viết sách là đồ khốn nạn. Thời gian trôi đi chậm chạp. Hôm nay và ngày mai đại khái chẳng có gì khác biệt. Có khác biệt thì thế nào chứ? Sự khác biệt giữa con chuột lớn và con chuột nhỏ hầu như chẳng có ý nghĩa gì cả. Chúng đều xấu xí và tiểu tiết.

Lý Huệ Tuyền chiếm một chỗ trên vỉa hè phía nam cầu Đông Đại. Đây là điểm bán hàng được chỉ định, trên viên gạch xi măng có số hiệu được đánh bằng sơn trắng và một ô vuông rộng chừng hai mét vuông. Ô vuông này nối tiếp ô vuông kia, có ô có người, có ô không người. Cậu dựng khung sạp cho đàng hoàng, trùm kín bạt che sạp. Xe ba gác biến thành quầy hàng, người thì như chui vào trong chiếc lều nhỏ. Phía sau là hàng rào sắt và đèn tín hiệu giao thông, bên trái cách đó không xa là vạch qua đường dành cho người đi bộ đông - tây, bên phải cách đó không xa là vạch qua đường dành cho người đi bộ nam - bắc, phía trước là bãi đỗ xe của cửa hàng bách hóa Đông Đại. Nơi cậu ở nằm ngay rìa xoáy nước, dòng người tấp nập cuồn cuộn, hầu như không thể dừng lại. Chẳng có ánh mắt nào tỏ ý khen ngợi hàng hóa của cậu, mọi người vừa mới thoát khỏi sự mệt mỏi của ngày lễ, trên khuôn mặt ai nấy đều hiện lên vẻ thờ ơ và chán ghét. Số hiệu sạp của cậu là: Cụm sạp Nam - 025. Một con số ủ rũ chán chường.

Cậu là người thứ hai mươi lăm bán quần áo trong phạm vi một trăm mét, bán tạp phẩm tạp hóa là cụm sạp Bắc, ở phía bên kia con đường, ở đó có ít nhất sáu chiếc chảo gang nướng khoai lang lớn và mười mấy ông cụ bà cụ bán quýt đông lạnh, chuối hũm. Bị lạnh đến mức chảy cả nước mũi, họ vẫn muốn vắt kiệt chút lợi nhuận nào đó trong cơn gió tây bắc. Bộ dạng đó khiến người ta muốn thương hại cũng chẳng thương nổi.

Sạp hàng của Lý Huệ Tuyền nổi bật nhất là màu xanh lá. Một bói đại y quân đội có tám chiếc. Treo trên khung, bày trên xe ba gác, bản thân cậu cũng mặc một chiếc. Lão già ở bộ phận bán buôn đã nhìn thấu cậu, đại y quân đội, áo len lông thỏ, giày du lịch đều không bán nổi. Duy chỉ có hai mươi chiếc mũ của người già là bị tranh cướp sạch bách. Chiếc mũ người già này rõ ràng là món hàng đắt khách mà người ta phối kèm cho cậu. Giá bán buôn ba tệ một. Chiếc đầu tiên bán ra với giá bốn tệ, bán đến chiếc cuối cùng cậu thu sáu tệ hai. Không ai dạy cậu cả. Cậu thu tiền của vị khách đầu tiên là ngay lập tức nhận được một thứ ám hiệu nào đó. Con người đứng trước đồng tiền không thể nhát gan, cũng không cần khách sáo. Việc báo giá bừa bãi khiến người ta nếm ra một mùi vị khó tả. Ánh mắt dường như bỗng chốc trở nên nhanh nhạy, sảng khoái. Cậu đã có những thứ có thể chi phối. Cậu hối hận vì đã không giữ lại một chiếc mũ người già để tự mình đội, trông giống như đảng Ku Klux Klan chỉ lộ ra hai cái mắt, bộ dạng này rất thích hợp để buôn bán. Điều này cũng phù hợp với tâm lý thực tế của người làm ăn.

Lý Huệ Tuyền cảm thấy trên người mình có một thứ cảm giác thần bí. Một cảm giác thần bí y hệt như vị cụ ông bán kẹo hồ lô kia. Cụ ông đứng trước cửa cửa hàng bách hóa Đông Đại đối diện với gió lớn, suốt mấy tiếng đồng hồ không hé răng một tiếng, không động đậy một chút. Người ghé mua không nhiều lắm, nhưng không phải là không có. Lý Huệ Tuyền không muốn nhìn ông nữa, cuối cùng không kìm được mà gầm lên một tiếng.

"Giày du lịch nhãn hiệu Mỹ Giai Thâm Quyến! Giày du lịch, nhãn hiệu Mỹ Giai, sản phẩm của Thâm Quyến đấy..." Cậu làm không ít người giật mình. Ban đầu lúc nghe thấy tiếng rao thế này ở Đông Hoa Môn và Tiền Môn Ngoại, cậu vẫn luôn lo lắng mình không mở miệng nổi. Cậu cứ nghĩ việc này chắc chắn sẽ khó khăn lắm. Cậu còn lo lắng mình sẽ không thể ứng phó trôi chảy như những tiểu thương khác. Cậu biết mình đã nghĩ sai rồi.

"Áo cánh dơi thiếu nữ! Mau tới xem mau tới nhìn..."

Cậu lại gầm lên một tiếng. Nghe khó nghe cực kỳ, nhưng không còn ai ngạc nhiên nữa. Mọi người chỉ trong vài giây đã thích nghi với tiếng kêu kỳ quái của cậu. Cho dù là chó sủa mèo kêu, đứng trước sự thích nghi này cũng sẽ trở nên nhạt nhẽo tầm thường. Vậy thì cậu còn phải lo lắng cái gì nữa chứ!

"Áo cánh dơi thiếu nữ! Thiếu nữ mặc vào đẹp nhất..."

Cậu muốn chửi thề. Ngoài cách này ra thì chẳng còn cách nào khác để thu hút sự chú ý. Một chiếc áo len lông thỏ cũng không bán được, một đôi giày du lịch cũng chẳng trôi. Từ sáng đến lúc ăn cơm tối chỉ bán được hai mươi chiếc mũ. Người phụ nữ trung niên ở sạp bên phải hình như rất ngưỡng mộ cậu. Bà ấy đứng lâu hơn cậu, thế nhưng chỉ bán được một đôi tất và hai chiếc khăn tay. Cậu thanh niên tầm hai mươi tuổi ở sạp bên bên trái vì bán một chiếc áo khoác da mà suýt thì đánh nhau với khách, người ta nói áo khoác là da nhân tạo, cậu ta lại nói là da cừu, người ta sờ vào nói là da nhân tạo nhập khẩu nước ngoài, thế là cậu ta nổi cáu.

Lý Huệ Tuyền nhìn, quả thực là da cừu. Nhưng cậu không khuyên can. Cậu không muốn xen vào việc của người khác. Cậu thanh niên đưa thuốc lá cho cậu, cậu không nhận. Lúc chính cậu hút thuốc, cũng chẳng tính đưa qua đó. Cậu không định làm thân với bất kỳ ai. Phàm là người lạ đều phải đề phòng.

Cậu là người rút lui khỏi sạp hàng muộn nhất. Lúc đó là chín giờ, nửa tiếng sau khi cửa hàng bách hóa đóng cửa. Bãi đỗ xe tối thui một mảng, đèn đường mờ ảo âm u, không thể hy vọng sẽ có thêm một người nào dừng lại xem hàng nữa. Cậu bắt đầu dọn dẹp xe ba gác. Chiếc xe ba gác đối diện bãi đỗ xe cũng đang dọn sạp, là hai người.

Đến phút chót họ vẫn không cam lòng, trong tiếng ồn ào mang theo một cảm xúc tuyệt vọng.

"Tất ni-lông, thanh lý! Tám hào một đôi..."

"Tám hào một đôi ê, thanh lý tất ni-lông, không mua là hết đấy nhé! Tất ni-lông..."

Chiếc xe ba gác từ vỉa hè lao lên lòng đường, chạy về hướng Họa Gia Lâu. Một người đạp, một người vừa quỳ trên xe vừa hua hua đôi tất. Sự tuyệt vọng chỉ diễn ra trong chốc lát, niềm vui đã bùng nổ, hai âm thanh cao thấp hưng phấn chuyển động, gió đêm vì thế mà trở nên náo nhiệt.

"Bao cao su! Tám hào hai chiếc..."

"Bao cao su ni-lông, có đỏ có xanh đây ê, không muốn trúng đầu thì mời các vị ngửi một cái nhìn một cái đây ê!"

"Ai cần bao cao su chứ! Có lớn có nhỏ, có lỏng có chặt, nam nữ đều dùng được đây ê... Đánh cái đồ nha đầu chết tiệt nhà mày, mày lại đây: Mày nói dùng để làm gì? Để đấm bố mày chứ làm gì!"

Chiếc xe ba gác rẽ vào khu nhà rồi biến mất, Lý Huệ Tuyền ngẩn ngơ nhìn một lát. Lời nói của cậu khó nghe hơn, nhưng muốn chửi mà chửi không ra. Trong lòng phơi phới khí lạnh. Sau gáy lại nóng như lửa đốt. Đây là cảm giác vô cùng quen thuộc, vô số vụ ẩu đả đều liên quan đến nó, cậu nhớ tới chiếc cán bột.

Cậu muốn đấm hai kẻ bán "bao cao su" kia một trận. Bọn chúng quá kiêu ngạo, hơn nữa lại vui vẻ hơn cậu. Cậu bán mũ chắc chắn là kiếm được, nhưng cậu chẳng vui chút nào, ngày hôm thứ hai bán được một chiếc khăn quàng cổ.

Ngày thứ ba chẳng bán được gì.

Ngày thứ tư vừa mở sạp được nửa tiếng đã bán được bốn chiếc đại y quân đội, đó là bốn người thợ mộc miền Nam vừa mới đến Bắc Kinh, họ vừa ra khỏi ga Bắc Kinh là dò la chợ thợ mộc Họa Gia Lâu, lúc đi đến Đông Đại thì môi đã lạnh đến mức tím ngắt. Chiếc áo bông đại y của Lý Huệ Tuyền đã cứu họ. Tiền của họ cứ thế dễ dàng chảy vào túi quần Lý Huệ Tuyền. Cậu vốn đang làm việc trong tâm trạng chán nản thất vọng, cú này đã chịu sự truyền cảm hứng sâu sắc từ những người thợ mộc. Muốn sống một cuộc sống bình yên, nhất định phải có sự kiên nhẫn vô tận. Khi bản thân không có gì cả, không được căng thẳng, không được nhụt chí, thà giả chết chứ không được chuồn! Bởi vì, không ai chắc chắn được vào khoảnh khắc nào, cơ hội và vận may sẽ vô thức bò đến bên bạn.

Lý Huệ Tuyền nghĩ, con người ta không thể lúc nào cũng xui xẻo chứ?