Sắc mặt Viên Kính tái nhợt. Ông vốn là dân chuyên nghiệp trong lĩnh vực đầu tư, liền lấy máy tính ra, nhanh chóng tính toán ra phương án cụ thể của Sở Viên Tịch. Đồng thời hỏi dồn: "Vậy sau này nếu tiếp tục gọi vốn thì sao?"
"Đơn giản thôi, nếu sau này còn phát sinh việc gọi vốn, số liệu lợi nhuận ròng yêu cầu trong hợp đồng đối cá cược cứ theo tỷ lệ trọng số của vòng gọi vốn A mà tính toán là được."
Sở Viên Tịch có ý gì? Giả định định giá vòng A là 1 tỷ, tất cả đều thuộc về đội ngũ sáng lập bao gồm cả nền tảng cổ phần nhân viên, tổng cộng 10 triệu cổ phiếu, gọi vốn 200 triệu, nhận được 2 triệu cổ phiếu, sau vòng A tổng định giá là 1,2 tỷ, nhà đầu tư chiếm 1/6 cổ phần.
Trước tiên hãy xem mô hình đơn giản nhất, giả định sau này không gọi vốn nữa, yêu cầu của Sở Viên Tịch là, nếu lợi nhuận ròng năm đầu đạt 333 triệu, nhà đầu tư sẽ tặng cho đội ngũ sáng lập 1,0525 triệu cổ phiếu, chỉ còn lại 0,9475 triệu cổ phiếu, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư giảm xuống còn 7,9%, đội ngũ sáng lập nắm giữ hơn 11,05 triệu cổ phiếu. Nhưng công ty định giá lại theo 20 lần lợi nhuận ròng, giá trị cổ phần của nhà đầu tư lúc này là 525 triệu, tăng vọt 325 triệu.
Lúc này, định giá của Ba Nhân Giải Trí đã là 6,66 tỷ, đạt quy mô của một công ty niêm yết trên sàn A, trong thị trường gấu thậm chí còn có thể đè bẹp một nửa số công ty đã niêm yết. Còn nếu Ba Nhân có thể lên sàn, định giá biến thành vốn hóa thị trường, tổng giá trị còn phải tăng thêm, bởi vì các công ty văn hóa sáng tạo trên thị trường công khai hiếm khi có mức rẻ như 20 lần, mà lợi nhuận hơn 300 triệu một năm thì tuyệt đối đáp ứng được các chỉ tiêu tài chính để lên sàn rồi.
Nếu lợi nhuận ròng hai năm đầu đạt tổng cộng 1 tỷ, nhà đầu tư tặng cho đội ngũ sáng lập tổng cộng 1,25 triệu cổ phiếu, còn lại 0,75 triệu cổ phiếu, vẫn tính theo tỷ lệ giá trên thu nhập (P/E) 20 lần, định giá 625 triệu.
Ba năm đầu lợi nhuận ròng đạt tổng cộng 2,666 tỷ, nhà đầu tư tặng cho đội ngũ sáng lập tổng cộng 1,47 triệu cổ phiếu, còn lại 0,53 triệu cổ phiếu, định giá 785 triệu.
Nghĩa là, chỉ cần hoàn thành bất kỳ một trong ba điều kiện, tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư đều sẽ giảm mạnh, nhưng giá trị tài sản ròng lại tăng vọt, vì tổng giá trị công ty tăng lên chóng mặt.
Kiểu mở rộng này, danh nghĩa là đối cá cược, thực chất là khích lệ.
Với tư cách là đầu tư tài chính, phương án này rất hợp tình hợp lý, nhưng đối với đầu tư mạo hiểm thì đây đúng là một từ ngữ "hài hòa" nha! Á—
Lấy năm thứ ba ra tính, nếu công ty vừa vặn hoàn thành đối cá cược, lợi nhuận ròng gần 900 triệu một năm, giả sử nhà đầu tư có thể bán cổ phần theo mức định giá 17,8 tỷ với P/E 20 lần, thì bỏ ra 200 triệu, ba năm kiếm đậm 580 triệu, tỷ suất lợi nhuận gần 100% mỗi năm. Vấn đề là rủi ro cũng cực kỳ lớn! Đầu tư vòng A cho công ty khởi nghiệp chưa từng nghe nói chỉ có tỷ suất lợi nhuận 3 lần, 30 lần còn tạm được!
Viên Kính rất muốn hỏi Sở Viên Tịch rằng anh có phân biệt được sự khác nhau giữa đầu tư VC và đầu tư PE không?
Đồng thời ông cũng rất muốn hỏi, bản đối cá cược mà anh đưa ra có nghiêm túc không vậy? Anh có biết lợi nhuận ròng 2,7 tỷ trong ba năm là khái niệm gì không? Có bao nhiêu cổ phiếu "ngựa trắng" ngôi sao niêm yết trên sàn A, được các quỹ nắm giữ trọng điểm, mà trong ba năm không đạt nổi 2,7 tỷ lợi nhuận ròng? Anh có biết ba "con ngựa trắng" siêu khủng, những tài sản chất lượng cao nổi như cồn trên sàn A là Phật Sơn Chiếu Minh, Tân Hòa Thành và Vân Nam Bạch Dược trong ba năm qua đạt lợi nhuận ròng lần lượt là bao nhiêu không? Thật là phát điên!
Thực ra, ông cũng có thể coi như bản đối cá cược mà Sở Viên Tịch đưa ra là không tồn tại, bởi vì nhìn sơ qua là thấy căn bản không thể hoàn thành. Anh vừa gọi vốn vòng A đã bàn chuyện lợi nhuận cái kiểu gì thế? Hợp đồng đối cá cược vòng A ông đã xem qua nhiều rồi, trong trí nhớ chưa từng thấy ai yêu cầu về lợi nhuận cả, nhà đầu tư mà yêu cầu như vậy sẽ bị coi là bắt nạt người khác hoặc là không biết chuyện. Sở Viên Tịch thì hay rồi...
Đến lúc này, Viên Kính cuối cùng cũng hiểu vì sao Sở Viên Tịch muốn họ phải bỏ ra hơn hai ba trăm triệu ở vòng A. Việc này có logic của nó, không bỏ ra nhiều một chút, thì khi nhà đầu tư đối cá cược chẳng có gì để mà thua cả...
Cái gã Sở Viên Tịch này đúng là coi mình như cổ phiếu tiềm năng siêu cấp đã niêm yết rồi, trên thị trường công khai, cổ phiếu có thể kiếm được 300% trong ba năm dù là trong thị trường bò tót cũng là thứ hiếm có khó tìm, cần kỹ năng đầu tư và công phu nghiên cứu cực kỳ cao siêu, hoặc là kênh tin tức cực kỳ lợi hại...
Sở Viên Tịch nhìn thấy sắc mặt của Viên Kính, quyết định khích lệ ông ta: "Chỉ nhìn vào ba năm đầu thì quả là không thoải mái, nhưng mục tiêu của tôi là tạo nên định giá ngàn tỷ, ba năm đầu chỉ là khởi đầu, sau này không cần phải liên tục cắt giảm tỷ lệ cổ phần của các anh nữa."
"Định giá ngàn tỷ? Vốn hóa của Duyệt Văn Tập Đoàn mới có hơn 50 tỷ thôi mà..."
"À, ông nói đúng, Duyệt Văn Tập Đoàn trưởng thành ổn định, làm việc phóng khoáng, không giống tôi quá mức cực đoan. Chúng tôi không phải là doanh nghiệp văn hóa sáng tạo điển hình, Ba Nhân Giải Trí vốn dĩ luôn là kẻ phá vỡ quy tắc."
Viên Kính rất muốn nói một câu: Tôi họ Phá, tên là Quy Tắc, anh đánh tôi một trận có được không? Douyin đã là ứng dụng cấp quốc dân rồi, vươn ra khỏi biên giới, bùng nổ khắp nửa châu Á, định giá mới có 10 tỷ đô, còn chưa tới định giá ngàn tỷ, anh tìm đâu ra định giá ngàn tỷ thế?
Lúc này ông ngược lại không giận nữa, vừa không giận, cũng không phiền não, càng không vội vàng, trở nên bình thản hơn nhiều, trái lại còn thấy hứng thú với việc các nếp nhăn não dùng để "nổ" của Sở Viên Tịch lớn lên như thế nào: "Vậy anh định thực hiện cái định giá ngàn tỷ này thế nào đây? Còn nữa, anh dự tính khi đạt được định giá ngàn tỷ, nhóm nhà đầu tư giai đoạn đầu như chúng tôi có thể thu được bao nhiêu lợi ích?"
"Thực ra các anh đã không còn tính là giai đoạn đầu nữa rồi, tuy nhìn có vẻ sớm, nhưng lại là bắt đầu đầu tư trên cơ sở 1 tỷ, ông không thể dùng bộ tư duy của đầu tư mạo hiểm để cân nhắc, càng không thể cứ nghĩ là vòng A, ông coi nó như vòng B hoặc vòng C thì dễ nhìn nhận rõ ràng hơn đấy."
Sở Viên Tịch thề thốt trả lời: "Làm sao tôi thực hiện định giá ngàn tỷ ư, chuyện này tạm thời chưa đến lúc nói tới. Giả sử chỉ gọi một vòng vốn này, trên cơ sở này thực hiện định giá cấp ngàn tỷ, các anh đại khái sẽ đạt được lợi nhuận ròng khoảng sáu bảy tỷ, lợi nhuận hơn ba mươi lần. Nhiều khoản đầu tư thiên thần có thể đạt được lợi nhuận mấy trăm lần, đó là vì đầu tư ít, đầu tư ở cấp độ trên trăm triệu mà lợi nhuận ba mươi lần đã là không tệ rồi."
"Nghe thì đúng là không ít, nhưng mà, tại sao anh lại nhiệt tình với đối cá cược như vậy? Nhìn theo tỷ lệ gọi vốn mà anh thiết kế, không thực hiện đối cá cược thì đội ngũ sáng lập nắm giữ cũng đã đủ nhiều rồi đúng không?"
"Bởi vì sau này có thể còn phải gọi vốn nữa. Điều tôi không thể chấp nhận là công ty phát triển rất tốt, nhưng tỷ lệ cổ phần của đội ngũ sáng lập lại liên tục giảm xuống." Sở Viên Tịch nhận ra độ khó để thuyết phục Viên Kính cao hơn rất nhiều so với tưởng tượng.
Suy nghĩ một chút, anh chợt nhớ ra, ở thế giới cũ Tiểu Khang áp dụng phương án tương tự, sở dĩ không có vấn đề gì, thậm chí phương án còn do chính Viên Kính đề xuất, nguyên nhân nằm ở chỗ cổ phần của bản thân hắn quá ít... Ở thế giới cũ, từ đầu hắn chỉ nắm giữ chừng đó cổ phần đại diện cho giá trị cá nhân của người sáng lập, hơn 10% đã là đánh giá cao giá trị của hắn lắm rồi, người nắm giữ phần lớn vẫn luôn là Trịnh Đức.
Sở dĩ không có nghĩa là hắn làm thuê cho quỹ của Trịnh Đức, là vì Viên Kính dùng cách ký thỏa thuận để giao quyền biểu quyết cho hắn, nhưng về mặt cổ phần thì hắn đúng là ít thật. Sau đó thông qua con đường đối cá cược và khích lệ, sau nhiều lần gọi vốn, cổ phần của Trịnh Đức liên tục bị pha loãng, còn tỷ lệ nắm giữ của chính hắn lại hơi tăng lên.
Nhưng như vậy Trịnh Đức lại rất vui, cổ phần giảm chậm nhưng giá cổ phiếu tăng nhanh, tổng thể là kiếm đậm. Hơn nữa, mỗi lần Tiểu Khang gọi vốn đều cần Trịnh Đức phối hợp, vì dù quyền biểu quyết đã giao ra ngoài, công việc kinh doanh hàng ngày của công ty không liên quan tới Trịnh Đức, nhưng quyền ưu tiên gọi vốn chắc chắn phải được đảm bảo, Trịnh Đức không gật đầu thì không thể gọi vốn thuận lợi được.
Còn phương án mà anh đưa ra hiện tại, đội ngũ sáng lập nắm giữ đa số tuyệt đối, Trịnh Đức chỉ có thể lấy một phần trong hai trăm triệu đó, trở thành bên yếu thế, bị cắt giảm như vậy, về tâm lý đại khái, có thể, có lẽ, hình như rất khó chấp nhận.
Nhưng không cắt giảm cũng không được, vì, giả sử sau vòng A người sáng lập chiếm 80% cổ phần, công ty gọi vốn 20 triệu xong định giá 100 triệu, phát triển một vòng, vòng B định giá 400 triệu, gọi tiếp 100 triệu, người sáng lập chỉ còn lại 64% cổ phần, đến vòng C định giá 2 tỷ, gọi 500 triệu, còn lại 51,2% cũng coi như tạm ổn, sau vòng C thì tính sao?
Tên đầy đủ của hợp đồng đối cá cược thực chất gọi là "Thỏa thuận điều chỉnh định giá", đều được ký kết dựa trên dự báo tăng trưởng thành tích. Trong mô hình gọi vốn lành mạnh, đội ngũ sáng lập bắt buộc phải tự "tiếp máu" cho mình mỗi vòng, mới có thể giữ vững tỷ lệ nắm giữ cổ phần, phương thức đó chính là đối cá cược.
