Trong một thoáng ngắn ngủi, dường như chẳng ai muốn đứng ra gánh vác lấy lời ăn tiếng nói. Sự kinh ngạc của Richard có lẽ càng sâu sắc thêm sau khi ngẫm nghĩ.
“Maderstrom!” anh thốt lên. “Bertram! Nhân danh mọi thế lực quỷ quái trên đời, anh đang làm gì ở đây vậy?”
“Tôi chỉ là một kẻ tha hương lang thang thôi,” Lessingham giải thích với một nụ cười nhẹ. “Rất vui được gặp anh, Richard. Anh về sớm hơn một ngày so với dự kiến của tôi đấy.”
“Thế ra anh biết tôi sắp đến à?” Richard gặng hỏi.
“Đương nhiên rồi,” Lessingham đáp. “Tôi đã có niềm vinh hạnh lớn lao được sắp xếp sự tự do cho anh.”
“Này nhé,” Richard tiếp lời, “tôi hãy còn đang mò mẫm trong sương mù đây. Tôi chẳng hiểu gì cả. Xin lỗi nếu tôi có đi chệch đường ray. Tôi không hề quên tình bạn của chúng ta, Maderstrom, hay những gì tôi mang ơn anh kể từ khi anh tìm đến tận Wittenburg để cứu tôi. Dẫu vậy, anh đã từng phục vụ trong quân đội Đức và là kẻ thù của chúng ta, và tôi muốn biết anh đang làm gì ở chốn này, ngay trên đất Anh, lại còn ở trong chính ngôi nhà của anh rể tôi.”
“Chẳng có hại gì đặc biệt đâu, Richard, tôi xin hứa đấy,” Lessingham điềm đạm đáp.
“Anh đang ở đây dưới một cái tên giả!”
“Hamar Lessingham, nếu anh không phiền,” người kia điềm nhiên đáp lại. “Tôi thích dùng tên thật của mình hơn, nhưng tôi không nghĩ rằng việc sử dụng nó lúc này lại có thể mang lại cho tôi một sự chào đón nồng nhiệt ở cái xứ sở này. Hơn nữa,” anh nói thêm, liếc nhìn Philippa một cái, “tôi còn phải nể nang những người bạn đã rộng lòng mở cửa đón tiếp tôi.”
Mơ hồ đâu đó, sự thật bắt đầu hé mở trong tâm trí Richard. Giọng điệu của anh trở nên gay gắt hơn và thái độ cũng mang vẻ đe dọa hơn.
“Maderstrom,” anh nói, “lần trước chúng ta gặp nhau trong những hoàn cảnh hoàn toàn khác. Tôi thừa nhận rằng khi ấy trông tôi thật thảm hại, nhưng ít ra đó là một cuộc bị giam cầm trong danh dự. Còn tôi thì không chắc sự tự do của anh lúc này có phải là một sự tự do quang minh chính đại hay không.”
Philippa đặt tay lên cánh tay anh trai mình.
“Dick thân mến, xin anh hãy nhớ rằng họ đã bỏ đói anh suýt chết đấy chứ!” cô nài nỉ.
Helen cũng phụ họa: “Anh sẽ chẳng tài nào sống sót nổi qua quãng thời gian đó đâu.”
Philippa bất bình lên tiếng: “Anh đang nói chuyện với ông Lessingham cứ như thể ông ấy là kẻ thù vậy, trong khi ông ấy lại là ân nhân lớn nhất đời anh.”
Richard xua tay ra hiệu họ tránh ra.
“Em cứ để chuyện này cho bọn anh,” anh quả quyết. “Dù sao đi nữa, tôi và Maderstrom cũng sẽ tự hiểu được nhau. Anh đang làm gì trong ngôi nhà này — trên đất nước Anh này? Nhiệm vụ của anh ở đây là gì?”
“Dù nó có là gì đi nữa, thì nay cũng đã hoàn thành rồi,” Lessingham điềm tĩnh nói. “Vào thời điểm này, dự định của tôi là rời khỏi đất nước của anh ngay trong đêm nay.”
“Hoàn thành rồi ư?” Richard lặp lại. “Ý anh quỷ quái gì thế hả? Hoàn thành ư? Anh đang làm gián điệp ở đất nước này phải không?”
Lessingham thừa nhận: “Có lẽ anh sẽ coi nhiệm vụ của tôi là hành động gián điệp.”
“Và anh đã thực hiện nó đến cái kết tốt đẹp rồi chứ?”
“Đúng vậy.”
Philippa liền choàng tay ôm lấy cổ anh trai. “Dick,” cô van xin, “xin anh hãy lắng nghe em. Ông Lessingham vẫn luôn ở đây, ngay tại vùng này, kể từ khi ông ấy đặt chân lên nước Anh. Ông ấy có thể gây ra tác hại gì được chứ? Chúng ta chẳng có lấy một bí mật nào cần phải che giấu. Ai mà chẳng biết mấy khẩu pháo ít ỏi của chúng ta đặt ở đâu. Ai mà chẳng biết doanh trại quân đội của ta nằm ở chỗ nào. Chúng ta chẳng có lấy một bến cảng hay công trình phòng thủ bí mật nào cả. Chúng ta cũng chẳng nắm giữ bất kỳ thông tin tàu bè nào có thể dùng để phát tín hiệu đi đâu được. Ông Lessingham chỉ dành thời gian quanh quẩn với những chuyện vụn vặt ở đây mà thôi. Hãy đưa Helen đi đâu đó đi và quên mất việc anh từng nhìn thấy ông ấy trong ngôi nhà này đi. Hãy nhớ rằng ông ấy đã cứu mạng Henry cũng như cứu mạng chính anh.”
“Tôi không hề muốn được mủi lòng vì chuyện đó,” Lessingham tuyên bố. “Tất cả những gì tôi làm cho anh ở Đức, tôi đã làm, hoặc đáng lẽ ra cũng sẽ cố gắng làm, vì tình nghĩa bạn bè lâu năm. Riêng việc thả anh ra thì khác. Tôi buộc phải thừa nhận rằng đó chính là cái giá phải trả cho quãng thời gian tôi lưu trú lại đây. Tôi chỉ mong anh nhớ cho rằng thỏa thuận ấy được thực hiện mà không có sự hay biết của anh, và anh hoàn toàn không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào về nó.”
Richard phẫn nộ thốt lên: “Một cái giá mà tôi từ chối trả!”
Lessingham nhún vai.
“Lựa chọn còn lại,” anh thú nhận, “đang nằm trong tay anh đấy.”
Richard bước về phía chiếc điện thoại.
“Tôi rất tiếc, Maderstrom,” anh nói, “nhưng bổn phận của tôi thì rành rành ra đó. Ai là Chỉ huy trưởng ở đây vậy, Philippa?”
Philippa đứng chắn giữa anh trai cô và chiếc điện thoại. Trên đôi gò má cô hằn lên những vệt đỏ kỳ lạ và giận dữ. Đôi mắt cô bừng bừng lửa giận.
“Richard,” cô quát lên, “anh không được phép làm điều này ngay trong nhà của em! Em cấm anh!”
“Làm gì cơ?”
“Đi tố cáo chứ gì. Anh có biết điều đó sẽ có ý nghĩa thế nào nếu họ tin lời anh không?”
“Là cái chết,” anh đáp gọn lỏn. “Maderstrom đã thừa biết cái liều lĩnh mà mình phải gánh chịu khi đặt chân đến đất nước này dưới một cái tên giả.”
Lessingham thản nhiên thừa nhận: “Hoàn toàn chính xác.”
“Nhưng em không đời nào để chuyện đó xảy ra!” Philippa phản đối. “Ông ấy đã trở thành bạn của chúng ta rồi. Ngày qua ngày, chúng ta càng thêm quý mến ông ấy. Ông ấy đã cứu mạng anh đấy, Dick. Ông ấy đã đưa anh trở về với chúng ta. Hãy suy nghĩ xem điều anh định làm là gì chứ!”
“Đó là điều mà bất kỳ người lính nào cũng phải đối mặt,” Richard quả quyết.
Philippa tuyệt vọng kêu lên: “Mấy người làm tôi phát điên lên vì những ý nghĩ ngớ ngẩn đó đấy! Tôi nghĩ chiến tranh đã ngấm sâu vào trong não bộ của các anh rồi. Các anh cứ muốn mang nó từ chiến trường ra đến đời sống thường nhật. Chỉ vì hai quốc gia lớn đang chiến đấu với nhau, mà mọi thứ đều phải vứt bỏ hết sao — từ lòng hiệp sĩ cho đến tất cả những tình cảm cao đẹp và ngọt ngào nhất trong cuộc sống? Nếu hai người đối đầu nhau trên chiến trường thì lại là chuyện khác. Còn ở ngay phòng khách nhà tôi đây, tôi quyết không dung thứ cho cái ác quỷ chiến tranh đen tối ấy bị lôi vào đây để làm cái cớ cho tội ác giết người! Hãy đưa Dick đi chỗ khác đi, Helen!” cô van nài. “Ông Lessingham sẽ rời đi vào tối nay. Em xin lấy danh dự ra đảm bảo rằng cho đến lúc đó ông ấy vẫn sẽ chỉ là một công dân vô hại.”
“Phụ nữ các cô không hiểu được những chuyện này đâu, Philippa—” Richard bắt đầu nói.
“Ơn trời vì chúng tôi hiểu chúng rõ hơn mấy người đàn ông các anh!” Philippa giận dữ cắt ngang. “Các anh chỉ có độc một ý nghĩ trong đầu — là tấn công — cái tư duy hạn hẹp của đàn ông vốn chỉ nuôi dưỡng chiến tranh. Tôi nói cho anh hay, nếu một ngày nào đó hòa bình phổ quát thực sự hiển hiện, nếu các quốc gia được dạy dỗ để thấu hiểu nỗi kinh hoàng của cơn khát máu này, của sự xúc phạm tội ác chống lại nền văn minh này, thì chính phụ nữ chúng tôi mới là những người đứng lên truyền dạy, bởi vì trong bản năng của các anh, những thứ thú tính của vũ lực luôn là điều đầu tiên trồi lên bề mặt chỉ vì một sự khiêu khích nhỏ nhặt nhất. Phụ nữ chúng tôi nhìn xa hơn, thấu đáo hơn. Em thề với anh, Richard, nếu anh dám nhúng tay vào việc này, em sẽ không bao giờ tha thứ cho anh cho đến hết cuộc đời!”
Richard trân trân nhìn người em gái trong sự kinh ngạc tột cùng. Dường như có một thứ tinh thần hoàn toàn mới vừa bùng cháy trong con người cô. Suốt bao nhiêu năm tháng qua, chưa bao giờ anh thấy cô lại tỏ ra nghiêm túc và kiên quyết đến mức sục sôi như thế. Anh chuyển ánh mắt từ cô sang người đàn ông mà cô đang tìm cách bảo vệ, và người đó đã cất lời đáp lại những suy nghĩ đang cuộn trào trong tâm trí anh mà chẳng cần phải đợi hỏi.
Lessingham thông báo: “Bất kỳ tổn hại nào mà tôi có thể đã gây ra, nay đều đã chấm dứt. Tôi sẽ rời khỏi nơi này vào tối nay, và có lẽ là vĩnh viễn. Còn về phần vị Chỉ huy trưởng,” anh nói tiếp với một nụ cười nhạt, “hắn ta đã sớm lần ra dấu vết của tôi rồi. Chẳng có điều gì anh có thể mách với hắn mà hắn còn chưa biết đâu. Mọi chuyện chỉ còn tính bằng giờ, hệt như việc tung một đồng xu xem tôi có tẩu thoát nổi hay không mà thôi.”
“Thế ra họ đã phát hiện ra anh rồi ư?” Richard thốt lên.
Lessingham thừa nhận: “Chỉ có phép màu mới cứu tôi thoát khỏi lệnh bắt giữ từ một tuần trước. Vị Chỉ huy trưởng ở đây của các anh hiện đang có mặt ở London với mục đích duy nhất là để tố cáo tôi đấy.”
“Vậy mà anh vẫn nhởn nhơ ở lại đây để đi uống trà chiều hay sao?” Richard ngây người khó tin. “Tôi có thắt cổ tự vẫn cũng chẳng thể tài nào hiểu nổi mấy người nữa!”
Lessingham nhẹ nhàng giải thích: “Anh thấy đấy, tôi là một kẻ tin vào định mệnh!”
Chính Helen là người cuối cùng đã dìu người yêu bước ra khỏi phòng. Anh ngoái đầu nhìn lại từ ngưỡng cửa.
“Maderstrom,” anh nói, “anh thừa biết cá nhân tôi có thiện cảm với anh nhường nào. Tôi vô cùng biết ơn những gì anh đã làm cho tôi, dẫu cho tôi đang dần hiểu ra các động cơ của anh. Nhưng xét về những khía cạnh khác, cả hai chúng ta đều là những người lính. Tôi sẽ đi nói chuyện với Helen một lát. Tôi muốn hiểu thêm một chút nữa thay vì chỉ biết chừng này.”
Lessingham gật đầu.
“Để tôi giúp anh,” anh khẩn khoản. “Mọi chuyện có thể tóm gọn lại bằng vài lời rành mạch thế này. Tất cả những gì tôi làm cho anh ở Wittenberg, dù thế nào đi nữa tôi cũng sẽ làm vì tình nghĩa bạn bè. Nếu không vì nhiệm vụ của tôi, có lẽ sự tự do của anh đã chẳng bao giờ được ban phát, dẫu cho tôi vẫn có thể cố gắng sắp xếp điều đó. Tôi đã mang những bức thư của anh đến đây, và tôi dùng chúng để đổi lấy sự che chở cùng những lời bảo đảm lòng hiếu khách từ em gái anh và cô Fairclough. Giờ thì anh đã rõ ranh giới giữa tình bạn và những chuyện khác nằm ở đâu rồi đấy. Hãy làm những gì mà anh cho là bổn phận của mình đi.”
Richard bước theo Helen ra ngoài, khép cánh cửa lại phía sau. Lessingham cúi xuống nhìn thẳng vào gương mặt Philippa.
Anh dịu dàng nói tiếp: “Em còn tuyệt vời hơn cả những gì anh từng tưởng tượng. Em nói rất ít nhưng lại sống rất gần với sự thật. Chính những người như em — những người thấu hiểu — mới cảm thấy cuộc chiến này quá đỗi khủng khiếp.”
“Em muốn hỏi anh một câu trước khi để anh rời đi,” cô bảo anh. “Còn chuyến đi đến Mỹ này thì sao?”
“Đó là một nhiệm vụ nhân danh nước Đức,” anh giải thích, “nhưng rốt cuộc, đó lại là một sứ mệnh quang minh chính đại. Tôi có những người bạn — những người bạn giữ vị trí cao — ở quê hương mình, trong sâu thẳm tâm can họ cũng cảm thấy như tôi về cuộc chiến này. Nhính nhờ họ mà tôi mới có thể quay lưng lại với châu Âu. Tôi đã làm tròn phần việc chiến đấu của mình rồi,” anh nói tiếp với giọng đượm buồn, “và sự kinh hoàng của nó sẽ chẳng bao giờ phai mờ trong tâm trí tôi. Tôi nghĩ rằng chưa từng có ai buộc tội tôi trốn tránh bổn phận cả, thế nhưng cái sự xấu xí đen đúa và trần trụi của cuộc chiến gớm ghiếc này, cùng sự vô ích tội lỗi của nó đã ngấm sâu vào máu tôi đến mức tôi thà buông xuôi giã từ cõi đời này theo một cách giản đơn nào đó còn hơn là thấy mình phải dấn thân trở lại vào cái vũng lầy đẫm máu ấy. Đây có phải là sự hèn nhát không, Philippa?”
Cô nhìn anh với đôi mắt ngấn lệ lấp lánh.
“Trên đời này chẳng có ai,” cô nói, “lại dám gọi anh là kẻ hèn nhát cả. Dù em có quyết định thế nào đi nữa, dù cảm xúc của em đối với anh ra sao, thì ít nhất em cũng biết rõ điều đó.”
Anh cúi xuống hôn lên những ngón tay cô.
“Vào lúc mười giờ,” anh cất lời—
“Nhưng hãy nghe em đã,” cô ngắt lời. “Gác lại mọi chuyện mà Dick có thể làm đi, anh đang gặp nguy hiểm khủng khiếp ở nơi này đấy, nhất là khi anh thực sự đã hoàn thành được điều gì đó. Sao anh không đi ngay bây giờ, ngay lúc này? Chờ đợi làm gì nữa? Vài tiếng ngắn ngủi này có thể tạo nên tất cả sự khác biệt đấy.”
Anh mỉm cười.
“Quả thực chúng có thể tạo nên toàn bộ sự khác biệt cho cuộc đời tôi,” anh đáp. “Và điều đó là tùy thuộc vào em.”
Anh đi theo Mills — người đã tuân theo lệnh triệu tập của cô — bước ra khỏi phòng. Philippa tiến đến bên cửa sổ và dõi theo bóng anh cho đến khi khuất hẳn. Đoạn, rất chậm rãi, cô rời khỏi phòng, bước lên lầu, đi về phía dãy phòng nhỏ riêng tư của mình và khóa chặt cửa lại.
