“Xin anh cho biết, ông Lessingham,” Philippa nài nỉ, “rốt cuộc anh đang suy tính điều gì vậy? Từ mỏm đá phía dưới, nom anh thật đăm chiêu và kỳ bí, khiến tôi phải cất công trèo lên đây để hỏi cho bằng được.”

Lessingham giơ tay đỡ lấy cô cho vững bước. Họ đang đứng trên một mỏm đá nhô hẳn ra của vách dựng, gió bắc thổi lồng lộng vào mặt, quất những con sóng phía dưới thành từng chòm bọt trắng xóa, nơi màn sương chiều đã bắt đầu buông xuống. Suốt một thoáng, chẳng ai nói với ai câu nào.

“Tôi đang nghĩ về quê hương mình,” anh thú nhận. “Tôi hướng tầm mắt qua những lớp mờ sương nơi ấy, vượt thẳng qua Biển Bắc.”

“Đến nước Đức ư?”

Anh lắc đầu.

“Xa hơn nữa—đến Thụy Điển.”

“Tôi quên mất,” cô thì thầm. “Trông anh cứ như đang làm mẫu cho một bức tượng khắc họa kẻ tha hương vậy,” cô nhận xét. “Nào, chúng ta xuống thấp hơn một chút đi—trừ phi anh muốn đứng đây để gió thổi tan xác.”

“Tôi đang trên đường quay về khách sạn,” anh đáp nhanh, bước theo hướng cô dẫn dắt, “nhưng thú thật với cô là tôi đang thấy hơi cô đơn.”

“Đó,” cô tuyên bố, “là lỗi tại anh thôi. Tôi đã mời anh cứ ghé Mainsail Haul bất cứ lúc nào anh thấy hứng thú.”

“Vì tôi đã thấy hứng thú kể từ chiều tối ngày tôi đặt chân đến đây,” anh mỉm cười nhận xét, “nên có lẽ, đến lúc này thì cô đã phải ngán ngẩm tôi lắm rồi.”

“Trái lại là đằng khác,” cô bảo anh. “Tôi cứ đinh ninh chiều hôm qua anh sẽ sang, để cho tôi biết anh cảm nhận thế nào về chốn này và mấy nay anh đã làm những gì. Hóa ra là anh đang nghĩ về—mấy chuyện ở đằng kia sao?” cô nói thêm, hơi nghiêng đầu về phía hướng biển.

“Những chuyện ở đằng kia chiếm phần lớn tâm trí người ta,” anh thú nhận, “còn những phần còn lại thì cứ hay trêu ngươi tôi bằng đủ mọi trò quái gở.”

“Chà, tôi rất muốn nghe về nửa phần đầu đấy,” cô khăng khăng.

“Cô có biết không,” anh đáp, “có những lúc ngay cả tận bây giờ, cuộc chiến này vẫn hiện lên trong tôi như một điều gì đó hư ảo, hệt như những trang sách tôi từng đọc, hay một thứ tưởng tượng viển vông của Shelley hoặc một nhà thơ phóng khoáng nào đó. Tôi không thể nào tin nổi hàng triệu sinh linh ưu tú của nước Đức và xứ sở các cô lại phải bỏ mạng một cách bất lực, vô vọng và tàn nhẫn đến thế. Cả nước Pháp nữa—nước Pháp tội nghiệp bị tàn lụi đi một phần lớn!”

“Thì chính nước Đức đã khơi mào cuộc chiến mà, anh thừa biết đấy thôi,” cô nhắc nhở.

“Thế ư?” anh đáp. “Nhiều lúc tôi cũng tự hỏi. Thậm chí đến giờ tôi vẫn nghĩ rằng, giả sử các văn bản chính thức của tất cả các quốc gia đều được đặt sóng đôi cạnh nhau, cùng với lập trường của riêng họ được bày tỏ theo góc nhìn của riêng họ, thì ngay cả cô cũng có thể cảm thấy đôi chút hoang mang về chuyện đó. Dù vậy, tôi vẫn muốn thành thật với cô. Bản thân tôi nghĩ rằng nước Đức đã muốn có chiến tranh.”

“Thế thì rõ ràng rồi còn gì,” cô đắc ý tuyên bố. “Mọi trách nhiệm đều thuộc về họ chứ còn ai vào đây nữa.”

“Tôi không dám đẩy vấn đề đi xa đến thế đâu,” anh phản đối. “Cô thấy đấy, thế giới này được vận hành bởi những quy luật tự nhiên vĩ đại. Hòn tuyết lăn đi sẽ càng lúc càng to lên, và vì thế nó chiếm nhiều chỗ hơn. Đứa trẻ lớn vượt qua những bộ quần áo hài nhi, nó cần đến y phục của tuổi thiếu niên rồi đến tuổi trưởng thành. Nước Đức cũng vậy. Đất nước ấy cứ lớn mãi lớn mãi cho đến khi không còn đủ chỗ chứa đựng những người con của mình, cho đến khi các ngân hàng không thể dung nạp nổi tiền bạc của họ, để rồi họ vươn những cánh tay ra khắp mọi hướng và cảm thấy ngột ngạt. Nước Đức bước vào thế giới này muộn màng và thấy mọi thứ đã bị phân chia xong xuôi, nhưng chẳng lẽ quốc gia ấy không có quyền hưởng một chỗ đứng cho riêng mình hay sao? Họ đã tự vươn lên thành một cường quốc. Họ cần không gian.”

“Thì đấy,” Philippa nhận xét, “anh chẳng thể ngờ rằng các quốc gia khác sẽ chịu từ bỏ những gì họ đang có, chỉ vì nước Đức thèm muốn tài sản của họ, phải không nào?”

“Có lẽ là không,” anh thừa nhận. “Thế nhưng, cô thấy đấy, quy luật bất biến nằm ở chỗ này. Kẻ mạnh hơn ắt phải chiếm hữu—không chỉ mạnh bằng vũ khí đâu nhé, mà còn bằng trí tuệ, học thức, sự thành thạo trong khoa học, cùng với chủ nghĩa thực dụng. Phần thực sự tàn nhẫn, phần mà tôi vẫn hằng suy nghĩ khi nhìn ra ngoài khơi xa kia, chính là việc cái cách giải quyết thô bạo và khốn khổ bằng vũ lực ấy lại trở nên cần thiết.”

Philippa thở dài: “Giá như bản thân người Đức cũng cởi mở và có lý lẽ được như anh, thì người ta sẽ cảm thấy còn chút hy vọng gì đó cho tương lai!”

“Tôi không đơn độc đâu,” anh trấn an cô, “nhưng cô thấy đấy, khắp nước Đức người ta đã truyền bá thứ tôn giáo bình dân của người công dân như mạng nhện giăng khắp lối—đó là lòng trung thành với Chính phủ, sự vâng lời mù quáng đối với Kaiser. Tư duy độc lập đã làm cho nước Đức vĩ đại trong khoa học, trong kinh tế chính trị học, và trong cả kinh tế học. Thế nhưng tư duy độc lập ấy lại chẳng bao giờ được hướng vào vận mệnh chính trị của đất nước. Những điều đó đã có người định đoạt sẵn cho họ. Dù là phúc hay là họa, những người con của đất nước ấy đều đã học được cách phục tùng.”

Bây giờ họ đang đi xuống sườn đồi. Dưới chân họ là thị trấn nhỏ bé, tối mò và lặng thinh.

Philippa nói: “Anh đã giúp tôi hiểu thêm đôi điều. Anh diễn giải mọi thứ vừa nhẹ nhàng lại vừa minh bạch. Giờ thì xin anh hãy cho biết, làm thế nào mà một người mang gốc gác Thụy Điển như anh lại cầm vũ khí chiến đấu cho nước Đức?”

“Chuyện đó rất đơn giản,” anh thú nhận. “Mẹ tôi là người Đức, và khià qua đời, bà để lại cho tôi những điền trang rộng lớn ở Bavaria cùng một gia tài rất đáng kể. Tôi sẽ chẳng bao giờ có thể thừa kế những thứ ấy nếu không chịu làm nghĩa vụ quân sự ở Đức. Gia đình tôi nghèo túng, lại có các em đang phụ thuộc vào tôi. Trong hoàn cảnh ấy, tôi không thể nào chần chừ được nữa.”

“Nhưng còn khi chiến tranh bùng nổ thì sao?” cô gặng hỏi.

Anh nhìn cô đầy ngạc nhiên.

“Khi ấy thì tôi còn sự lựa chọn nào khác nữa chứ?” anh hỏi lại. “Đương nhiên là tôi chẳng nghe thấy gì ngoài tiếng nói của những kẻ mà tôi đã thề sẽ tuân theo. Tôi đã tham gia cuộc tiến quân điên cuồng xuyên qua nước Bỉ ấy. Tôi bị thương ở Maubeuge, bằng không thì tôi đã bám sát gót cuộc rút chạy tuyệt vời của các cô rồi. Cục diện lúc ấy là tôi phải nằm bệnh viện ròng rã nhiều tháng trời. Tôi tái ngũ—có nên thú nhận điều này không nhỉ?—hầu như là trong sự miễn cưỡng. Cái sự hiếu chiến đẫm máu của cuộc chiến khiến tôi phát ốm. Tôi đã chiến đấu ở Ypres, nhưng tôi nghĩ đó là sự dũng cảm xuất phát từ nỗi tuyệt vọng, từ sự khốn cùng đen tối. Tôi lại bị thương và được trao huân chương. Tôi đoán là mình sẽ chẳng bao giờ đủ sức ra mặt trận thêm lần nào nữa. Tôi bèn thử vận dụng chút ít kiến thức hiểu biết của mình về nước Anh và lối sống nơi đây. Rồi họ phái tôi đến chốn này.”

Philippa kinh ngạc lặp lại: “Đến đây, giữa chốn quạnh hiu này cơ chứ! Anh hãy nhìn chúng tôi mà xem! Chúng ta chỉ có một tuyến đường sắt độc đạo, một hệ thống đường sá thẳng tắp ngay ngắn, số lượng binh lính đang huấn luyện cũng chỉ ở mức bình thường, chẳng có điều gì bí ẩn, chẳng có ngành công nghiệp nào—chẳng có gì ráo trói. Rốt cuộc anh đang mưu tính cái âm mưu khủng khiếp gì thế, ông Lessingham?”

Anh mỉm cười.

“Nói nhỏ giữa tôi với cô nhé,” anh thổ lộ, “tôi thậm chí còn chẳng dám chắc là mình đến đây có phải đang làm một chuyện vô ích hay không—ít ra thì tôi từng nghĩ thế lúc mới đặt chân tới.”

Cô ngước nhìn anh.

“Thế còn bây giờ thì sao?”

Anh không đáp, chỉ có ánh mắt hai người chạm nhau và Philippa vội vã quay đi chỗ khác. Khoảnh khắc ấy chìm trong một sự im lặng kỳ lạ và căng thẳng. Trước mặt họ hiện ra hình thù mờ ảo của Mainsail Haul.

Cô cất lời mời: “Anh vào nhà uống chút trà nhé?”

“Nếu được phép thì vâng. Xin cô tin cho,” anh nói thêm, “chính sự rụt rè nhất định nào đó đã khiến tôi giữ khoảng cách lâu đến thế.”

Cô không đáp lại, và họ cùng nhau bước vào nhà. Họ thấy Helen và Nora đang ngồi uống trà trong phòng khách cùng ba bốn thanh niên trẻ tuổi từ Quân khu. Lessingham hòa nhập rất tự nhiên vào vòng tròn nhỏ đầy dễ chịu ấy. Dù có phần điềm tĩnh hơn đôi chút, nhưng phong thái từ tốn cùng khiếu hài hước thỉnh thoảng lại bộc lộ ra ngoài của anh tỏ ra vô cùng thu hút.

Harrison ngỏ lời: “Ước gì anh sang ăn tối với bọn tôi và làm quen với ngài đại tá nhỉ, thưa anh. Hồi trước ông ấy học ở Magdalen chỉ vài năm sau Thiếu tá Felstead, tôi chắc là hai người sẽ có khối chuyện để trò chuyện đấy.”

Lessingham đáp: “Tôi hoàn toàn chắc chắn là chúng tôi sẽ có rất nhiều chuyện để nói. Có lẽ tôi xin phép được sang vào khoảng cuối tuần sau được không? Tôi đang cố gắng hết sức để duy trì một cuộc sống hoàn toàn tĩnh lặng ở nơi này.”

“Lúc nào cũng được anh ạ. Bọn tôi chẳng thể khoản đãi anh những món tiêu khiển gì quá ư hoành tráng đâu. Rượu vang Bồ Đào Nha lâu năm cùng một điếu xì-gà tử tế là tất cả những gì chúng tôi có thể đổi mới cho các vị khách quý.”

Lát sau, Philippa kéo vị khách của mình sang một bên, bảo anh ngồi cùng cô ở một góc khuất trong phòng.

Cô mở lời: “Tôi biết là có chuyện gì đó mình muốn nói với anh, nhưng chẳng hiểu sao lúc gặp anh tôi lại quên bẵng đi mất. Chồng tôi vô cùng ấn tượng trước tinh thần đã khá hơn rất nhiều của Helen. Anh có nghĩ rằng khi anh ấy trở về, chúng ta nên báo cho anh ấy biết là chúng ta đã nhận được tin tức từ Thiếu tá Felstead hay không?”

Lessingham đồng tình.

“Cứ để anh ấy nghĩ rằng những bức thư của cô đến qua đường bưu điện theo cách thức thông thường là được,” anh khuyên. “Qua những gì tôi thấy ở chồng cô, tôi không cho rằng anh ấy là một kẻ hay nghi kỵ, nhưng nhỡ đâu nếu cô đả động đến chuyện đó vào tối hôm nọ, anh ấy lại liên hệ chúng với tôi thì sao. Khi nào thì anh ấy về?”

Philippa thở dài đáp: “Tôi chẳng bao giờ biết trước được. Có thể là tối nay, cũng có thể là một tuần nữa. Còn tùy thuộc vào việc anh ấy đi săn được nhiều hay ít. Anh không hút thuốc à.”

Lessingham châm một điếu thuốc.

Anh điềm tĩnh nói: “Tôi thấy chồng cô là một mẫu người khá thú vị. Ở Đức chúng tôi chẳng có ai như thế cả. Anh ấy suýt làm tôi thấy khó hiểu đấy.”

Philippa ngước lên và bắt gặp đôi mắt sẫm màu của người bạn đồng hành đang dán chặt vào mình.

Cô bực dọc phàn nàn: “Chẳng có mấy điều ở Henry có thể khiến bất cứ ai phải đau đầu khó hiểu đâu. Anh ấy chẳng qua chỉ là một đứa trẻ to xác bị chiều hư, suốt ngày chỉ biết đâm đầu vào mấy trò vui thú và chạy theo sở thích của mình bất kể nó dẫn dắt đi đến đâu. Sao anh cứ nhìn tôi thế, ông Lessingham, cứ như thể anh nghĩ tôi đang giấu giếm điều gì vậy? Tôi không hề giấu giếm gì đâu, xin anh cứ tin tôi.”

“Có lẽ tôi đang tự hỏi,” anh thú nhận, “rằng cô thực sự cảm thấy thế nào đối với một người chồng có cái nhìn về cuộc đời lệch lạc đến nhường ấy.”

Cô cúi đầu nhìn những ngón tay đang đan vào nhau của mình.

Cô dịu dàng nói: “Anh có biết không, chẳng hiểu sao dẫu chúng ta mới quen nhau một thời gian ngắn ngủi thế này, tôi cứ có cảm giác như thể chúng ta là bạn bè, và thế nhưng đó lại là một câu hỏi mà tôi không thể trả lời được. Anh biết đấy, người phụ nữ lúc nào cũng phải có vài bí mật cho riêng mình chứ.”

Anh thở dài: “Đôi khi đàn ông cũng có thể cố gắng giữ gìn bí mật của họ, nhưng đàn bà thì thông minh đủ đường để rồi hầu như lúc nào cũng đào bới chúng lên cho bằng được.”

Một chút sắc hồng phớt nhẹ vương lên gò má cô. Cô đón nhận sự đến gần của Helen với vẻ hồ hởi như tìm được cứu cánh.

Cô thì thầm, chẳng màng liếc nhìn anh: “Phụ nữ thì trước hết phải cảm thấy có hứng thú đã chứ. Helen, em có nghĩ rằng chúng ta dám mời ông Lessingham đến ăn tối không?”

Lessingham háo hức nài nỉ: “Xin đừng làm nhụt chí một lời đề nghị vô cùng thú vị nhường ấy chứ.”

Helen bật cười: “Em chẳng có ý định đó tí nào đâu, miễn là em được cho—giả sử như chỉ vỏn vẹn mười phút để nói chuyện về Dick thôi.”

“Thành một giao kèo nhé,” anh hứa hẹn.

Philippa cảnh báo anh: “Chúng tôi sẽ chỉ có một mình thôi đấy, trừ phi Henry về kịp.”

Anh thú nhận: “Đó chính là điểm hấp dẫn lớn nhất trong lời mời của cô rồi còn gì.”

“Vậy thì hẹn gặp vào lúc tám giờ nhé.”