Tôi bay gấp đến Tokyo, đổi sang tuyến Seibu-Shinjuku đến Fussa, và tại bệnh viện Fussa, tôi nhìn thấy A Nghiêu đang lún sâu vào trong chăn đệm, cùng cậu ấy trải qua năm ngày cuối cùng của cuộc đời cậu. Tôi vẫn sẽ nói thế, AIDS quả thật đáng sợ, nhưng sự cô đơn còn có giá cao hơn.
Trong cuốn băng video gửi cho tôi, A Nghiêu cùng đám đông biểu tình hô vang khẩu hiệu, "Actup, Fightback, FightAIDS", nhưng vẫn chưa thể đả động hay thuyết phục được tôi. Cậu ấy tin tưởng tổ chức và phong trào, còn tôi lại bi quan đến mức chưa từng tham gia bất kỳ cuộc họp nào có từ ba người trở lên, Gia Bảo nói, hãy để tôi một mình. Tôi chán nản nói, tốt nhất là thế giới hãy quên tôi đi. A Nghiêu dũng mãnh nghênh chiến với AIDS, sinh mạng giống như chiếc đồng hồ cát trôi cạn ngay trước mắt, tôi chợt thấy trên màn hình những con mực nhiều như sông Hằng đếm không xuể quấn lấy nhau trong cơn mù quáng không kịp trở tay, nhuộm nước biển thành một màu đỏ rực như ánh hoàng hôn, giống như cuộc đời bừa bãi không bao giờ thỏa mãn của A Nghiêu.
Tôi phải ra ngoài đi dạo một chút, mẹ A Nghiêu đang ngồi ngủ gật bên giường, ngoài cửa sổ đóng kín là cơn mưa bão vô tận. A Nghiêu đối xử với mọi người rất nhiệt tình và đa tình, nhưng lại trút mọi bực dọc cáu kỉnh lên người mẹ mình. Từ đầu đến cuối, tôi vẫn luôn chán ghét thái độ thẳng thắn không che giấu của cậu ấy đối với mẹ mình, đường hoàng dẫn người tình về nhà, tôi nói A Nghiêu này, căn nhà này đâu phải của cậu. Chúng tôi đã nhiều lần hờn dỗi vì chuyện này, tôi trách cậu ấy xâm phạm cảm xúc của người khác, trút lên mẹ cậu, thì chẳng khác nào cầm vũ khí liên tục đâm chọc một con ốc sên không vỏ không có khả năng tự vệ. Tôi nói A Nghiêu này, thế giới của chúng ta hoang dã và lạnh lẽo lắm, cả đời mẹ sẽ không thể hiểu được đâu. Không phải không muốn, mà là không thể. Không thể nào, người bình thường đều không thể, vũ trụ trật tự của họ vốn dĩ cũng rất mỏng manh mà.
Cuộc tranh cãi không bao giờ có kết quả ấy, hoa rơi người mất cả hai nào hay. Đã được định sẵn, A Nghiêu nhiệt tình lao vào cuộc hoan ca chạy đua với thời gian, cổ súy tình yêu đồng chí, đồng chí phản công, không gian đồng chí, quyền lợi đồng chí, cậu ấy là bản phim chính bước ra đường phố. Còn tôi thì sao? Tôi chẳng qua chỉ là bản phim âm đầy tính giả nhân giả nghĩa, hèn nhát trốn trong tủ quần áo tối tăm, coi ban ngày là ban đêm, sống lất lất lất lưởng trong cõi người luân thường đạo lý.
Mẹ A Nghiêu coi tôi như con đẻ, những năm trước đó tôi gọi bác gái Hoàng, sau này gọi là mẹ theo A Nghiêu. Mỗi khi tôi gọi mẹ, mang theo ngữ điệu của một câu trần thuật, dường như quá tôn trọng một người nên không đủ tư cách đối thoại, đành gửi gắm vào hình ảnh ảo để tỏ bày.
Tôi rời khỏi mẹ và chiếc giường bệnh, bệnh viện tĩnh lặng như tuyết, phơi bày giữa gió to mưa lớn. Chiếc ô đã được giương lên, nhưng toàn thân đã ướt sũng.
Nhưng tôi vẫn phải ra ngoài đi dạo.
Tôi dùng ô gắng sức chống chọi lại gió mưa, mưa giống như bụi vũ trụ thổi ra từ ống bễ, từng đợt từng đợt, chốc lát lại dừng, rồi ào ào trút xuống như thác đổ không màng tính mạng, lại đột ngột đổi hướng, hất ngược chiếc ô đi như muốn lột sạch cả da đầu tôi. Nhưng tôi vẫn phải ra ngoài đi dạo.
Trưa hôm qua, A Nghiêu tỉnh lại từ trạng thái kiệt sức không tiếng động. Cái gọi là tỉnh của tôi, là đôi mắt chỉ còn lại hai cái hốc của cậu ấy dần rớm nước, tụ lại thành một vũng nông, đủ để phản chiếu hình bóng tôi trên đó, thế là cậu ấy cũng nhìn thấy tôi. Tôi đã ngóng chờ khoảnh khắc này quá lâu, nín thở ngưng thần, sợ chỉ một hơi thở cũng có thể thổi bay nó. Chuyện cũ, chuyện cũ, như sương mai cũng như điện chớp. Không có A Nghiêu, thời niên thiếu của tôi sẽ là một khoảng trắng xóa. Ánh mắt tỉnh lại của A Nghiêu dời khỏi khuôn mặt tôi, có lẽ cậu ấy muốn chuyển sang ánh sáng rực rỡ sau lưng tôi. Thế nhưng đã quá muộn. Ánh sáng trắng muốt không một gợn mây, không một hạt bụi tối tăm hung hãn trước cơn bão có thể tiêu diệt cậu ấy. Ánh mắt cậu ấy tối sầm lại, biến mất, và hôn mê cho đến tận bây giờ. Khoảnh khắc cậu ấy tỉnh lại có thể nói là thoáng qua như chớp mắt, thật may là chúng ta đã không bỏ lỡ, trong khoảnh khắc từ biệt vội vã muôn vàn kiếp này, tôi đã cạn khô nước mắt.
Năm 90, A Nghiêu bị cảm cúm gầy sọp đi đi khám, quả nhiên mắc bệnh. Đã bị từ năm 88 rồi, lúc đó cậu ấy ở New York và San Francisco. Đối tượng là ai, không thể nhớ rõ. Uống AZT bảy tháng, rụng tóc, chán ăn, nôn mửa. Sau khi ngừng thuốc, bệnh tình vẫn có thể ổn định, khẩu vị hơi khá hơn một chút. Mùa xuân năm ngoái tôi đến Tokyo thăm cậu ấy, thể lực lúc đó của cậu ấy lại có thể mặc sức trò chuyện với tôi suốt hai đêm liền. Toàn là hồi tưởng về thời niên thiếu và tuổi dậy thì của chúng ta, từng bộ phim, từng bài hát chủ đề, giống như vị vương tôn sa cơ trong một ngày đông có nắng đem lụa là là lượt ra phơi. Tôi hát, "Sửa chữa, một sai lầm không thể sửa chữa. Chạm tới, những vì sao không thể chạm tới. Chiến thắng, một cuộc chiến không thể chiến thắng. Thực hiện, một giấc mơ không thể thực hiện." Hiệp sĩ mộng mơ, Peter O'Toole và Sophia Loren, chúng ta luôn hát các bài hát của họ, nghĩ ngợi tâm sự của mình. Hoa anh đào nở được sáu phần, tin tức hàng ngày tranh nhau đưa tin về hoa, cuối cùng chúng ta cũng giải được một vụ án từ năm xưa.
Mùa hè đỗ đại học, chúng tôi đèo nhau trên chiếc Suzuki một trăm phân khối nhà cậu ấy đi chơi thác Thập Phân, hai người thay phiên nhau chở.
Khu vực thác nước thường có người nướng thịt, vách đá bị hun khói đen ngoằn ngoèo, trèo qua miệng hang nhìn vào bên trong thấy thức ăn thừa vứt bỏ trông giống như nơi ở của người tiền sử. Dương xỉ kim cẩu mao hùng vĩ giương chiếc ô lá lớn che khuất bầu trời, vài tia sáng chợt hiện chợt ẩn, tinh nghịch nô đùa trong rừng như những vị thần, lúc thì đậu trên tóc A Nghiêu, lúc thì bay qua má cậu ấy, lúc thì lao tới che khuất lông mi khiến tôi lóa mắt. Chúng tôi càng đi càng vội vã, lớp lá mục dày dưới giày giẫm lên phát ra tiếng kêu lạo xạo.
Chúng ta rối loạn nhịp bước, cậu ấy đuổi theo tôi hay tôi đuổi theo cậu ấy, chồng chất lên nhau, ống kính nghẹt thở của De Palma ép chúng tôi đến sát mép nước. Không còn đường lui, tôi bước một bước nhảy lên tảng đá giữa nước, đứng vững lại, rồi lại nhảy lên một trụ đá, rồi lại một trụ, quay đầu nhìn cậu ấy. Không ngờ cậu ấy gần như giẫm lên cái bóng của tôi mà theo sát phía sau, ép tôi phải rời chỗ nhảy ra, đồng thời hai người cùng ngã xuống một tảng đá phủ rêu phía trước, suýt thì trượt chân, vội vàng níu lấy nhau.
Màn nước bắn qua đỉnh đầu chúng tôi, những tia sáng tinh nghịch đan xen tạo ra muôn vàn cầu vồng, nước lạnh buốt bắn lên mặt.
Tôi cứ nghĩ mình sẽ ngã xuống nước, sẽ xì một tiếng bốc khói trắng. Nhưng tôi ngã sấp xuống bờ đá, bò dậy đứng nép dưới một lùm cây lá rộng, tim đập thình thịch như trống đánh, đánh cho tôi hoa mắt chóng mặt. Có mùi hương ngọt ngào đen tối lan tỏa, loài dây leo như rắn đang nhả ra những bông hoa lan trắng. A Nghiêu không đuổi theo, dừng lại giữa thác nước, ngẩng mặt lớn ngụm uống những giọt nước. Rất lâu, lâu đến mức dập tắt cậu ấy, dừng tôi lại.
Tôi không hiểu rõ mình đang mong đợi điều gì, chỉ cảm thấy một cảm giác hụt hẫng vững chắc rơi tõm xuống đáy bụng khó chịu.
Chúng tôi lặng lẽ bước ra khỏi khu rừng ẩm ướt, tôi trở nên trầm tính hơn, cậu ấy trở nên chán nản hơn. Khi du khách đều đang chơi đùa, chúng tôi liền vội vã quay về Đài Bắc.
Những ngày dài sau đó, tôi không ngừng hồi tưởng. Trong chớp mắt như điện xẹt, hơi thở của A Nghiêu áp sát mặt tôi nhưng cậu ấy không hề hôn tôi, tại sao?
Cảm xúc mãnh liệt mà tôi dành cho người cùng giới vào khoảnh khắc đó đã làm chính tôi hoảng sợ. Sự kinh hoàng ấy, không khác gì thiên cơ bị rò rỉ.
Tôi nhìn thấy sự thật không nên nhìn, vội vàng che giấu, nhưng đã quá muộn.
Toàn bộ mùa hè oi ả tôi ôm lấy sự tăm tối của chính mình để sống qua ngày, cẩn thận gìn giữ một hộp nguyên tố phóng xạ. Năng lượng của nó nứt nẻ nhảy múa trong lồng ngực tôi, chỉ cần nhớ lại chuyện ở thác nước, nó liền phát nổ hạt nhân giải phóng ra một luồng ánh sáng mạnh mẽ, nghiền nát tất cả các trình tự tường thuật nhân quả trước đó. Không thể hồi tưởng, hồi tưởng không còn gì. Tôi quăng mình vào sự kiệt sức, trong mùa hè mà cô con gái lớn nhà đối diện cứ lặp đi lặp lại mở bài Tie A Yellow Ribon để luyện bước nhảy.
Đối mặt với A Nghiêu, tôi tự phủ nhận với bản thân, đúng vậy, tôi chẳng nhìn thấy gì cả. Tôi vô tội, chẳng biết gì sảng. Tôi giả vờ như chưa từng có chuyện gì xảy ra, từ bỏ ý niệm đó đến mức ký ức quả nhiên cũng dần bị sửa đổi. Tôi xóa đi sự thật không muốn thừa nhận, viết lại văn bản, thế là tôi cũng thực sự quên đi câu chuyện ở thác Thập Phân. Đường chân trời bị thất lạc, đường đổi ngày, một ngày không dấu vết, giữa tôi và A Nghiêu chưa từng có gì xảy ra.
Cho đến buổi trò chuyện đêm năm ngoái, A Nghiêu thong thả nói, nhớ không, thác Thập Phân.
Đúng vậy, quả thực có một ngày như thế, cậu ấy còn khỏe mạnh, tôi còn trẻ.
Lúc đó suýt chút nữa đã hôn cậu, A Nghiêu nói.
A! Có sao? Tôi rất kinh ngạc.
A Nghiêu nói, nhưng cậu không cương cứng, tôi lơ đễnh một cái, là qua mất. Cương cứng, đúng vậy, cương cứng. Hai chữ ấy vang lên như một câu chú ngữ, gọi ngày tháng mất tích từ chốn không đâu về lại. Khoảnh khắc chúng tôi áp sát vào nhau giữa thác nước, tôi cảm nhận rõ ràng sự cương cứng của A Nghiêu giống như một nắm đấm rắn chắc ấn vào bụng tôi. Nhưng vừa chạm vào liền tách ra, khiến tôi mỗi lần chìm đắm trong hồi tưởng lại ước gì có thể dùng chất cố định đóng băng cảm giác thực tế này, như thế có thể nhìn thấy, quan sát, hiểu rõ. Sự thức tỉnh tính dục hỗn loạn, chợt bị tôi tự mình dọa cho lùi bước, ẩn náu sâu trong hang động, đợi sáu năm sau gặp được Jay, nó phá đất chui lên nuốt chửng tôi. Lúc đó sao tôi biết được, chưa tròn hai tuổi mà A Nghiêu đã trải qua bao tang thương.
A Nghiêu nói với tôi, trên con đường núi gập ghềnh, cậu ấy đã buông thả trí tưởng tượng rằng nếu tôi ngồi phía sau cưỡi lên người cậu ấy quan hệ qua đường hậu môn, cậu ấy nghĩ đến mức tay chân mềm nhũn đến cuối cùng buộc phải dừng xe. Hỏi tôi có nhớ không, chúng tôi từng dừng xe dựa vào vách đá, nhìn từ xa ra những hòn đảo đá ngầm trông giống như lưng rùa giữa biển. Vách đá này là Tam Điêu Giác, năm xưa chính là San Diego mà người Tây Ban Nha gọi. Nghỉ ngơi xong đến lượt tôi lái xe lên đường, cậu ấy ôm lấy eo tôi, mồ hôi vã ra thoang thoảng, gió thổi là khô đi ngoan ngoãn vô cùng, cậu ấy nói, cũng giống như vừa làm xong một lần.
Cậu ấy nhìn nghiêng ra biển lớn, lúc này tôi mới bừng tỉnh, bởi vì dựa theo kinh nghiệm phong phú sau này của tôi, đó là khuôn mặt sau khi đã làm một trận sảng khoái. Là khuôn mặt khi thủy triều đỏ và mồ hôi đã rút hết nhưng các tế bào da vẫn căng phồng chưa xẹp xuống, trắng như mỡ đông. Làm nổi bật đôi chân mày đen như mực được vẽ trên đó, đôi môi đỏ mọng. Và, đôi mắt ẩn sau hàng mi, mơ màng nhìn ngọn lửa đam mê tựa như ánh chiều tà nơi chân trời đang lu mờ dần từng chút một. Gương mặt này, lúc đó khiến tôi hoảng hốt né tránh, cực kỳ tập trung nhìn ra biển lớn.
Hóa ra là vậy, tôi nhai lại những tư liệu lịch sử vừa được khai quật, hai mươi năm sau ngẫm lại, đắng chát như quả ô liu. Tôi nói A Nghiêu ơi, hóa ra là vậy.
Nhưng thể lực của A Nghiêu đã không thể phung phí lời lẽ nữa, lâu lâu mới thốt ra một từ đơn, còn tôi thì luôn biết cậu ấy định nói gì mà giúp cậu hoàn thành câu chữ. Cậu ấy nói, trên lầu. Tôi sẽ bổ sung thêm, người già lên lầu, à 8 1/2, thời đại phòng chiếu phim của chúng ta, quán mì hàu ở con hẻm Đài Ảnh ấy, mì hàu mới ngon làm sao, nào giống như cái thứ ruột thay thế bây giờ, cho nên này A Nghiêu, Fellini là thì quá khứ, đại sư đã già rồi, chúng ta cũng sắp trở thành người trên lầu rồi. Sau đó tôi bắt đầu đọc thuộc lòng từng phân đoạn của 8 1/2, cái gọi là đọc thuộc lòng, chính là sắp xếp lại các góc máy cho suôn sẻ. A Nghiêu nhắm mắt mở tai, giống như một fan cuồng xem kịch đang nghe hát, đắm chìm trong những câu hát lời thoại quen thuộc, ôn cũ tri tân. Tôi và A Nghiêu, hai cung nữ đầu bạc, cứ lải nhải thủ thỉ mãi cho đến tận sáng.
Nhà của A Nghiêu ở Nhật Bản, là một căn nhà nhỏ hai tầng, thuộc sở hữu của mẹ A Nghiêu, phía sau có một cây anh đào già che bóng mát cho ba bốn hộ gia đình. Mỗi lần đến Tokyo tôi đều ở nhà mẹ, chỉ có chuyến đi mùa xuân này là chuyên vì đến thăm A Nghiêu, hai người tính là gặp được nhau. Trước đây tôi đến Tokyo, cậu ấy đã đi Đài Loan. Tôi về Đài Bắc, cậu ấy lại dẫn đoàn châu Âu đi Amsterdam rồi. Sau khi bệnh, cậu ấy rất ít khi xuống lầu, mẹ gọi điện đường dài đến Đài Bắc bảo tôi gọi lại cho cậu ấy. Mẹ vừa nói tiếng Đài vừa nói tiếng Nhật, cước điện thoại bà sẽ trả, gọi loại người nghe trả tiền ấy, bảo tôi khuyên A Nghiêu vận động, đừng lười biếng, đi lại nhiều một chút, dù mệt cũng phải vận động. Và A Nghiêu quả nhiên nghe lời tôi thường đi bộ trên chiếu tatami, vặn cổ, quay đầu, vung tay, đặc biệt làm cho tôi xem, coi như báo đáp việc tôi đến Nhật Bản thăm cậu ấy.
Cậu ấy tự gọi mình là một sợi linh hồn thơm ngát. Từ trong nhà muốn ra ngoài, tay cầm lấy nắm cửa, nửa ngày, đến chút sức để xoay nắm cửa một cái cũng không có. Tôi biết cậu ấy rất yếu, nhưng không ngờ lại yếu đến mức này.
Tôi làm gậy chống cho cậu ấy đi qua sân viện, băng qua con đường vắng vẻ là tới bờ sông công viên. Cậu ấy đi ba bước lại dừng, mí mắt còn không nhấc lên nổi, mắt nhìn mũi, mũi nhìn tim, gắng sức bước đi. Đột nhiên hoa anh đào rụng đầy người, cậu ấy nín thở đứng im, tập trung ý chí bảo vệ thể xác không để tan rã, toàn bộ con người chỉ còn lại đôi môi mím chặt thành một đường thẳng. Tôi không dám chạm vào, chỉ đành đứng bầu bạn cùng cậu ấy. Lặng lẽ đợi cho đến khi gió ngừng, trong hai đợt hoa anh đào bay lả tả như mưa, tôi giống như người vợ của Lot mấy ngàn năm trước trốn khỏi thành phố bị thiêu rụi hủy diệt nhưng lại không kìm được quay đầu nhìn lại nên đã biến thành cột muối.
Mỗi lần mẹ lên lầu đưa trà bánh, trải giường, thêm chăn đệm, lại truyền đạt cho tôi đạo lý của Chúa, thực chất là mượn lời tôi để nói cho A Nghiêu, kẻ hoàn toàn không thèm nghe. Điều duy nhất mẹ vương vấn là A Nghiêu vẫn chưa nhận tội hối cải, nửa đời sau của bà chỉ vì để A Nghiêu có thể tin Chúa. Không có chỗ bấu víu, tôi chính là cơ hội của mẹ.
Lúc nào cũng vậy, mẹ kéo cửa giấy bước vào, cử chỉ không chút rườm rà. Người lớn tuổi có phần chậm chạp như mẹ, đứng lên ngồi xuống, tiến lùi nhịp nhàng như người trong kịch Noh, mang tính múa nhưng lại càng gần với nghi thức hơn.
Mẹ nghiêng mình đặt thứ gì đó trước mặt tôi, vẫn xoay chiếc chén gốm trong tay nửa vòng rồi mới đưa cho đối phương. Chén có mặt phải và mặt trái, tôi không biết mẹ phân biệt bằng cách nào, rốt cuộc bà vẫn phải quay mặt của chiếc chén về phía khách mới dâng lên.
Tôi trân trọng từng bát trà mẹ dâng, uống cạn như đang húp cháo bố thí. Vị rong biển của trà Nhật Bản, đưa tôi vào cõi mịt mờ của quá khứ, nhà của A Nghiêu ở đường Xương An Tây, căn lầu có gạch men rửa đá với tường đầu hồi, tràn ngập bầu không khí sảng khoái của nước khử trùng y tế phương Tây.
Ở nhà cậu ấy, lần đầu tiên tôi được ăn cơm nắm màu vàng rắc vụn rong biển lấm tấm trên bề mặt, đựng trong chiếc đĩa màu ngọc bích cố tình mẻ một góc, trên người mẹ có mùi thơm thoang thoảng, tôi được đối xử lịch sự như một người đàn ông trưởng thành.
Người mẹ Nhật Bản, người con dâu Đài Loan, bà sẽ dẫn lời trong Thư Giu-đe rằng, đàn ông đem công dụng thuận theo tự nhiên của mình dùng vào việc trái tự nhiên, sẽ bị ném vào lửa hình phạt.
A Nghiêu gọi bà là Vô Cực Lão Mẫu.
Ở Tokyo, tôi thường bắt chuyến tàu điện cuối cùng để về Fussa, mẹ chừa lại một ngọn đèn ở phòng khách cho tôi, bình nước nóng đầy ắp để tôi có thể pha trà. Ban ngày khi tôi thức dậy thì mẹ thường không có nhà, quần áo tôi thay ra đã được giặt sạch phơi ngoài sân. Trên bàn giỏ trái cây đầy ắp, mẹ biết tôi ngủ dậy không ăn đồ ăn, chỉ uống trà. Nhưng để mẹ không phải thất vọng, tôi sẽ ăn quá mức một quả táo, vài quả dâu tây, hoặc một quả cam mùa hè, mẹ đã chuẩn bị sẵn cả mật ong, dao và thìa cần thiết để ăn cam mùa hè.
Tôi lại thích ăn các loại lòng, từng khen ngợi món rau xanh chần, giá đỗ xào của mẹ, đó là biểu2 hiện lời tạ ơn với mẹ trong bức thư gửi cho A Nghiêu, từ đó mẹ đã ghi nhớ. Bà sẽ dành cả buổi sáng hoặc buổi chiều ẩn mình trong nhà bếp, tỉ mỉ ngắt đầu bẻ đuôi từng cọng giá đỗ như thêu thùa, chỉ giữ lại phần thân mập mạp không có xơ. Hơn nữa còn mua cả lòng vịt lòng gà mà người Nhật không ăn, tốn rất nhiều công sức để lóc bỏ lớp màng sừng màu vàng dai cứng ở bên trong lòng, giống như đang làm thủ công mỹ nghệ vậy. Tôi không biết lấy gì để đền đáp, A Nghiêu nói, đây là vinh hạnh của Vô Cực Lão Mẫu, bà rất thích mà.
Thỉnh thoảng tôi và mẹ ở chung một phòng, ngẩn ngơ như đang ở trên sân khấu kịch Noh. Thời gian dài đằng đẵng không một tiếng động chìm đắm trong một cõi nhuốm màu sương khói, cất lời lên, vừa ngâm vừa thở dài, thực ra lại chẳng có gì phải nói cả. Vách trượt, cửa lồng (1), cửa shoji, mái hiên, một cây thông nghiêng nghiêng, bố cục khung hình của Ozu mới quen thuộc làm sao, hiếm khi thấy chuyển động máy quay, đến những năm cuối đời thì ống kính gần như cố định một chỗ, dấu câu duy nhất là cắt nhảy. Tầm mắt tĩnh quan như thế, nhịp điệu của kịch Noh, tôi tận hưởng niềm vui khi bản thân mình trở thành con người trong ống kính của Ozu.
Mẹ từng trả lời một người họ hàng, người đó mỉa mai A Nghiêu không kết hôn, mẹ nói, con trai tôi không kết hôn là một vấn đề không kết hôn, còn con trai anh đã kết hôn thì có hàng ngàn hàng vạn vấn đề đấy. Mẹ vô cùng vui vẻ miêu tả lại với tôi, tiếng Đài lẫn tiếng Nhật, tôi nửa hiểu nửa ngộ, chắc là thế này nhỉ.
Mặc dù mẹ rất căm ghét những người đàn ông gọi điện đến tìm A Nghiêu, đều một mực từ chối, cũng dùng ngữ pháp lịch sự nói, xin lỗi, cậu ấy không có nhà. Khi A Nghiêu dẫn người tình về, bà khiêm tốn rời khỏi nhà nói là đi mua sắm. Xách chiếc túi xách có họa tiết vân tảo trùng roi, hoặc đến nhà thờ giúp đỡ, hoặc đi chuyến tàu điện mười lăm phút đến Tachikawa cách đó không xa, ăn bánh ngọt và trà matcha ở cao ốc Takashimaya, mua sashimi cá hồi tươi ngon được giảm giá một nửa trước khi siêu thị Isetan đóng cửa lúc bảy giờ tối. Bà trở về với đầy ắp chiến lợi phẩm, bổ sung đầy tủ lạnh bia Budweiser. Bà ẩn nấp dưới lầu, khép cửa shoji chiếm một góc bình yên, nghe thấy tiếng bước chân dồn dập đi xuống lầu, A Nghiêu dẫn bạn vào phòng lục tung tủ lạnh tìm đồ ăn thức uống. Bà bật TV rất to là để nói cho hai người kia biết, trong phòng shoji có người, nhưng hoàn toàn không thể ngăn cản họ đùa giỡn âu yếm không rời. Mẹ vô cùng, vô cùng đau khổ, quỳ rạp trên chiếu tatami lẩm bẩm cầu nguyện. Có khi suốt một đêm, có khi hai ba ngày, cho đến khi người đàn ông xa lạ rời đi, bà mới ra khỏi chỗ ẩn nấp lên lầu, làm sạch ngôi nhà một cách dữ dội như thể khử trùng dịch bệnh.
Mẹ đã lên lầu rồi. Cái bóng còng lưng bước lên từng bậc thang in hằn lên cửa giấy trước, cái bóng khổng lồ ma quái, bóng của Vô Cực Lão Mẫu đây mà.
A Nghiêu nói, tôi nghĩ, chúng ta đã rơi vào con đường chuột rồi.
Ở đó, người chết đã đánh mất bộ xương của mình, tôi thầm niệm. Câu thơ trong Miền đất hoang của T. S. Eliot, tuổi trẻ chúng ta yêu thích nhất.
Mẹ đi đến trước cửa giấy rồi ngồi xổm xuống, tôi nhìn cái bóng khổng lồ dần thu nhỏ lại cuối cùng hòa làm một với mẹ. Tôi không thể không nhớ tới, tôi vẫn nhớ anh ta tên là Tiểu Nhạc, khi chúng tôi cùng quỳ trên sàn gỗ nguyên khối nhiệt liệt vuốt ve hôn nhau, anh ta đột ngột ngửa người ngã về phía góc phòng, ở đó có một khu vườn khô katsusansui, ánh đèn nền chiếu từ dưới lên làm nổi bật những viên sỏi vụn và tre nhỏ. Anh ta lật tay xoay chiếc đèn nền, chiếu cái bóng của chúng tôi lên tường và trần nhà tựa như các vị thần. Anh ta cứ như thế, cứ thế nhìn cái bóng đen khổng lồ của chúng tôi quấn lấy nhau rồi buông thả cuồng dã cùng tôi, khiến tôi bất chấp tất cả cùng anh ta lao tới tận cùng.
Tôi ngắm nghía chiếc chén gốm trông giống như một quả táo Fuji, không tráng men, xúc giác thô ráp và chát chúa, ngụ ý sự phồn hoa đã cạn kiệt, tôi đã hiểu được phần nào mặt trước và mặt sau của chiếc chén. Nó ở trong lò nung củi vì sự khác biệt về phân bố nhiệt độ ở các vùng, mặt này hấp thụ nhiều nhiệt hơn sinh ra màu sắc đậm hơn, chính là mặt trước của chén, lửa phật lửa tiên, thuở hồng hoang mới thành.
Mùa xuân tháng tư, tôi gặp hoa anh đào nở rộ như lửa, triết lý hoa anh đào đẹp nhất chính là lúc tàn lụi, quá đỗi phong cách. Tôi vuốt ve những vết thâm xanh, tím tái lốm đốm như vết bầm trên miệng và cổ tay A Nghiêu, u sarcoma Kaposi, thứ có thể ăn mòn ngũ tạng, cũng khiến cho các hạch bạch huyết sưng lên. Tôi thở dài, A Nghiêu ơi, cậu vẫn không thể được cứu rỗi.
A Nghiêu nói, cứu rỗi là sự bao biện lớn hơn.
Đến tuổi bốn mươi, chúng ta dần từ bỏ việc muốn thuyết phục đối phương đồng ý với mình. Cậu ấy cho rằng cuộc đời mình đã dâm dã đến mức này rồi, đến cùng thì, cứ xuống địa ph ng đi, mọi lời thừa thãi đều là vô nghĩa.
Thế là cuộc trò chuyện nửa đêm của chúng tôi, dừng bặt lại trong trạng thái cao trào cảm xúc chưa kịp nổi giận. Cơ thể cậu ấy, cậu ấy không thể chịu nổi nữa rồi.
Bóng đèn, đột nhiên sáng bừng lên. Cánh đèn bị tôi bẻ đổi hướng, nguồn ánh sáng chiếu ra ngoài cửa sổ làm sáng trắng một nửa tán hoa anh đào.
Khi mẹ từ tốn kể cho chúng tôi nghe các chương sách Tân Ước, A Nghiêu đẩy tung cửa sổ vươn tay ra ngoài vặt hoa ăn. Không khí lạnh tràn vào phòng, cái lạnh đầu xuân cắt da cắt thịt, tôi tiến lên khép cửa sổ lại, nhìn thấy khuôn mặt xám xịt như tro tàn của A Nghiêu, môi dính đầy phấn hoa màu vàng nhạt, run rẩy nhai hoa. Khung cảnh trên cửa sổ kính trong đêm khuya, hoa yên bình người trắng bệch. A Nghiêu chìm dần vào giấc ngủ mệt mỏi không một tiếng động, gương mặt nhíu chặt lại cắt nát trái tim tôi.
Tôi đã chứng kiến hoàng hôn, còn mọi người vẫn đang mong đợi bình minh.
Đội mưa bão bước qua con phố Fussa, tôi ướt sũng như người nước.
Con phố này thật kỳ lạ, nhà nhà đều dùng dây thừng buộc chặt những nhành tre xiên xẹo dựng ngược trước cửa, trên buộc dải lụa ngũ sắc, buộc từ đầu phố đến cuối phố che kín cả bầu trời. Có lẽ đó là để chuẩn bị cho điệu múa Bon Odori trong lễ Obon, hôm qua tôi hồ đồ nghe thấy tiếng trống lớn và tiếng sáo thổi vút tận mây xanh, thế thì sẽ có đoàn múa Bon Odori giống như thủy triều mang theo những đàn cá lấp lánh ánh xanh cuộn trào tràn vào lòng sông, cuốn theo cả các cửa hàng và người qua đường ngắm múa ở hai bên ngược dòng nước đi. Bây giờ, bóng người vắng ngắt, gió mưa đánh vào những chiếc lá tre và hất tung những dải lụa bay ngang trong không trung. Tôi bước đi dưới đó, cảm thấy sự uy hiếp đáng sợ của thiên nhiên. Đột nhiên khi gió mưa ngừng lại, những dải lụa rủ thẳng xuống, trắng tinh khiết, đỏ thắm rực rỡ, đẹp đến ngỡ ngàng không giống chốn nhân gian, trong lúc bước đi, tôi rất muốn, rất muốn quay đầu đi ngược lại.
Cả đời chưa từng có lúc nào như lúc này, tôi lại khao khát được nhìn thấy con người đến thế, bất kỳ ai cũng được hoặc tiếng bước chân truyền đến từ phía sau. Con người, là thứ cần con người mà, Barbra Streisand đã hát thế. Một vị sư cô độc như tôi, vậy mà lại không thể tránh khỏi tục lệ. Tôi đã rơi nước mắt, oà khóc nức nở trong cơn gió mưa lúc ngừng lúc bấy lại nổi lên.
A Nghiêu, đã không còn nữa rồi.
