Kể từ khi thành lập PoP, cách thức chủ yếu mà chúng tôi giao tiếp với những người ủng hộ chúng tôi là thông qua nội dung kỹ thuật số, và khi càng phát triển, chúng tôi càng cần ai đó quản lý sự hiện diện của chúng tôi trên phương tiện truyền thông xã hội. Suốt nhiều năm, Brad và tôi đã thay nhau làm việc này, nhưng cuối cùng nó đã trở thành một công việc bán thời gian, đòi hỏi một người liên tục theo dõi nguồn cấp dữ liệu của chúng tôi. Hàng hóa có giá trị nhất của chúng tôi là thời gian, và chúng tôi cần phải dành thời gian gặp gỡ những nhà tài trợ lớn nhất của mình.
Thế rồi một buổi chiều kia, một chàng trai 22 tuổi, với hàm răng đeo niềng bước vào PoP xin làm trợ lý. Mặc chiếc áo sơ mi màu đen phong cách, chiếc cà vạt mảnh màu đỏ, Carlo quá hồi hộp trong cuộc phỏng vấn đầu tiên của mình đến mức khô cả miệng và phải uống cốc nước mới có thể tiếp tục nói. Nhưng trái ngược với những lo lắng mà chúng tôi nhìn thấy trong cuộc phỏng vấn, những cập nhật trên Twitter cá nhân của cậu cho thấy giọng điệu tự tin, cuốn hút khiến chúng tôi muốn kéo cậu về. Khi cậu ta bước về phía thang máy sau khi cuộc phỏng vấn cuối cùng kết thúc, tôi đã sử dụng chiến thuật yêu thích của mình để khiến ai đó cam kết làm việc cho chúng tôi. Tôi đề nghị cậu tối đó đừng gửi cho tôi email theo dấu như lệ thường, mà thay vào đó hãy dành vài ngày rồi gửi cho tôi một lá thư dốc hết lòng mình cho biết cậu muốn làm ở vị trí này đến mức nào. Nếu cậu vẫn còn chưa chắc, thì khi viết lá thư đó, cậu phải tự thuyết phục được bản thân tin rằng cậu rất muốn vị trí đó. Cuối tuần đó, tôi nhận được thư của cậu:
Tôi không nghĩ mình có thể tập trung và tâm huyết với mục đích cao cả của tổ chức như tôi muốn nếu chỉ làm việc có hai ngày một tuần, vì vậy tôi sẵn sàng từ chối lời mời thực tập ở Bad Boy Worldwide, một vị trí mà trước đây tôi luôn muốn được nhận vào, nếu có được vị trí này tại PoP, vì mục đích cao cả, đội ngũ và môi trường làm việc ở đây đã chiếm được trái tim tôi. Nếu có được vị trí này, tôi sẵn sàng tới văn phòng làm việc bốn ngày một tuần, nhưng tôi muốn dành ngày thứ Sáu và thứ Bảy cho công việc bán thời gian để không phải phụ thuộc về tài chính vào bố mẹ trong những năm tiếp theo.
Hai tuần sau đó, Carlo bắt đầu trở thành trợ lý hành chính tại PoP. Cuối cùng, cậu đã tự học cách quản lý toàn bộ các tài khoản truyền thông xã hội của chúng tôi và viết mã, rồi sau đó trở thành nhân viên thiết kế chính. Vì có người có kỹ năng thiết kế hàng đầu quản lý thông điệp, nên thương hiệu của chúng tôi ngày càng trở nên đẹp mắt và hấp dẫn hơn. Khi cậu giúp tăng số người theo dõi chúng tôi trên các trang mạng xã hội lên gấp đôi trong vòng vài tháng, tôi thấy rõ ràng là mình cũng phải học hỏi rất nhiều điều từ cậu trong việc xây dựng một cộng đồng trực tuyến.
Càng tiến bộ, Carlo càng đảm nhiệm thêm nhiều phần việc của tôi. Khi sự tự tin nơi cậu tăng lên, cậu không chỉ giúp tôi có thời gian bắt đầu áp dụng những bài học của Paul Foster bằng cách thu hút các nhà tài trợ chính mới, mà còn trở thành một thủ lĩnh trong số các nhân viên trẻ của chúng tôi. Cậu không chỉ là tai mắt của tổ chức, mà còn là chất keo gắn kết các thành viên trong tổ chức lại với nhau.
Tại thời điểm đó, rõ ràng tất cả mọi người đều hy vọng chúng tôi sẽ tiếp tục phát triển. Kỳ vọng là những cái bóng lừng lững đi sau những thành tích; dù một người có leo cao đến đâu đi chăng nữa, vẫn có người theo ngay sau dấu chân họ. Chúng tôi không thể ngủ quên trên chiến thắng cũ, vì vậy chúng tôi phải tiếp tục xác định những cách thức truyền cảm hứng cho mọi người. Một buổi chiều nọ, khi tôi đang ở ngoài, rong ruổi trên con đường theo đuổi các nhà tài trợ tiềm năng thì Carlo viết thư báo cho tôi về một cô gái sẽ truyền cảm hứng cho chúng tôi phát động chiến dịch lớn tiếp theo:
AB, anh sẽ không tin vào dòng tweet em vừa thấy đâu. Anh vào xem trang chủ Twitter của chúng ta đi.
Đó là tweet của một cô gái mười bảy tuổi ở bang California tên là Kennedy Donnelly, và khi mới lướt qua, tôi nghĩ đó là một trò bịp: Đang đạp xe vòng quanh nước Mỹ để quyên tiền cho @Pencilsofpromise, hãy theo dõi blog của tôi tại địa chỉ www.pedalingforpencils.blogspot.com.
Cô bé nghiêm túc đấy à? Tôi nhanh chóng gửi tin nhắn cho cô để chắc chắn cha mẹ cô bé biết kế hoạch đó. Họ đang đi công tác. Cô bé biết đến PoP qua mạng và trở nên tha thiết với sứ mệnh của chúng tôi đến mức cam kết sẽ đạp xe 3.800 dặm trên khắp nước Mỹ để quyên góp 10.000 đô-la xây dựng một lớp học mới. Tôi bối rối.
Cô cho biết khi cô đưa ra ý tưởng ban đầu, những người khác đều bảo cô bị điên. Họ nói với cô rằng đó là việc không tưởng. Nhưng họ càng nghi ngờ, cô càng có thêm động lực thực hiện đến cùng. Như lời cô nói: “Lúc đầu, em cũng chỉ nói chơi, nhưng càng có nhiều người nói em không thể làm được việc đó, em càng muốn thực hiện đến cùng.”
Chúng tôi đã thấy rất nhiều người phát động gây quỹ trên trang web của chúng tôi, theo đó những yêu cầu đối mặt với các thử thách cá nhân với tỷ lệ cược không tưởng được đưa ra. Một số người ít thì cũng gọi được 25 đô-la, số khác thì vượt quá con số 50.000 đô-la. Điểm chung giữa họ có lẽ là niềm tin vào giá trị của giáo dục, và khao khát đạt đến một mục tiêu đầy tham vọng.
Chúng tôi cần nắm lấy điều này và quyết định tạo ra một chương trình dựa trên ý tưởng này để tập hợp những người như vậy lại với nhau. Chúng tôi phát động một chiến dịch mang tên Impossible Ones (Những ý tưởng không tưởng), đúng như những gì tôi đã thảo luận với các sinh viên trong khóa Học kỳ Trên biển, tôn vinh những người dám chấp nhận những thách thức mới khi giúp chúng tôi thực hiện sứ mệnh của mình. Chúng tôi đề nghị những người ủng hộ hoặc là tài trợ cho những nỗ lực này, hoặc là phát động một chương trình gây quỹ của riêng mình để giúp chúng tôi đạt được “mục tiêu không tưởng” của chúng tôi – xây dựng ngôi trường thứ 100.
Sự dấn thân theo đuổi của Kennedy thể hiện đúng tinh thần rèn giũa nên PoP, và đã trở thành một trong những câu chuyện được Carlo đưa lên trang web của chiến dịch. Câu chuyện về hy vọng của Kennedy khuấy động hàng ngàn người khác, thôi thúc họ đăng ký và thực hiện thử thách riêng của mình. Sau khi Kennedy đạp xe 55 ngày đi khắp nước Mỹ, chúng tôi đã tổ chức một bữa tiệc lớn chào đón cô ấy tại văn phòng mới tinh của chúng tôi ở Manhattan, văn phòng đã được đội ngũ của Larry xây dựng như lời ông hứa.
Thời điểm này, Scott cũng đang ở thành phố. Anh vừa cùng tôi đi Guatemala, tại đây nhờ anh chúng tôi đã xây một ngôi trường. Trong dịp sinh nhật lần thứ ba mươi của mình, anh đã đề nghị mọi người quyên góp thay vì tặng quà cho mình, và cuối cùng đã quyên được hơn 30.000 đô-la. Chuyến đi đến Guatemala không chỉ giúp anh em chúng tôi thêm gắn bó, mà còn đưa anh ấy đến gần hơn với công việc mà anh đã ủng hộ và hỗ trợ suốt nhiều năm. Dù chỉ được báo trước một ngày, song Nick Onken đã đi cùng để chụp ảnh những ngôi trường mới nhất của chúng tôi, và đến khi chúng tôi ra về, Scott nhất mực, “Anh sẽ treo những bức ảnh trong chuyến đi này khắp văn phòng. Anh muốn bất cứ người nào anh gặp cũng đều hỏi anh về PoP.”
Khi Scott gặp Kennedy, anh đề nghị cô kể lại câu chuyện của mình. Cô bé kể cho anh nghe về những ngày dài, mệt mỏi đạp xe dưới trời nắng nóng và những đêm trằn trọc ngủ trong công viên công cộng. Anh hỏi cô muốn gây được bao nhiêu tiền. Cô tự hào nói: “10.000 đô-la và em vừa đạt được con số đó trong tuần này.”
“Em chắc chứ? Anh nghe nói thật ra em đã gây được hẳn 20.000 đô-la cơ đấy,” anh vừa nói vừa cười.
“Em cũng ước gì được thế! Phải mất mấy tháng em mới gây được 10.000 đô-la đấy.”
“Chà, thế thì anh có tin vui cho em đây. Anh sẽ quyên tặng thêm 10.000 đô-la nữa cho chiến dịch của em. Em vừa mới gây được 20.000 đô-la rồi nhé.”
Kennedy há hốc mồm ngạc nhiên. Mắt cô bé sáng lên và tay cô bắt đầu run rẩy. Cô không thể tin được điều đó. Sau khi bình tĩnh lại, cô bé buột miệng nói đùa, “Đáng lẽ em chỉ cần bắt đầu từ đây!” Khi mọi người cười vang, cô nói thêm, “Nhưng nghiêm túc thì, sự hỗ trợ của anh dành cho PoP có ý nghĩa rất lớn với em rồi.”
“Anh cũng muốn nói với em như thế!” Scott đáp lại, miệng cười đến tận mang tai.
Một câu chuyện khác mà chúng tôi đưa vào như một phần của chiến dịch Impossible Ones là câu chuyện về Joel Runyon, một blogger có trang web mang tên ImpossibleHQ, chuyên giúp đỡ những những người dám làm những điều không tưởng. Cậu cam kết sẽ thực hiện cuộc chạy marathon đường dài đầu tiên của mình để xây một ngôi trường mới, đổi lại những người đăng ký theo dõi blog sẽ thay mặt cậu kêu gọi quyên góp 25.000 đô-la. Sau khi đến thăm ngôi trường do mình góp một tay xây nên trực tiếp gặp gỡ lũ trẻ, cậu đã đăng những bức ảnh chụp cảnh ngôi trường trước và sau khi được xây dựng lên blog của mình và viết, Những tưởng rằng tôi sẽ chẳng thể tự mình làm được điều gì như thế này, sứ mệnh của PoP − tạo ra cơ hội bằng các mô hình bền vững và các chương trình cộng đồng liên tục − là một trong những điều tôi thích ở họ. Họ không chỉ đến đây xây trường rồi rời đi; họ đến đây xây trường để giúp thay đổi cộng đồng. Khi đọc được những dòng đó, tôi bắt đầu nhận ra những lời này không còn là của riêng mình nữa. Giờ chúng thuộc về Joel và Kennedy và Scott, và với động lực như thế, họ đang lao về phía trước với áp lực mạnh hơn nhiều so với những gì tôi có thể hình dung.
Có không biết bao nhiêu câu chuyện Impossible One khác đã mở rộng hơn nữa thông điệp của chúng tôi. Sophia Bush đặt mục tiêu gây được 30.000 đô-la tiền quỹ trong lần sinh nhật thứ ba mươi của mình, giống như Scott đã làm một năm trước, và những người yêu mến cô cuối cùng đã nhân mục tiêu của cô lên gấp hơn hai lần với con số đóng góp lên đến gần 70.000 đô-la. Khi được hỏi lý do cô ủng hộ chúng tôi, cô trả lời: “Bởi tôi muốn những cô gái trẻ biết rằng phần quyến rũ nhất trên cơ thể họ là bộ não, và giáo dục là con đường đưa họ tiến về phía trước. PoP đã mang lại cho tôi cơ hội đó.”
Từ khi chúng tôi bắt đầu khởi lập đã có hàng ngàn cá nhân và nhóm xây dựng các chiến dịch gây quỹ để hỗ trợ PoP. Một gia đình đã gây được 250 đô-la bằng cách bán những chiếc bút chì trị giá một đô-la; một công ty gây được 5.000 đô-la từ bữa tiệc mừng lễ hằng năm; một cô nhóc 13 tuổi đã quyên được 22.000 đô-la khi đề nghị mọi người quyên góp thay vì tặng quà mừng lễ trưởng thành cho mình. Tôi dần dà có thói quen bắt đầu ngày mới bằng cách tìm đọc bài báo về những người đã biến PoP thành một phần quan trọng trong cuộc sống của họ. Khi tôi thấy số trường của chúng tôi ngày càng tăng và đọc chia sẻ của mọi người về việc tại sao nó lại có ý nghĩa đến vậy với họ, tôi nhận ra rằng việc thực hiện được những kỳ vọng ngày càng tăng của chúng tôi không chỉ phụ thuộc vào tiếng nói của riêng tôi để lan tỏa thông điệp.
Khi một ý tưởng phát triển, nó sẽ mở rộng vượt ra xa khỏi những giới hạn kiểm soát của bất kỳ một cá nhân nào. Bằng việc giới hạn nó trong một câu chuyện duy nhất do đúng một người kể, chúng tôi đã tước đi tiềm năng thực sự của chính nó. Rốt cuộc vai trò của nhà sáng lập nên là lắng nghe tiếng đồng vọng từ những lời nói ban đầu đầu của mình, rồi sau đó khuyến khích cũng như khuyếch đại tiếng vọng chân thật nhất trong số những gì ta nghe thấy. Càng coi đây là vai trò thật sự của mình, tôi càng được truyền cảm hứng bởi hành trình của các cá nhân, gia đình và công ty trong cộng đồng PoP của chúng tôi.
Thành công của chúng tôi hiện đang nằm trong tay của bất kỳ ai cho rằng việc giáo dục một đứa trẻ quan trọng hơn nhiều so với việc nhận được món quà sinh nhật trong năm đó. Sự phát triển của chúng tôi được thể hiện ở việc có bao nhiêu người đã quyết định cần tiến hành các chiến dịch Trở lại trường để đảm bảo có thêm nhiều em nhỏ thực sự được đi học trở lại vào năm sau đó. Số cuộc đời mà chúng tôi có thể gây ảnh hưởng không phải là nhờ vào nỗ lực của mình tôi, hay nỗ lực của PoP, mà bằng nỗ lực của tất cả những người có suy nghĩ rằng thực trạng 57 triệu trẻ em không được tiếp cận giáo dục không chỉ là điều đáng lo ngại, mà là một cuộc khủng hoảng bức thiết cần được giải quyết.
***
Trong nỗ lực tìm hiểu làm thế nào chúng tôi có thể khuếch đại ảnh hưởng của mình, tôi quyết định ngồi xuống thảo luận với những người am hiểu lĩnh vực giáo dục toàn cầu nhất mà tôi biết. Cứ mỗi tuần, chúng tôi lại mở được một ngôi trường mới, và dần tiến về mốc 100 trường. Phân tích của chúng tôi cho thấy, bằng dữ liệu chính thức, 85% giáo viên trong các cộng đồng có trường PoP thấy những tiến bộ trong tỷ lệ biết đọc biết viết, và 88% thấy những cải thiện ở môn toán. Học sinh ở các trường PoP đạt điểm thi cao gấp hơn ba lần học sinh ở các trường lân cận không phải do PoP xây dựng. Nhưng thế liệu đã đủ? Chúng tôi có nên tiếp tục huy động các cộng đồng cùng góp tay xây dựng trường, hay chúng tôi cần mở rộng các chương trình cốt lõi của mình hơn nữa? Tôi nhận ra rằng vì tôi chỉ mới làm việc trong lĩnh vực này vài năm, nên người khác hẳn sẽ có viên đạn bạc để giải quyết cuộc khủng hoảng giáo dục toàn cầu. Nếu tôi có thể tìm ra điều có khả năng cải thiện đáng kể nhất cuộc sống của trẻ em nghèo, có lẽ PoP có thể khuyến khích mọi người tập trung lại quanh giải pháp duy nhất đó. Tuy nhiên, ở mỗi cuộc trò chuyện, tôi lại nghe được một ý kiến khác nhau.
Điều mà rốt cuộc tôi cũng nhận ra đó là giáo dục rất phức tạp. Ta không thể đưa giáo dục vào một người như cách ta tiêm vắc-xin. Ta không thể áp nó lên mọi người. Họ phải tự mình tiếp cận và nỗ lực đạt được nó. Một vấn đề phân mảnh như vậy đòi hỏi một bộ các giải pháp phân mảnh.
Mỗi đứa trẻ cần một vài yếu tố chủ chốt để có được một học vấn chất lượng. Yếu tố quan trọng nhất trong số này là một nơi an toàn để học, một hệ thống hỗ trợ gồm các giáo viên được đào tạo bài bản, những bậc cha mẹ chịu đầu tư, và khả năng tiếp tục theo học sau mỗi năm khi chi phí học tập tăng. Chúng tôi muốn làm hết sức mình để biến những điều này thành hiện thực cho các cộng đồng trên khắp thế giới.
Tuy nhiên, ý kiến mà cuối cùng đã tạo nên hàng loạt các hành động tương lai của chúng tôi không phải là ý kiến của tôi, mà là ý kiến của các nhân viên của chúng tôi ở địa phương. Tiếng nói của tôi có thể xác lập tầm nhìn ban đầu cho cả đội, nhưng họ mới là những người hằng ngày nếm trải trực tiếp tác động của công việc mà chúng tôi làm, và họ đã lên tiếng thẳng thắn và tự tin khi quyết định chúng tôi cần làm những gì trong các chương trình tương lai. Dựa trên những khuyến nghị của họ, chúng tôi quyết định cần tiến xa hơn nữa, vượt ra khỏi công tác xây dựng trường học thông thường, chuyển sang lĩnh vực đào tạo giáo viên và cấp học bổng cho học sinh.
Khi chúng tôi phát triển các chương trình này, tôi luôn tự hỏi, liệu một ngày nào đó chúng tôi có thể đạt đến cấp độ ảnh hưởng mà chúng tôi đã hình dung? Thế nhưng việc xác định tương lai của tổ chức không còn là phần việc của tôi nữa. Nó thuộc về nhân viên và những người ủng hộ chúng tôi. Chính sự tiến bộ của những người như Carlo sẽ dẫn hướng cho chiến dịch lớn tiếp theo của PoP. Chính câu chuyện đầy cảm hứng về một người như Kennedy sẽ thu hút những người ủng hộ tiếp theo của chúng tôi. Và giờ không chỉ có sinh nhật của tôi mới giúp chúng tôi gây quỹ, chính sinh nhật của hàng ngàn người như Sophia và Scott đã được sử dụng để mang món quà giáo dục đến cho những người khác.
