Lưỡng Tống Phong Vân

Lượt đọc: 115 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Dẫn Nhập

❊ ❊ ❊

Năm 960 Công nguyên, đại tướng Triệu Khuông Dẫn của nhà Hậu Chu phát động binh biến Trần Kiều, lập ra nhà Tống, định đô tại Biện Kinh (nay thuộc Khai Phong, Hà Nam), lịch sử gọi là "Bắc Tống". Triệu Khuông Dẫn chính là Tống Thái Tổ. Vào thời điểm đó, ngoài nhà Tống mới thành lập, trên lãnh thổ còn đồng thời tồn tại các thế lực cát cứ như Hậu Thục, Nam Hán, Nam Đường, Ngô Việt, Bắc Hán. Do đó ngay từ khi lập quốc, Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn đã bắt đầu cuộc đấu tranh thống nhất toàn quốc. Nhà Bắc Tống lần lượt tiêu diệt ba vùng Kinh Tương, Hậu Thục, Nam Hán vào các năm 964, 965 và 970 Công nguyên, sau đó lại đánh bại Nam Đường — thế lực tương đối mạnh mẽ — vào năm 974. Từ đó về sau, Ngô Việt cùng các thế lực địa phương ở Chương Châu, Tuyền Châu thuộc Phúc Kiến dồn dập "nạp thổ" quy thuận vương triều Tống, khiến cục diện rối ren dần đi đến hồi kết.

Vào thời Hậu Tấn thuộc thời Kỳ Ngũ Đại Thập Quốc, mười sáu châu Yên Vân ở phương bắc từng bị dâng cho nước Liêu do người Khiết Đan lập nên. Để thu hồi mười sáu châu Yên Vân, Bắc Tống và Liêu đã trải qua một cuộc chiến tranh kéo dài. Từ thời Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa, Bắc Tống từng nhiều lần giao chiến với Liêu nhưng đều không thể thu hồi vùng đất đã mất. Cho đến năm 1004 Công nguyên, Tống Chân Tông và nước Liêu đã định ra hòa ước đình chiến tại Thiền Châu, giao ước Tống Liêu là nước anh em, mỗi năm Bắc Tống phải nộp "tuế tệ" cho Liêu, hai bên không xâm phạm lẫn nhau. Từ đây, phương bắc Trung Quốc mới có được chút an ninh, cuộc kết minh này giữa Tống và Liêu được hậu thế gọi là "Hòa ước Thiền Uyên".

Vào buổi đầu khi Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dẫn lập ra nhà Tống, để Tống không trở thành một vương triều ngắn ngủi tiếp theo sau thời Ngũ Đại Thập Quốc, ông đã đề ra một loạt chính sách phương châm. Đầu tiên về mặt quân sự, Thái Tổ dùng biện pháp "Bãi binh quyền qua chén rượu" giải trừ quyền kiểm soát quân đội của các đại tướng, đồng thời thành lập Cấm quân Trung ương, thu gom tinh binh các nơi về dưới quyền quản lý của Cấm quân kinh thành, giúp nhà Tống nắm giữ hoàn toàn quyền khống chế quân đội. Ngoài ra, Tống thâu tóm chế độ nhà Đường, đồng thời tước giảm chức quyền của các quan ở một mức độ nhất định, khiến quyền lực trong tay hoàng đế vượt qua các triều đại trước. Về mặt khoa cử, Tống Thái Tổ phá bỏ thông lệ, dùng hình thức Điện thí để tiến hành khảo hạch cuối cùng đối với thí sinh. Nhờ vậy, đội ngũ quan lại của vương triều Bắc Tống ngày càng lớn mạnh, từ đó xuất hiện một lượng lớn các nhà chính trị xuất sắc, củng cố chính quyền. Về sau, Bắc Tống trải qua các thời kỳ Chân Tông, Nhân Tông, Anh Tông đến Thần Tông, xã hội đi vào ổn định, quy mô kinh tế phát triển chưa từng có, văn hóa càng hưng thịnh rực rỡ một thời.

Thời kỳ Bắc Tống, do thống nhất được đại đa số các khu vực trong cả nước, giúp cho một số vùng có được sự an ninh tương đối, nhờ đó lực lượng sản xuất và kỹ thuật khoa học đều có tiến bộ rõ rệt. Nghệ thuật in chữ rời — một trong bốn đại phát minh của Trung Quốc — chính là đại diện kiệt xuất trong số đó. Ngoài ra, do nhu cầu chiến tranh, thuốc súng lần đầu tiên được ứng dụng vào quân sự dưới thời nhà Tống. Vũ khí chiến tranh hiện đại của các nước phương Tây chính là phát triển trên cơ sở công nghệ chế tạo thuốc súng được truyền bá qua các nước Tây Á vào những năm Bắc Tống. Không chỉ khoa học, về mặt văn học nghệ thuật, nhà Tống càng là thời kỳ danh nhân xuất hiện lớp lớp. Chế độ khoa cử của nhà Tống đã tạo cho văn nhân một không gian có thể tự do phát triển. Trong đó, những văn nhân nổi tiếng có thể kể đến Vương An Thạch, Phạm Trọng Yêm, Tư Mã Quang, Tô Thức, Âu Dương Tu,... và các tác phẩm Từ thời Tống cũng đã đạt đến trình độ cực cao, cùng với Thơ Đường được coi là hai bảo vật vô giá của nghệ thuật văn học cổ điển Trung Quốc. Về nghệ thuật hội họa và thư pháp, phải kể đến đầu tiên là bức "Thanh Minh Thượng Hà Đồ" của Trương Trạch Đoan, cuộn tranh dài này thông qua việc khắc họa phong vật Biện Kinh đã làm cho gần sáu trăm nhân vật hiện lên sống động trên giấy, trở thành tác phẩm bất hủ trong lịch sử hội họa Trung Quốc.

Tống Thần Tông vì muốn xã hội có sự phát triển nên vào năm 1069 Công nguyên đã bổ nhiệm Vương An Thạch làm Tướng quốc, đẩy mạnh biến pháp mới. Tuy nhiên do thế lực bảo thủ quá mạnh mẽ, Vương An Thạch hai lần thực thi biến pháp mới đều kết thúc bằng sự thất bại. Những năm đầu thời Triết Tông, Cao thái hậu (vợ Anh Tông) đã bãi bỏ hoàn toàn biến pháp mới, nhà Tống lại khôi phục phương thức thực thi trị quốc như cũ. Đến đây, Bắc Tống bắt đầu đi vào con đường suy vong.

Sau khi Triết Tông qua đời, Huy Tông lên ngôi. Câu chuyện của cuốn sách này xin được bắt đầu từ đây...

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 17 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.