Lưỡng Tống Phong Vân

Lượt đọc: 115 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Bài Thứ Ba: Hoạn Quan Nắm Binh

❊ ❊ ❊

Ba vị tể tướng mà Tông Huy Tông trọng dụng, người này còn hoang phí xa hoa hơn người kia, họ xúi giục Huy Tông không lo chính sự, dẫn đến triều chính hỗn loạn, nhân vật lầm than. Kẻ làm chủ chính sự như vậy, thì người lãnh đạo quân đội lại càng kém cỏi hơn nữa. Trên thực tế, quyền lực của tể tướng nhà Tống đã không còn lớn, bởi vì triều đình đã thiết lập riêng chức Khu mật sứ (có lẽ tương đương với Bộ trưởng Quốc phòng của chúng ta ngày nay) để phụ trách các sự vụ quân sự. Thế nhưng nhà Tống để phòng ngừa võ tướng làm loạn, đã thực hiện chế độ tách rời quân chính và quân lệnh, nghĩa là người chỉ huy quân đội thì không có quyền điều động quân đội, còn người có thể điều động quân đội lại không thể chỉ huy quân đội. Viện Khu mật có thể điều động quân đội, thường do văn quan đảm nhiệm. Dưới triều Tống Huy Tông, người nắm giữ Viện Khu mật trong thời gian dài chính là hoạn quan Đồng Quán.

Thông thường, hoạn quan là người bị hình phạt thiến, lục căn không đầy đủ, thường chỉ một lòng cầu phú quý, hơn nữa lại có một mối hận khắc cốt ghi tâm đối với người bình thường, cho nên loại người này một khi nắm quyền, thiên hạ ắt loạn.

Khi Huy Tông lên ngôi, Đồng Quán đã 45 tuổi. Nếu không có Tống Huy Tông, cuộc đời của Đồng Quán có lẽ đã chết già trong thâm cung rồi. Kết quả, trong khoảng thời gian được Huy Tông phái đến Hàng Châu để thu lượm cổ vật chữ tranh cho mình, hắn đã gặp Thái Kinh. Hai người tâm đầu ý hợp, Đồng Quán bắt đầu hết sức nâng đỡ Thái Kinh. Đám tiểu lâu la dưới quyền Đồng Quán vô cùng khó hiểu, nói rằng Thái Kinh đã bị biếm trượt khỏi triều đình, chúng ta đi bợ đỡ ai không tốt, hà tất phải bợ đỡ một kẻ xui xẻo như vậy? Đồng Quán nói: "Các người nói thế là sai rồi, chúng ta đi bợ đỡ tể tướng đương triều, thì có bợ đỡ được không? Người ta thèm để ý đến chúng ta không? Hơn nữa, bổng lộc một năm của tể tướng cao biết bao nhiêu, cho dù có bợ đỡ được đi nữa, thì phải dâng bao nhiêu tiền người ta mới thèm để mắt tới? Chi bằng chúng ta nhắm vào một người, rồi nâng hắn lên vị thế tể tướng, làm như vậy há chẳng phải một vốn bốn lời hay sao?"

Tầm nhìn và công phu "sưởi bếp lạnh" của Đồng Quán có thể gọi là bậc nhất, sau khi Thái Kinh quay về kinh đô, nhảy liền ba cấp, quả nhiên đã lên làm tể tướng. Thái Kinh tự nhiên lấy ơn trả oán, đề cử Đồng Quán làm Tiết độ sứ, Giám quân Tây Bắc, tương đương với Tư lệnh Đại quân khu ngày nay. Khi ấy nhà Tống muốn thu phục vùng Hà Hoàng ở Tây Bắc, đang đánh nhau với các bộ lạc Khương ở vùng Cam Túc, Thanh Hải. Đồng Quán phụng thánh chỉ giám quân, có cơ hội lập công. Sau khi đại quân giết trâu mổ dê tế cờ, liền hạo hạo đãng đãng xuất chinh.

Đồng Quán thống lĩnh đại quân xuất phát chưa bao lâu, hoàng cung Đông Kinh Biện Lương đột nhiên bốc cháy, các đại thần và đạo sĩ đều nói là điềm gáy, không thể tùy tiện động đao binh, thế là hoàng gia lệnh cho người phi mã truyền thánh chỉ ra tiền tuyến, thông báo cho Đồng Quán không được phép đánh trận nữa. Đồng Quán xem xong thủ chiếu do hoàng đế gửi tới, nét mặt vẫn thản nhiên, gấp lại mấy bọc rồi nhét vào ống ủng, vẫn hạ lệnh xuất binh như thường.

Quân Tống xuất binh, đại thắng trở về. Các đại tướng trong quân vô cùng vui mừng, quay về mở yến tiệc mừng công, bởi vì đánh trận đại thắng, thiên tử ắt sẽ có phong thưởng. Lúc này, Đồng Quán mới lấy thủ chiếu của thiên tử ra cho các đại tướng xem. Đám đại tướng vừa nhìn, sợ đến mức run lẩy bẩy quỳ rạp cả một đất. Từ cổ chí kim quân lệnh như núi, huống hồ lại là thánh chỉ, trái chiếu là tội danh lớn đến bường nào, đánh thắng thì có thể không bị trách phạt, nhưng ngỡ như đánh thua, thì toàn bộ đám người này đều phải rơi đầu! Các đại tướng nghĩ đến thôi đã thấy sợ hãi vô cùng, bèn hỏi Đồng Quán: "Ngài trái lệnh vua xuất binh mà không sợ sao? Sao không nói cho chúng tôi biết?" Đồng Quán đáp: "Ta không sợ, đánh thắng trận, công lao là của các ngươi; đánh thua, ta một mình diện kiến thiên tử, rơi một cái đầu của một mình ta." Cứ như vậy, đám tướng sĩ này tự nhiên mang ơn đức của Đồng Quán, trở thành vây cánh chết trung của ông ta.

Quân đội có khả năng chiến đấu mạnh nhất của nhà Tống đều ở Tây Bắc, bởi vì Tây Bắc sản sinh ra ngựa, kỵ binh của nhà Tống cơ bản đều ở phương Tây Bắc. Đồng Quán nắm trong tay trọng binh, lại đánh thắng trận, lại càng kiêu ngạo hách dịch không coi ai ra gì. Ngoài ra, ông ta đối với các phi tần, đại thần, đạo sĩ ở bên cạnh hoàng đế những người được sủng ái rất hào phóng, ra tay cực kỳ phóng khoáng, cho nên liên tục có người nói tốt cho Đồng Quán, thế là danh tiếng của ông ta ngày càng lớn. Nhưng theo sự yên bình của chiến sự Tây Bắc, Đồng Quán dần dần cảm thấy rất mất mát, rất u uất, bởi vì không có việc gì làm để làm nữa. Nhàn rỗi sinh nông nổi, Đồng Quán muốn làm một trận lớn, thế là vào năm 1111, Tống Huy Tông phái ông ta đi sứ nhà Liêu.

Nhà Liêu do người Khiết Đan lập ra, nằm ở vùng Bắc Kinh, Hà Bắc, Sơn Tây ngày nay, hai nước Liêu Tống từng giao chiến nhiều năm, cuối cùng đạt được hòa giải bằng "Hiệp ước Thiền Uyên", nhà Liêu xưng thần với nhà Tống, còn nhà Tống thì mỗi năm cống nạp tuế phẩm cho nhà Liêu. Từ đó hai nước Liêu Tống kết giao tốt đẹp, duy trì sự hòa bình hơn một trăm năm. Nhưng việc Tống Huy Tông phái Đồng Quán đi sứ nhà Liêu, lại trở thành ngòi nổ cho một cuộc chiến tranh, rốt cuộc chuyện này là thế nào?

Nhà Liêu thấy nhà Tống phái một tên hoạn quan không râu đến đi sứ, liền tỏ ra khinh mạn, điều này khiến Đồng Quán vô cùng u uất. Thế nhưng, Đồng Quán dọc đường cũng nhận ra rằng, do Thiên Tộ Đế Da Luật Diên Hỉ của nhà Liêu không màng triều chính, dẫn đến quan lại nhà Liêu hủ bại, mâu thuẫn giai cấp và mâu thuẫn dân tộc cũng khá gay gắt. Vị hoàng đế thời mạt thế của mỗi vương triều, đều có những điểm tương đồng kinh ngạc. Vị hoàng đế mạt đại của nhà Liêu, chính là vị Thiên Tộ Đế Da Luật Diên Hỉ này, ông ta và Tống Huy Tông là "một văn một võ", Tống Huy Tông là nhà thư pháp chuyên nghiệp, họa sĩ chuyên nghiệp, còn Da Luật Diên Hỉ lại là thợ săn chuyên nghiệp, nhưng bọn họ đều không phải là hoàng đế chuyên nghiệp. Da Luật Diên Hỉ suốt ngày đi săn, hôm nay săn ở Nam Sơn, ngày mai săn ở Giáp Kim Sơn, dù sao thì suốt ngày chỉ đi săn, hoàn toàn không màng tới triều chính. Đại thần muốn dâng tấu chương, đều không tìm được hoàng đế ở đâu, không biết ông ta lại đi săn ở ngọn núi nào nữa, cho nên triều chính cũng vô cùng hủ bại.

Trên đường Đồng Quán quay về nhà Tống, đi đến Lô Câu (gần cầu Lô Câu ở Bắc Kinh ngày nay), thì gặp một người Hán nhà Liêu tên là Mã Thực đến bái kiến ông ta. Bắc Kinh từng là cố đô của năm triều Liêu, Kim, Nguyên, Minh, Thanh, ngoại trừ nhà Minh do người Hán nắm quyền, thì Liêu, Kim, Nguyên, Thanh đều do các dân tộc thiểu số nắm quyền. Nếu chúng ta sống ở Bắc Kinh thời đại "Dương Gia Tướng" hay "Nhạc Phi Truyện", chúng ta không phải người nhà Tống, mà là người nhà Liêu và người nhà Kim, hơn nữa còn là công dân thủ đô của Liêu Kim. Gia tộc Mã Thực là đại tộc Yến Vân, đời đời làm quan trong nhà Liêu. Đến đời Mã Thực làm đến chức Quang lộc huân, tương đương với chức quan quản lý nhà ăn hoàng gia nhà Liêu. Mã Thực cũng nhìn thấy sự hủ bại của nhà Liêu, cho rằng nhà Liêu ắt vong, cộng thêm ông ta lại là người Hán, cho nên hy vọng sau khi nhà Liêu diệt vong, nhà Tống có thể thu hồi lại vùng U Vân, vì vậy đặc biệt đến bái kiến Đồng Quán.

Vùng U Vân tổng cộng có mười sáu nơi, gọi là U Vân thập lục châu, đại khái chính là vùng Bắc Kinh, Thiên Tân, Hà Bắc, bắc Sơn Tây ngày nay. Thời kỳ Hậu Tấn, vua con Thạch Kính Đường đã cắt nhượng U Vân thập lục châu cho nhà Liêu. Bắc Kinh cơ bản nằm ở cực Bắc của đồng bằng Hoa Bắc, Diên Khánh, Hoài Nhu ở phía Bắc đều là vùng núi, có tác dụng che chắn tự nhiên. Nhà Liêu sau khi có được vùng đất này, các vương triều Trung Nguyên mất sạch hiểm trở, chức năng ngăn cản của Vạn Lý Trường Thành cũng không còn nữa. Vùng đất này nông nghiệp phát triển, vũ lực dân tộc thiểu số lại cường thịnh, sau khi tiếp xúc với nền văn hóa tiên tiến của Trung Nguyên, trình độ kinh tế và văn hóa đã được nâng cao đáng kể. Bản thân những kẻ thống trị nhà Liêu cũng nói "Chúng ta sửa đổi văn vật, văn vẻ phong nhã không khác gì Trung Hoa", ý là điều kiện các mặt của chúng ta, cũng xấp xỉ với vương triều Trung Nguyên các ngươi rồi, chúng ta cũng biết thư từ lễ nghĩa, văn trị thiên hạ.

Năm 979, vị hoàng đế thứ hai của Bắc Tông là Tống Thái Tông, sau khi vừa tiêu diệt chính quyền cuối cùng trong Ngũ đại Thập quốc là Bắc Hán, liền thân thống mười vạn đại quân, đến đánh nhà Liêu. Kết quả trận chiến Cao Lương Hà, chính là gần công viên Tử Trúc Viện Bắc Kinh ngày nay, mười vạn quân Tống đã bị chín nghìn thiết kỵ của danh tướng nhà Liêu, Nam viện đại vương Da Luật Hưu Cố đánh cho gần như toàn quân bị tiêu diệt. Thái Tông hoàng đế mình trúng ba mũi tên, có lẽ chiến vã đã chết sạch, sau đó ngồi xe lừa một mạch trốn về phương Nam, cuối cùng chết vì vết thương do tên bắn tái phát. Về sau nhà Tống mấy lần nỗ lực, cũng đều thất bại. Cho nên các đời hoàng đế nhà Tống, đều canh cánh trong lòng về việc U Vân thập lục châu rơi vào tay nhà Liêu, nhưng lại khổ nỗi không có võ lực để cướp về. Hiện nay ở hướng Đông Bắc nhà Liêu đã trỗi dậy tộc Nữ Chân hùng mạnh, tộc Nữ Chân vốn lâu ngày bị nhà Liêu thống trị tất yếu sẽ đứng lên phản kháng, vì vậy Mã Thực liền kiến nghị Đồng Quán, có thể phái người liên lạc với người Nữ Chân, cùng nhau giáp công nhà Liêu, nhân cơ hội thu hồi vùng đất U Vân bị mất. Đồng Quán nghe xong vô cùng vui mừng, liền ước hẹn với Mã Thực, có cơ hội sẽ dẫn củng yết kiến thiên tử.

Tộc Nữ Chân vốn dĩ nằm dưới sự thống trị của nhà Liêu, năm 1114, thủ lĩnh tộc Nữ Chân là Hoàn Nhan A Cốt Đả thống nhất các bộ lạc Nữ Chân, dẫn chúng tuyên chiến với những kẻ thống trị người Khiết Đan của nhà Liêu. Sau khi giành được hai trận đại thắng, Hoàn Nhan A Cốt Đả đã lên ngôi xưng đế lập quốc vào năm 1115, quốc hiệu là Đại Kim. Hoàn Nhan A Cốt Đả chính là Kim Thái Tổ.

Kim Thái Tổ là một bậc hào kiệt một đời, hùng tài đại lược, trỗi dậy giữa vùng Bạch Sơn Hắc Thủy ở Đông Bắc, sau khi khởi binh khí thế như chẻ tre, đánh cho nhà Liêu thua chạy dài. Lúc này Mã Thực trốn chạy vào cảnh giới nhà Tống, dưới sự dẫn dắt của Đồng Quán đã diện kiến Tống Huy Tông. Mã Thực khuyên Tống Huy Tông, nên nhân lúc nhà Liêu suy yếu, mau chóng xuất binh, cùng Kim giáp công Liêu, nguyện bệ hạ "nhớ đến nỗi thống khổ lầm than của dân cũ, khôi phục lại cương thổ thuở xưa của Trung Quốc, hoàn thành sự nghiệp chưa trọn của tổ tông". Câu nói này vừa thốt ra, Tống Huy Tông vô cùng vui mừng, bởi vì Mã Thực một cước đã nâng ông ta lên một tầm cao rất lớn: giải cứu lê dân, quang phục cương thổ, hoàn thành sự nghiệp chưa trọn của tổ tông. Bởi vì giữa Tống và Kim bị ngăn cách bởi nhà Liêu, Tống Huy Tông liền phái sứ thần vượt biển, ký kết "Hải thượng chi minh" với nhà Kim, ước định hai bên liên hợp giáp công nhà Liêu, sau khi diệt Liêu, nhà Tống thu hồi U Vân thập lục châu, chuyển đem hai mươi lăm vạn lụa bạc tuế cống mỗi năm trước đây cho nhà Liêu dâng hiến cho nhà Kim. Nhà Kim đương nhiên vô cùng đồng ý, bọn họ thậm chí còn không biết U Vân thập lục châu nằm ở đâu, bởi vì vốn dĩ cũng không phải địa bàn của bọn họ, trả lại cho nhà Tống cũng chẳng có tổn thất gì. Hơn nữa một năm còn có thể tay không bắt giặc lấy hai mươi lăm vạn lụa bạc, bạc trắng lóa mắt, lụa là sáng choang, cộng thêm việc có thể nhận được sự giúp đỡ của đại quốc Trung Nguyên, nhà Tống phú quý rộng lớn, riêng quân đội đã có hơn một triệu người, quả là một chuyện tốt đẹp biết bao.

Nhà Liêu có năm kinh đô, lần lượt là Thượng Kinh Lâm Hoàng phủ (nay là tả kỳ Ba Lâm, Nội Mông Cổ), Trung Kinh Đại Định phủ (nay là Ninh Thành, Nội Mông Cổ), Đông Kinh Liêu Dương phủ (nay là Liêu Dương, Liêu Ninh), Tây Kinh Vân Trung phủ (nay là Đại Đồng, Sơn Tây), Nam Kinh Tích Tân phủ (nay là Bắc Kinh). Theo minh ước, quân Kim phụ trách đánh ba kinh đô ngoài U Vân thập lục châu, tức là Thượng Kinh, Trung Kinh và Đông Kinh, quân Tống phụ trách đánh Tây Kinh và Nam Kinh. Sau khi mở chiến tranh, quân Kim khí thế như chẻ tre, nhanh chóng công hạ ba tòa kinh đô đó, cuối cùng ngay cả Tây Kinh cũng bị quân Kim chiếm giữ. Quân Kim đánh đến Yên Sơn thì dừng lại, bởi vì theo ước định, Yên Sơn phủ đáng lẽ phải do quân Tống công đánh. Thế là quân Tống xuất binh, người chỉ huy chính là Đồng Quán.

Đồng Quán chỉ huy mười lăm vạn quân Tống đánh Nam Kinh của nhà Liêu, lúc này, vị hoàng đế mạt đại của nhà Liêu là Thiên Tộ Đế Da Luật Diên Hỉ đã trốn đi đâu mất tăm mất tích, quân Kim giăng thiên la địa võng để bắt hắn. Quân Liêu trấn thủ Nam Kinh lúc bấy giờ đã là con chim sợ cành cong, nhưng vừa thấy quân Tống đến đánh thì nổi giận, thầm nghĩ, đánh không lại quân Kim thì chúng ta đành chịu, nhưng chúng ta dẫu sao cũng là sinh ra trên lưng ngựa, ngay cả các ngươi mà cũng dám bắt nạt chúng ta sao? Thế là quân Liêu xuất động một vạn người, đánh cho mười lăm vạn quân Tống suýt chút nữa thì toàn quân bị tiêu diệt. Quân Tống đại bại thua sạch, đao thương giáp trướng chất cao như núi, rút lui ra mấy trăm dặm. Nếu không phải nhà Liêu không muốn trở mặt với nhà Tống, không đuổi theo nữa, thì quân Tống có lẽ đã thực sự toàn quân bị tiêu diệt rồi.

Đại quân của Đồng Quán thảm bại, quay về không có cách nào ăn nói với hoàng đế, thế là thu lượm tàn binh bại tướng, lại điều động binh lính từ trong nước, muốn một lần nữa công đánh nhà Liêu. Nhà Liêu sợ gặp phải sự giáp công hai mặt của Tống Kim, bèn phái sứ thần đi gặp Đồng Quán, nói rằng chúng ta đừng đánh nữa, đằng nào các ngươi cũng đánh không lại chúng ta, lần trước chúng ta đã cho các ngươi đủ thể diện rồi. Người Nữ Chân vốn là thần tử của chúng ta, bọn họ bây giờ phản loạn, phản loạn đặt ở vương triều nào cũng nên trấn áp, đặt ở nhà Tống các ngươi thì sao lại không trấn áp chứ? Các ngươi sao lại có thể viện trợ cho phản phỉ chứ? Cho nên tốt nhất là chúng ta cùng nhau đánh Kim, bằng không thì các ngươi hãy trung lập, đừng làm những chuyện trợ Trí vi ngược thế này nữa. Đồng Quán không nghe, đuổi sứ thần nhà Liêu ra ngoài. Sứ thần nhà Liêu đứng trong sân khóc lớn, bởi vì hắn biết rằng, nhà Liêu không chịu nổi sự giáp công hai mặt, một khi đã bị giáp công thì ắt vong. Sứ thần nhà Liêu vừa khóc vừa chỉ vào lều vải của Đồng Quán hô lớn: "Hai nước Tống Liêu, trăm năm hòa hảo, minh ước thệ thư, từng chữ đều còn đó, ngươi có thể lừa dối quốc gia, nhưng không thể lừa dối ông trời." Nói rằng Đồng Quán cùng lắm chỉ có thể lừa dối quốc gia, chứ không thể lừa dối ông trời, cho nên tuyệt đối sẽ không có kết cục tốt đẹp đâu. Đêm hôm đó, bảy nghìn quân Liêu nhân đêm tối tập kích doanh trại, quân Tống lại rút lui ba trăm dặm, lại để lại cho người ta một đống đao thương giáp trướng. Sử sách ghi chép lại rằng: "Quân Tống bôn ba nơi khe núi, giẫm đạp lẫn nhau, số người chết đến mấy vạn." Cứ nghe nói quân đội nhà Liêu đến, quân Tống liền quay đầu bỏ chạy, thứ để lại cho binh lính nhà Liêu mãi mãi là tấm lưng, riêng việc giẫm đạp lên nhau thôi đã dẫm chết mấy vạn người.

Cứ như vậy, Đồng Quán lại thất bại, cuối cùng hết cách, đành phải đi cầu xin người nhà Kim. Hắn nói, vốn dĩ chúng ta muốn tự mình đánh hạ U Vân thập lục châu, nhưng hoàng thượng của chúng ta có đức hiếu sinh, không nỡ sát sinh tính mạng, cho nên đành làm phiền các vị đánh giúp vậy. Thế là quân Kim xuất binh, lúc công đánh Nam Kinh thủ đô nhà Liêu, quân Liêu còn chẳng thèm kháng cự đã mở cửa đầu hàng. Sau khi đánh hạ xong, nhà Tống muốn đòi lại U Vân thập lục châu. Nhà Kim bảo hãy đưa tiền đây, cộng thêm lương thực quân đội, tổng cộng một triệu, nhà Tống đồng ý giao dịch. Người Kim giữ lại thành quách nhà cửa, còn vàng lụa và con cái đều chở sạch về hết. Cho nên thứ mà nhà Tống thu hồi được chỉ là những tòa thành không người, nhân khẩu và tài sản đều bị người Kim cướp sạch. Đáng sợ hơn là, cứ như thế này, người Kim đã nhìn thấu, hóa ra cái gọi là đại quốc Trung Nguyên cũng chỉ biết luyện một cái miệng mà thôi, lần thứ nhất mười lăm vạn quân Tống bị một vạn người đánh cho nước chảy hoa trôi, lần thứ hai bị bảy nghìn người đuổi cho chạy toán loạn, đủ thấy sức chiến đấu của quân Tống thấp kém biết bao.

Khi Tống Huy Tông lên ngôi, Bắc Tống đang ở vào thời kỳ đỉnh cao kinh tế phát triển cao độ, quốc gia phú quý phồn vinh. Tổng sản phẩm quốc nội thời kỳ Bắc Tống, chiếm tới 80% thế giới lúc bấy giờ, gấp hơn mười lần nhà Minh. Mà chi phí mà Bắc Tống dùng mỗi năm để nuôi binh nuôi quan, cao tới hơn 70% thu nhập quốc gia, thế thì sức chiến đấu của quân đội Bắc Tống tại sao lại suy kém đến mức như vậy chứ?

Đồng Quán là thống soái cao nhất của quân Tống, mỗi lần xuất binh đánh trận, đều là lãnh quân phí từ triều đình trước. Nhưng hắn lãnh được quân phí xong liền cất vào nhà mình, rồi trên đường tiến quân, lại bắt các châu huyện dọc đường bù đắp cho đủ. Cứ như thế này, bách tính sao có thể không hận Đồng Quán chứ? Số tiền bù đắp này, Đồng Quán cũng sẽ không thực sự dùng để phát lương cho binh lính, có lẽ lại có một phần chui vào túi riêng của hắn ta. Tục ngữ có câu "Hoàng đế không sai khiến binh đói", ngay cả lương thực cung cấp cho binh lính còn không đáp ứng nổi, thì đừng nói gì đến chuyện đánh trận nữa. Cứ như vậy, binh lính bắt đầu cướp lương thực của bách tính, toàn bộ là "chống địch vô phương, nhiễu dân có thừa". Quân đội kiểu này, bách tính sao có thể ủng hộ, lại sao có thể có sức chiến đấu cơ chứ? Về sau quân đội của Nhạc Phi có sức chiến đấu, bởi vì Nhạc gia quân "chết cóng không tháo dỡ nhà, chết đói không cướp bóc". Thà chết cóng chứ không tháo dỡ nhà cửa của bách tính; thà chết đói chứ không cướp bóc lương thực của bách tính. Còn bộ đội của Đồng Quán thì không đói cũng đi cướp, lại còn phải đuổi bách tính ra ngoài, tự mình ở nhà đẹp, cho nên bọn họ căn bản không nhận được sự ủng hộ của bách tính.

Đồng Quán vì chuộc lại U Vân thập lục châu mà "có công", được phong làm Quảng Dương Quận vương. Hắn ta muốn sửa sang lại vương phủ, thiết yến thỉnh thợ cả ăn cơm, chỉ là một bữa sáng bình thường. Sử sách không ghi chép lại đã dọn những món gì, chỉ nói món ăn đầu tiên dùng là đĩa bạc bát bạc, món ăn thứ hai dùng là đĩa vàng bát vàng, món ăn thứ ba chính là đĩa ngọc bát ngọc, hơn nữa còn có mỗi bên một mỹ nhân hầu hạ. Sau khi người thợ cả ăn cơm xong cáo từ, người nhà Đồng Quán liền đuổi theo nói, xin hãy dừng bước, vương gia của chúng ta nói, toàn bộ đồ dùng trên bàn ăn mà ngươi vừa dùng và hai mỹ nhân hầu hạ ngươi vừa rồi đều tặng cho ngươi hết đấy. Người này đem bán mấy thứ đồ dùng đó đi, lập tức giàu có nhất vùng, trở thành người giàu nhất địa phương. Đồng Quán cầm những thứ này, giống như chúng ta cầm một chiếc cốc giấy vậy, nói không cần là không cần ngay, có thể thấy trong nhà hắn ta có bao nhiêu tài sản, quân đội do hắn ta chỉ huy sao có thể không thất bại chứ?

Đồng Quán mang thân phận là Khu mật sứ phụ trách quân chính, vậy mà lại dám công khai tham ô quân phí, bớt xén lương thảo của quân đội, chẳng lẽ hắn ta không sợ bị tra ra để trị tội hay sao? Theo chế độ thời kỳ Bắc Tống, Tam nha là đơn vị trực tiếp chỉ huy quân đội, cũng là đơn vị chủ quản cấp trên của Khu mật sứ Đồng Quán. Vậy thống soái của Tam nha là ai? Tại sao ông ta lại không tra xét và trừng trị Đồng Quán?

Còn về thống soái của Tam nha, người này ai nấy đều vô cùng quen thuộc, trong "Thủy hử" cũng từng nhắc đến, ông ta chính là Cao Cầu. Cao Cầu là một tên gian thần, điểm này không cần phải nói nhiều, trong "Thủy hử" miêu tả hắn ta vừa gian vừa ác. Thế nhưng một kẻ xấu xa như vậy, ở trong "Lục tặc" của nhà Tống lại còn chưa xếp được vào hàng, có thể thấy dưới triều Tống Huy Tông có bao nhiêu kẻ xấu. Cao Cầu làm thế nào mà được hoàng đế để mắt tới? Là bởi vì hắn ta có một đôi chân đá bóng rất cừ.

Khi Tống Huy Tông làm Đoan Vương, có quan hệ rất tốt với phò mã Vương Tấn Khanh. Vương Tấn Khanh cũng chẳng phải người tốt lành gì, là một công tử lãng tử, tâm ý tương hợp với Đoan Vương. Những hành vi lãng tử của Tống Huy Tông khi làm Đoan Vương, có một số là do Vương Tấn Khanh dụ dỗ hắn ta làm. Vương Tấn Khanh với tư cách là phò mã của Thần Tông hoàng đế, cưới công chúa thôi chưa đủ, còn hết phòng này đến phòng khác cưới tiểu thiếp. Thần Tông hoàng đế cũng rất khoan dung độ lượng với hắn ta, nếu đặt vào tay các hoàng đế Minh Thanh, thì sớm đã rơi đầu từ lâu rồi. Có một lần Đoan Vương muốn chải tóc, không mang theo dao cạo, bèn mượn của Vương Tấn Khanh. Đoan Vương phát hiện kiểu dáng và tay nghề dao cạo của Vương Tấn Khanh vô cùng tinh xảo, liền nói thứ này tốt quá, có thể tặng cho ta không? Vương Tấn Khanh nói ta vừa vặn mới làm một bộ, lát nữa sẽ phái người đưa tới cho ngài. Vương Tấn Khanh đã phái ai đưa đi? Chính là Cao Cầu.

Cao Cầu đến phủ Đoan Vương, vừa vặn đụng phải Đoan Vương đang chơi Cúc cử. Cúc chính là bóng đá thời cổ đại, cách chơi tương tự như đá cầu của chúng ta ngày nay, có rất nhiều hoa văn, phải dùng kỹ thuật, không phải là trò chơi va chạm thể lực kiểu đó. Vương gia đang đá bóng, đương nhiên không thể tiến lên làm phiền, thế là Cao Cầu liền đứng ở bên cạnh xem, hễ Đoan Vương đá được một pha đặc sắc, hắn ta liền liên tục gọi hay. Đoan Vương nhìn thấy, người này là một bậc kỳ tài đây nha, bằng không sao lại biết hô hay ở chỗ nào chứ? Thế là liền hỏi Cao Cầu, ngươi cũng biết chơi Cúc cử ư? Cao Cầu đáp biết sơ qua một chút. Đoan Vương nói, vậy ngươi đá cho ta xem đi. Cao Cầu nói không dám múa rìu qua mắt thợ. Đoan Vương nói, không sao không sao, ngươi cứ đá đi. Cao Cầu đá một cước này, Đoan Vương liền xem đến ngẩn người, người này không những biết, mà còn đá cực kỳ cừ, quả thực chính là nhân vật cấp siêu sao. Đoan Vương lập tức phái người truyền lời cho Vương Tấn Khanh, nói người này ta muốn rồi, dao cạo và người đưa dao cạo ta đều giữ lại cả. Ngoài ra, Cao Cầu người này tướng mạo khá tuấn tú, là một tiểu sinh xinh đẹp, điểm này cũng rất được Đoan Vương yêu thích. Về sau Đoan Vương lên ngôi thiên tử, Cao Cầu liền làm đến Tiết độ sứ, sau đó quan tới Thái úy, là cấp bậc cao nhất của võ tướng. Nhìn thấy Cao Cầu làm quan lớn, đám người những năm đầu chơi cùng Tống Huy Tông vô cùng ấm ức, nói chúng ta đều là những kẻ tòng long, dựa vào đâu mà hắn ta có thể làm quan to thế nhở? Huy Tông hoàng đế vậy mà lại nói, phong các ngươi làm quan á? Các ngươi mọc được một đôi chân dùng tốt đến thế cơ à? Cho nên, Cao Cầu chính là dựa vào một cước đá bóng cực cừ mà nhận được sự sủng ái của hoàng đế, hơn nữa hơn hai mươi năm qua kinh lịch khắp Tam nha, nắm giữ quyền chỉ huy trực tiếp quân đội nhà Tống.

Cao Cầu vốn xuất thân là kẻ vô lại nơi thị tứ, nhưng lại dựa vào sự sủng ái của Tống Huy Tông, nắm giữ đại quyền quân sự quốc gia dài đằng đẵng hơn hai mươi năm, cho nên dưới trướng hắn ta xuất hiện kẻ bớt xén quân phí như Đồng Quán cũng là điều không có gì lấy làm lạ. Thế nhưng quân đội Bắc Tống thường xuyên đánh thua trận, chỉ là vì sự hủ bại của các sĩ quan cấp trên hay sao? Rốt cuộc nguyên nhân cốt lõi nào đã dẫn đến việc quân đội Bắc Tống yếu ớt không chịu nổi một đòn như vậy?

Trung Quốc trước thời nhà Đường, nói theo nghĩa nghiêm ngặt, thì không có quân nhân chuyên nghiệp. Binh lính chính là nông dân, nông dân làm lính đánh trận là nghĩa vụ. Đặc biệt là thời kỳ nhà Hán, Ngụy Tấn Nam Bắc triều, binh lính ngay cả quân trang vũ khí cũng đều phải tự chuẩn bị. Chúng ta xem "Mộc Lan từ", Hoa Mộc Lan thay cha tòng quân, trước tiên phải "chợ Đông mua ngựa chiến, chợ Tây mua yên cương, chợ Nam mua dây cương, chợ Bắc mua roi dài". Bởi vì khi đó không có quân nhân chuyên nghiệp, cái gì cũng phải tự chuẩn bị. Sau nhà Đường, Trung Quốc mới bắt đầu thực hiện chế độ mộ binh chính quy, mới bắt đầu có quân nhân chuyên nghiệp, bách tính có thể thông qua việc đi lính để kiếm tiền nuôi gia đình. Nhà Tống mặc dù cũng thực hiện chế độ mộ binh, nhưng Tống Thái Tổ cho rằng, mục đích của mộ binh là để cho bách tính một miếng cơm ăn, để bọn họ không nổi phản, chứ không phải để chống lại ngoại xâm. Nhà Tống hễ nơi nào gặp nạn đói, hoàng thượng liền phái người đến nơi đó mộ binh, cho nên mới có câu nói "Dựng cờ chiêu binh, tự khắc có kẻ ăn lương thảo". Khi đó mục đích đi lính của bách tính là để được ăn no bụng, chứ không phải là tận trung vì nước. Cho nên quân đội nhà Tống tuy đông người, nhưng lại thiếu sức chiến đấu, lâm trận hầu hết là bại, đào binh rất nhiều. Bởi vì quan trên bớt xén quân lương, làm lính rồi mà vẫn không được ăn no bụng. Binh lính sau khi đào ngũ bị bắt lại thì xử lý thế nào? Bắt về xong sẽ xăm chữ lên mặt, gọi là "kình diện", đây là một loại hình phạt đối với tội phạm và đào binh thời cổ đại. Danh tướng Bắc Tống Địch Thanh, xuất thân từ lính trán, cuối cùng quan đến Phó sứ Khu mật trên mặt ông ta có vết chữ bị xăm khi đi lính. Hoàng đế sau đó ban cho ông ta một loại thuốc, bảo ông ta xóa vết chữ đó đi, Địch Thanh không chịu, nói làm như vậy có thể khích lệ tướng sĩ, để bọn người hiểu rõ người bị xăm chữ trên mặt cũng có thể làm Phó sứ Khu mật. Nhưng mà, võ tướng thực sự dựa vào đao thật thương thật tranh giành công danh trên chiến trường, cao nhất cũng chỉ có thể đến vị trí này mà thôi. Nhạc Phi sau này cũng là Phó sứ Khu mật, Khu mật sứ thì bị Đồng Quán nắm giữ, đại tướng thực sự thông thường là không tài nào làm nổi.

Mục đích mộ binh của nhà Tống không phải để chống ngoại xâm, mà chỉ để bình định nội loạn, cho nên những người đến làm lính, chẳng qua chỉ vì kiếm một bát cơm ăn, hèn chi sức chiến đấu của quân Tống lại thấp kém như vậy. Mà Cao Cầu mang thân phận là thống soái cao nhất của quân Tống, lại đã lợi dụng quân đội để mưu lợi riêng cho bản thân như thế nào, càng làm trầm trọng thêm sự suy giảm sức chiến đấu của quân đội?

Cao Cầu vốn xuất thân là kẻ vô lại nơi thị tứ, hắn ta không chỉ chân dùng tốt, mà đầu óc cũng rất linh hoạt. Hắn ta chiêu binh chuyên chiêu những người có một sở trường, hoặc là biết đá bóng, hoặc là biết làm nghề thủ công, thực sự không có sở trường gì, có thể bỏ sức lực ra gánh vác việc nặng cũng được. Hắn ta nói với những binh lính này, các ngươi có thể không huấn luyện, có thể không làm việc công, nhưng phải phát huy sở trường của các ngươi ra, ai biết làm giày thì làm giày, ai biết làm đồ gốm thì làm đồ gốm. Cao Cầu đem những món đồ do binh lính làm ra bán đi, tiền thì thuộc về mình. Thế là toàn bộ doanh trại quân Tống, tám mươi vạn cấm quân đã biến thành những tiểu nhị làm thuê cho công ty họ Cao, hơn nữa còn không cần Thái úy Cao trả lương, tiền nuôi binh là do quốc gia cấp phát. Nhân viên phục vụ trong gia đình Đồng Quán, Cao Cầu cũng toàn là binh lính, có hơn ba nghìn người, bọn họ phục vụ việc riêng cho Khu mật sứ và Thái úy Cao, quét nhà vệ sinh, làm cảnh vệ, đi mua sắm đồ đạc, toàn làm những việc này.

Nhà Tống trọng văn khinh võ, địa vị của võ tướng rất thấp, cho nên mọi người thường nói trai tốt không đi lính, sắt tốt không đóng đinh. Trong "Thủy hử", Lâm Xung là giáo đầu của tám mươi vạn cấm quân, mọi người sẽ nghĩ, đường đường là giáo đầu của tám mươi vạn cấm quân tại sao lại bị Cao Cầu bức hại? Trên thực tế, Lâm Xung không phải là tổng giáo đầu võ thuật của tám mươi vạn cấm quân. Tám mươi vạn cấm quân có bao nhiêu giáo đầu? Hơn năm nghìn người. Lâm Xung chỉ là một trong số hơn năm nghìn giáo đầu mà thôi. Sau đó chẳng phải vẫn còn Hồng giáo đầu sao? Trang viện của Sái Tiến chẳng phải cũng nuôi rất nhiều giáo đầu sao? Trong hơn năm nghìn giáo đầu, chức vị Đô chỉ huy sứ là cao nhất, cũng mới vừa chính ngũ phẩm. Dưới Đô chỉ huy sứ là Chỉ huy sứ, tiếp theo là Đô Ngu Hầu, Ngu Hầu, Đô giáo đầu, Giáo đầu. Giáo đầu là Tòng bát phẩm hạ, theo cách gọi ngày nay của chúng ta, chính là cán bộ cấp liên đoàn.

Trong công ty họ Cao, muốn dựa vào tài năng của bản thân để được thăng chức là điều không thể. Muốn thăng chức, chỉ có thể dựa vào hối lộ. Tất cả các tước vị quan chức đều được niêm yết giá rõ ràng, Chỉ huy sứ một giá, Ngu Hầu một giá khác. Tiền mua quan bỏ ra rồi, thì phải tìm cách kiếm lại, kiếm từ trên người ai đây? Đương nhiên là kiếm từ trên người binh lính rồi. Những sĩ quan này, không ngoại lệ đều sẽ sử dụng ba chiêu kiếm tiền. Chiêu thứ nhất là khai khống số người. Bức đội rõ ràng là bốn nghìn người, thế nhưng lại lãnh quân lương của bảy nghìn người từ triều đình, ba nghìn suất trống đó liền bỏ vào túi của chính mình. Quân đội nhà Tống, hễ xuất binh là nói có bao nhiêu vạn nhân mã, nghe thì có vẻ hù dọa người, thực ra đều là con số trên giấy, là con số dùng để lãnh quân lương. Mệnh danh xuất binh bảy nghìn, trên thực tế có lẽ chỉ có bốn nghìn, lại đào ngũ thêm hai nghìn, cuối cùng số còn lại chỉ có hai nghìn người. Chiêu thứ hai chính là uống máu binh. Quân lương lãnh từ triều đình, ngoại trừ phần chui vào túi của sĩ quan, quân lương của bốn nghìn người còn lại sẽ được phát đủ cho binh lính không? Không đâu, vẫn sẽ bị bớt xén theo một tỷ lệ nhất định. Chiêu thứ ba chính là như đã nói ở trước, bắt binh lính làm lao dịch miễn phí cho thống soái, làm các loại dịch vụ trong nhà thống soái. Quân đội thế này liệu còn có sức chiến đấu hay không, có thể tưởng tượng được rồi.

Tục ngữ có câu: Thượng lương bất chính hạ lương ngoai (Trên không ngay thẳng dưới méo mó). Đồng Quán dám công khai tham ô quân phí, bớt xén quân lương, chính là vì có một vị thống soái như Cao Cầu ở bên trên. Thế thì quân đội kiểu này lúc đánh trận sẽ biến thành dạng gì?

Binh lính quân Tống, kỵ mã thì người ngã ngựa, giắn tên thì tên rơi xuống đất. Kỵ binh cưỡi lên ngựa chiến, chỉ có thể ôm lấy cổ ngựa, ngựa vừa kêu, tay liền buông lỏng, cả người liền ngã xuống. Bắn tên chưa nói đến việc có bắn trúng hay không, binh lính ngay cả cung còn giương không nổi, còn chưa bắn đến gần bia ngắm, tên đã rơi xuống trước rồi. Quân Tống ngày thường không thao luyện, suốt ngày làm đồ thủ công mỹ nghệ cho Thái úy kiếm tiền, người và ngựa thế này mà đụng phải quân đội hung hãn như sói như hổ của Kim Liêu, không đại bại mới là chuyện lạ! Những hôn quân nịnh thần này chìm đắm trong tửu sắc trong một khúc ca thanh bình tự cảm thấy vô cùng tốt đẹp, đế quốc nhà Tống vốn dĩ chất phác tiết kiệm, dưới sự dẫn dắt của những kẻ gian tướng, gian thần, gian hoạn này, từng bước từng bước đi tới xa hoa, cho đến cả đi tới diệt vong.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.