Lưỡng Tống Phong Vân

Lượt đọc: 125 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Bài 13: Ngô Giới Giữ Thục

❊ ❊ ❊

Quân Kim lại một lần nữa từ khu vực Xuyên - Thiểm tấn công Nam Tống. Tống Kh고 Tông mệnh văn thần Trương Tuấn thống binh kháng Kim. Thế nhưng, Trương Tuấn và tướng thủ thành ở Tây Bắc là Khúc Đoan lại xảy ra mâu thuẫn, dẫn đến việc tướng soái bất hòa. Trong khi đó, võ tướng Ngô Giới vì vốn đã có mâu thuẫn với Khúc Đoan nên đã nhân cơ hội này thêm dầu vào lửa, mượn đao giết người, hiến kế cho Trương Tuấn hại chết Khúc Đoan. Trong trận Phú Bình, Trương Tuấn đại bại, quân Kim tiến sát Tứ Xuyên, khiến Trương Tuấn bị giáng chức. Vậy Ngô Giới rốt cuộc là một người như thế nào? Sau thất bại ở trận Phú Bình, quân Kim lại liên tiếp phát động trận Hòa Thượng Nguyên, trận Nhiễu Phong Quan và trận Tiên Nhân Quan với mưu đồ chiếm đoạt vùng Thức. Lúc này, Trương Tuấn đã bị giáng chức, trọng trách ngăn chặn quân Kim tiến vào Xuyên vì thế mà rơi lên đôi vai của Ngô Giới. Thế nhưng, khi đó dưới tay Ngô Giới chỉ còn lại hơn một ngàn tàn binh bại tướng, lấy ít địch nhiều. Vậy Ngô Giới đã sử dụng một thứ vũ khí đặc biệt nào để chống lại những đợt tấn công cuồng phong bão táp dữ dội của thiết kỵ Kim quốc?

Ở bài giảng trước, chúng ta đã nói về đại chiến Phú Bình giữa Tống và Kim, quân Tống đại bại. Vốn dĩ Trương Tuấn có ý định trọng dụng Khúc Đoan, kết quả vì Ngô Giới hiến kế mà Khúc Đoan phải chịu chết oan, nhà Tống tự chặt đứt trường thành của mình. Ngô Giới là một người mà ở bản thân ông thể hiện một mặt tính cách rất phức tạp. Vào đầu thời Nam Tống, triều Tống có cái gọi là "Trung hưng tứ tướng", gồm Nhạc Phi, Hàn Thế Trung, Trương Tuấn và Lưu Quang Thế. Tên tuổi của Ngô Giới không nằm trong số Trung hưng tứ tướng này. Thế nhưng, nếu bàn về võ công, Ngô Giới vượt xa Hàn Thế Trung, Lưu Quang Thế và Trương Tuấn, có lẽ kẻ tám lạng người nửa cân với Nhạc Phi. Cơ bản thì chiến trận Tống - Kim chia làm hai chiến trường lớn là Quan Thiểm và Trung Nguyên. Về Trung Nguyên, sau này chúng ta sẽ nói đến, đó là sân khấu biểu diễn của Nhạc Phi; còn Quan Thiểm chính là sân khấu biểu diễn của anh em họ Ngô. Ngô Giới và em trai ông là Ngô Lân; nhà họ Ngô có ba đời giữ Tứ Xuyên cho nhà Tống, kéo dài mãi cho đến đời cháu của ông. Bàn về võ công, Ngô Giới tuyệt đối phải có tên trong Trung hưng tứ tướng, nhưng không hiểu sao lại không được tính vào. Thực ra trong bốn tướng ấy, những người như Trương Tuấn chưa chắc đã có bao nhiêu võ công, chỉ là ông ta cậy thế nắm binh lực lớn trong tay, quân đội đông; Lưu Quang Thế lại là một vị tướng chuồn nổi tiếng, tức là đánh trận chỉ biết chạy trốn, không hiểu sao ông ta cũng có tên trong Trung hưng tứ tướng. Ngô Giới tuyệt đối nên được đưa vào. Ngô Giới thực ra là một nhân vật rất đáng được khắc họa đậm nét trong lịch sử nhà Tống, trong lịch sử chiến tranh cổ đại Trung Quốc và lịch sử danh tướng cổ đại Trung Quốc. Sách sử ghi chép rằng, Ngô Giới "thuở nhỏ trầm nghị có chí tiết, am hiểu binh sự, giỏi cưỡi ngựa bắn cung, đọc sách hiểu được đại nghĩa" (trích "Tống sử - Ngô Giới truyện"). Ngay từ nhỏ đã trầm nghị, có chí hướng và tiết tháo, am hiểu binh pháp, biết cách thống soái quân đội, hiểu rõ chuyện hành quân đánh trận, lại giỏi cưỡi ngựa bắn cung. Chúng ta có thể thấy, võ tướng thời cổ đại coi trọng nhất chính là kungfu trên lưng ngựa, cưỡi ngựa bắn cung, chứ không phải giống như chúng ta xem trong một số bộ phim hay các đại hiệp bay lượn trên mái nhà. Võ tướng không coi trọng điều đó, cho nên khi võ tướng thi võ cử, bạn phải kéo nổi cung cứng bao nhiêu thạch, bắn cung trúng mấy phát, nhấc nổi tạ đá bao nhiêu cân, kỹ thuật cưỡi ngựa ra sao, đó mới là những điều rất quan trọng. Bạn nói lên ngựa rồi thì võ nghệ thế nào? Thực ra trong chiến đấu trên lưng ngựa thời cổ đại Trung Quốc, hai bên vừa giáp mặt là phân định thắng thua ngay trong một hiệp, hoàn toàn không giống như trong tiểu thuyết bình thư nói rằng ngươi đại chiến với ta ba trăm hiệp, đánh thế thì mệt cũng chết rồi. Cho nên, thuần thục cung mã mới là quan trọng nhất. Thêm vào đó, đọc sách hiểu đại nghĩa, văn võ song toàn, Ngô Giới chính là một vị tướng điển hình văn võ song toàn như vậy. Khi còn trẻ, ông đã gia nhập Tây quân - quân đội khu vực Tây Bắc của Bắc Tống, đánh nhau với Tây Hạ, nhiều lần lập chiến công. Sau đó, ông dẹp cướp lớn ở Hà Bắc, dẹp Phương Lạp. Tính công lao thì trong các tướng lĩnh ở Thiểm Tây, ông xếp trong top 10. Sau sự kiện Tĩnh Khang, ông chiến đấu với quân Kim ở đây và cũng giành được rất nhiều chiến tích. Phải nói rằng trong chiến tranh, ông đã tôi luyện và làm cho bản thân lớn mạnh hơn, trưởng thành hơn. Cho nên, sau thất bại trong trận Phú Bình, Trương Tuấn sau đó đã bị giáng chức. Trọng trách chiến đấu, trọng trách thống soái ở vùng Thiểm Tây, Xuyên Thiểm đã rơi lên đôi vai của Ngô Giới. Ngô Giới dẫn quân rút về cố thủ ở Hòa Thượng Nguyên. Nơi này vốn không có hiểm trở để mà dựa vào, Ngô Giới bèn cho đắp tường đất, tức là các pháo đài đất, dựng hàng rào, lập rào chắn để phòng thủ, tích trữ lương thực để chuẩn bị tử chiến đến cùng với quân Kim tại đây. Thế nhưng, có người đã khuyên Ngô Giới rằng, nơi này không có hiểm trở để nương tựa, là vùng đất chết, nếu chúng ta cứ tiếp tục cố thủ ở đây thì sẽ chẳng có kết quả tốt đẹp gì, chi bằng rút về bảo vệ Hán Trung để bảo toàn vùng Thức. Ngô Giới bèn đáp: "Ta thủ nơi này chính là để bảo vệ Thức. Hòa Thượng Nguyên mà không giữ, nếu ta rút về thủ Hán Trung, vậy thì ở giữa giữ không được, chỉ có thể rút về Tứ Xuyên. Cứ từng bước rút lui như thế này, thì sẽ rút đến bao giờ? Cho nên, ta thủ nơi này chính là để bảo vệ Thức. Ta ở đây, giặc Kim tuyệt đối không dám vượt qua ta nửa bước." Ông chỉ có vài ngàn tàn binh bại tướng ấy mà kiên quyết cố thủ Hòa Thượng Nguyên. Khi đó, Ngô Giới phải đối mặt với tình thế như thế nào?

Sau thất bại trong trận Phú Bình, Hòa Thượng Nguyên trở thành tuyến phòng thủ trọng yếu nhất của Nam Tống nhằm ngăn chặn quân Kim tiến vào Xuyên. Thế nhưng đối với vị đại tướng trấn thủ nơi này là Ngô Giới, Hòa Thượng Nguyên vừa không có hiểm trở để dựa vào, lại vừa không có viện binh. Hơn một ngàn tàn binh bại tướng dưới quyền Ngô Giới làm sao có thể chống lại thiết kỵ Kim quốc đang ào ạt kéo tới đây?

Ban đầu, người Kim không hề coi Ngô Giới ra gì, cho rằng đó chỉ là vài ngàn tàn binh bại tướng mà thôi, lẽ nào lại chặn được thiết kỵ bách chiến bách thắng của đại Kim ta hay sao? Hơn nữa địa hình nơi này lại thích hợp cho kỵ binh tung hoành xông pha. Cho nên, hai vị tướng phụ tá của quân Kim đã chia binh làm hai đường tiến đánh Hòa Thượng Nguyên. Nào ngờ Ngô Giới lại ứng phó bằng cách: Mặc kệ các ngươi đi mấy đường, ta chỉ dùng một đường để đánh, tập trung binh lực ưu thế, tiêu diệt từng bộ phận kẻ địch. Đầu tiên, Ngô Giới đánh vào một cánh quân Kim. Khi đánh, ông cũng cực kỳ biết cách dụng binh. Nếu mấy ngàn người của ta cùng lúc liều mạng với quân Kim, họ sẽ quá mệt mỏi. Đánh trận kiểu này đôi khi từ sáng sớm đánh đến trưa, đánh đến chiều, rồi tới tối mà cơm nước chẳng được hạt nào, quá mệt mỏi. Phải làm sao đây? Chia làm nhiều đội, luân phiên xuất chiến. Ví dụ như ta chia làm mười đội, năm đội xuất chiến, năm đội còn lại nghỉ ngơi, làm lực lượng dự bị đứng ngoài sân, chúng ta dựng nồi nấu cơm, uống rượu, ăn thịt, đằng nào thì người dân cũng mang lương thực tới làm quân dự. Thấy hai bên dần giằng co, quân ta dần rơi vào thế yếu, liền thu binh, toán đang dưỡng sức khỏe xông lên, luân phiên xuất trận. Người Kim chưa từng thấy kiểu đánh trận này bao giờ, nào có chuyện làm ăn thế này? Thấy quân Tống ít người, ta ào một phát xông lên cả lượt, nào ngờ đối phương phía sau vẫn còn lực lượng dự bị. Cứ như vậy, một cánh quân Kim đã bị đánh bại. Cánh quân Kim thứ hai lúc ấy từ xa lặn lội tới để phối hợp, kết quả là chưa kịp đến chiến trường, khi đang vất vả tấn công mà không hạ được, thì Ngô Giới ở cánh quân bên kia đã đánh thắng rồi, liền lập tức phi ngựa đến chi viện cho cánh này. Cánh quân Kim thứ hai cũng bị đánh cho đại bại. Mưu đồ bao vây Hòa Thượng Nguyên của hai cánh quân Kim phá sản, khiến người Kim vô cùng chấn động, không ngờ giao chiến với Ngô Giới trận này lại thua thảm hại đến vậy. Cho nên người Kim vô cùng tức giận, xem ra Ngô Giới này không dễ đối phó chút nào. Không dễ đối phó thì phải làm sao? Tướng phụ tá không ăn thua rồi, chủ tướng phải xuất mã thôi. Hoàn Nhan Ngột Thuật tự mình thống lĩnh đại quân mười vạn người kéo đến. Ngươi chẳng phải chỉ có vài ngàn tàn binh bại tướng thôi sao, ta mang đại quân mười vạn đến! Tất nhiên, con số mười vạn cũng có thể chỉ là con số phóng đại. Người xưa nói ta thống lĩnh bao nhiêu vạn đại quân, tuyệt đối không thể tin được. Giống như trong "Tam quốc diễn nghĩa" nói Tào Tháo dẫn tám mươi ba vạn đại quân xuống phía Nam, trong khi toàn quốc chỉ có bảy triệu dân, ông ta dẫn tám mươi ba vạn đại quân, mà trận Quan Độ Viên Thiệu còn tiêu diệt bảy mươi vạn người rồi, thế thì Trung Quốc chẳng còn ai nữa à? Có lẽ trong sử sách ghi chép thì chỉ có khoảng mười vạn người thôi, nhưng ra ngoài thì có thể khoác lác con số lên. Hơn nữa, chiến tranh thời cổ đại nếu muốn dùng kế nghi binh thì cực kỳ dễ dàng. Đánh trận ngày nay thì càng giấu kỹ càng tốt, còn đánh trận thời đó thì càng trương phô càng hay. Nếu ta muốn dọa ngươi, mỗi binh sĩ cầm một cây cờ, nhìn từ xa cờ xí như rừng, ngươi sẽ tưởng ta có bao nhiêu là quân. Mỗi người cầm một cây, sau lưng cắm một cây, chúng ta xem trên sân khấu kịch, võ tướng sau lưng cắm bốn cây cờ, tất nhiên cái đó hơi khoa trương một chút, cắm một cây thì có thật. Sau lưng cắm một cây cờ soái, ai nấy đều làm vậy, xuất hiện ra là bát ngát không thấy bờ bến, khiến người ta phải khiếp sợ. Hoàn Nhan Ngột Thuật dẫn mười vạn đại quân tới sông Vị Thủy, làm cầu phao, quân Kim vượt sông, doanh trại liên tiếp kéo dài mười dặm, chuẩn bị quyết chiến một trận sống mái với quân Tống.

Để thông suốt cánh cửa tiến vào Xuyên, quân Kim phái chủ tướng Kim Ngột Thuật dẫn mười vạn quân Kim, thề chết cũng phải chiếm cho bằng được Hòa Thượng Nguyên. Đối mặt với thiết kỵ Kim quốc đang ào ạt kéo đến, Ngô Giới tung ra chiêu bài sát thủ, sử dụng một loại vũ khí đặc biệt chuyên để đối phó với kỵ binh Kim quốc. Vậy thì thứ vũ khí bí mật đó rốt cuộc là gì?

Trong quân khí của quân Tống có một thứ đối phó với kỵ binh là hiệu quả nhất, đó là gì? Xuyên tử nỏ. Xuyên tử nỏ lợi hại đến mức nào? Nó đặt song song năm mũi tên, mỗi mũi tên dài tới vài mét, đầu mũi tên chính là một cây giáo, có lẽ còn rộng và lớn hơn cả đầu mâu giáo. Con người không thể nào kéo nổi, phải dùng tời để quay căng lên, sau đó bắn ra cùng lúc năm mũi tên. Năm mũi tên này bay đi, người lẫn ngựa đều nát vụn. Thứ đó vốn dĩ không phải dùng để bắn người, mà là để bắn tường thành, bắn các lỗ châu mai của thành thành. Nghe nói uy lực khủng khiếp đến mức nào ư? Ngươi nấp đằng sau tường thành bắn tên, ta dùng Xuyên tử nỏ bắn ngươi, có thể xuyên thủng tường thành, đóng đinh ngươi dính chặt vào tường thành luôn. Bạn thử nghĩ xem, thứ này có sức chiến đấu mạnh mẽ như vậy, nếu dùng để bắn người sống, bắn kỵ binh, thì dù bạn mặc bao nhiêu lớp áo giáp nặng có ích gì không? Một mũi tên bắn xuyên qua cả người lẫn ngựa ghim chặt xuống đất, có lẽ muốn rút ra cũng không nổi. Sức chiến đấu mạnh mẽ nhường ấy, người Kim nhìn thấy liền hiểu rằng Ngô Giới quả thực vô cùng khó đối phó. Ông ta không chủ động xuất chiến, cứ mãi dùng tên bắn bọn họ, phải làm sao đây? Ta cài binh kỳ binh, vòng ra phía sau để tấn công Ngô Giới. Ngô Giới sớm đã đoán được điểm này của quân Kim, quân phục kích do ông bố trí còn chưa kịp đến nơi thì đã xông ra giáp chiến, quân Kim lại thêm một trận đại bại. Quân Kim hễ thua là phải rút lui, bởi vì vào lúc này, quân đội Kim quốc đã không còn giống như quân đội Kim quốc trong đợt nam hạ của sự kiện Tĩnh Khang năm xưa nữa. Cùng với việc quân Kim nam hạ chiếm lĩnh rất nhiều khu vực Trung Nguyên, thành phần dân tộc trong quân đội Kim quốc cũng đã thay đổi. Vốn dĩ trong quân Kim người Nữ Chân đã không chiếm đa số, vẫn lấy binh sĩ Hán tộc làm chủ yếu, binh sĩ Hán tộc bao gồm cả binh sĩ Khiết Đạt, binh sĩ Bột Hải. Những binh sĩ đã Hán hóa từ lâu này không thể nào cứ dắt ngựa của mình, nhai thịt khô, uống sữa chua mà đánh trận với bạn được, cho nên họ phải có nguồn cung cấp lương thảo, có hậu cần tiếp tế. Cứ như thế sẽ dẫn đến kết quả gì?

Đó chính là ưu thế chiến tranh ban đầu của quân Kim không còn nữa. Ưu thế chi phí chiến tranh thấp của các ngươi đã không còn. Một khi ưu thế chi phí chiến tranh thấp không còn nữa, thì điểm yếu của cả hai bên đều bị đối phương nắm thóp. Nếu ta cắt đứt tiếp tế của ngươi, bóp nghẹt tuyến lương thảo của ngươi, ngươi sẽ tự thua mà chẳng cần đánh. Cho nên Ngô Giới phái người tập kích quân Kim, muốn bóp nghẹt tuyến lương thảo của quân Kim. Quân Kim rối loạn cả lên, tuyến lương thảo bị bóp nghẹt, hoảng loạn tột cùng. Sau đó họ bố trí vòng vây, kiên cố phòng thủ, chống chọi cho đến trời tối, bởi vì thời đó không có thiết bị nhìn đêm, thông thường hễ trời tối là hai bên chẳng nhìn thấy ai vào với ai nữa, đành phải đánh chiêng thu binh, đợi trời sáng đánh tiếp. Khó khăn lắm mới chống chọi đến được trời tối, quân Kim được thở phào nhẹ nhõm. Đánh trnah suốt cả một ngày, thể lực tiêu hao quá lớn, nước miếng dính răng còn chẳng có, tranh thủ nghỉ ngơi một chút. Nào ngờ Ngô Giới lại phát động tập kích ban đêm vào doanh trại quân Kim. Ta chính là dám đánh đêm, địa hình nơi này ta quen thuộc, có lẽ còn có người dân dẫn đường, nơi này ta quen thuộc, ta dám đánh đêm, tung quân tứ phía đánh cho quân Kim đại bại thua chạy. Hoàn Nhan Ngột Thuật hòng muốn trốn chạy, sợ bị người ta nhận ra thì phải làm sao? Ông ta rút đao bên người ra, tự cắt đứt râu của mình. Chúng ta thấy người Trung Quốc cổ đại đặc biệt nhấn mạnh "thân thể da tóc, cha mẹ trao cho", nam giới hễ đến tuổi trưởng thành là bắt buộc phải để râu. Không có râu thì là thái giám, cho nên ông ta nhất định phải để râu. Vì vậy, nếu nói về sự sỉ nhục lớn nhất đối với một con người, đó là bạn nhổ râu của ông ta, hoặc đốt cháy nó, đó là sự sỉ nhục tuyệt đối đối với một người, ngươi sẽ phải liều mạng với kẻ đó đến cùng. Hoàn Nhan Ngột Thuật lúc đó vì để giữ tính mạng, đành tự tay cắt râu của mình rồi mới tháo chạy. Trận Hòa Thượng Nguyên, Ngô Giới đại thắng toàn tập, trận này coi như đã giữ vững được nơi này. Dùng mấy ngàn quân đánh bại lực lượng tự xưng là mười vạn đại quân của Hoàn Nhan Ngột Thuật. Thế nhưng, trận chiến này giành được thắng lợi to lớn, sau khi chiến thắng, người Kim không cam lòng muốn quay lại làm ván mới, thế là trận Nhiễu Phong Quan bùng nổ.

Người Kim không cam tâm trước thất bại thảm hại ở Hòa Thượng Nguyên, thế là phái lại một viên đại tướng mới đến thay thế Kim Ngột Thuật tiếp tục tác chiến chống Tống. Người này chính là nhân vật được mệnh danh là "Khốc khóc lang quân" Tát Lợi Hợp. Ông ta từng là kẻ bại trận dưới tay Ngô Giới, nhưng lần này Tát Lợi Hợp vì để rửa sạch cái tiếng xấu "Khốc khóc lang quân" đã nghĩ mưu tung hỏa mù mê hoặc Ngô Giới, mưu đồ né tránh Hòa Thượng Nguyên, từ Nhiễu Phong Quan - nơi phòng thủ yếu kém của quân Tống để tiến vào Xuyên. Vậy Ngô Giới có rơi vào tròng của Tát Lợi Hợp hay không?

Nào ngờ Ngô Giới không hề mắc mưu của hắn, tự mình thống soái chủ lực ngày chạy ba trăm dặm, một ngày chạy ba trăm dặm đến chiến trường Nhiễu Phong Quan. Ngô Giới quá lợi hại! Sau khi đến nơi này, ông bèn cử sứ giả mang thư tới cho Tát Lợi Hợp. Ông không giống như Trương Tuấn hẹn với ngươi ngày nào đánh trận, cách đó quá ngây thơ. Lúc Ngô Giới phái người đưa thư, còn mang theo mấy giỏ quýt lớn gửi tặng Tát Lợi Hợp, đồng thời đính kèm một bức thư: "Đại quân từ xa đến, mang thứ này để giải khát đôi chút". Ngươi đến một chuyến không dễ dàng gì, cho ngươi mấy quả quýt ăn, đây là đặc sản Tứ Xuyên của chúng ta, dùng để giải khát đôi chút. "Hôm nay quyết chiến, mỗi người trung thành với nhiệm vụ của mình" (trích "Tục tư trị thông giám"). Bạn xem phong thái của Ngô Giới này, ngươi đến ta cho ngươi quýt ăn, việc ngươi làm hôm nay, hai chúng ta mỗi người vì một chủ, mỗi người trung thành với nhiệm vụ của mình. Cho nên vừa mang quýt tới, Tát Lợi Hợp hồn phi phách tán, tay chống gậy xuống đất, dùng gậy đập xuống đất: "Ngô Giới sao lại có thể đến nhanh như vậy? Chuyện này không thể nào, không nên như vậy chứ!" Chiến thuật tâm lý này của Ngô Giới được chơi rất thành công. Ta tặng ngươi mấy giỏ quýt mà dọa Tát Lợi Hợp sợ đến mất mật. Sao hắn có thể cách mấy trăm dặm mà mang quýt đến cho ta được chứ? Tát Lợi Hợp, trận đánh còn chưa bắt đầu mà khí thế của quân Kim đã thọt đi một khúc rồi. Lúc này Tát Lợi Hợp, để rửa sạch sự sỉ nhục "Khốc khóc lang quân" của mình, hắn cũng liều mạng, bất chấp tất cả. Khi tấn công Nhiễu Phong Quan, hắn đánh thế nào? Một người xông lên trước, hai người đẩy theo sau. Một người tấn công, hai người đi theo phía sau, người đằng trước chết thì người đằng sau giẫm lên thi thể đồng đội mà xông lên, giẫm lên thây người để tiến lên, bất chấp mọi cái giá phải trả, ta không cần biết con số thương vong, ta chỉ cần Nhiễu Phong Quan, lấy đầu Ngô Giới chính là nhiệm vụ hàng đầu của ta.

Cho nên quân Kim bắt đầu mãnh liệt tấn công. Ngô Giới tự mình lên thành chỉ huy, tay chống chiến đao, đứng trên lầu thành chỉ huy chiến đấu. Vạn nỗ tề phát, vô cùng nguy hiểm, tên bay vù vù trên đỉnh đầu, sạt qua bên tai, vậy mà Ngô Giới vẫn đứng sừng sững bất động. Chủ tướng đã có tâm trí phải chết, thì binh lính chẳng có chút niệm tưởng ham sống nào. Chỉ huy đi đánh trận, khẩu hiệu nào là đáng hô nhất? Chính là "Theo ta xông lên!". Cấm kỵ nhất chính là hô "Mau xông lên cho tao!". Có thể hô câu này á? Bảo mày xông lên, thế còn mày thì sao? Phải là "Theo ta xông lên!", ta phải làm gương cho binh lính. Chúng ta thấy các danh tướng đều như vậy. Ngô Giới chống đao đứng đó không sợ, vậy thì các ngươi sợ cái gì? Quân Tống lại bắt đầu giương cung cứng nỏ mạnh bắn vào quân Kim. Nơi đó dẫu sao cũng là thành trên núi, thành trên núi bậc thang, có đầy đủ các trang thiết bị phòng thủ, lấy vật liệu ngay tại chỗ, đá trên núi thì cứ đẩy xuống đi, đẩy xuống sườn dốc là có thể nghiền nát quân Kim thành tương thịt rồi. Ngô Giới từ trước cũng đã chuẩn bị sẵn, ta có thể làm những đống cỏ rơm, dùng cỏ chất thành đống. Chất thành đống để làm gì? Bện thành quả cầu tròn, hễ đánh trận là châm lửa rồi đẩy lăn xuống núi. Thứ này phòng thủ thành trên núi là hiệu quả nhất, không thể tránh nổi. Một quả cầu lửa to đùng lao thẳng về phía ngươi, bạn thử nghĩ phản ứng thứ năm của ngươi là gì? Ngươi chạy nhanh bằng nó được sao? Đá lớn thì ngươi còn né được, chứ thứ này lửa văng tứ tung, quân phục của người Kim chủ yếu làm bằng da thú, dính lửa là bén ngay. Cho nên quân Kim nhìn thấy thế thì há hốc mồm, chưa từng thấy kiểu đánh trận này bao giờ! Các ngươi có bản lĩnh thì xuống đây, hai bên dàn trận đối đầu, đường hoàng quang minh chính đại chứ! Các ngươi chơi trò gì thế này, trong binh thư có dạy đâu! Thế là quân Kim đại bại. Quân Kim đại bại, Tát Lợi Hợp liền liều mạng, ta đông người ta không sợ chết. Tát Lợi Hợp cũng tự mình xông lên tuyến đầu chỉ huy, thế là quân Kim liều chết cuồng công sáu ngày đêm, thi thể chất thành núi, thi thể chất cao như núi mà vẫn không chịu lùi bước. Ngô Giới thấy cứ kéo dài thế này không ổn, quả cầu lửa của ta sắp dùng hết rồi, đá lớn có thể nhặt được cũng sắp hết rồi, cung tên cũng sắp bắn sạch rồi. Hắn cứ liều mạng với ta thế này, hắn không coi con người ra gì, còn ta thì không được. Cứ tiêu hao thế này với hắn thì dù binh pháp của ngươi có cao cường đến đâu đi nữa, người xưa có câu: "Giết địch một vạn, tự tổn ba ngàn", cứ tiêu hao thế này thì không ổn đâu. Phải làm sao đây?

Trận Nhiễu Phong Quan, quân Kim dốc hết toàn lực, thề chết cũng phải thắng trận này. Ngô Giới tuy dẫn dắt bộ hạ ngoan cường chống trả, nhưng rốt cuộc sức người có hạn, lấy ít địch nhiều, thực sự khó lòng chống đỡ được những đợt tấn công cuồng loạn của quân Kim. Quân Tống lúc này đã mệt mỏi vì người lẫn ngựa, đạn dược lương thực cạn kiệt, lâm vào cảnh tuyệt đường sống. Vậy trong tình huống này, Ngô Giới sẽ nghĩ ra cách gì để đối phó?

Ngô Giới tung chiêu: Chiêu mộ đội cảm tử, thưởng bạc một ngàn lạng, xuống núi giết giặc. Hơn nữa, khi Ngô Giới chiêu mộ đội cảm tử, ông có nguyên tắc: Những ai có cả cha và anh em cùng ở trong quân ngũ, thì người cha ở lại, con trai quay về; còn nếu là anh em trong quân, người nào chưa kết hôn thì quay về, thông thường là em trai chưa kết hôn thì cho em trai quay về. Ta không cần, ta chỉ chiêu mộ những người đã kết hôn và có con rồi. Kết quả là đội cảm tử chiêu mộ được thường là cha con anh em cùng ở bên nhau. "Chúng tôi không về, chúng tôi nguyện theo tướng quân giết giặc, chết không oán hận, không sao cả, không có hậu đại cũng chẳng sao, miễn là triều đại đại chúng Đại Tống có thể được bảo toàn, chúng tôi tự có thế hệ sau tiếp nối, cho nên chúng tôi không sợ!". Ngô Giới vô cùng cảm động, mở rương bạc, khuân bạc thưởng cho binh sĩ. Binh sĩ cười lớn: "Tính mạng còn chẳng cần, cần số bạc này làm gì hỡi tướng quân, ngài cứ giữ lấy đi, sau này còn phải dùng đến!". Kết quả là đội cảm tử chỉnh tề trang bị xuất phát, chuẩn bị chiến đấu một trận là thắng lợi. Đáng tiếc là có một tiểu tốt trong quân của Ngô Giới phạm tội, hạ cấp sĩ quan phạm tội, theo luật đáng chém đầu. Kết quả là tiểu tốt này nhân lúc canh gác không nghiêm, đúng lúc đang chiêu mộ đội cảm tử, đang làm lễ thề uống rượu xuất chinh, hắn nhân lúc canh gác lỏng lẻo bèn trốn xuống núi đầu hàng quân Kim, đem toàn bộ hư thực trong sự bố trí của quân Tống khai ra hết cho quân Kim. Cứ như thế, quân Kim bèn theo con đường nhỏ đó trèo lên. Con đường nhỏ này ít người biết đến, quân Tống có lẽ còn chẳng bố trí phòng thủ ở đó. Vốn dĩ quân Tống có ít người, họ hoàn toàn phải dựa vào địa thế cao hiểm trở, chiếm vị thế cao đánh xuống thấp mới có thể thủ vững được. Giờ đây thiên hiểm đã mất, quân Kim từ trên trời giáng xuống, quân Tống không tài nào chống đỡ nổi. Cho nên Nhiễu Phong Quan thất thủ, Ngô Giới vừa đánh vừa rút, lui đến một nơi gọi là Tam Tuyền, chuẩn bị hội quân với các bộ phận còn lại ở đây để kháng cự. Quân Kim chiếm được Nhiễu Phong Quan nhưng tổn thất nặng nề, thắng lợi kiểu này thuộc về loại thắng lợi thảm hại, chẳng bõ vốn chút nào, hoàn toàn là vấn đề sĩ diện của Tát Lợi Hợp. "Ta trước kia từng khóc, bây giờ ta muốn ngươi phải khóc", hoàn toàn là vấn đề sĩ diện. Thế nhưng Ngô Giới người ta cũng chẳng khóc, người ta rút lui về rồi. Thế là quân Kim thấy không còn cách nào khác, đành rút quân quay về phía bắc. Ngô Giới thấy bọn chúng chạy rồi, đến lượt ta trổ tài rồi đây! Ngô Giới bèn dẫn quân truy kích, thu giữ rất nhiều xe cộ trang thiết bị nặng của quân Kim. Nghe nói quân Kim lần này ngã xuống khe núi chết đến hàng ngàn người, rơi xuống vách núi mà chết, tổn thất người và ngựa rất nặng nề. Kết quả cuối cùng chính là Nhiễu Phong Quan tuy có mất, nhưng kết quả cuối cùng vẫn là Ngô Giới giành được thắng lợi to lớn, quân Kim chẳng chiếm được chút hời nào. Do đó triều đình tấn phong Ngô Giới làm Thiếu bảo, kiêm Lập Châu Thiểm Tây lộ Chế tiễu sử, trở thành người chỉ huy cao nhất ở địa phương.

Sự kháng cự quyết tử của bộ phái Ngô Giới lại một lần nữa phá vỡ kế hoạch tiến vào Xuyên của quân Kim. Quân Kim nào chịu bỏ qua, thế là lại quay lại, một lần nữa phái Kim Ngột Thuật dẫn đại quân tấn công Thục, mở màn cho đại chiến Tiên Nhân Quan. Lần này quân Kim vì muốn một trận càn quét hạ gục Tiên Nhân Quan, đã điều chỉnh chiến lược, nhưng Ngô Giới sớm đã có phòng bị, thề chết bảo vệ Tiên Nhân Quan. Trước sự kháng cự ngoan cường của Ngô Giới, quân Kim sẽ áp dụng những chiến lược tấn công mới nào đây?

Quân Kim thấy đánh Tiên Nhân Quan mãi không hạ được, khó đánh quá. Khó đánh thì phải làm sao? Bèn dùng thang mây để leo lên tường thành, phái binh sĩ cầm thang mây xung phong, dùng xe đâm thành để húc. Xe đâm thành cao như lầu cửa thành, phía trước của nó là một cây chùy gỗ lớn dùng để húc cửa thành, thậm chí là húc tường thành. Trong lầu cũng có lô cốt, binh sĩ nấp trong lô cốt, dùng da bò căng lên làm khiên mộc khổng lồ để bảo vệ thân thể mình. Ngô Giới thấy giặc dễ phá, thang mây liền dùng cây đâm cho vỡ nát, hoặc nấu nước sôi và dầu nóng lên, múc từng gáo dầu đổ xuống, người trước tiên sẽ bị luộc chín, cái đó khỏi phải bàn nữa. Thang mây dính dầu thì bắn tên lửa vào là bốc cháy ngay, xe đâm thành thậm chí chẳng cần tưới dầu, chẳng phải đó là da bò sao, bắn một phát tên lửa vào là bén lửa cháy ngút trời. Cho nên quân Kim đại bại. Ngô Giới ông ta cứ hay chơi trò này, suốt ngày chơi lửa, ai mà chịu thấu chứ! Đánh lên đỉnh núi thì dùng quả cầu lửa, đánh thành thì dùng tên lửa, ai mà chịu nổi cơ chứ! Sau khi giao chiến mấy tiếng đồng hồ, hai bên vẫn bất phân thắng bại. Lúc này, Hoàn Nhan Ngột Thuật với tư cách là một danh tướng bách chiến bách thắng, cũng có chút mất đi lý trí, ra lệnh cho các tướng sĩ quân Kim: Bây giờ các ngươi mỗi đội dùng dây thừng tự trói chặt vào nhau, khi tấn công thì cả đội đều phải xông lên, sống chết có nhau. Thế nhưng khả năng được sống cùng nhau là rất thấp, chỉ có thể chết cùng nhau thôi. Bạn thử nghĩ xem, một đội người mặc áo giáp sắt bị trói dính vào nhau như thế, khi bạn leo thang mây, người đầu tiên ngã xuống kéo theo cả một dây ngã tuốt xuống dưới. Hoàn Nhan Ngột Thuật nói cho cùng cũng là danh tướng bách chiến bách thắng, không hiểu sao lại nghĩ ra cái chiêu thức "sống chết có nhau" này. Nếu trận này lại thất bại nữa thì phải làm sao đây? Nói theo ngôn ngữ của chúng ta bây giờ, đội này thất bại, biên chế quân đội nhỏ nhất, ví dụ biên chế quân đội nhỏ nhất ngày nay là tiểu đội, rút thăm giết một người trong tiểu đội! Cho nên quân Kim cũng liều mạng, quân Tống cũng liều mạng. Hai bên giằng co đến mức độ nào, cuối cùng lại xuất hiện kết quả gì? Người Kim giẫm lên thi thể mà xông lên, chẳng cần thang mây cũng đủ rồi. Khi Hoàn Nhan Ngột Thuật đánh trận trong hoàn cảnh cực kỳ gian khổ, Tát Lợi Hợp cưỡi ngựa chạy vòng quanh thành: "Ta có cách gì để đánh bại quân Tống đây?". Bỗng nhiên hắn sinh ra một kế: Địa hình đồn lầu phía Tây Bắc của quân thủ thành Tống có vẻ phòng thủ khá trống trải, cho nên ta đánh sập đồn lầu đó, rồi từ đó tấn công vào. Người Kim dùng máy ném đá, đá lớn ném sập đồn lầu. Ngô Giới thấy đồn lầu sắp sụp đổ, liền trực tiếp chạy đến tuyến đầu, hạ lệnh cho binh sĩ dùng dây thừng trói kéo thẳng lại, rồi chúng ta tử thủ tại đây, tuyệt đối không cho quân Kim công lên được. Người Kim thấy các ngươi không phải rất thích chơi trò lửa sao? Ta cũng biết chơi lửa! Ta bắn tên, bắn tên lửa, phóng hỏa đốt cháy đồn lầu đó luôn. Quân Tống sớm đã phòng bị chiêu này, ta chính là chuyên gia chơi lửa, các ngươi dùng lửa đốt ta thì dùng nước hắt vào, dập tắt! Quân Kim hết cách, không đánh nổi nữa rồi.

Quân Tống nhân ban đêm lại bắt đầu tập kích doanh trại, đao dài sáng loáng, rìu lớn, nghe nói thủ lĩnh của quân Tống võ nghệ cao cường, tay cầm loại Mạch đao cán dài, kẻ nào cản đao của hắn, người lẫn ngựa đều nát vụn. Một đao chém xuống, người lẫn ngựa bị chém thành hai đoạn. Có người dám làm thế này, sĩ khí quân Tống liền chiếm ưu thế, cho nên quân Tống lập tức chiếm được ưu thế lớn về mặt sĩ khí. Cứ như thế, quân Kim đại bại. Người Kim lần này đến, vợ con, đồ đạc, gia nhân đều mang theo hết, chuẩn bị làm gì? Chuẩn bị sau khi tiêu diệt Ngô Giới xong thì tiến vào đất Thức, an gia lập nghiệp ở đó. Đồ đạc thường dùng của nhà tôi, vợ con đều mang theo hết, kết quả là cả ba trận này đều thất bại, tiến vào đất Thức là chuyện bất khả thi, vợ con chưa chừng còn bị bắt làm tù binh cũng nên. Người Kim nhận ra Ngô Giới thủ cái nơi này xem ra chính là hiểm trở tự nhiên, khó lòng vượt qua dù chỉ một bước. Phải làm sao đây? Người Kim nghĩ thông suốt rồi, chúng ta ở đây khai hoang trồng trọt thôi! Thế là người Kim bắt đầu làm ruộng, đồn điền ở vùng Thiểm Tây, chuẩn bị sẵn sàng cho việc đối đầu lâu dài với triều Tống. Cho nên Tống - Kim từ đó bắt đầu cục diện đối đầu lâu dài ở vùng Thiểm Tây, quân Kim không thể tiến vào đất Thức dù chỉ một bước.

Trận Hòa Thượng Nguyên, trận Nhiễu Phong Quan, trận Tiên Nhân Quan, quân Kim không tiếc vốn liếng, hết lần này đến lần khác phát động các chiến dịch tiến đánh Xuyên, rốt cuộc là vì điều gì? Tại sao đất Xuyên Thức lại trở thành nơi tranh đoạt của binh gia?

Nhìn lại sau này khi Nam Tống diệt vong, Hốt Tất Liệt tiêu diệt Nam Tống chính là đánh vào đất Xức trước, đều phải làm như vậy. Đánh hạ được đất Xức rồi, thuận theo thượng nguồn sông Trường Giang xuôi dòng chảy xuống, bạn chỉ có thể bình định Giang Nam theo cách đó thôi. Thế nhưng quân Kim thì không còn cơ hội này nữa rồi. Các ngươi mà trực tiếp tấn công Giang Nam, Giang Nam thấp ẩm nóng bức, lãnh thổ rộng lớn, là không thể làm được. Cho nên có thể nói Ngô Giới là người đã bảo vệ một nửa giang sơn của triều Tống, thậm chí có thể nói câu thế này: Võ công trung hưng đứng đầu! Nếu không phải ông ba trận thắng cả ba, tử chiến giữ vững Tứ Xuyên, tử chiến giữ đất Thức không để mất, thì tình hình sẽ vô cùng nguy hiểm. Do đó triều đình bái phong Ngô Giới làm Thiếu sư, phong Tiết độ sứ. Sách sử ghi chép rằng Ngô Giới "đối chọi với địch gần mười năm" (trích "Tống sử - Ngô Giới truyện"), gần mười năm trời đối chọi với quân địch, "thường phiền lòng vì việc vận lương xa xôi gây khổ cực cho nhân dân, nhiều lần bãi bỏ các quan viên thừa thãi, tiết kiệm chi phí hoang phí, tích cực quản lý đồn điền, thu hoạch hằng năm lên tới mười vạn hộc" (trích "Tống sử - Ngô Giới truyện"). Ông cảm thấy nếu thu thuế, bắt người dân nộp lương thảo, gánh nặng của người dân sẽ quá lớn, cho nên "nhiều lần bãi bỏ các quan viên thừa thãi", nghĩa là trong quân đội của ông, bất cứ ai mặc quân phục thì đều phải là người có thể xông pha giết giặc, những người không cần dùng đến thì ông cố gắng không dùng, thế nên người dân vô cùng ủng hộ ông. Hơn nữa ông còn để quân đội làm đồn điền, thu hoạch hằng năm lên tới mười vạn hộc lương thực. Thêm vào đó, ông "quản lý cấp dưới nghiêm khắc mà có ân tình, khiêm tốn hỏi han tiếp thu, cho nên binh sĩ vui vẻ liều chết vì ông" (trích "Tống sử - Ngô Giới truyện"). Tuy nói "nhân từ không cầm binh", nhưng khi bạn xây dựng uy nghiêm, cũng phải chú ý kết hợp giữa ân oán và uy quyền. Ngô Giới rất chú ý đến điểm này. Ngô Giới trấn thủ Thức nhiều năm, cũng thuộc dạng đoản mệnh qua đời sớm, lúc mất mới 47 tuổi. Sau khi ông mất, em trai ông là Ngô Lân - vốn trước đó cũng là một vị danh tướng, đã kế thừa chức vị của ông. Triều Tống lúc này cũng nhìn nhận thấy anh em họ Ngô quả thực có công lao to lớn, hơn nữa chỉ có họ mới có thể bảo vệ cục diện Tứ Xuyên không bị mất, cho nên để Ngô Lân kế thừa chức vị của ông. Ngô Lân trấn thủ Tứ Xuyên gần ba mươi năm, dài hơn nhiều so với anh trai mình. Khi lâm bệnh nặng qua đời, ông đã dâng di biểu lên Tống Hiếu Tông, nói rằng: "Nguyện bệ hạ chớ vứt bỏ Tứ Xuyên, chớ nhẹ dạ xuất binh" (trích "Tống sử - Ngô Lân truyện"). Chúng ta chưa đến mức độ đó, đừng có hở ra là hô hào Bắc phạt. Triều Tống sau này mấy lần Bắc phạt đều thất bại. "Chớ nhẹ dạ từ bỏ Tứ Xuyên, bảo vệ một nửa giang sơn Giang Nam". Cho nên cả nhà họ Ngô có thể nói là trung can nghĩa đảm đối với triều Tống. Nhờ sự chiến đấu đến cùng của anh em họ Ngô mà Xuyên Thiểm mới được bảo toàn không bị mất. Quân Kim không thành công ở nơi này, thế là lại chuyển hướng chú ý hoặc mũi nhọn tranh đấu sang Trung Nguyên. Và đại chiến Trung Nguyên liền trở thành sân khấu biểu diễn của danh tướng Nhạc Phi! Điều này chúng ta sẽ nói ở bài giảng tiếp theo.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.