Phần trước chúng ta đã nhắc đến, trong quá trình bình định binh biến Miêu Lưu, Hàn Thế Trung lập được công đầu. Hàn Thế Trung cùng với Nhạc Phi, Trương Tuấn, Lưu Quang Thế sau này được hậu thế gọi là Trung Hưng tứ tướng, họ đã lập nên công lao to lớn trong việc bảo vệ một nửa giang sơn của Nam Tống. Chân dung của họ đến nay vẫn được lưu giữ trong Cố Cung Bách Vật Viện.
Vậy, Hàn Thế Trung là người như thế nào? Tương truyền, Hàn Thế Trung là người Thiểm Tây, dung mạo anh tuấn tiêu sái, là một mỹ nam tử. Thế nhưng, khi còn trẻ, gia đình ông rất nghèo, không có kế sinh nhai, lại mang chút dáng dấp của kẻ lưu manh vô lại, suốt ngày đánh nhau gây sự trên chợ, uống rượu đánh bạc, trông không có chút chí khí nào. Có lẽ vì ông xếp thứ năm nên hay bị gọi là Lại Hàn Ngũ. Ông suốt ngày uống rượu, hễ uống say là không màng lễ nghĩa, thường xuyên vạ vật ngủ bất cứ đâu ngoài đường lớn, thậm chí từng ngủ cả dưới vũng bùn lầy, cộng thêm việc bình thường không hay tắm giặt nên mắc bệnh ngoài da nặng, khắp người lở loét mủ máu, hôi thối khó ngửi, đến vợ ông cũng chán ghét ông.
Có một hôm, khi Hàn Ngũ đang xuống sông bơi lội thì bị một con trăn nước lớn quấn lấy. Con trăn há cái mồm máu, định nuốt chửng Hàn Ngũ vào bụng. Hàn Ngũ vội vàng dùng hai tay banh chặt hàm trên và hàm dưới của con trăn khiến nó không thể cắn xuống được, bèn uốn mình, dùng sức siết chặt lấy Hàn Ngũ nhằm bóp chết anh. Hàn Ngũ cũng liều mạng giằng co, thế là người và trăn giằng giưa với nhau. Hàn Ngũ thầm nghĩ, cứ tiếp thế này thì không ổn, phải tìm cách thoát thân. Lúc ấy, nửa thân trên của anh tuy đã bị quấn chặt nhưng nửa thân dưới vẫn có thể cử động, thế là anh vừa dùng tay hết sức banh miệng con trăn, vừa từ dưới sông bước lên đi thẳng về nhà. Người đi đường nhìn thấy vậy liền kinh hãi, trời ơi, một đại trượng phu lực lưỡng trên người quấn một con trăn lớn, con trăn này lại còn há hốc mồm, hàm trên hàm dưới bị đại trượng phu dùng tay banh ra, sợ hãi vội vàng tránh xa. Hàn Ngũ bước vào cửa nhà, liền quát vợ mình, mau lấy dao ra, băm con trăn này đi. Vợ anh vừa thấy cảnh tượng này đã sớm sợ mất mật chạy biến đi đâu mất. Hàn Ngũ nổi giận, bèn tự tìm một con dao thái rau, nhưng hai tay anh đang banh miệng trăn không cầm dao được, thế là anh nghĩ cách dựng đứng con dao lên thớt, lưỡi dao hướng lên trên, rồi ôm con trăn lăn qua lăn lại trên thớt. Bạn thử nghĩ xem, sức trăn lớn cỡ nào, đến bò tót còn siết chết được, đâu phải Hàn Ngũ muốn chế ngự là được ngay. Cứ lăn như thế cho đến khi dao mẻ cả lưỡi, lúc này con trăn có lẽ cũng đã kiệt sức, Hàn Ngũ vội vàng rảnh tay, vung dao chém đứt phăng đầu con trăn. Hàn Ngũ lúc bấy giờ cũng mệt đến mức lả đi, thầm nghĩ, may mà ta có thần lực bẩm sinh, bằng không hôm nay chắc chắn bỏ mạng trong cái mồm của con súc vật này rồi. Anh càng nghĩ càng tức giận, lấy dao băm con trăn thành ra mấy đoạn. Lại nghĩ, không thể để người khác hời được, chi bằng tối nay đem luộc ăn luôn cho rồi. Nào ngờ, một bữa thịt trăn vừa nuốt xuống, có lẽ nọc độc của rắn đã giải được độc lở loét, chứng lở loét khắp người Hàn Ngũ thế mà lại khỏi hẳn, vảy sẹo rụng đi, toàn thân trắng trẻo mịn màng, trông không giống một kẻ thô kệch mà lại giống một tiểu bạch diện, thế nên người ta mới gọi Hàn Thế Trung là mỹ nam tử. Trận chiến giữa Hàn Thế Trung và mãng xà khổng lồ coi như trong cái rủi có cái may, không chỉ vết lở loét trên người khỏi hẳn mà tên tuổi cũng theo đó vang xa.
Hàn Thế Trung thời trẻ không có nghề nghiệp đàng hoàng, suốt ngày la cà uống rượu đánh bạc chốn chợ bấy nên mới bị gọi là Lại Hàn Ngũ. Thế nhưng, Hàn Thế Trung dám một mình đấu với trăn lớn, có thể thấy ông quả thực gan dạ hơn người. Vậy vận mệnh sau đó của Hàn Thế Trung đã thay đổi như thế nào? Ông từ một tên Lại Hàn Ngũ đã biến thành một vị danh tướng phá Kim lừng lẫy ra sao?
Hàn Thế Trung một mình đấu trăn lớn, từ đó uy danh vang dội khắp nơi. Có người liền khuyên ông rằng, anh đã gia cảnh khó khăn không có kế sách gì, sao không đi tòng quân báo quốc? Anh có thần lực bẩm sinh, trong quân ngũ nhất định sẽ có tương lai phát triển. Hàn Thế Trung ngẫm nghĩ, nói phải đấy, ta đi tòng quân thôi. Thế là, Hàn Thế Trung đi tham gia quân ngũ. Trên chiến trường, ông chiến đấu dũng mãnh, lập nhiều chiến công, nhưng vì triều Tống trọng văn khinh võ, tướng võ không được coi trọng, đặc biệt là những tiểu tốt như Hàn Thế Trung, dù có lập được công thì cũng là công của cấp trên, cho nên mãi vẫn không được thăng tiến. Sau đó, Hàn Thế Trung đi theo hoạn quan Đồng Quán bình định cuộc khởi nghĩa Phương Lạp, nhờ việc bắt sống Phương Lạp mà Hàn Thế Trung mới có được cơ hội thăng tiến. Sau khi Phương Lạp thất bại, hắn trốn trong một cái hang núi, vừa khéo bị Hàn Thế Trung bắt được. Đáng tiếc số mệnh Hàn Thế Trung không tốt, ông vừa bắt được Phương Lạp, mới ra khỏi cửa hang thì viên quan cấp trên của ông đã chạy đến. Viên quan vừa nhìn, ồ, công lao tự đưa đến tận cửa, bèn nói với Hàn Thế Trung rằng, Phương Lạp là của ta. Viên quan này cướp lấy Phương Lạp đem đi lãnh công, coi như Hàn Thế Trung vẫn chẳng được thăng chức. Sau đó, việc Hàn Thế Trung bắt được Phương Lạp đã được dâng tấu lên triều đình, nhờ vậy Hàn Thế Trung mới có được chức vụ võ quan cấp thấp. Sau khi làm võ quan, Hàn Thế Trung ra trận càng thêm liều mạng, chiến công hiển hách, không những được cấp trên coi trọng mà ngay cả hoàng đế cũng dần biết đến cái tên Hàn Thế Trung. Thế là, hoàng đế thăng chức cho Hàn Thế Trung làm Quan sát sứ, cấp bậc quan tứ phẩm, đã có thể coi là một vị chư hầu một cõi. Sau biến cố Tĩnh Khang, Hàn Thế Trung cũng dẫn dắt đội quân cùng Tĩnh Khang đế xuôi về phương Nam.
Tông Tông hoàng đế chạy từ Dương Châu đến Kiến Khang (nay là Nam Kinh, Giang Tô), vua tôi cùng nhau bàn bạc hướng đi tiếp theo. Tống Cao Tông muốn đi Hàng Châu, Hàn Thế Trung chỉ là một võ tướng, ở trường hợp này vốn không có quyền phát biểu, nhưng lúc này ông lại bất chấp thân phận của mình, đứng ra lớn tiếng hô hào, nói rằng đất nước hiện nay đã mất Hà Bắc, Sơn Đông, nếu lại mất thêm Hoài Nam, Chiết Giang thì chúng ta còn có thể đi đâu được nữa? Cho nên buộc phải tử thủ tại nơi này. Đương nhiên, lúc ấy căn bản chẳng có ai thèm nghe lời ông. Thế là, Hàn Thế Trung liền dẫn theo hơn tám ngàn binh mã của mình đóng quân tại Trấn Giang ngày nay, để trấn thủ hiểm địa Trường Giang.
Sau đó, chủ soái quân Kim là Hoàn Nhan Tông Bật dẫn quân xuôi Nam, đuổi Tống Cao Tông từ Hàng Châu tận ra ngoài biển, lớn tiếng tuyên bố muốn lùng sục núi non biển cả để bắt cho bằng được Triệu Cấu. Hoàn Nhan Tông Bật chính là người mà 《 Nhạc Phi truyện 》 gọi là Hoàn Nhan Ngột Thuật hay Kim Ngột Thuật. Ông là con trai thứ tư của Kim Thái Tổ, sau này trở thành một nhân vật cốt cán của nước Kim, được phong tước Lương Vương, giữ chức Đô nguyên soái, Thái phu kiêm lãnh Tam ti sự, tức là tể tướng kiêm tổng tư lệnh quân đội. Hoàn Nhan Tông Bật trong lịch sử Trung Quốc là một vị tướng lĩnh dân tộc thiểu số kiệt xuất, ông gan dạ hơn người, có dũng có mưu. Tương truyền, trong cuộc hành động lùng sục núi non biển cả bắt Triệu Cấu lần đó, Hoàn Nhan Tông Bật chỉ dẫn theo năm ngàn kỵ binh nhẹ mà đã dám tiến thẳng vào sâu, có thể thấy bản lĩnh của ông không tầm thường. Lúc bấy giờ, quân Kim cũng chuẩn bị thuyền bè để ra biển bắt Tống Cao Tông. Thế nhưng, binh lính quân Kim vừa lên thuyền thì đã nôn mửa dữ dội, đến đứng còn không đứng vững nổi. Trong tình hình ấy, quân Kim rõ ràng không thể giao chiến với quân Tống, liền bị thủy sư nhà Tống đánh thắng mấy trận. Hoàn Nhan Tông Bật hiểu rằng, trên biển không thích hợp cho quân Kim dụng võ, không thể lấy đoản sở của mình đánh trường sở của đối phương, thế nên đành hậm hực rút lui.
Hoàn Nhan Tông Bật dẫn đại quân nước Kim đánh đâu thắng đó, bách chiến bách thắng, tiến thẳng vào kinh đô Hàng Châu của Nam Tống, ép Tống Cao Tông phải trốn ra biển lớn. Quân Kim không quen đánh trận dưới nước, vì thế quyết định thu binh quay về triều. Thế nhưng, điều khiến Hoàn Nhan Tông Bật không ngờ tới là con đường trở về lại không hề suôn sẻ như vậy.
Quân Kim không quen thủy chiến, thế nên Hoàn Nhan Tông Bật từ bỏ việc truy bắt Tống Cao Tông, dẫn binh quay về Kiến Khang. Lúc này, quân Kim tự xưng là đã có mười vạn quân, đương nhiên đây có lẽ là con số phóng đại, nhưng vài vạn quân thì chắc chắn là có. Những kẻ này dọc đường đốt phá cướp bóc, đi đến đâu là đồng ruộng hoang hóa, lầm than sinh linh đến đó, vàng bạc châu báu, lụa là gấm vóc đều bị quét sạch không còn mảnh giáp. Chúng ta đã nói, dân du mục đánh trận, chi phí chiến tranh vốn dĩ đã rất thấp, nay lại còn chở đầy chiến lợi phẩm quay về, coi như một vốn bốn lời, vì thế người nước Kim vô cùng đắc ý. Quân Kim vốn định mang theo số lượng lớn tài báu cướp được trở về vùng thống trị của nước Kim để hưởng thụ thành quả chiến thắng. Thế nhưng, ngay trên đường trở về, điều khiến quân Kim bất ngờ đã xảy ra.
Quân Kim khi xuôi Nam thì thuận buồm xuôi gió, họ không ngờ lúc quay về lại chẳng thuận lợi đến thế. Quân Kim bắc hoàn phải vượt qua Trường Giang, Hàn Thế Trung lúc này đã bày binh bố trận ở Trấn Giang, chuẩn bị nghênh chiến giáng cho quân Kim một đòn chí mạng. Chiếu theo binh lý thông thường, Hoàn Nhan Tông Bật nắm trong tay mười vạn đại quân, mà bộ binh của Hàn Thế Trung chưa đầy tám ngàn, binh lực hai bên chênh lệch quá lớn, Hàn Thế Trung vốn không thể ngăn cản nổi quân Kim. Thế nên, Hoàn Nhan Tông Bật ban đầu hoàn toàn không coi Trấn Giang ra gì, thầm nghĩ, một góc Trấn Giang bé nhỏ của Hàn Thế Trung mà cũng muốn cản mười vạn đại quân ta vượt sông ư? Tiện tay là có thể quét sạch ngươi rồi. Thế là, quân Kim liền tiến vào Trường Giang.
Quân Kim vừa tiến vào Trường Giang, Hoàn Nhan Tông Bật liền phát hiện mọi chuyện không giống trước kia cho lắm. Hai bên còn chưa chính thức giao chiến, Hàn Thế Trung đã cho Hoàn Nhan Tông Bật một vố phủ đầu. Hóa ra, Hoàn Nhan Tông Bật đến Trấn Giang, để chuẩn bị chiến đấu, trước tiên phải quan sát địa hình. Thế là, Hoàn Nhan Tông Bật dẫn theo hơn ba mươi kỵ binh lên núi phóng tầm mắt quan sát đại doanh quân Tống. Hàn Thế Trung từ sớm đã đoán được quân Kim sẽ lên núi quan sát địa hình, hơn nữa chắc chắn sẽ có tướng lĩnh cấp cao đến, vì thế đã sớm mai phục binh sẵn trên núi. Hoàn Nhan Tông Bật lên núi, vừa đến trước một ngôi miếu nhỏ, phục binh của Hàn Thế Trung liền xông ra, trong miếu một trăm, ngoài miếu một trăm, dưới chân núi lại có một trăm. Ba trăm tinh nhuệ quân Tống này xông lên trước, đánh cho quân Kim trở tay không kịp. Thế nhưng, Hoàn Nhan Tông Bật dẫu sao cũng là một vị danh tướng, cung mã thành thạo, thấy có phục binh liền lên ngựa bỏ chạy. Vệ sĩ theo hầu để bảo vệ chủ soái nên liều mạng phản kháng. Quân Tống vốn không biết kẻ đang chạy trốn chính là Hoàn Nhan Tông Bật, thấy chỉ có mấy chục tên lính Kim, chẳng có chút béo bở nào để vớt vát, thế nên chém giết sạch số lính Kim này rồi không truy kích nữa. Sau đó, tướng Tống thẩm vấn những tên lính Kim bị bắt mới biết được kẻ trốn thoát mặc áo bào đỏ chính là Hoàn Nhan Tông Bật. Hàn Thế Trung nghe tin thì vô cùng hối hận, nói sớm biết thế này thì đã mai phục nhiều người hơn một chút, tuyệt đối không để tên giặc này sống sót trở về.
Hoàn Nhan Tông Bật trốn về đến đại doanh, giận quá hóa thẹn, thầm nghĩ người Tống này quá xảo quyệt, ta quan sát địa hình mà ngươi lại mai phục đánh lén ta, đây nào giống phong cách của danh tướng, có bản lĩnh thì ra đây đánh đường đường chính chính xem nào. Người nước Kim căm ghét nhất điểm này ở người Tống, chưa bao giờ đánh trận đàng hoàng đường đường chính chính, hễ quân Kim tới là cứ chạy trốn, không được nữa thì trốn ra biển. Cho nên, Hoàn Nhan Tông Bật lúc này rất tức giận, nói ta nhất định phải cho các ngươi thấy sự lợi hại của đại dũng sĩ Đại Kim ta, không giống như các ngươi, suốt ngày làm ra mấy chuyện bỉ ổi bẩn thỉu này. Hôm sau, Hoàn Nhan Tông Bật hạ lệnh xuất binh, quyết chiến một trận sống mái với Hàn Thế Trung.
Trận mai phục của Hàn Thế Trung suýt chút nữa lấy mạng Hoàn Nhan Tông Bật, việc này không những giáng một đòn mạnh mẽ vào đám quân Kim kiêu ngạo mà còn đập tan thần thoại bách chiến bách thắng của quân Kim. Thế nhưng, Hàn Thế Trung dẫu sao cũng chỉ có hơn tám ngàn quân, mà quân Kim tự xưng đại quân mười vạn. Vậy trong trận chiến tiếp theo, Hàn Thế Trung đã lấy ít thắng nhiều, đại phá quân Kim như thế nào?
Hai bên vừa giao chiến, Hoàn Nhan Tông Bật liền phát hiện có chuyện không ổn. Hoàn Nhan Tông Bật nắm giữ mười vạn đại quân, vốn dĩ hống hách coi trời bằng vung, nhưng ông đã bỏ quên một vấn đề, kỵ binh của ông tuy thiện chiến trên cạn nhưng hễ lên thuyền là nôn mửa, căn bản không thể đánh trận. Hoàn Nhan Tông Bật thấy kỵ binh không ổn bèn hạ lệnh binh sĩ Nữ Chân không được lên, để binh sĩ Hán lên. Trong đội ngũ quân Kim, người Nữ Chân thực thụ không nhiều lắm, phần lớn là hàng binh nhà Tống, thế nên binh sĩ người Hán chiếm đa số. Thế nhưng, những binh sĩ người Hán này cũng đều là người phương Bắc, đồng thời cũng không quen thủy chiến. Mà lúc này, đội quân của Hàn Thế Trung có một điều kiện thuận lợi quan trọng, đó là chiến thuyền của họ rất tiên tiến. Chiến thuyền của Hàn Thế Trung là những chiến thuyền khổng lồ Mông Chông, còn phía quân Kim toàn là những chiếc thuyền nhỏ được vơ vét tạm bợ, thậm chí còn có cả thuyền đánh cá. Hai bên vừa giao chiến, thắng bại phân định ngay, thuyền nhỏ của quân Kim sao có thể đối phó nổi chiến thuyền khổng lồ của Hàn Thế Trung chứ? Mặc kệ là dùng cung tên bắn hay dùng đá ném thì cũng hoàn toàn vô ích. Những chiến thuyền khổng lồ Mông Chông bất chấp tên đạn sạt đá, chỉ va đâm một cái là lật úp thuyền nhỏ của quân Kim, binh lính quân Kim rơi xuống nước chết đuối vô số kể. Binh lính người Hán trong quân Kim phần lớn là hàng binh nhà Tống, những kẻ này làm ngụy quân cho nước địch, chĩa mũi giáo về phía tổ quốc của mình, trong lòng vốn đã hổ thẹn, nay lại thấy đội quân của Hàn Thế Trung lợi hại như vậy, thế nên thuyền nhỏ bên phía quân Kim thực sự xông lên trước thì ít mà chạy trốn về sau thì nhiều. Hoàn Nhan Tông Bật ăn thất bại, tự nhủ không ngờ tên Lại Hàn Ngũ này lại khó đối phó đến vậy, từ đó không dám coi thường địch thủ nữa.
Trong cuộc giao chiến giữa Tống và Kim lần này, còn xảy ra một phân cảnh vô cùng cảm động, chính là câu nói thường xuất hiện trong sách bình thư: "Lương Hồng Ngọc khua trống chiến Kim Sơn". Họ Lương là vợ của Hàn Thế Trung, sau này các nhà tiểu thuyết gia đã bịa cho nàng một cái tên là Lương Hồng Ngọc. Hàn Thế Trung tổng cộng có bốn người vợ, người họ Lương này xếp thứ mấy, gả cho Hàn Thế Trung vào lúc nào, hiện nay không ai nói rõ được. Tương truyền, họ Lương vốn xuất thân là kỹ nữ Kinh Khẩu, sau này gả cho Hàn Thế Trung, là người có gan có mưu. Trong trận chiến này, nàng cùng Hàn Thế Trung chỉ huy bộ đội, ngăn chặn binh Kim, đóng vai trò vô cùng then chốt, chính là việc mà chúng ta gọi là khua trống chiến Kim Sơn. Ngày nay, trong Kim Sơn Tự vẫn còn lưu giữ một chiếc trống, tương truyền chính là chiếc trống chiến mà Lương Hồng Ngọc từng khua ngày xưa. Tuy nhiên khả năng này không cao, bởi vì chuyện này đã trôi qua hơn tám trăm năm rồi, nếu thực sự là chiếc trống đó thì chắc đã mục nát từ lâu rồi.
Câu chuyện Lương Hồng Ngọc khua trống chiến Kim Sơn được lưu truyền rộng rãi trong dân gian Trung Quốc, thậm chí còn được biên soạn thành kịch nghệ. Vậy, khi quân Tống và quân Kim giao chiến trên mặt nước, việc khua trống có thể tác dụng gì? Tại sao nói trận đại thắng quân Kim lần này của Hàn Thế Trung, Lương Hồng Ngọc khua trống lập công đầu?
Người xưa đánh trận rất coi trọng việc bày binh bố trận, phải duy trì đội hình, tuân thủ chương pháp. Hoàn toàn không giống như những gì phim truyền hình diễn ngày nay, một đám người hùa nhau xông lên đánh loạn xị ngầu như đánh nhau hội đồng. Thủy sư tác chiến đặc biệt chú trọng việc bày binh bố trận, chiến thuyền giữa các bên nhất định phải duy trì đội hình, nếu đội hình tản mát sẽ tạo ra cục diện địch kẹp đánh ta. Do đó, chiến thuyền thủy sư phải duy trì đội hình nghiêm ngặt, tất cả chiến thuyền đều phải đồng bộ với thuyền của chủ soái, cùng nhau tiến về phía thuyền địch. Thế nhưng, khi tác chiến trên sông, việc phân biệt phương hướng thường rất khó khăn, bởi vì trên sông thường sương mù mịt mùng, cộng thêm hỏa pháo giao tranh, khói lửa ngút trời, tên bay đá lạc thì lại càng khó quan sát xem địch ở chỗ nào. Thời đó lại không có ra đa, điện thoại, cho nên cần có người đứng ở nơi cao chỉ thị phương hướng. Thế là, Lương Hồng Ngọc liền đứng trên Kim Sơn, chỉ thị phương hướng cho quân Tống, giúp quân Tống phân biệt vị trí của kẻ địch. Nàng dùng cờ đỏ để chỉ thị mục tiêu, cờ đỏ chỉ về bên trái nghĩa là địch ở phía bên trái, tất cả chiến thuyền quân Tống đều lao về phía bên trái để đánh địch. Nếu phía bên có thuyền địch bất ngờ đánh lén, Lương Hồng Ngọc lập tức chỉ cờ đỏ sang phải, quân Tống nhìn thấy tín hiệu liền quay mũi thuyền sang đó để nghênh chiến. Ban ngày, Lương Hồng Ngọc dùng cờ đỏ chỉ thị mục tiêu, đến ban đêm thì đổi thành đèn đỏ chỉ thị mục tiêu. Cho nên mới nói, trận chiến này của Hàn Thế Trung có thể đánh bại Hoàn Nhan Tông Bật thì công lao của Lương Hồng Ngọc là rất lớn.
Hoàn Nhan Tông Bật đại bại, con đường bắc độ Trường Giang của quân Kim đã bị Hàn Thế Trung chặn đứt, Hoàn Nhan Tông Bật coi như bị mắc kẹt ở Giang Nam, thế nên ông vô cùng sốt ruột, thầm nghĩ hảo hán không chịu thiệt thòi trước mắt, chi bằng ta chịu lép vế một chút, cầu xin Hàn Thế Trung tha cho ta được bắc tiến là được.
Hôm sau, đại doanh quân Kim mở rộng cửa, Hoàn Nhan Tông Bật dẫn kỵ binh ra khỏi doanh, hướng về phía đại doanh quân Tống hô lớn, mời Hàn tướng quân ra nói chuyện. Hàn Thế Trung đi ra hỏi, chuyện gì? Hoàn Nhan Tông Bật nói, chuyến xuôi Nam lần này của chúng tôi quả thực đã làm ra một số chuyện có lỗi với quý quốc, hy vọng các ông có thể bao dung tha thứ. Lần này cô quân tiến sâu vào trong, bị ông vây khốn ở đây, quả thực không còn cách nào thoát thân. Chỉ cần ông chịu tha cho chúng tôi một con đường sống, vàng bạc châu báu kiếm được dọc đường này xin dâng tặng tướng quân tất cả. Hoàn Nhan Tông Bật biết rằng quân Tống lúc này cũng thiếu quân lương, quân lương của họ cũng dựa vào cướp bóc, cho nên hy vọng dùng tài bảo để lay động Hàn Thế Trung. Nào ngờ, Hàn Thế Trung cự tuyệt thẳng thừng, nói hôm nay có ngươi không có ta, có ta không có ngươi, ta nhất định phải bắt sống ngươi. Hoàn Nhan Tông Bật liền nghĩ, chẳng lẽ Hàn Thế Trung chê lễ mỏng sao? Thế nên liền nói, vậy ông ra điều kiện đi, phải làm sao mới chịu tha cho tôi một con đường sống? Lúc này, Hàn Thế Trung nói một câu, câu nói này quả thực vô cùng đanh thép. Ông nói: "Phục ngã cương thổ, hoàn ngã lưỡng cung, tắc khả dĩ tương toàn." Ý của câu nói này là, ngươi đem thổ địa đã xâm chiếm của Đại Tống trả lại cho chúng ta, thả Huy Tông, Khâm Tông hai vị hoàng đế trở về thì ta sẽ tha cho ngươi. Chuyện thế này vốn là điều không thể, hơn nữa Hoàn Nhan Tông Bật lại không phải hoàng đế nước Kim, ông ta cũng đâu thể làm chủ được chứ. Hoàn Nhan Tông Bật vô cùng tức giận, ông dẫu sao cũng là một nam nhi Nữ Chân tràn đầy nhiệt huyết, lúc này một luồng lửa giận xộc thẳng lên đại não, nói hoàng đế triều Tống các người đều đã dâng biểu hàng phục đại Kim chúng ta, đều đang van xin thảm thiết ở đó rồi, ngươi Hàn Thế Trung chỉ là một kẻ vũ phu, tranh chấp cái gì với ta chứ? Hàn Thế Trung nghe vậy, căng dây giương cung, một mũi tên bắn thẳng về phía Hoàn Nhan Tông Bật, Hoàn Nhan Tông Bật vội vàng quay ngựa bỏ chạy. Việc Hoàn Nhan Tông Bật nhún mình cầu xin tha thứ lần này không thành công, trở về đại doanh vô cùng u uất, khổ sở suy nghĩ mưu kế thoát thân.
Trận đại chiến Hoàng Thiên Đãng đã trở thành một chiến dịch nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc. Hàn Thế Trung với vẻn vẹn hơn tám ngàn người đã đánh cho mười vạn đại quân nước Kim tan tác. Quân Kim ngược dòng sông lên trên, Hàn Thế Trung đuổi theo dọc sông, ép quân Kim vào vũng nước chết Hoàng Thiên Đãng, quân Kim tiến không có đường, lùi bị cản trở, cạn lương hết đạn, bị vây hãm hơn bốn mươi ngày. Vậy Hoàn Nhan Tông Bật sau đó đã trốn khỏi Hoàng Thiên Đãng như thế nào?
Sau đó, đội quân của Hoàn Nhan Tông Bật bị Hàn Thế Trung ép vào ngõ cụt Hoàng Thiên Đãng này, lại càng không thể thoát thân. Lúc này, mưu sĩ dưới quyền đã hiến kế cho ông, nói chúng ta sở dĩ bị Hàn Thế Trung ép vào Hoàng Thiên Đãng chủ yếu là vì không quen thuộc địa hình, chi bằng yết thị thông cáo, treo thưởng kế sách thoát thân, dưới trọng thưởng tất có dũng mưu, may ra người bản địa sẽ có cách giúp chúng ta thoát hiểm. Hoàn Nhan Tông Bật ngẫm nghĩ, kế này rất hay, liền hạ lệnh cho người yết thị thông cáo, nói ai có thể giúp đại quân nước Kim thoát hiểm sẽ có trọng thưởng. Thông cáo vừa dán ra, quả nhiên có một người Phúc Kiến họ Vương đến xé yết thị, hắn nói với lính Kim rằng, dẫn ta đi gặp lang chủ, ta có kế sách thoát thân. Người này gặp Hoàn Nhan Tông Bật, nói nơi các ông đang bị vây hãm có một con đường cũ, chính là đoạn sông chết trước kia, con đường cũ này có thể thông ra Trường Giang. Các ông chỉ cần đào đắp con đường cũ này là có thể né tránh sự truy cản của Hàn Thế Trung, vừa có thể chèo thuyền ra biển bắc tiến, vừa có thể từ sông nhập Hoài để bắc tiến.
Hoàn Nhan Tông Bật nghe xong kế sách của người này thì vô cùng vui mừng, sau khi hậu tạ người này liền hạ lệnh cho mười vạn đại quân lập tức bắt tay vào việc đào bới con đường cũ này. Hoàn Nhan Tông Bật còn huy động người dân hai bên bờ ngày đêm thi công để mong sớm ngày đào thông. Con đường cũ này tuy nhiều năm không dùng nên có chút ách tắc nhưng chỉ cần khơi thông là có thể qua lại được. Vì vậy, Hoàn Nhan Tông Bật án binh bất động, một lòng chỉ lo đào sông. Hàn Thế Trung dẫu sao cũng chỉ có tám ngàn quân, mà Hoàn Nhan Tông Bật có tới mười vạn đại quân, cho nên phòng thủ thì thừa mà tấn công thì thiếu, nếu chủ động tấn công thì ông cũng chẳng nắm chắc phần thắng. Hàn Thế Trung thấy quân Kim không có động tĩnh gì liền quyết định vây hãm không ra, muốn vây chết Hoàn Nhan Tông Bật, đợi đến khi lương thực của quân Kim ăn hết, chiến mã ăn hết, thậm chí đến mức người ăn thịt người rồi hãy ra tay. Cứ như vậy, Hoàn Nhan Tông Bật có thêm thời gian để đẩy nhanh tiến độ đào sông.
Thế nhưng, vẫn còn một vấn đề nữa bày ra trước mắt Hoàn Nhan Tông Bật, đó là quân Kim dù có thoát hiểm tiến vào Trường Giang thì Hàn Thế Trung nhất định sẽ truy đuổi không buông, mà chiến thuyền quân Tống tốc độ nhanh, rất nhanh sẽ đuổi kịp, vẫn có thể ngăn chặn quân Kim như thường. Cho nên, quân Kim dù có xông ra khỏi vòng vây thì sớm muộn gì cũng phải có một trận huyết chiến. Hoàn Nhan Tông Bật nghĩ, thế này thì không ổn rồi, chiến thuyền của Hàn Thế Trung quá lợi hại, nếu lại đánh nhau thì ta vẫn cứ bại trận như thường. Thế nên, Hoàn Nhan Tông Bật giở lại ngón nghề cũ, lại dán một tờ thông cáo nói ai có thể dạy ta phép phá quân Hàn sẽ có trọng thưởng. Thông cáo vừa dán ra, lại có người Hán đến xé yết thị. Người xé yết thị nói cho Hoàn Nhan Tông Bật biết, đối phó với Hàn Thế Trung rất dễ, bởi vì thuyền của quân Tống lớn, không thể chèo bằng mái chèo mà nhất định phải dựa vào buồm để đón gió mà đi, cho nên có thể xuất binh vào những ngày không có gió. Người này lại nói, nếu là giao chiến với Hàn Thế Trung vào những ngày có gió thì có thể bảo binh lính bắn hỏa tiễn, đốt cháy buồm thuyền của quân Tống, một khi buồm thuyền bị bén lửa thì chiến thuyền lớn sẽ không thể di chuyển được nữa. Thêm nữa, thuyền của các ngươi nhỏ, binh sĩ không quen thủy chiến, cứ lên thuyền là nôn mửa phải không? Có thể kết nối một số thuyền nhỏ lại với nhau, rồi trải ván gỗ lên trên, thuyền nhỏ biến thành thuyền lớn thì sẽ không bị chóng mặt không thể tác chiến nữa.
Hoàn Nhan Tông Bật làm theo kế sách, lập tức lệnh cho người kết nối các thuyền nhỏ lại với nhau. Những binh sĩ người Hán trong quân Kim vốn ở thế hạ phong không muốn kháng cự, nay thấy có cơ hội thoát hiểm thì sao lại không liều mạng làm chứ? Thế nên mọi công tác chuẩn bị bên phía Hoàn Nhan Tông Bật nhanh chóng hoàn tất. Quân Kim đi dọc theo con đường nước đã được đào thông, một đường tiến thẳng vào Trường Giang. Lúc này, Hàn Thế Trung cũng có chút chủ quan khinh địch. Phu nhân Lương Hồng Ngọc của ông từng khuyên ông rằng, địch nhân trốn trong cảng nhiều ngày như vậy mà không xuất hiện, phải đề phòng có biến. Hàn Thế Trung cười lớn nói, vịt đã nấu chín rồi còn sợ nó bay mất hay sao? Hoàn Nhan Tông Bật cũng chỉ có thế mà thôi, hắn ta có thể sinh ra biến cố gì chứ? Chắc chắn là hết chiêu rồi nên đang chờ chết ở đó thôi, chúng ta cứ yên tâm chờ đợi, chẳng mấy chốc là bắt sống được Hoàn Nhan Tông Bật. Kết quả là, đội quân của Hoàn Nhan Tông Bật tiến vào Trường Giang, vừa giao chiến với đội quân của Hàn Thế Trung, quân Kim liền dùng cung cứng nỏ mạnh phóng hỏa tiễn vào chiến thuyền của Hàn Thế Trung. Lập tức, chiến thuyền của Hàn Thế Trung đều bốc cháy, ngọn lửa trên mặt nước ngút trời, quân Tống đành phải vội vàng nhảy xuống thuyền bỏ chạy. Hàn Thế Trung bị cảnh tượng này làm cho kinh ngạc đến ngây người, ông không ngờ quân Kim lại còn có chiêu bài này. Cứ như vậy, đội quân của Hàn Thế Trung đã không cản được quân Kim, Hoàn Nhan Tông Bật thuận lợi rút lui toàn quân.
Ngày 25 tháng 4 năm 1130, thời tiết quang đãng, trên sông không gió, hai quân Tống Kim lại một lần nữa giao chiến. Thuyền quân Kim nhỏ mái chèo nhiều, tiến lên tốc độ nhanh, thuyền quân Tống lớn cồng kềnh, không gió khó di chuyển, cộng thêm việc quân Kim bắn cháy buồm thuyền quân Tống, trong chốc lát, chiến thuyền quân Tống lửa khói liên thiên, thương vong vô cùng thảm trọng. Quân Kim thừa cơ vượt sông trốn về phương Bắc. Trận chiến Hoàng Thiên Đãng, quân Tống tuy công thành nước suối trong gang tấc nhưng đối với quan hệ hai nước Tống Kim lại tạo ra ảnh hưởng vô cùng quan trọng.
Trận chiến Hoàng Thiên Đãng này, Hàn Thế Trung tuy không tiêu diệt được quân Kim nhưng đã dọa Hoàn Nhan Tông Bật sợ chết khiếp. Hoàn Nhan Tông Bật chưa từng trải qua thất bại thảm hại nào như vậy, bạn thử nghĩ xem, Hàn Thế Trung với hơn tám ngàn quân mà lại chặn được mười vạn đại quân của ông ta ở Hoàng Thiên Đãng suốt hơn bốn mươi ngày, bức ép quân Kim phải giết ngựa ăn chống đói, cuối cùng cực nhọc lắm mới dùng mưu thoát hiểm, cửu tử nhất sinh mới trở về được nước Kim. Hoàn Nhan Tông Bật sau đó mỗi khi nhắc lại chuyện này vẫn còn sợ hãi đến mức khóc rống lên. Người nước Kim thấy vậy, ngay cả một đại tướng võ công cái thế, gan dạ hơn người như Lương Vương mà còn bị đánh cho ra nông nỗi này thì sau đó phải thận trọng khi bàn chuyện dùng binh đánh Tống. Cho nên, kể từ đó về sau quân Kim không bao giờ dám dễ dàng vượt sông Trường Giang xuôi Nam nữa. Sau này cục diện đối lập giữa Tống và Kim kéo dài gần một trăm năm, tuy chiến tranh liên miên giữa chừng nhưng ai cũng không thể tiêu diệt được ai. Có thể nói, chính trận chiến Hoàng Thiên Đãng của Hàn Thế Trung đã đặt nền móng cho cục diện sống tạm bợ kéo dài hơn một trăm năm của Nam Tống.
Hàn Thế Trung đại phá quân Kim ở Hoàng Thiên Đãng, Tống Cao Tông mừng khôn xiết, ông nghĩ, ai bảo triều ta không có nhân tài, các ngươi xem quân đội Đại Tống ta lợi hại biết bao, đánh cho binh Kim tan tác nước chảy hoa trôi. Tống Cao Tông đắc ý vênh váo, dẫn dắt văn võ bá quan về triều đô Hàng Châu, đồng thời đổi tên Hàng Châu thành Lâm An Phủ, ý nói ta tạm thời an gia ở chỗ này, tương lai còn phải đánh về Đông Kinh nữa. Hơn nữa Tống Cao Tông còn ra vẻ không quên cố thổ Trung Nguyên, không xây dựng quy mô lớn cung điện nhà cửa ở Hàng Châu. Nhưng trên thực tế, triều Tống từ đó về sau cứ thế an phận thủ thường ở vùng đất Hàng Châu này. Đến đây, lịch sử Nam Tống mới chính thức bắt đầu. Sau đó, Nam Tống đứng vững chân ở Giang Nam, giữa họ và nước Kim lại xảy ra rất nhiều câu chuyện.