Phàm là công chức, ai cũng mong thứ Bảy mau đến. Nhưng Đào Tổ Thái, một công chức của Cục Đường sắt, lại là ngoại lệ.

Thời tiết quá đẹp. Bên ngoài cửa sổ văn phòng, một bụi trúc đào đang nở rộ gật đầu trong gió nhẹ, tự nhiên là hướng về các công chức đang "chờ tan làm" trong phòng, trong đó có cả Đào Tổ Thái. Thời tiết ôn hòa, hoa trúc đào cười nở, đều là vô tư không thiên vị, thế nhưng Đào Tổ Thái cảm thấy trúc đào chỉ gật đầu với riêng mình hắn, hơn nữa cái gật đầu đó mang ý nghĩa giễu cợt.

Còn khoảng hơn hai mươi phút nữa là đến giờ "tan làm", Trưởng khoa đã về trước, không khí trong văn phòng trở nên căng thẳng: thu dọn công văn, ngăn kéo mở ra rồi đóng lại, mặc áo dài, tìm mũ, lấy đồng hồ ra xem hết lần này đến lần khác, gọi điện thoại hẹn bạn bè, bàn bạc (xen lẫn những tiếng cười ngắn ngủi) xem nên đi ăn tiệm hay đi xem phim—ai nấy đều hào hứng vì "cuối tuần", chỉ có Đào Tổ Thái ngẩn ngơ ngồi đó, phiền não vì "cuối tuần".

Hắn là người cuối cùng chậm rãi bước ra khỏi văn phòng, trong lòng chồng chất hai ý niệm: sợ về nhà, nhưng lại không yên tâm về nhà. Đây là tâm trạng mà dạo gần đây cứ đến thứ Bảy là hắn lại mắc phải, hắn thừa nhận năng lực của mình đã không còn đủ để giải quyết mâu thuẫn tâm lý này.

Ngoại trừ thứ Bảy, trong mắt đồng nghiệp, hắn là người "hạnh phúc gia đình" nhất: vợ trẻ, nhan sắc thực sự ổn, tính tình cũng tốt, chỉ có một đứa con, năm sáu tuổi, không nghịch ngợm. Thu nhập của nhân viên cấp ba vốn có vẻ hơi ít, nhưng vợ hắn có một khoản "của hồi môn" không nhỏ chút nào, gặp những khoản chi tiêu bất ngờ, nàng không bao giờ keo kiệt. Vì vậy, ngoại trừ thứ Bảy, người chồng trẻ này cực kỳ yêu nhà, hắn luôn là người thu dọn công văn xong đầu tiên, chờ tiếng chuông "tan làm" vang lên, người đầu tiên chạy ra khỏi văn phòng, một mạch chạy thẳng về nhà. Sau khi về nhà, "trái nhìn vợ hiền, phải dỗ con thơ", hắn không thích sự náo nhiệt của Hán Khẩu, mà sự náo nhiệt của Hán Khẩu cũng chưa bao giờ làm phiền đến hắn.

Nắng chiều rọi xuống đường ray uốn lượn hướng về phía Bắc, như hai dải bạc trên mảnh vải pha lẫn màu vàng xanh. Không hiểu sao hắn lại đi con đường ngược với đường về nhà. Hắn còn chưa nhận ra. Đăm đăm nhìn đường ray ấy, bỗng nhớ lại bảy tám năm trước từng có một bạn học tự sát trên đường ray tàu hỏa. Hắn dùng mũi giày đá đá vào thanh tà vẹt bên cạnh đường ray, lắc đầu. Bạn học trung học của hắn, có mấy người từng có ý định tự sát; họ cho rằng tự sát là hành vi cao thượng và dũng cảm; cao thượng, vì khi một người cảm thấy mình cản trở hạnh phúc của người khác (đặc biệt là người thân yêu), tự sát là sự hy sinh triệt để nhất; mà người có thể thực hiện sự hy sinh triệt để, tự nhiên là dũng cảm. Đào Tổ Thái cũng từng ôm giữ niềm tin này. Hắn cũng từng có ý định tự sát hai lần. Lần đầu trước khi kết hôn, nhưng lần này sau đó hắn khá hối hận, vì không phải vì cái "lý tưởng tích cực" gì cả, chỉ là cảm thấy cuộc sống vô vị. Sau khi kết hôn hắn lại có "ý định" lần thứ hai, thế nhưng khi bạn bè cứu hắn trở về, hắn đột nhiên cảm kích bạn bè. Hắn nói, sau khi nuốt viên thuốc ngủ, hắn chợt tỉnh ngộ rằng động cơ tự sát của mình vẫn chưa đủ cao thượng, vì hắn mưu toan tự sát thực ra là do cảm thấy năng lực không đủ, không thể mang lại hạnh phúc cho người hắn yêu thương, hắn muốn "trốn tránh" trách nhiệm của mình.

Sau lần "tự phê bình" thứ hai này, hắn nỗ lực tìm việc làm, và nỗ lực học tập triết lý xử thế "hòa quang đồng trần". Nửa năm trước hắn đến làm việc tại Cục Đường sắt ở Hán Khẩu, trong hồ sơ nghề nghiệp của hắn đây đã là lần thay đổi thứ tư.

Đăm đăm nhìn đường ray sáng lóa kéo dài đến tận chân trời, trong đầu hắn như tia chớp bay qua đủ loại chuyện cũ, đặc biệt là ý định tự sát lần thứ hai; hắn khẽ lắc đầu, rồi xoay người đi dọc theo đường ray trở lại. Hắn càng đi càng nhanh, chẳng bao lâu sau liền tách khỏi đường ray, đi thẳng về nhà. Lúc này ý niệm "không yên tâm về nhà" đã đè bẹp ý niệm "sợ về nhà",—phải nói rằng, quan niệm về "trách nhiệm" đã đè bẹp ý thức "trốn tránh".

Vì đi quá vội, Đào Tổ Thái khi về đến nhà thì tim đập dồn dập, thở không ra hơi, không mở miệng được. Đứa con nhảy đến bên cạnh hắn, ôm lấy đùi hắn, gọi "bố", hắn cũng không kịp lấy hơi để đáp lại, chỉ dùng tay xoa đầu con. Một lúc sau, hắn mới gắng gượng thốt ra một câu:

"Mẹ đâu?"

Con chưa kịp trả lời, Đào Tổ Thái đã nhìn thấy trên móc áo ở đầu tường không còn chiếc khăn quàng vai bằng lụa xanh mới may của vợ. Hắn thở dài thườn thượt, nắm tay con, muốn ngồi xuống nhưng lại thôi, khom lưng, nói nhỏ, dường như không muốn thốt ra lời, hỏi:

"Người đó — ông Chu... thầy giáo Chu, có đến đây không?"

Đứa con ngẩng mặt nhìn bố, đôi mắt nhỏ mở to tròn xoe; sắc mặt bố quá tệ, giọng của bố cũng quá lạ, nó sợ hãi, nó vùi mặt vào người bố.

Đào Tổ Thái vỗ lưng con, dịu giọng nói:

"Này, con!"

"Bố ơi. Mẹ ở nhà bác Hoàng hàng xóm, đánh bài;" Đứa con lộ mặt ra, lại nhìn cha mình. "Mẹ bảo, mua một cái bong bóng xà phòng cho con, đợi bố về, cùng đi mua."

Đào Tổ Thái gượng cười, không nói một tiếng, bế con lên rồi đi ra ngoài.

Hắn bế con đến nhà bác Hoàng hàng xóm. Vừa bước vào cái sân nhỏ âm u ẩm ướt, đã nghe thấy tiếng cười nói "nam nữ lẫn lộn" xen lẫn tiếng quân bài. Hắn chợt rùng mình, bỗng nghĩ: "Để mặc cô ấy đi—để mặc họ đi: mình hà cớ gì phải đi chịu hình phạt này." Thế nhưng hắn vẫn bước về phía trước, không tự chủ được mà siết chặt hai tay, khiến đứa con trong lòng cảm thấy vô cùng khó chịu.

Căn phòng kiểu cũ dài và hẹp. Bật đèn điện sáng trưng, chiếu lên bốn gương mặt đỏ rực bóng loáng. Đào Tổ Thái vừa len vào, liếc mắt cái đầu tiên đã thấy người ngồi đối diện vợ mình, chính là vị tiên sinh dạy học họ Chu đó. Thế nhưng người nhìn thấy Đào Tổ Thái bước vào đầu tiên lại là bà Hoàng – người đang quay nửa cái lưng về phía cửa phòng; bà ta dường như muốn tránh né cử động tay chân nào đó trên mặt bàn, quay mặt sang, liền nhìn thấy Đào Tổ Thái. Bà ta lập tức chào hỏi:

"Ông Đào, ông đến đánh vài vòng đi. Bà Đào đang vận đen đấy." "Ha ha ha, ông Đào quả nhiên đến rồi! Ha ha!" Đó là giọng của họ Chu. Đào Tổ Thái cảm thấy chói tai.

"Chúng tôi vừa đánh xong bốn vòng, Tổ Thái, ông đến thay tôi đi!"

Ông Hoàng vừa nói vừa đứng dậy.

"Không được, không được; anh là người thắng!" Lại là tiếng kêu la của ông Chu, cặp mắt cú vọ trên khuôn mặt béo của ông ta liếc mắt đưa tình với bà Đào. Bà Đào có "phản ứng" hay không, vì bà ta quay lưng về phía cửa phòng nên Đào Tổ Thái không nhìn thấy. Hắn đặt con xuống, liền len vào sau lưng ông Hoàng, vừa cười khổ vừa đáp.

"Tôi không chơi, không chơi; anh Di Niên đừng khách sáo."

"Lão Chu." Hoàng Di Niên mỉm cười nói: "Vậy, ông là người thua, ông nghỉ bốn vòng này đi?"

"Không được, không được; tôi muốn gỡ vốn! Bà Đào, bà nói có đúng không: không cho thay người, chúng ta đều phải gỡ vốn!"

Bà Đào cười cười, không nói gì. Bà ta thản nhiên liếc nhìn chồng một cái, rồi lại thản nhiên nhìn con trai, đếm số thẻ bài thua còn lại. Con trai chạy đến, dựa vào người bà, bà cũng không đoái hoài đến nó.

Đổi chỗ xong. Ông Chu trở thành người ngồi cửa trên của bà Đào.

Đứa con nhận được quả táo bà Hoàng cho, đã quên mất bong bóng xà phòng rồi. Đào Tổ Thái ngồi sau lưng vợ, danh nghĩa là "xem cuộc", thực chất là đang "nghiên cứu" ánh mắt của ông Chu.

Sự lo lắng đau khổ này của Đào Tổ Thái trong một tháng gần đây đã trở thành bí mật công khai. Hoàng Di Niên và vợ lúc đầu phát hiện ra hiện tượng này, còn bảo "Đào Tổ Thái lại lên cơn thần kinh". Sau lưng Đào Tổ Thái, nhưng trước mặt bà Đào và ông Chu, vợ chồng Hoàng Di Niên vẫn lấp lửng coi việc này như một trò cười. Bà Hoàng thậm chí còn thay mặt bà Đào bất bình: "Bà Đào, đây là không tôn trọng nhân cách của cô, thật vô lý! Tư tưởng phong kiến!"

"Nhân cách" là gì, "tư tưởng phong kiến" là gì, bà Đào không hiểu lắm. Bà từng học tiểu học ba năm, miễn cưỡng có thể đọc những loại sách như "Thiên Bảo Đồ", kể từ khi kết hôn với ông Đào, bà cũng từng xem Tolstoy theo ý chồng, nhưng cuốn "Phục Sinh" từ năm bà có mang (đó là chuyện năm thứ hai sau khi kết hôn) bắt đầu xem, đến nay vẫn chưa xem hết; đến Hán Khẩu, là lần đầu tiên bà thấy cảnh tượng lớn, lúc mới đến gặp người lạ còn đỏ mặt.

Tuy nhiên bà lại thích đánh bài. Ngồi vào sòng bài, dù có đàn ông lạ mặt, cũng quên cả đỏ mặt. Huống hồ ông Hoàng là bạn cũ của chồng bà, mà ông Chu lại là bạn của ông Hoàng; càng huống hồ bà Hoàng tuy cũng chỉ hơn hai mươi tuổi, nhưng dường như không phải là người trẻ, không phải phụ nữ, khi ông Hoàng không ở nhà, bất cứ nam khách nào bà ta cũng tiếp đãi, cười nói với nam khách là chuyện thường.

Những điều này, là những gì bà Đào nhìn thấy trong mắt sau khi đến Hán Khẩu, hơn nữa còn hiểu được. Cho nên khi bà Hoàng thay mặt bất bình, những từ "nhân cách", "tư tưởng phong kiến" gì đó, bà Đào tuy không hiểu lắm, nhưng trong lòng cũng từng nghĩ như vậy: "Thật buồn cười! Chẳng phải sao, ông Hoàng chưa từng cực đoan như vậy, — hình thù xấu xí."

Bà không biết "phản kháng" với chồng, nhưng không biết từ lúc nào bà và ông Chu nói cười nhiều hơn, không biết từ lúc nào cứ đến thứ Bảy là bà bắt buộc phải đến nhà ông Hoàng đánh bài.

Nhưng đó là chuyện một tháng trước! Bây giờ, bản thân bà Đào không cảm thấy mình có gì khác biệt, cũng không cảm thấy ông Chu có gì khác biệt, nhưng vợ chồng Hoàng Di Niên lại cảm thấy ông Chu đã thay đổi rất nhiều, mà bà Đào cũng có chút đổi khác. Hiện giờ, vợ chồng Hoàng Di Niên không dám đem sự "lo lắng" khổ sở kia của Đào Tổ Thái ra làm trò cười nữa, họ thông cảm cho Đào Tổ Thái.

Hiện giờ bà Đào cũng hiểu rõ hơn tâm ý của chồng đối với mình, thế nhưng bà cũng đã quen, không cảm thấy chán ghét, cũng chưa từng phẫn nộ kêu oan, chỉ "để mặc ông ấy đi"!

Bà cũng không cảm thấy ông Chu có gì "không ổn". Tự nhiên, lúc đánh bài, ông Chu thường thăm dò những "quân bài bà cần" để rồi "đánh nhả bài". Nhưng vốn chỉ là chơi nhỏ, cùng lắm là thắng thua bảy tám đồng, có gì quan trọng? Vì vậy, đôi khi sau lưng ông Chu, vợ chồng Hoàng Di Niên lấp lửng nhắc đến việc ông Chu có vẻ hơi "thế nào ấy", bà Đào liền cho rằng đó là do ông Chu nhả bài cho bà khi đánh bài. Bà chỉ thấy người họ Chu biết cách chiều chuộng.

Hiện giờ, vừa đổi chỗ sang ngồi ở cửa dưới của ông Chu, người thích tham lợi nhỏ như bà liền vui sướng không kể xiết. "Sự lo lắng đau khổ" của Đào Tổ Thái, bà hoàn toàn quên sạch.

Bà và ông Chu luân phiên làm cửa trên cửa dưới, đây cũng không phải lần đầu. Trước đây, lần đầu tiên ông Chu dùng chân mình chạm vào đùi bà Đào, bà Đào từng giật bắn mình, nhưng ngay sau đó bà sực tỉnh, là ông Chu nhắc nhở bà đánh nhầm một quân bài, bà lại thản nhiên, bà hoan nghênh cái kiểu chân chạm chân này. Khi bà chờ "quân bài" đến sốt ruột, cũng thường dùng mũi giày chạm vào chân ông Chu.

Những "trò nhỏ" như vậy, làm đã quá quen, bà Đào không cảm thấy đây là "vô đạo đức", — đối với Đào Tổ Thái hay vợ chồng Hoàng Di Niên.

Đánh bài, có lẽ một nửa phải dựa vào "vận may". "Quân bài cần" của cửa dưới, cửa trên lại không có, đó cũng là chuyện không thể cứu vãn. Một vòng bài xem chừng đã xong, bà Đào vẫn ra nhiều mà không vào. Bà có chút sốt ruột. Ông Chu cũng cùng bà phát cáu. Ông ta gần như không muốn mình thắng nữa. Một bộ bài đẹp, xé nát tơi tả. Nhờ vậy, bà Đào cũng chỉ "ăn vào" được hai quân. Hoàng Di Niên liên tục liếc nhìn ông Chu vài cái, tay sờ cằm mỉm cười. Bà Hoàng càng không nhịn được, cố tình cao giọng kêu lên:

"Ái chà! Tay của ông Chu thật lỏng. Bà Đào ăn no rồi!"

"Ha ha ha!" Ông Chu đắc ý cười, tiện tay lại đánh ra một quân "Vạn".

Bà Đào lại ăn một quân. Bà Đào không kìm được tim đập thình thịch.

"Hây!" Bà Hoàng kêu lên kinh ngạc, cầm quân bài trên tay đập mạnh xuống, như thể đang giận dữ nói, "Hừ, bài có cách đánh như thế này sao!"

Mặt bà Đào hơi đỏ lên.

Hoàng Di Niên vẫn mỉm cười lạnh lùng, nhưng ngước mắt nhìn Đào Tổ Thái, dường như muốn nói "Ông thấy không?"

"Ha ha ha," ông Chu lại cười một cách kỳ quái. "Giải trí thôi, thắng thua không lớn, cứ đánh tùy tiện là được rồi. — Lát nữa đến Hải Quốc Xuân ăn cơm, tôi mời!"

Đào Tổ Thái thấy hết trong mắt, nghe hết vào tai, mặc dù hắn không tinh thông về môn mạt chược, nhưng trong lòng cũng sáng như tuyết; thế nhưng hắn có cách gì đây? Ngoài việc ngồi một bên "chịu hình phạt"? Hắn chịu không nổi, nhưng hắn lại không muốn đi. Hắn chỉ ước trên đời không có cái gọi là "thứ Bảy", — dù có thứ Bảy, trường học cũng nên cấm giáo viên qua sông đến "dạo chơi".

Đứa con lấy quả táo đó làm quả bóng để chơi. Quả táo lăn xuống dưới gầm bàn, đứa con liền kéo vạt áo của bố.

Đào Tổ Thái cúi người xuống tìm "quả bóng" cho con. Hắn nhìn thấy vật tròn tròn kia tự chạy ra khỏi gầm bàn, nhưng cũng nhìn thấy một ống chân mặc quần ống rộng kiểu Tôn Trung Sơn chạm vào một bàn chân đi tất dài bằng lụa. Đào Tổ Thái chợt thấy, trong lòng sững sờ; nhưng lập tức cho rằng đây là ngẫu nhiên. Hắn có cái "độ lượng" đó. Hắn tiện tay nhặt quả táo. Nhưng có lẽ sàn nhà không bằng phẳng, quả táo lại lăn vào dưới gầm ghế bà Đào ngồi. Lúc này, Đào Tổ Thái lại sững sờ nhìn thấy, hơn nữa nhìn thấy rõ mồn một, một mũi nhọn của chiếc giày cao gót nhấc lên, chọc vào cái ống quần ống rộng kiểu Tôn Trung Sơn đó; đây đích thị là chân bà Đào! Hơn nữa mũi giày da cao gót đột nhiên bị chỗ nếp gấp của miệng ống quần ống rộng mắc vào, đung đưa mấy cái lúc này mới được "tự do".

Tim Đào Tổ Thái đập liên hồi, quả táo đã nắm trong tay, nhưng không thể nhấc người lên được. Hắn đột nhiên cảm thấy không dám nhìn người, cảm thấy "thế giới" thu nhỏ lại đến mức không dung chứa nổi hắn.

"Ha ha ha! Bà Đào..."

Lại là tiếng cười quái đản của ông Chu. Đào Tổ Thái bị tiếng cười làm cho toàn thân run rẩy. Hắn không nghe thấy sau chữ "Bà Đào" là những gì.

Thế nhưng sau khi run rẩy một trận, toàn thân toàn mặt hắn đều nóng bừng lên. Hắn đứng thẳng người, trừng mắt nhìn ông Chu, — ánh mắt hắn dường như nói thế này, "Ta đem cái loại hèn hạ của ngươi..." Thế nhưng vì người ta là "hèn hạ", hắn lại thấy khinh thường tính toán, hắn quay ánh mắt nhìn vợ mình, hắn cảm thấy trên mặt vợ dường như cơn đỏ vừa rút, ánh mắt vợ rũ xuống, hắn bắt đầu thương hại "người phụ nữ này".

Bốn người đánh bài dường như dồn hết tâm trí vào quân bài, không ai phát hiện ra sự khác thường của Đào Tổ Thái. Đào Tổ Thái thở phào nhẹ nhõm, nhưng không quyết định được mình nên làm thế nào, mắt hắn nhìn khuôn mặt người, nhưng lòng hắn lại chú ý đến chân và bàn chân của những người dưới bàn.

Ván bài đó, bà Đào vẫn không thắng nổi. Lúc bà Hoàng xáo bài, có thể thản nhiên cười nói. Đào Tổ Thái vẫn còn nắm quả táo trong tay. Mặc dù đứa con đã quên mất "quả bóng" này, Đào Tổ Thái vẫn gọi nó qua và đưa cho nó. Đồng thời, hắn kéo một chiếc ghế đặt vào góc bàn giữa vợ mình và ông Chu, hắn ngồi xuống, hai chân duỗi thẳng ra, dưới gầm bàn tạo thành một "phòng tuyến".

Hắn mừng thầm vì cách này của mình không ai phát hiện ra.

Ván bài khác bắt đầu, các "chiến sĩ" càng căng thẳng hơn. Mỗi khi bà Hoàng đánh một quân bài luôn đập mạnh một cái. Tâm trí Đào Tổ Thái lại đặt trên chân mình. Hai chân hắn cùng lúc nhận được sự đụng chạm từ hai phía. Ban đầu, hắn thấy vừa giận vừa buồn cười. Nhưng ngay sau đó hắn lại có cách; bất kể phía nào chạm vào, hắn đều đáp trả lại.

Kết thúc "bốn vòng" thứ hai, bà Đào vẫn thua. Bà dỗi không muốn đánh nữa.

Ông Chu không thua bao nhiêu, nên nhất quyết đòi "mời khách".

Mười một giờ đêm, Đào Tổ Thái và vợ cùng nhau về nhà.

Ăn tối muộn tại Hải Quốc Xuân, là ông Chu mời khách. Sau khi ăn xong, bà Đào nhắc đến chuyện tuần trước không được xem phim, ông Chu lại muốn "làm chủ chi". Đào Tổ Thái không thể chịu đựng thêm nữa, ngay cả vợ chồng Hoàng Di Niên cũng cảm thấy cái "phong thái" đó của ông Chu quá tồi tệ, hết lòng ủng hộ chủ trương của Đào Tổ Thái: mỗi người tự trả tiền.

Mười một giờ đêm, bốn bề yên tĩnh, ngay cả ánh đèn cũng không có. Đứa con đã ngủ từ lâu, trong mơ bỗng lại gọi "mua bong bóng xà phòng". Đào Tổ Thái và bà Đào đều như không định ngủ, nhưng lại đều không nói gì, bà Đào nghiêng người dựa vào chiếc bàn vuông trước giường, Đào Tổ Thái đi đi lại lại trong phòng. Đôi vợ chồng này, dường như mỗi người đều đang kiên trì: xem ai mở miệng trước, ai lên giường trước.

Bà Đào bày ra "trận thế" này, đây là lần đầu tiên, ông Đào không nắm được đầu mối, vừa đi lại, vừa suy đoán.

Lúc ở Hải Quốc Xuân, bà Đào có nói có cười; khi đề nghị đi xem phim vì thế mà gây ra tranh cãi xem ai mời khách, bà Đào cũng chỉ thỉnh thoảng bĩu môi, vẫn hứng thú lạ thường; đến khi ở rạp chiếu phim mua vé, bà Đào tranh mua trước, — không để ông Đào mua cho mình, cũng không mua cho ông Đào, bà chỉ tự mua một vé, nhưng lúc đó còn cười nói: "Mỗi người tự trả tiền, tôi không khách sáo đâu!" Bà còn từ chối cái "phong thái" quen thuộc đó của ông Chu, — tranh mua một vé tặng bà; bà Hoàng thì cảm thấy ở quầy mua vé trước mặt bao nhiêu người "không thể" làm cho ông Chu "mất mặt" quá, thế nhưng bà Đào nhất quyết bắt ông Chu trả lại tấm vé thừa.

Tuy nhiên vừa bước vào rạp, vị phu nhân này đột nhiên không nói không cười, cho đến khi xem xong phim, cho đến bây giờ sau khi về nhà.

Đào Tổ Thái nhớ lại cảnh tượng nhỏ mà không ai chú ý lúc vừa bước vào rạp chiếu phim: ông Chu tranh bước lên trước tự chiếm một chỗ ngồi, ngay lập tức lại lấy khăn tay ra phủi vài cái trên chỗ ngồi trống bên cạnh mình, miệng gọi "Bà Đào"; thế nhưng Đào Tổ Thái lại không khách sáo chiếm lấy chỗ ông Chu đặc biệt phủi, hơn nữa còn đặt mình nằm ngang giữa vợ và ông Chu; "Ồ!" Đào Tổ Thái nghĩ đến đây liền tự nhủ trong lòng, "Chẳng lẽ là vì việc này sao? Không ngờ, cô ấy... lại sa đọa đến mức này!"

Đào Tổ Thái tim đập thình thịch, lòng bàn tay có chút mồ hôi lạnh; hắn đứng lại, nhìn người vợ đang nghiêng người dựa vào trước bàn vuông.

Khuôn mặt vùi vào khuỷu tay, không nhìn thấy; chiếc áo tay cực ngắn, gần như chạm đến "đời sống mới"; lộ ra cánh tay trắng muốt quá nhiều; tóc đã uốn, thực ra không uốn cũng đã đủ đẹp rồi; chiếc sườn xám thời thượng bó sát thân hình, tất dài bằng lụa, giày da cao gót; — Đào Tổ Thái đột nhiên như đang trong mơ, trong lòng lẩm bẩm: "Đây, đâu phải là cô ấy; đây, đâu phải là A Nga của nửa năm trước!"

Nửa năm trước, tất cả những thời trang này không có duyên với bà Đào.

"Nhưng, cũng dễ như thay một bộ quần áo, cô ấy, tâm hồn này, cũng đã thay đổi rồi sao?" Đào Tổ Thái tiếp tục nghĩ.

Hắn tiến lại gần vợ, lặng lẽ nhìn, lại lặng lẽ nghĩ.

Hắn cảm thấy ngày thường vợ là người vợ tốt, chỉ trừ thứ Bảy; nhưng ngay cả thứ Bảy, ngay cả hôm nay, hắn cảm thấy hành vi của vợ không phải là "phóng đãng", mà nên nói là "ham chơi", "thích người ta chiều chuộng", — còn nữa là, "giận dỗi làm nũng".

Hắn vươn tay ra, nhẹ nhàng đặt lên vai vợ.

Vợ dường như không cảm thấy.

Hắn nhẹ nhàng lắc lắc bả vai vợ.

Vợ ngẩng đầu lên, ngước mặt nhìn chồng. Dường như ngạc nhiên vì chồng mình vẫn chưa ngủ, thế nhưng trong mắt bà chứa đầy sự buồn ngủ, trên mặt bà phủ đầy nét mệt mỏi; bà thực sự mệt rồi.

Đào Tổ Thái đột nhiên cảm thấy vợ thật đáng thương, quá đáng thương; hắn đứng ngây người như mất hồn nhìn vợ mình.

Khóe miệng bà Đào động đậy, dường như muốn cười, nhưng lại nhịn lại.

Bà Đào không cười nổi, lại cúi đầu nhìn đồng hồ đeo tay.

"Ồ, không sớm rồi! Ngủ thôi!" Nói xong, bà đứng dậy.

Nhưng Đào Tổ Thái ngăn lại, muốn bà vẫn ngồi xuống. Đào Tổ Thái hơi nghiêng đầu, như suy nghĩ rất sâu xa, dịu dàng nói:

"A Nga, em còn nhớ không — lần tự sát đó của anh?"

Bà Đào gật đầu, mắt mở to hơn.

"Em có biết tại sao anh — lại muốn tự sát không?"

"À, chẳng phải anh đã kể rồi sao? Hừm..." bà Đào trả lời, mí mắt rũ xuống, dường như cảm thấy cuộc trò chuyện này nhạt nhẽo, nhưng vẫn còn chịu đựng được.

"Vậy thì, em còn nhớ lời anh không?" Giọng Đào Tổ Thái vẫn dịu dàng như thế.

Bà Đào lắc đầu, — nhưng có lẽ là không muốn tiếp tục cuộc trò chuyện nhạt nhẽo này, nên lắc đầu.

"Tiếc thật! Em quên rồi!" Giọng Đào Tổ Thái hơi mang chút cảm xúc.

"Ái chà! Cái người này... ngủ đi!"

Bà Đào lại đứng dậy. Nhưng Đào Tổ Thái lại ngăn bà lại, vừa vội vàng nói:

"Lần đó anh tự sát, vì cảm thấy năng lực bản thân quá nhỏ, không thể làm cho người thân yêu có hạnh phúc; nhưng sau đó anh biết mình sai rồi, anh biết gánh nặng này của anh không ai đến gánh thay, không có người thay thế — việc tự sát của anh là trốn tránh, là hèn nhát! Sau đó anh không để những ý nghĩ hèn nhát như vậy đến nữa, anh nỗ lực phấn đấu, muốn làm cho người anh yêu thương có hạnh phúc!"

"Ồ!" Bà Đào đáp lại như không mấy hứng thú.

"Anh không phải là người ích kỷ," Đào Tổ Thái không còn vội vàng như vừa rồi nữa, "Có người tốt hơn anh, năng lực mạnh hơn anh, anh sẵn lòng nhường. Nếu người thân yêu của anh — cảm thấy ở bên anh không có — hạnh phúc, anh cũng sẵn lòng đứng sang một bên, — đó là — tự sát; nhưng nếu anh cho rằng ánh mắt của cô ấy có sai lầm, trách nhiệm của anh vẫn tồn tại, nếu anh trốn tránh, thì cũng là hèn nhát!"

Bà Đào mở to mắt, nhìn chằm chằm vào chồng mình ngây người; những lời này của chồng, bà thực sự hiểu được, chỉ có hai chữ: tự sát. Bà không hiểu tại sao chồng mình không có việc gì lại nhắc đến tự sát.

Đào Tổ Thái lại cho rằng vợ đã nghe hiểu. Hơn nữa đang "thực hiện tự phê bình";

Hắn lặng lẽ đứng đó, lặng lẽ chờ đợi.

Nhìn thấy Đào Tổ Thái không còn lời nào nữa, bà Đào cho rằng "căn bệnh thần kinh" của chồng đã kết thúc, bà ngáp một cái, bà thực sự mệt rồi, bà đứng dậy liền cởi quần áo.

"A Nga, em hãy bình tĩnh suy nghĩ một chút, tự nhiên sẽ hiểu; em luôn có thể tự do, nhưng anh hy vọng em vận dụng sự tự do của mình cho tốt. Theo anh thấy, người đó —"

Đào Tổ Thái khựng lại ở đây, hắn không quyết định được nên thêm "lời bình luận" nào cho "người đó" mới thỏa đáng. Bà Đào lúc này đã cởi áo dài, ngồi trên mép giường cởi tất dài. Bà thực sự quá mệt, chỉ muốn ngủ, liền dùng câu trả lời tốt nhất có thể khóa chặt miệng Đào Tổ Thái:

"Hiểu, cái gì cũng hiểu; ngày mai em sẽ nói kỹ cho anh biết!"

Nói đến mấy chữ cuối cùng, bà Đào đã lăn vào trong giường, đồng thời cười khúc khích.

Đào Tổ Thái thở phào nhẹ nhõm, cũng lên giường. Thế nhưng hắn không có buồn ngủ, hắn nghĩ một lúc, liền lại gọi vợ. Nhưng câu trả lời của vợ là tiếng ngáy khò khò. Đào Tổ Thái nhẹ nhàng kéo cánh tay vợ, lắc hai cái, bà "ờ" một tiếng, lật người, liền lại ngáy khò khò.

"Sao lại có thể ngủ được nhỉ?" Đào Tổ Thái băn khoăn nghĩ.

Hồi tưởng lại thái độ của vợ khi hắn vừa "thuyết giáo" để nghiên cứu lại, hắn lắc đầu mấy lần trong bóng tối. Hắn và vợ ngủ chung một giường, thế nhưng tinh thần hai người họ như ngăn cách bởi một ngọn núi, hắn đau khổ cảm thấy cô đơn.

Hắn khẽ thở dài, nghĩ thầm: "Để mặc cô ấy đi, để mặc họ đi!" Nhưng cái dáng vẻ nhẹ nhàng phù phiếm hèn hạ của người họ Chu đó cứ hiện lên trước mắt hắn, mặt hắn nóng bừng. Hắn kiên quyết nói trong lòng: "Không được! Vì hạnh phúc của cô ấy, thà rằng mỗi thứ Bảy anh chịu hình phạt! Vì anh vẫn yêu cô ấy, anh nhất định phải dùng hết khả năng của mình để bảo vệ cô ấy! Vì người đó quá hèn hạ, anh nhất định phải cảnh giác hắn!"

Đào Tổ Thái nghĩ ngợi, một tay nhẹ nhàng vuốt ve cơ thể vợ, như người mẹ vuốt ve đứa con của mình.

Hoa trúc đào tàn, hoa lựu nở qua, trên cành đã có những quả lựu cực nhỏ, lá sen mới như đồng xu nổi trên mặt nước; khoảng thời gian này, chắc là có bao nhiêu cái "thứ Bảy" đây! Mà mỗi một "thứ Bảy", ông Đào Tổ Thái lương thiện lại chịu đựng "hình phạt" thế nào đây!

Vợ chồng Hoàng Di Niên biết Đào Tổ Thái đang chịu đựng "hình phạt"; thậm chí Đào Tổ Thái bố trí "phòng tuyến" dưới gầm bàn bài (ngay cả khi bà Đào và ông Chu là "đối phương" của nhau, Đào Tổ Thái cũng phải bố trí "phòng tuyến"), cũng được vợ chồng Hoàng Di Niên biết; Hoàng Di Niên cho rằng làm chồng đến mức này, quá đáng thương, bà Hoàng lại cảm thấy Đào Tổ Thái "tư tưởng quá không cởi mở". "Khi tình yêu của phụ nữ thay đổi, nên để nó tự nhiên." — Bà Hoàng nhiều lần nói như vậy.

"Nhưng lão Đào về mặt kinh tế vẫn phải nhờ vợ bù đắp đấy!" Hoàng Di Niên đáp lại vợ mình như vậy, liền cảm thấy cách của Đào Tổ Thái chỉ có "nghiêm ngặt phòng bị".

Không ai biết "lý tưởng cao thượng" và "quan niệm trách nhiệm vĩ đại" của Đào Tổ Thái, thậm chí nếu có người biết, cũng sẽ không hiểu.

Đào Tổ Thái không có bạn bè để bàn bạc, đành cô đơn vác lấy "thánh giá" của mình. Hắn nhẫn nhịn đau khổ, lén lút dò xét hành động của vợ, muốn xem cho rõ "tâm hồn" của vợ rốt cuộc đã thay đổi thế nào rồi. Ngay cả không phải là "thứ Bảy", hắn cũng không yên tâm được.

Không phải "thứ Bảy" Đào Tổ Thái "tan làm" về nhà, nếu vợ nhàn rỗi ngồi đó, hắn liền ngồi đối diện vợ, vợ từ phòng khách đi vào phòng ngủ, hoặc đến bếp xem thử một chút, hắn liền theo sau, theo tới theo lui, như một cái bóng; hắn rất ít khi mở miệng, chỉ lầm lũi nhìn vợ.

Đôi khi vợ nói đông nói tây với hắn, hắn tùy miệng đáp vài tiếng, đột nhiên lại phấn chấn lên, đem bộ "đại đạo lý" của mình ra lặp đi lặp lại "khai sáng" cho "người anh yêu"; thế này, liền biến vợ thành "người câm".

Điều này làm cho bà Đào cực kỳ sợ "không phải thứ Bảy", cực kỳ sợ chồng "không phải thứ Bảy" tan làm về nhà.

Đào Tổ Thái chưa bao giờ đặt "vấn đề ông Chu" ra trước mặt bà Đào, hắn không muốn hỏi chính thức vợ: "Em có yêu người họ Chu không?" Hắn cảm thấy nếu hỏi đến câu này, vậy thì, "hành động" tiếp theo ngay lập tức phải là anh và vợ chia tay. Nếu không, thì đó là "cuộc sống xấu xa nhất" trên đời. Hơn nữa hắn lại tin nếu hắn "ích kỷ" mà chia tay với vợ thì chính là "hại" vợ hắn rồi.

Về phía bà Đào, tự nhiên cũng cảm thấy "căn bệnh" của Đào Tổ Thái là gì. Tuy nhiên bà Đào nghĩ chỉ thấy buồn cười, bà cảm thấy mình đối xử với chồng vẫn như trước đây; bà thích đánh bài với ông Chu, cười nói với ông Chu thậm chí đi chơi, đây là sự thật, nhưng đó là vì chồng chỉ biết phát "thần kinh", chỉ biết "diễn thuyết" với bà.

Trước khi đến Hán Khẩu, bà vốn dĩ sẽ không nghĩ đến việc nếu chồng không thể chơi cùng mình, bà có thể tìm người khác chơi cùng; nhưng nửa năm nay bà nhìn thấy "trường ngoài đều thông hành như vậy", bà liền tin mình cũng không đáng phải quá "quê mùa".

Bà sinh ra đã là tính cách "cực kỳ hòa đồng", "cực kỳ biết hưởng thụ"; ngoại trừ đánh bài, bà chưa bao giờ dùng não nhiều, ngoại trừ đánh bài, bà cũng chưa bao giờ biết "tính toán tâm cơ". Đào Tổ Thái lúc đầu yêu bà (và hiện giờ vẫn như vậy), chính là "đặc điểm" này của bà; thế nhưng hiện nay làm cho Đào Tổ Thái "đau khổ", cũng chính là "đặc điểm" này của bà.

Một ngày là thứ Sáu, trời tối rồi, Đào Tổ Thái phá lệ vẫn chưa về nhà.

Bà Đào và con đợi người chủ gia đình trẻ tuổi này về ăn cơm tối, đợi đến chán ngán, bà Đào gấp người giấy ngựa giấy cho con chơi.

Đột nhiên Đào Tổ Thái ủ rũ bước vào. Bà Đào vừa thấy hắn, liền kinh ngạc kêu lên:

"Sao thế? Anh như con gà mắc mưa! Trời lại không mưa!"

Đào Tổ Thái lắc đầu, nhìn quanh phòng một lượt, dường như không nhận ra căn phòng này nữa, rồi nói nhỏ:

"Em đi trả tiền xe đi. Anh ngồi xe đến!"

Bà Đào trả tiền xe xong quay lại, nhìn thấy Đào Tổ Thái vẫn đứng chắn lối như vậy, nhưng khom lưng, ôm chặt đứa con, — dường như ôm quá chặt, con sợ hãi kêu oai oái.

"Ái chà —" bà Đào cũng kêu lên kinh ngạc, "Anh! — sao còn không mau đi thay quần áo! Bảo Bảo cũng bị anh làm cho ướt nhẹp rồi!"

Đào Tổ Thái lúc này mới buông con ra, đứng thẳng lưng, nhìn vợ một cách thê lương, lại nhìn con, rồi lười biếng đi lên lầu.

Đứa con đi đến bên mẹ. Bà Đào dùng tay sờ trên người con một cái, nhíu mày lẩm bẩm một mình: "Không có việc gì lại phát thần kinh. Ra gì chứ?" Nói xong, tiện tay cầm một con ngựa giấy, lồng vào đầu ngón trỏ.

Trên tóc đứa con có vài giọt nước, — có lẽ là nhỏ xuống từ trên đầu bố, phản chiếu ánh đèn phát sáng.

Đào Tổ Thái thay quần áo xong, cơm tối cũng bày ra. Sắc mặt Đào Tổ Thái không có gì khác lạ, chỉ là tái hơn ngày thường chút ít, hắn chỉ lo cúi đầu ăn cơm, nhưng đột nhiên ngừng đũa, đờ đẫn nhìn vợ; vợ lúc đầu để hắn nhìn, chỉ giả vờ không cảm thấy, thế nhưng ngay sau đó quay mặt đi, cười khúc khích.

Tư thế quay mặt đi như vậy, tiếng cười giòn tan như vậy, Đào Tổ Thái trước kia cảm thấy vô cùng thỏa mãn, nhưng lúc này hắn đột nhiên rơi hai giọt nước mắt. Hắn cũng quay mặt đi, nhưng vừa nhìn thấy mấy giọt nước phát sáng trên tóc con, hắn tiện tay phủi mấy giọt nước này đi, đồng thời lại ấp úng nói:

"A Nga, hôm nay, anh lại — gần như tự sát rồi."

"Hả!" Bà Đào thét lên một tiếng, nhưng thành phần "kinh ngạc" ít, thành phần "hiểu ra" nhiều. Hiện tại là bà Đào ngây người nhìn chồng mình. "Nghĩ đến ngày mai lại là thứ Bảy, — ừ, thứ Bảy, anh liền — cảm thấy, không còn dũng khí để sống tiếp — nữa rồi, không còn dũng khí để tận — trách nhiệm của mình nữa. Thật là hình phạt — khó chịu!"

Đào Tổ Thái cúi đầu nói, như phạm nhân khai cung; hắn khựng lại một lúc, ngước mặt lên nhìn vợ, lại tiếp tục nói:

"Đường ray nghiền chết, quá đáng sợ; — anh — đi đến bờ sông. Anh — bước xuống nước. Thế nhưng, thế nhưng, nước cao ngang hông anh, anh lại tỉnh ngộ ra — bây giờ — bây giờ vẫn chưa phải ngày anh trút gánh nặng, anh kêu cứu mạng, — tim hoảng đến mức chân cũng mềm nhũn ra. Sau đó liền ngồi xe về."

Hắn lắc đầu, lại cười khổ một cái.

"Hả — ôi!" Bà Đào hét chói tai, bỏ bát đũa, đứng dậy liền chạy ra ngoài.

Điều này lại nằm ngoài ý muốn, Đào Tổ Thái cũng kinh hô đứng dậy, nhưng con trai chết sống kéo chặt hắn, khóc lớn, đứa con tưởng bố và mẹ muốn đánh nhau.

Đào Tổ Thái vội đến mức muốn bế con đi đuổi theo vợ, nhưng cũng không biết là do con nằng nặc không chịu nhúc nhích, hay là hắn hoảng loạn tay chân mềm nhũn, lại không bế nổi. Hắn đành ôm lấy con, thở dài dậm chân.

Thế nhưng có người từ ngoài đến, là vợ chồng Hoàng Di Niên, theo sau là bà Đào.

"Sao thế? Lão Đào!" Hoàng Di Niên vội vàng hỏi.

"Không có gì." Đào Tổ Thái đáp lại không chút sức lực.

"Vợ anh nói anh tự sát!" Giọng bà Hoàng.

"Không có mà." Thần thái như muốn chối cãi. "Anh chẳng qua là — anh nói hôm nay suýt chút nữa tự sát thôi."

Đứa con từ trong tay bố vùng ra, chạy đến túm chặt vạt áo mẹ.

Hoàng Di Niên thấy Đào Tổ Thái quả thực vẫn bình thường, liền muốn đi, nhưng bà Đào chưa từng mở miệng bỗng kêu lên:

"Đừng đi! Em sợ! Bà Hoàng, em sợ! Em ngủ rồi đánh cũng không tỉnh, anh nghĩ xem, trời sáng em tỉnh dậy nhìn thấy anh ấy chết bên cạnh, em sợ! Đừng đi, bà Hoàng!"

Vợ chồng Hoàng Di Niên đều quay mặt nhìn chằm chằm vào Đào Tổ Thái, nhưng Đào Tổ Thái chỉ lắc đầu nói một câu:

"Này, thật không hiểu nổi!"

Bà Hoàng an ủi bà Đào, Hoàng Di Niên nói với Đào Tổ Thái:

"Lão Đào, ông này, tôi thật không hiểu nổi."

"Ha!" Đào Tổ Thái cười quái đản một tiếng, rồi nói nhỏ như tự hỏi chính mình:

"Hiểu người, người hiểu, tự mình hiểu, càng nghĩ có lẽ càng khó chăng?"

Đêm hôm đó sau mười giờ, vợ chồng Hoàng Di Niên mới rời khỏi nhà họ Đào. Vợ chồng Đào Tổ Thái ân cần tiễn khách, cho đến ngoài cổng lớn. Đào Tổ Thái lúc này hoàn toàn giống như ngày thường, không ai có thể tin được bốn tiếng trước hắn "suýt chút nữa tự sát"; Đào Tổ Thái và bà Đào lúc này ai cũng không dám nói họ không phải là một đôi vợ chồng trẻ vui vẻ hòa hợp.

Khoảng mười giờ rưỡi, đèn nhà họ Đào tắt hết.

Ngày hôm sau, Đào Tổ Thái vẫn đi làm, chỉ là chậm nửa tiếng. Qua một đêm, dường như mọi thứ đều ném vào trong giấc mộng rồi.

Bà Đào thỉnh thoảng cũng vì sự hỏi thăm quan tâm của bà Hoàng mà nhớ lại chuyện đêm đó, nhưng dường như đã cách đây hơn mười năm.

Tuy nhiên ngoại trừ thứ Bảy, bà Đào càng cảm thấy sống một ngày như một năm. Thời gian "tan làm" của Đào Tổ Thái là sáu giờ chiều, trên đường về nhà đại khái mất hai mươi phút, nếu đến sáu giờ ba phần mà vẫn không thấy ông Đào về, bà Đào sẽ cảm thấy khủng bố. Đôi khi trước mắt bà lại hiện ra một thi thể máu me đầm đìa bị bánh xe lửa nghiền thành mấy đoạn, hoặc một chiếc quan tài gỗ trắng ướt sũng như từ dưới nước vớt lên.

Lúc đó một cơn tim đập dồn dập, ảo ảnh liền biến mất, bà dụi mắt, tay chống cằm, cũng sẽ tạm thời nghiêm chỉnh vận dụng cái đầu óc vốn không bao giờ dùng đến của mình: "Nếu làm thật, thì làm thế nào? Mua quần áo liệm, mua quan tài, khâm liệm, — những thứ này mình đều không làm nổi! Thật chán thật phiền chết đi được! Còn nữa, mình phải đưa Bảo Bảo về Thượng Hải, cũng không thể không đưa quan tài về Thượng Hải, những việc này, mình đều không biết làm, hừ!"

Thế là sự khủng bố của bà liền biến thành sự nôn nóng, bà sẽ nhớ đến người mẹ vốn không thường nghĩ tới: "Nếu mẹ ở đây, thì tốt rồi. Việc gì cũng có mẹ lo!" Từ mẹ, bà cũng sẽ nghĩ đến "người thân" khác bên nhà ngoại, thế là một người cháu họ, học sinh trung học mười bảy mười tám tuổi, ở một trường học giáo hội Vũ Xương, ngày thường gần như không qua lại, cũng được bà nhớ đến.

Thế nhưng cổng lớn vang lên, Đào Tổ Thái chậm rãi bước vào, tuyệt đối không phải máu me đầm đìa, ngay cả quần áo cũng không ướt, sự "khủng bố" và "nôn nóng" của bà Đào liền tan biến, dường như đã cách đây hơn mười năm.

Đến hơn sáu giờ ngày hôm sau, những sự "khủng bố" và "nôn nóng" này vẫn phải diễn ra một lần, nhưng thế trận dường như yếu hơn chút; vì thêm một ngày là gần thêm một ngày với "thứ Bảy". Thứ Bảy có bài đánh, có ông Chu, quá náo nhiệt, "khủng bố" và "nôn nóng" tự nhiên không đến.

Đào Tổ Thái sợ nhất là thứ Bảy, nhưng vợ hắn sợ nhất là thứ Hai. Chủ nhật là điểm phân chia tâm lý của đôi vợ chồng này.

Bà Đào chưa bao giờ kể sự "khủng bố" và "nôn nóng" của mình với chồng. Một là, bà không phải là người phụ nữ biết "trữ tình", hai là, ít nói là bản tính của bà, huống hồ vì thế mà gây ra bài diễn thuyết thao thao bất tuyệt của chồng càng là điều bà sợ hãi. Đào Tổ Thái thì sao, ngoại trừ "thuyết giáo" với vợ thì không biết dùng chuyện phiếm gia đình để dò xét tâm khúc của vợ. Hắn lúc nào cũng đang "nghiên cứu" vợ mình, nhưng hắn tuyệt đối không dùng miệng, hắn chỉ dùng mắt. Hắn tuyệt đối tin tưởng vào đôi mắt của mình.

Sau khi ăn cơm tối, trước khi đi ngủ, là thời gian Đào Tổ Thái tập trung tinh thần vận dụng thị lực. Không biết hắn dựa theo học thuyết tâm lý học của phái nào, hắn cho rằng một người phụ nữ nếu có "tâm sự", nhất định phải bộc lộ trong khoảng thời gian này mỗi ngày. Tuy nhiên bà Đào lại chẳng hề sợ hắn nhìn. Bản thân bà tuyệt đối không ngủ trước, cũng không thúc giục ông Đào ngủ. Bà thấy chồng không mở miệng, bà cũng giữ im lặng. Bà rất tĩnh lặng thu dọn quần áo mới tâm đắc nhất của mình, hoặc lấy bộ đồ ngủ mới học theo mẫu mua về thử mặc rồi lặp lại cởi ra gấp lại (bà dường như không nỡ mặc đi), đều làm xong, ngồi xuống, bà liền liên tục ngáp.

Khi bà động cái này, dọn cái kia, ánh mắt Đào Tổ Thái luôn theo sát bà. Đôi khi ánh mắt hai người gặp nhau, bà Đào thường giống như đứa trẻ nhỏ muốn trốn người lớn bị "phát hiện", sẽ phát ra một tiếng cười giòn tan. Nhưng thường vì tiếng cười này của bà, sẽ mở ra "hộp thoại" của Đào Tổ Thái, "diễn thuyết" thao thao bất tuyệt — bà sợ nhất kiểu này, cho nên bà trừ khi thực sự không nhịn được thì không cười.

Khi buộc phải nghe "diễn thuyết" của Đào Tổ Thái, bà cũng có thể rất kiên nhẫn rất hòa thuận lắng nghe. Thế nhưng không đến năm phút, bà liền ngủ gật. Có một lần, Đào Tổ Thái lắc bả vai bà, nhất quyết không để bà ngủ gật, nhất quyết muốn hỏi bà:

"Người sống trên đời rốt cuộc vì cái gì?"

"Ái chà! Em không biết, em chưa bao giờ nghĩ,..." bà Đào nói như cầu xin. "Em mệt lắm, chỉ muốn ngủ thôi."

"Nói xong rồi ngủ." Đào Tổ Thái cực kỳ cố chấp, giống như sáu năm trước ép vợ đọc cuốn "Phục Sinh" đó.

"Vậy — thì," bà Đào nói giọng thong thả, đầu cúi xuống, lại như muốn ngủ gật, nhưng đột nhiên ngẩng mặt lên, bà lại tiếp tục, "nói đúng hay không, ngày mai anh hãy phê bình: người sống trên đời, có ăn thì ăn một chút, có mặc thì mặc một chút, mệt thì ngủ, buồn thì chơi, không đáng phải dùng nhiều tâm trí, quản đông quản tây."

"Nói như vậy, em không có dục vọng, — không có thứ gì em nhất định phải có, không có việc gì em nhất định phải làm sao?"

Đào Tổ Thái nghiêm trọng hỏi, không rời mắt nhìn khuôn mặt vợ.

Vợ dường như cũng khá nghiêm túc nghĩ một lúc, chậm rãi lắc đầu, nhưng lại cười khúc khích nói:

"Cái đó phải xem là lúc nào chứ! Ví dụ lúc đánh bài, em muốn thắng, muốn thắng tiền! Lúc này, em chỉ muốn ngủ!"

"Ồ —" Đào Tổ Thái ngược lại không có lời nào để nói.

Lúc bà Đào "nhất định phải thế nào" thì, quả thực là "phải xem là lúc nào".

Nghỉ hè đến rồi, bà đột nhiên muốn "thế nào" lên.

Ngày đó, không phải thứ Bảy, đột nhiên người cháu họ xa đó đến, nói là trường nghỉ hè, hai ba ngày sau cháu về Thượng Hải; lời này đi vào tai trái của bà Đào, ngay lập tức đi ra tai phải.

Cháu chưa đi, không ngờ lại đến một khách, là ông Chu.

Mỗi khi thứ Bảy ông Chu qua sông đến, sớm nhất cũng phải sáu giờ rưỡi, cho nên luôn đến nhà họ Hoàng trước. Ba bốn tháng nay, ông Chu đến nhà họ Đào "thăm hỏi", đây là lần thứ hai thôi.

Ông Chu nhìn thấy có khách, dường như có chút thất vọng, nhưng sau vài câu xã giao, ông ta lại cao hứng nói:

"Khéo thật, bà Đào, cháu bà cũng ở đây, bà Hoàng nghĩ là cũng chưa ra ngoài, vừa vặn bốn người, đi đánh vài vòng."

"Tôi không biết." Cháu từ chối.

"Nói gì thế! Còn trẻ tuổi, không có ai không biết chơi mạt chược!"

Ông Chu lớn tiếng kêu lên, kéo lấy cánh tay của người cháu đó.

Bà Đào cười hỏi cháu mình: "Thực sự không biết sao?"

"Cháu không có vốn."

Do dự một lúc, cháu mới đỏ mặt trả lời.

"Ha ha ha! Trò cười! Sợ cái gì! Vốn thì cô có!"

Giọng ông Chu đại khái phố đều nghe thấy.

Lúc đó cùng lắm là ba giờ, đợi đến khi Đào Tổ Thái "tan làm" về nhà vội vàng chạy đến nhà họ Hoàng, tám vòng bài đã đánh xong rồi. Bà Đào thắng được một ít, vừa vặn bù lại số thua của cháu.

Sòng bài giải tán, mọi người tán gẫu; ông Chu nói đến chuyện trường học nghỉ hè, vài ngày nữa ông ta muốn về quê — ở khu vực đường sắt Thượng Hải - Hàng Châu.

Bà Đào nghe xong, trong lòng như thót một cái; bà băn khoăn nghĩ: "Sao đều nghỉ hè thế này!"

Tối hôm đó, cháu họ xa ăn cơm ở nhà họ Đào. Bà Đào nghe chồng và cháu nói những chuyện như "vé tàu mua chưa", đột nhiên trong lòng lại thót một cái. Người không bao giờ tính toán "ngày mai thế nào" như bà đột nhiên cũng tính toán lên. Bà cảm thấy từ nay cuộc sống của bà sẽ trở thành ngày nào cũng là thứ Hai; ông Chu cũng ba bốn ngày nữa là đi rồi.

Bà lập tức nói: "Em cũng muốn về Thượng Hải thăm mẹ!"

"Ồ!" Đào Tổ Thái tùy tiện đáp một tiếng, lát sau cũng quên mất.

Nhưng ngày hôm sau bà Đào liền đi mua rất nhiều thứ, đều là mang về Thượng Hải. Đào Tổ Thái "tan làm" về, nhìn thấy vợ và con đang từng thứ từng thứ mở ra đóng gói lại.

"Đâu ra — những thứ này?"

Đào Tổ Thái tùy tiện hỏi một câu, liền như mệt mỏi rã rời ngã vào một chiếc ghế.

"Mua đấy." Bà Đào cười nói, lại chỉ vào một chiếc tẩu hút thuốc bằng đồng trắng nhỏ nhắn, "Đây là cho mẹ..."

"Linh kiện quá nhiều, e rằng cháu em không tiện mang đâu!"

"Em tự mang đi."

Bà Đào cười như đứa trẻ, bà cảm thấy chồng thật "vui tính", cứ như đang ở trong mơ.

"Sao? Em muốn về?" Đào Tổ Thái lúc này mới cảm thấy bất ngờ, từ ghế đứng thẳng dậy.

"Ha ha, chẳng phải tối qua em đã nói rồi sao?" Bà Đào mím môi cười.

"Bố, hồ đồ. Mẹ và Bảo Bảo về." Đứa con cũng vỗ tay kêu.

Đào Tổ Thái lại không có vẻ gì là cười. Hắn lười biếng ngồi xuống, không nói nữa, trừng mắt nhìn vợ và con. Hắn cảm thấy hành động đột ngột lần này của vợ khá có thể "nghiên cứu". Chẳng phải sao, ông Chu cũng muốn về? Thế nhưng cháu của vợ cũng muốn về, tự nhiên đi cùng đường, chuyện đó lại dường như không có gì "đáng nghi".

Bà Đào vừa đóng gói đồ đạc, vừa nói: "Mua vé tàu, em không làm được, cần anh đi. Bảo Bảo là không cần vé."

"Hả — ầy!" Đào Tổ Thái từ trong trầm tư bừng tỉnh. "Vé tàu à? Anh không có tiền. Cuối tháng mới phát lương, còn mười mấy ngày nữa cơ! Còn em?"

"Mua đồ rồi, — để em tính xem, ồ. Chi tiêu trên đường là đủ."

"Vậy thì, đành đợi đến cuối tháng."

"Đồ đều mua xong rồi, — lại phải đợi đến cuối tháng!"

Bà Đào có vẻ rất thất vọng nói, liền ngừng công việc đóng gói trong tay.

"Tuy nhiên, e rằng cháu em không đợi được lâu thế." Đào Tổ Thái trầm ngâm một lúc nói, hắn đột nhiên lại đang "nghiên cứu" rốt cuộc là để vợ về tốt, hay là không để bà về. "Nghiên cứu" của hắn chưa có kết quả, không ngờ vợ đột nhiên lại vui vẻ lên, nói:

"Không sao. Nó không đợi được, cho nó đi trước. Ông Chu không biết ngày nào đi, muốn ông ấy đợi thêm vài ngày chắc sẽ đồng ý thôi."

Đào Tổ Thái trừng mắt nhìn vợ, lập tức nghi ngờ giữa vợ và ông Chu sớm đã có kế hoạch định trước; hơn nữa hắn lại đoán tất cả những điều này đại khái đều là chủ ý của ông Chu. Hắn cảm thấy vợ quá đáng thương mà người họ Chu quá đáng ghét, hắn lắc đầu, thở dài một cái, nhỏ giọng nhưng kiên quyết nói:

"Không! Vẫn là đi cùng cháu em. Tiền vé tàu, để anh thử xem, ứng trước lương."

Ứng trước lương không thành, chiều hôm sau bốn giờ Đào Tổ Thái xin nghỉ việc rời khỏi văn phòng dự định tìm Hoàng Di Niên vay tiền. Hắn đến nhà họ Hoàng trước, không ngờ vồ hụt, ngay cả bà Hoàng cũng không có nhà. Hắn chán nản về đến nhà mình, vừa vặn hắn chân trước vào cửa, chân sau liền đến vợ và con hắn.

"Được rồi, vé tàu cũng mua xong rồi, tối nay tám giờ lên tàu."

Bà Đào mặt mày hớn hở báo cáo với chồng.

Đứa con đi đến trước mặt bố, từ trong túi móc ra nắm đầy kẹo, ngước mặt lên nói:

"Bố, kẹo! Ông Chu mua, của Bảo Bảo!"

Đào Tổ Thái lòng đầy hồ đồ, chỉ thấy mọi vật trước mắt đều xoay chuyển, nhưng khi biết vé tàu là do Ông Chu mua hộ — Ông Chu từng đến, còn mời Đào phu nhân và con ra ngoài dạo chơi một lát, hơn nữa cháu của Đào phu nhân cũng đi chuyến tàu tối nay — Đào Tổ Thái hiểu ra, lòng cũng yên ổn, đồng thời lại một lần nữa khẳng định Ông Chu thật sự đáng ghét vô cùng.

Đào phu nhân lấy vé tàu ra cho chồng xem, là khoang quan khách số 20.

Tám giờ tối phải lên tàu, Đào phu nhân liền bận rộn thu dọn hành lý.

Đào Tổ Thái ngồi một lúc rồi đi đi lại lại như mất hồn, khổ sở "nghiên cứu" tình thế thay đổi đột ngột này. Càng "nghiên cứu" anh ta càng khẳng định tâm địa Ông Chu khó lường: là Ông Chu đến "thăm hỏi", là Ông Chu dò la được Đào phu nhân chưa mua vé rồi tự nguyện "xung phong", — nhưng may mà còn có cháu của Đào phu nhân. Đào Tổ Thái cảm thấy mình như đang ở giữa biển khơi bao la, "chỗ dựa" duy nhất là cậu học sinh mười bảy mười tám tuổi này.

Khoảng sáu giờ, vợ chồng Hoàng Di Niên đến. Nghe nói Đào phu nhân đi cùng Ông Chu, cặp bạn bè này của Đào Tổ Thái cũng có vẻ sững sờ. Nhưng lại biết còn có cháu của Đào phu nhân đi cùng, Hoàng Di Niên và vợ nhìn nhau một cái, rồi lại mỉm cười.

Vợ chồng Hoàng Di Niên mời vợ chồng Đào Tổ Thái ăn tối xong, đã gần tám giờ.

Hoàng Di Niên tiễn lên tàu.

Tìm được khoang quan khách số 20, không ngờ bên trong đã có một người đàn ông, khuôn mặt mập mạp, chính là Ông Chu.

Đào Tổ Thái vội vàng nhìn lại tấm biển đồng trên cửa phòng, rõ ràng là số 20. Đầu ngón tay anh ta lạnh buốt, nói không nên lời. Hoàng Di Niên cũng đầy vẻ kinh ngạc, lén nhìn Đào phu nhân, nhưng thần sắc Đào phu nhân vẫn như bình thường.

"Hết phòng trống rồi." Ông Chu nói với vẻ nghiêm nghị.

"Lão Chu!" Hoàng Di Niên bước tới một bước, "Vé tàu là do ông đứng ra mua, ông không nên..."

"Hết phòng rồi, bảo tôi có cách gì được!" Ông Chu xị mặt đáp lại.

Hoàng Di Niên quay mặt lại tìm Đào Tổ Thái, vừa đúng lúc bắt gặp ánh mắt Đào phu nhân nhìn về phía mình, ông bèn hỏi:

"Đào phu nhân, bà... thấy thế nào?"

"Gì cơ? Ồ, tùy thôi." Giọng nói và sắc mặt Đào phu nhân vẫn như bình thường.

Đứa trẻ đòi xem "tàu binh lớn". Đào phu nhân liền dắt con đi ra ngoài khoang.

Lúc này, cháu của Đào phu nhân chen qua đám đông tới. Đào Tổ Thái vội vàng lao lên túm lấy cậu ta, liền hỏi:

"Của cháu là số mấy?"

"Cháu ngồi khoang tập thể."

"Hừ!" Đào Tổ Thái lắc đầu, bỗng nhiên chân tay bủn rủn, liền ngồi xuống hành lý của Đào phu nhân, trừng mắt nhìn tấm biển đồng khoang quan khách số 20.

Hoàng Di Niên thấy tình hình có vẻ căng thẳng, đành phải đứng ra giải quyết; ông tìm người phục vụ trên tàu để hỏi, biết rằng vẫn còn trống một khoang quan khách số 34, ông liền bảo người phục vụ chuyển hành lý của Đào phu nhân sang số 34. Nhưng Đào Tổ Thái cứ ngồi đó không nhúc nhích, lại muốn cháu của Đào phu nhân đổi từ khoang tập thể sang khoang quan khách số 20.

"Hừ! Thế chẳng phải là chuyện cười sao? Tôi... không cam tâm, sao tôi lại không được thoải mái ở một mình một phòng?"

Ông Chu sừng sộ quát lên, đứng chắn ở cửa phòng, hai tay chống nạnh, như thể đề phòng người ta xông vào.

Đào Tổ Thái giả vờ như không nghe thấy, không nhìn thấy, chỉ một mực thúc giục người cháu kia.

"Tiền đâu? Khoang quan khách phải trả giá khoang quan khách." Người cháu nói khẽ.

Nhắc đến tiền, Đào Tổ Thái ngẩn người; anh ta lấy đâu ra tiền, vé tàu của vợ anh ta còn do người ta trả hộ. Nhưng anh ta vẫn nôn nóng quát:

"Dù thế nào, cháu cứ chuyển lên trước đã!"

Hoàng Di Niên cảm thấy chiêu này của Đào Tổ Thái cũng quá "lộ liễu", nhưng Đào Tổ Thái "có bệnh thần kinh", nên Hoàng Di Niên không thể không đặc biệt thông cảm với anh ta. Đẩy Ông Chu vào trong phòng, Hoàng Di Niên vừa khuyên vừa trách vài câu. Lúc này Đào Tổ Thái cũng đã ép người cháu kia chuyển hành lý vào trong.

Ông Chu trợn mắt chỉ biết cười lạnh.

Nhìn cháu trải chăn đệm xong xuôi, Đào Tổ Thái mới yên tâm, nhưng lại nhớ đến tiền. Anh ta nói khẽ với Hoàng Di Niên. Hoàng Di Niên sờ túi, hỏng bét, ông cũng chỉ còn vài hào lẻ, ông cười khổ nói: "Vợ anh chắc vẫn còn, lát nữa để họ tự giải quyết."

Tiếng chiêng từ bên ngoài vang lên. Đây là báo hiệu tàu sắp nhổ neo.

Đào phu nhân và con cũng đến. Đào Tổ Thái một mặt nhờ cháu giúp chuyển hành lý của vợ sang số 34, một mặt gọi vợ:

"Em chuyển sang bên này đi. Yên tĩnh hơn chút."

Đào phu nhân nhìn vào phòng 34 một cái, gật đầu vẫn chỉ nói hai chữ: "Tùy thôi."

Sau khi Đào phu nhân về được hơn mười ngày, mới có một bức thư bình an gửi về. Vài chục chữ ngoằn ngoèo như giun bò, ngoài "mẹ con bình an" ra, Đào Tổ Thái chẳng thu hoạch được gì. Đào Tổ Thái lại viết một bức thư dài "chữ nhỏ li ti như chân ruồi" hồi âm, trong thư nhấn mạnh lại việc anh ta không thể từ bỏ "trách nhiệm", — phải bảo vệ người mình yêu thương đến cùng, "để không xảy ra nguy hiểm", nhưng giả sử có "người thay thế" tốt hơn, trung thành hơn, năng lực mạnh hơn mình, thì anh ta cũng rất sẵn lòng "xóa sổ bản thân khỏi thế giới này", "kính nhường đường cho người hiền". Bức thư này ngốn mất của Đào Tổ Thái hai buổi chiều.

Bức thư này, Đào phu nhân chắc chắn đã nhận được, vì gửi bảo đảm.

Bức thư này, chắc chắn cũng đã phát huy hiệu quả, — hiệu quả tương tự như khi Đào Tổ Thái "diễn thuyết" với phu nhân thường ngày: buồn ngủ. Từ đó trở đi, phía Đào phu nhân ngay cả vài chục chữ như giun bò cũng không gửi về nữa.

Đào Tổ Thái lại viết thư cho người cháu kia của vợ. Lần này không phải "diễn thuyết" nữa, cũng không dài, nhưng thực sự là một "bảng câu hỏi".

Trong vòng một tuần, thư hồi âm của người cháu đã tới. Cũng không dài, nhưng đối với những câu hỏi chính mà Đào Tổ Thái đặt ra thì lại "gác lại không trả lời".

Đào Tổ Thái gửi thêm một bức thư nữa, ngoài việc nhắc lại yêu cầu cũ, lại đưa ra một "câu hỏi mới":

"Cô cậu dạo này tiêu khiển việc gì?"

Thư hồi âm cũng đến trong vòng một tuần. Đối với câu hỏi chính trong bức thư đầu tiên của Đào Tổ Thái thì lại giở bài "từ ngữ ngoại giao": "Một lời khó nói hết, xin để thư sau chi tiết." Còn về "việc tiêu khiển của cô cậu dạo này" thì nghe nói vì có "bạn chơi", nên chỉ ở nhà đánh bài nhỏ.

Sau khi nghiên cứu xong "từ ngữ ngoại giao" và "nghe nói" của người cháu, Đào Tổ Thái không hài lòng, lại gửi bức thư thứ ba, thực ra cũng không dài, không ngờ cháu của vợ anh ta lại học theo kiểu của "cô cậu": cậu ta từ đó cũng "buồn ngủ" luôn.

Đúng lúc Đào Tổ Thái bận rộn viết thư và "nghiên cứu" thì cơ quan anh ta công tác có một thay đổi nhỏ đến mức không gây chú ý: Trưởng khoa cấp trên của Đào Tổ Thái đã được "thăng tiến", trưởng khoa mới điều tới sau khi nói lời huấn thị "Mọi người hãy yên tâm công tác, để duy trì sự thông thạo", thì đến ngày thứ năm liền thực hiện chỉnh đốn "nhân sự". Đào Tổ Thái theo sau các đồng nghiệp, trong hai buổi tiệc công cộng "tiễn đưa" trưởng khoa cũ và "chào đón" trưởng khoa mới, đã đóng góp hai phần tiền mừng "thọ". Nhưng giờ đây, thứ anh nhận được lại là "ngừng lương giữ chức, chờ bổ nhiệm khác".

Lúc này, hoa sen đã tàn, đã có những bát sen nhỏ.

Nếu phu nhân chưa về, Đào Tổ Thái dù bị ngừng lương thì vẫn có thể "chờ" một chút. Khi túi tiền của chồng xẹp lép, túi tiền của vợ sẽ "nở hoa" một chút, điều này đã được kiểm chứng không bao giờ sai. Nhưng bây giờ lại cách nhau quá xa, chi bằng nhân lúc trong tay còn lộ phí thì chạy đến với phu nhân, lặng lẽ "chờ" tại "nhà ngoại".

Sau khi thương lượng một lần với Hoàng Di Niên, Đào Tổ Thái liền nhàn nhã xuôi nam. Cũng là một tấm vé khoang tập thể.

Khi tàu đến Nam Kinh, Đào Tổ Thái chợt nảy ra ý nghĩ liền lên bờ. Anh ta muốn tìm một người bạn tốt đang có việc ở Nam Kinh, anh ta có rất nhiều việc cần bàn bạc: vấn đề nghề nghiệp, "khuynh hướng" gần đây của vợ, và quan trọng nhất là làm thế nào để anh ta "chịu trách nhiệm đến cùng".

Không may người bạn đó đã đi "công cán phụng mệnh". Đào Tổ Thái tính toán, nếu ở Nam Kinh thuê khách sạn chờ đợi thì không đủ tiền, đành phải đi tàu hỏa về Thượng Hải trước.

Về đến "nhà" đúng lúc hoàng hôn. Vừa vào cửa đã nghe tiếng bài. Những "hình phạt" bên cạnh bàn bài từng chịu ở Hán Khẩu bỗng chốc hiện về. Đào Tổ Thái suýt nữa muốn quay lưng đi ra. Anh ta cứng đầu bước vào, ánh đèn điện chói làm mắt anh ta hoa lên. Có người gọi tên anh, nghe giọng biết là mẹ vợ; có người nắm tay anh, từ cảm giác biết là con mình. Lòng anh có vẻ ấm áp hơn một chút, mắt cũng nhìn rõ hơn; ngồi đối diện với "mẹ vợ" chính là phu nhân của anh, hai người còn lại không quen, nhưng — đều là nữ khách.

Đào Tổ Thái hoàn toàn yên tâm, nghe thấy vợ hỏi anh "sao anh lại đến đây", liền đáp lại một cách rõ ràng rành mạch:

"Trước khi đi anh có gửi cho em một bức thư, không nhận được à?"

Phu nhân có vẻ sững sờ, nhưng lập tức "ồ" một tiếng, mặt đỏ bừng cười một cái; bỗng nhiên bà nói gấp: "Lục đồng à? Phỗng, phỗng!"

Bức thư Đào Tổ Thái gửi trước khi đi, chiều hôm qua mới đến tay Đào phu nhân, nhưng đáng tiếc bức thư này lại hơi dài một chút, Đào phu nhân cầm vào tay liền ngáp, không đọc hết, sau đó liền quên mất.

Đào Tổ Thái cho rằng bức thư này vẫn chưa gửi đến, liền nói:

"Cục đổi trưởng khoa mới... anh không còn việc nữa... nghĩ... vẫn là quay về... tìm cách khác..."

Cảm thấy dường như chỉ có mẹ vợ là dùng nửa cái tai để nghe mình, Đào Tổ Thái cũng không nói nữa. Mỗi khi Đào Tổ Thái "có việc", nhiều nhất là tám tháng, mẹ vợ và vợ anh ta đã sớm quen mắt rồi.

Thông cảm cho con rể vất vả đường xa, bà cụ đề nghị đánh thêm tám vòng nữa rồi giải tán.

Đào Tổ Thái thấy phu nhân vẫn văn tĩnh, từ tốn, ít nói, thỉnh thoảng mím môi cười như xưa. Chỉ có điều có vẻ béo hơn một chút, sau khi cởi áo dài ra càng lộ rõ vẻ béo, nhất là phần bụng.

Thái độ phu nhân tiếp đón Đào Tổ Thái mọi thứ đều tốt.

Sáng hôm sau, Đào Tổ Thái đi thăm người cháu xa của phu nhân. Nội dung "một lời khó nói hết" cuối cùng cũng được "mặt đối mặt chi tiết"; người cháu ấp a ấp úng nói:

"Hôm đó sau khi các người đi, ... người phục vụ liền đến bảo tôi — mua bù vé khoang quan khách, ... mua bù vé đấy, tôi, tôi tìm cô; cô, mở ví tiền... tính ra không đủ..."

"Ừ, không đủ..." Ánh mắt Đào Tổ Thái dán chặt vào miệng người cháu, hơi thở dồn dập.

"Không đủ mà... à à — hỏi Ông Chu, ... Ông Chu cũng bảo không có, ... không có mà, tôi, — tôi không còn cách nào, đành phải, đành phải chuyển về khoang tập thể..."

"Còn cô cháu đâu?" Đào Tổ Thái hỏi như nghẹt thở.

"Cô, cô, — lúc đó, cô ở khoang 34." Người cháu cúi đầu xuống, tránh ánh mắt sắc như kim của Đào Tổ Thái.

Đào Tổ Thái thở phào một cái, hai tay xoa vào nhau:

"Sau đó thì sao?"

"Sau đó, sau đó á? Tôi không rõ lắm. Tôi ở khoang tập thể."

"Cháu không cần giấu chú!" Hơi thở Đào Tổ Thái lại dồn dập.

"Hình như, ... hình như, cô... lại chuyển... về lại 20."

Mí mắt Đào Tổ Thái giật một cái, những thứ nhìn thấy đều có một vòng hoa mắt; lòng anh ta vẫn rõ ràng, có rất nhiều câu hỏi đang trào dâng ở đó, nhưng trên tâm khảm dường như có một luồng thứ gì đó xấu xí và lạnh lẽo xộc lên mặt anh ta, môi anh ta run rẩy, nói không nên lời.

Sau khi run rẩy một lúc, anh ta như không làm chủ được mình, liên tục nói "không có gì, không có gì", rồi rời khỏi người cháu kia.

Anh ta đi lang thang trên phố như một hồn ma. Những lời của người cháu kia dường như đã quên mất, trong lòng anh ta chỉ dấy lên rồi lắng xuống hai quan niệm cũ: "trốn tránh" hay là "chịu trách nhiệm đến cùng"? Anh ta vô thức đi quanh nhiều vòng, nhưng có lẽ vì thói quen dưới chân, cuối cùng vô thức đi về "nhà".

Đã là hơn một giờ chiều, trong "nhà" tĩnh lặng, bà cụ, phu nhân, đứa trẻ đều đang ngủ trưa. Đúng là lúc nóng nhất trong ngày, áo dài của Đào Tổ Thái dính bết vào lưng, nhưng đầu ngón tay anh lại lạnh toát.

Anh ta phiêu dật như hồn ma đến trước mặt phu nhân, nhìn thấy phu nhân đang nằm nghiêng quay mặt vào trong ngủ, anh ta bỗng nhiên như tỉnh dậy; từng câu cháu nói đều nhớ rõ, tệ hại hơn là, anh ta cũng nhớ lại tối hôm qua phu nhân tiếp đón mình rất tốt.

Hai loại hồi ức này xen lẫn vào nhau, anh ta lại run lên, anh ta sợ hãi, anh ta cảm thấy phu nhân là một đại ảo thuật gia, anh ta không dám dùng tay chạm vào cơ thể phu nhân nữa, nhưng đôi chân anh ta như bị đóng đinh ở đó không rời đi được, anh ta lại hạ quyết tâm, không thể không nói vài câu. Anh ta đành phải đánh thức phu nhân dậy.

Đào phu nhân trở mình quay mặt ra ngoài, không mở mắt, miệng thì "ừ ừ" đáp lời.

"Dậy đi! Có vài lời muốn nói!" Đào Tổ Thái nói, dồn hết sức lực toàn thân vào lưỡi và môi.

"Hả — ồ —" Đào phu nhân lại đáp, mắt mở ra một nửa, chợt cảm thấy thần thái của chồng kỳ quái, liền bật cười khúc khích, nhưng cười cũng chỉ cười được một nửa, cô nhận ra trong thần thái kỳ quái của chồng có sự đáng sợ, mắt cô liền mở to lên.

Cô do dự hỏi:

"Anh ăn cơm chưa?"

"Hỏi em: Sao em lại chuyển về số 20?"

Câu hỏi này của Đào Tổ Thái và câu hỏi kia của vợ cùng lúc thốt ra, phu nhân rõ ràng không nghe rõ, chỉ cảm thấy giọng chồng ép quá sắc, sắc đến chói tai. Cô ngẩn người nhìn chồng.

"Lúc em về, tại sao — tại sao lại chuyển lại khoang quan khách 20?"

"Ồ — ồ —" phu nhân trườn dậy, mũi chân móc lấy dép lê: "Cái đó à? ... Ài, sau đó, sau đó, tàu sắp khởi hành, khoang quan khách số 34 đó cũng có khách nam chuyển vào, sợ chết đi được, như dân quân sự, ... em nghĩ, dù sao Ông Chu cũng là người quen, liền chuyển về đó."

Khi Đào phu nhân nói mấy câu sau đó, vừa uống trà, dù hai luồng ánh mắt âm u của Đào Tổ Thái một giây cũng không rời khuôn mặt cô, nhưng sắc mặt cô vẫn như bình thường.

Cô thực sự không nói dối, và cô cũng cảm thấy "chuyển về 20" không tính là chuyện gì, về đến nhà là quên sạch từ lâu rồi.

Ông Đào lại chẳng còn chủ kiến gì nữa. Anh ta ngồi xuống, cúi đầu suy ngẫm có nên hỏi nữa không, ví dụ như — "Em và lão họ Chu ở cùng một phòng làm những gì?" Nhưng nếu phải hỏi đến những chuyện này, Đào Tổ Thái không còn là Đào Tổ Thái nữa. Còn phu nhân, vẫn bình thường văn tĩnh ngồi một bên, không nói lời nào.

Cuối cùng nghĩ ra một chủ ý, Đào Tổ Thái khẽ thở dài, đang định bắt đầu từ "vốn dĩ, phụ nữ độc thân và khách nam độc thân ở chung một phòng trên tàu cũng không tính là gì, chỉ là nhân cách của lão họ Chu...", không ngờ dưới lầu bỗng gọi "A Nga" lên, đồng thời tiếng bài xào xạc một hồi, Đào phu nhân đáp một tiếng, không vội không vàng nhìn chồng một cái, khóe miệng nhếch lên như cười như không, rồi lướt đi mất.

Dưới lầu là tiếng bài, trên lầu là tiếng bước chân đi những bước vuông vức của Đào Tổ Thái. Anh ta đã đi được một vòng thời gian đánh bài rồi. Điều anh ta "nghiên cứu" vẫn không có kết luận.

Bỗng nhiên con anh rón rén đi vào. Đào Tổ Thái nhìn con một lúc, liền ngồi xổm xuống, ôm con khẽ hỏi:

"Bảo Bảo, ngoan nào, nói với bố — Ông Chu, và Bảo Bảo, mẹ, cùng đi tàu, Ông Chu, có tới không?"

Đứa trẻ nghiêng đầu, lắc đầu, nhưng lại nói:

"Có tới."

"Khi nào tới?"

"Buổi chiều."

"Hừm, không phải, — ngày nào tới?"

Đứa trẻ lắc đầu, nhưng đôi mắt nhỏ đảo mấy vòng, bỗng nhiên kéo Đào Tổ Thái đến bên cái bàn vuông cạnh cửa sổ, chỉ vào con hổ nhung đã chơi cũ trên bàn nói: "Con hổ, bà ngoại chưa mua cho Bảo Bảo."

"Ông Chu tới có đánh bài không?"

"Không đánh."

Câu trả lời này nằm ngoài dự đoán của Đào Tổ Thái, anh ta bí kế rồi, đang định đổi hướng hỏi, ví dụ như — "Mẹ và Ông Chu làm gì trên tàu?" Nhưng đứa trẻ lại tự động nói tiếp:

"Mẹ cầm đồng bạc trả Ông Chu, Ông Chu không lấy..."

"Ừ, mẹ không trả nữa à?"

"Mẹ cũng không cần. Tiền để trên bàn trà..."

"Ồ?"

"Sau đó, Ông Chu lấy, Ông Chu mời mẹ đi xem hát."

"Hê hê, — bà ngoại có đi không?"

"Bà ngoại không có ở nhà."

"Ồ — Bảo Bảo có đi không?"

Đứa trẻ lắc đầu. Tim Đào Tổ Thái đập mạnh, một lúc có rất nhiều câu hỏi nghẹn ở cổ họng, lại không nói ra được. Đứa trẻ leo lên một cái ghế, muốn lấy con hổ nhung kia. Đào Tổ Thái thuận tay lấy cho con, rồi lại hỏi:

"Mẹ đi xem hát, bao giờ về?"

Đứa trẻ đang chơi con hổ, không trả lời, nhưng cuối cùng như lại nhớ ra, xoay người lại, chỉ vào chiếc giường nhỏ của mình nói:

"Bảo Bảo ngủ rồi, mẹ về, Bảo Bảo thức dậy, mẹ cho Bảo Bảo một viên kẹo tây."

Tim Đào Tổ Thái run lên có chút đau, nhắm mắt lại, tạm thời không nói gì. Mở mắt ra lần nữa, đứa trẻ đã đi rồi, Đào Tổ Thái trừng mắt, nhìn quanh bốn phía trong phòng. Anh ta vô mục đích động vào những đồ vật trên bàn, vô mục đích mở một ngăn kéo, rồi lại đóng sầm lại; mở ra rồi đóng lại, mấy lần, bỗng nhiên một tiếng gọi làm anh ta tỉnh lại:

"Ối! Anh — chui rúc trên lầu không nóng à? Mau xuống dưới đi!"

Đây là Đào phu nhân. Lần này giọng Đào phu nhân có chút khác lạ. Nhưng Đào Tổ Thái không chú ý, phu nhân kéo anh, anh liền đi theo xuống dưới.

Những "chiến hữu" dưới lầu, ngoài bà cụ ra, vẫn là hai nữ khách không quen kia. Đào phu nhân bỗng nhiên nhất định muốn chồng đánh thay vài ván, ông Đào nhất định không chịu, liền ngồi sau lưng vợ, giống như lúc ở Hán Khẩu vậy.

Đào phu nhân vốn đang thua, bây giờ lại đổi "phong" rồi. Cô hào hứng hẳn lên. Đào Tổ Thái ngồi sau lưng cô một mình suy nghĩ lung tung, bỗng nhiên trong mớ tơ vò nhảy ra một đầu dây: "Phu nhân chưa bao giờ bắt anh đánh bài thay, lúc nãy đòi anh thay, chẳng phải là lạ sao?" Hơn nữa phu nhân đang đánh bài căng thẳng, lại cứ khăng khăng chạy lên lầu lôi anh xuống "cho đỡ chán", cũng lạ?

Hai cái "lạ" này làm Đào Tổ Thái như hiểu ra điều gì đó, nên không ngồi yên được nữa. Anh ta lẳng lặng lén lên lầu, lẳng lặng có mục đích mở ngăn kéo mở tủ quần áo.

Anh ta nhìn thấy bức thư dài của mình và một bức thư khác cũng không dài lắm của mình trong ngăn kéo "hộp bô" cạnh giường. Anh ta lại nhìn thấy vài bức thư cũ từ lâu, đều là bạn bè viết cho mình. Anh ta đang định đóng ngăn kéo lại, ánh mắt vô tình liếc qua bìa bức thư dài đó, bỗng nhớ lại tâm trạng lúc viết bức thư dài này khi ở Hán Khẩu. Bức thư này là "tác phẩm đắc ý" của anh, mặc dù chỉ khiến vợ buồn ngủ. Anh ngẩn người cầm phong bì dày cộp này lên, ngẩn người rút thư ra. Nhưng giật mình kinh hãi, anh nhìn thấy lại không phải chữ viết của mình. Nhìn kỹ lại, bức thư dài của anh cũng ở đó, nhưng lại có thêm một bức thư nữa, cũng khá dài.

Anh vừa nhìn thấy cách gọi ở phần mở đầu, tim đã đập thình thịch. Anh như không kịp thở, lướt nhanh mắt xuống, đầu anh như bị siết chặt bởi một cái vòng kim cô; cuối cùng, anh ngửa người ngã vật xuống giường, nghiến răng rặn ra một câu: "Có loại vô liêm sỉ, xấu xa như thế!"

Bây giờ anh cuối cùng đã hiểu: không chỉ hiểu phu nhân và Ông Chu đã làm gì trên tàu, còn hiểu Ông Chu mời phu nhân đi xem hát mà Bảo Bảo nói thực sự là làm gì, lúc Bảo Bảo thức dậy thấy mẹ thì thực sự trời đã sáng rồi; nhưng anh cũng hiểu sau lần này Ông Chu không còn ở Thượng Hải nữa — đã về quê hương của lão ta.

Đào Tổ Thái hỗn loạn đau khổ một lúc, ngược lại lại trấn tĩnh hơn chút. Bây giờ tâm trạng anh đã đơn giản hóa: anh hận vợ mình và Ông Chu; anh cũng khinh bỉ vợ mình và Ông Chu!

Cuối cùng lại biến thành chỉ còn sự khinh bỉ. "Không biết xấu hổ! Thư như thế mà cũng viết nổi!" Anh nghĩ, "Sách dâm thư đồi trụy nhất cũng chỉ đến thế này thôi! Không biết xấu hổ! Không ngờ cô ta lại làm ra những vẻ mặt xấu xa đó, tôi chưa từng thấy cô ta làm ra vẻ — hạ lưu đến thế!"

Anh đại triệt đại ngộ thề thốt với bản thân: "Không đáng, không đáng để mình bận tâm, bảo vệ! Thôi đi, thân xác tự do tự tại rồi!"

Anh ngồi dậy, trừng mắt nhìn thẳng, như muốn lần cuối cùng nhận diện căn phòng này, tất cả đồ đạc và vật dụng này. Đào phu nhân bỗng lẳng lặng lẻn vào. Ánh mắt cô lập tức dán chặt vào bức thư trong tay Đào Tổ Thái, lúc này mặt cô hơi ửng đỏ. Miệng cô phát ra một tiếng, dường như là thở dài, rồi ngồi xuống một cái ghế, cúi đầu, giống như một học sinh tiểu học kém cỏi chờ thầy giáo trách phạt.

Đào Tổ Thái như thể máu toàn thân dồn hết lên mắt, anh dán mắt nhìn phu nhân, anh không ngờ phu nhân chỉ ngồi im không nói lời nào như vậy, anh muốn chửi, nhưng khi chửi thốt ra lại chỉ chửi riêng Ông Chu:

"Đúng là lưu manh, kẻ lừa đảo, súc sinh, chó..."

Điều kỳ lạ là Đào phu nhân đối với những lời chửi rủa ác độc như vậy hoàn toàn không có phản ứng, như thể người bị chửi cô chưa hề quen biết.

Đào Tổ Thái bước gần lại phu nhân một bước, giọng vừa như hận vừa như thương hại nói:

"Lúc ở Hán Khẩu, tôi đã nói thế nào? Tôi đã tính toán thế nào cho cô? Nhưng cô không lộ ra nửa lời! Cô lừa tôi, cô lừa tôi nửa năm rồi!"

"Hả — hả!" Đào phu nhân bỗng đứng dậy, "Ở Hán Khẩu, không lừa anh. Ài, ài, em như làm một giấc mơ, em như làm mơ."

Vì là góc nghiêng, Đào Tổ Thái lúc này đột nhiên nhìn rõ vẻ béo hơn của phu nhân mà anh cảm thấy tối qua khi mới đến thực ra chỉ là bụng dưới nhô lên, là đang mang thai. Anh như bị chích một mũi kim, rùng mình rồi chỉ vào bụng phu nhân cười lạnh nói:

"Đây chính là bằng chứng. Còn nói không lừa nữa! Đây không phải của tôi, không phải của tôi!"

Anh quay người bỏ đi. Anh nghe thấy phu nhân kêu lên, "Là của anh, là của anh!" Anh nghe thấy một tiếng động, anh không nhịn được quay đầu lại nhìn, phu nhân đang gục xuống bàn khóc. Chân anh khựng lại. Nhưng nghĩ lại một chút, cuối cùng vẫn đi thẳng.

Đào Tổ Thái bước ra khỏi nhà ngoại, không có kế hoạch nhất định, cũng chẳng biết đi đâu. Lúc anh cho rằng chỉ có "lão họ Chu" tâm địa bất lương còn "người yêu dấu" của mình vẫn còn trong trắng, anh lấy việc "bảo vệ" phu nhân "chịu trách nhiệm đến cùng" làm thành lũy, có thể khá yên tâm ở lại nhà phu nhân. Nhưng sau khi phát hiện bức thư dài của "lão họ Chu", anh cảm thấy không có lý do gì để gánh "gánh nặng" này nữa.

Lòng anh yên tĩnh hơn chút, nhưng bụng lại biểu tình, vì thế liền thong dong đi vào một quán cơm nhỏ.

Vừa chờ cơm canh, vừa lấy bức thư của "lão họ Chu" ra xem. Người từng trải qua tổn thương không nhịn được muốn chạm vào vết sẹo, Đào Tổ Thái lúc này cũng là tâm lý như vậy.

Xem được hơn một nửa, anh khinh bỉ lắc đầu, rồi gấp bức thư lại, vừa đúng lúc cơm canh bưng ra, anh liền ăn. "Không ngờ, có loại hạ lưu như vậy!" — anh nhai cơm, tự nhủ. Tất nhiên, cuộc sống chung của anh và phu nhân dù không văn nhã như cổ nhân hiền triết, nhưng tuyệt đối không đến mức không thể chịu nổi như trong thư của "lão họ Chu" mô tả.

Anh lại xem bức thư đó, tâm lý lần này là muốn xem cho rõ "đôi chó má này" rốt cuộc xấu xa đến mức nào. Anh vừa ăn cơm, vừa chậm rãi xem. Nhưng lần này những mô tả trong bức thư đó lại trở nên "Âu hóa", một bên là chủ động, một bên lại bị động; "Cô ta cứ như trúng thôi miên vậy!" — một ý nghĩ như vậy lướt qua tâm trí Đào Tổ Thái. Lần này, anh mới "phát hiện" mặt sau của tờ giấy cũng có chữ, chỉ vài dòng, nhưng anh xem xong lại tim đập thình thịch. Tay cầm đũa chống cằm, anh nghĩ: "Chẳng lẽ lúc đó cô ta thực sự ở trạng thái bị thôi miên? Nếu không, làm sao có chuyện sau khi phát sinh quan hệ rồi lại quên sạch người đó?"

Trái tim "bình tĩnh" của Đào Tổ Thái bỗng lại xáo trộn. "Phát hiện mới" đòi hỏi anh phải đánh giá lại "toàn bộ tình thế trước mắt".

"Ừ!" Anh bỏ dở, cất bức thư của "lão họ Chu" vào phong bì, thuận tay rút bức thư dài của chính mình ra. Anh đọc "tác phẩm đắc ý" này của mình, vừa đọc vừa tim đập thình thịch, ở đây từng câu từng chữ đều như một người khác đang "dạy dỗ" chính anh! Người có "tinh thần vĩ đại", thường sẽ tha thứ cho con người, — ngay cả khi đó là người đã phạm tội. Huống chi người phạm tội là bị động, đang ở trong trạng thái thôi miên.

"Chỉ là lão họ Chu thực sự đáng ghét!" Đào Tổ Thái lặp đi lặp lại suy nghĩ này, trái tim như một quả lắc đồng hồ.

Ăn cơm xong. Anh nhìn chằm chằm vào bát đĩa trống không. Phục vụ bưng hóa đơn qua, Đào Tổ Thái vẫn nhìn bát đĩa trống không thất thần. Phục vụ lại đến thu bát đĩa trống không đi. Đào Tổ Thái liền nhìn mặt bàn đầy dầu mỡ thất thần. Phục vụ đứng trước mặt không đi. Đào Tổ Thái lúc này mới tỉnh ngộ ra đang ở trong quán cơm. Anh nhìn hóa đơn, đồng thời móc sạch tiền trong túi ra. Anh máy móc theo bản năng gom những đồng tiền hào và xu trong tay thành con số trên hóa đơn, rồi bước ra khỏi quán cơm.

Vô tình nhìn mấy hào lẻ còn lại trong tay, anh hưng phấn tự nhủ: "Là lão họ Chu đáng ghét! Trách nhiệm của mình không thể trút bỏ, mình vẫn phải bảo vệ cô ấy, tránh để xảy ra nguy hiểm sâu xa hơn!"

Thế là đi con đường về "nhà". Nhưng khi đi ngang qua một hiệu ảnh nhỏ, anh chợt nảy ra ý nghĩ, bước vào chụp ảnh bức thư của "lão họ Chu". Khi người thợ chụp ảnh nhìn bức thư làm mặt quỷ, rồi cười với Đào Tổ Thái một cái, Đào Tổ Thái lại hối hận không nên làm chuyện thừa thãi này, và cảm thấy người thợ ảnh này sỉ nhục mình, cũng sỉ nhục phu nhân của mình. Tuy nhiên đã lấy ra rồi, không chụp cũng không cần thiết.

Từ hiệu ảnh bước ra, Đào Tổ Thái đã sạch túi. Tại sao anh phải chụp lại bức thư đó, chính anh cũng không hiểu; anh cứ cảm thấy không thể không lưu lại một bản gốc.

Về đến "nhà" thì mặt trời vừa lặn. Trong "nhà" tĩnh lặng ngoài ý muốn. Bà cụ đang dỗ dành cháu ngoại ở dưới lầu, bảo với Đào Tổ Thái: "Chị A Nga không được khỏe."

Đào Tổ Thái cảm thấy câu nói này nghe vào tai lạ là êm tai. Anh thấy phu nhân quả nhiên đang trên giường, nhưng sắc mặt vẫn như bình thường.

"Ai!" Vừa thấy chồng, Đào phu nhân thốt ra tiếng đó, dường như là ngạc nhiên, lại dường như là yên tâm, nhưng cũng có vẻ hơi hoảng.

Đào Tổ Thái không nói một tiếng, đi đến trước mặt phu nhân, lấy bức thư đã chụp ảnh từ trong túi ra, đặt bên cạnh tay phu nhân.

Đào phu nhân thoạt đầu không biết là thứ gì, tay run lên, xem rõ ra là bức thư đó, cầm lên liền xé nát từng mảnh một. Xé đến mảnh cuối cùng, Đào phu nhân khẽ nói:

"Không lừa anh..., là của anh... là của anh."

Đào Tổ Thái biết câu này của phu nhân ám chỉ điều gì, trong lòng bỗng lại chua xót đau đớn, nhưng lắc đầu, chỉ đáp:

"Thôi bỏ đi!..."

"Ài, ôi! Thật không lừa anh..." Đào phu nhân ngồi dậy, "Là đêm anh nhảy sông Trường Giang không chết mà có đó!" Đào phu nhân bỗng rơi nước mắt.

Đào Tổ Thái như do dự một lúc, rồi bước gần lại phu nhân một bước, run rẩy hỏi với giọng cực thấp:

"Vậy... trên tàu... trên tàu là... lần... lần đầu tiên?..."

"Hả! Em như làm một giấc mơ, một giấc mơ..."

"Ồ... mơ..." Đào Tổ Thái bỗng cũng rơi nước mắt.