Trong ba triệu dân của "Đại Thượng Hải", nhân vật chính của chúng ta có thể coi là kẻ "hèn mọn nhất".
Chúng ta thỉnh thoảng bắt gặp cậu ta lén lút lẻn qua cánh cổng sắt sơn đen của những khu "phường", khu "thôn" có "thiết bị vệ sinh kiểu mới" ba tầng, bò sát cạnh thùng rác bê tông lớn, cùng đám chó hoang lục lọi những "báu vật" mốc meo trong cái thùng xi măng đó. Cậu sẽ tranh giành một mẩu xương với lũ chó hoang, khi giành được rồi, ngắm nghía kỹ, thấy mẩu xương dính đầy bụi bặm đó chẳng còn gì để ăn được nữa, đành phải ném trả lại cho con chó hoang có bản lĩnh cao cường hơn mình. Thỉnh thoảng cậu nhặt được một quả táo thối hay nửa củ cải già - thứ mà lũ chó hoang đã ngửi một cái rồi quay đầu bỏ đi - thì cậu sẽ vui sướng đến mức những ngón tay đen gầy của mình cũng khẽ run lên. Vừa ăn, cậu vừa dũng cảm chen chúc vào đám chó để tiếp tục lục lọi trong thùng xi măng, cậu cũng nằm rạp xuống đất như lũ chó, cái khuôn mặt nhỏ nhắn đen gầy của cậu thậm chí còn chui tọt vào cánh cửa nhỏ bên dưới thùng xi măng. Có lẽ cậu sẽ nhìn thấy thứ gì đó phát sáng bên trong - có lẽ là một cái vỏ chai rượu cũ hoặc đồ chơi hỏng của các cậu ấm cô chiêu nào đó - lúc ấy, dù đói bụng cậu cũng tạm thời quên hết, cậu duỗi cánh tay nhỏ bé ra vơ vét, muốn chui cả thân mình vào trong thùng xi măng. Thế nhưng, thường thì vào lúc này, mông cậu sẽ phải hứng trọn một cú đá nặng nề từ đôi ủng da bò thô kệch: theo kinh nghiệm, cậu biết cú đá này là do tay cảnh sát canh cửa của "phường" hay "thôn" đó ban tặng. Thế là cậu đành phải cùng lũ chó hoang đuôi kẹp giữa hai chân, lẳng lặng trốn khỏi cánh cổng sắt đen ngòm kia, rồi đến chỗ khác để thực hiện sự nghiệp "phiêu lưu" của mình.
Có khi vận may đến, cậu thực sự có thể tránh được ánh mắt của cảnh sát canh cửa, lẻn ra cửa sau của một ngôi nhà có "thiết bị vệ sinh kiểu mới" ba tầng, mà lại tình cờ cửa sau đang mở, bà vú nấu cơm đang đổ cơm thừa canh cặn vào "thùng nước thải", lúc đó cậu mới lên tiếng; giọng cậu nhỏ đến mức nghe không rõ, - nhưng nghe không rõ cũng không sao, đằng nào bà vú nấu cơm cũng hiểu yêu cầu của cậu, lúc này, cậu hoặc là được nửa bát cháo chua, hoặc chỉ nhận lại một cái lườm nguýt, hoặc thậm chí là một lời nói đầy cảm thông nhưng chẳng ích lợi gì cho cậu: "Đi đi, không cho mày được đâu! Nước thải này có người bao thầu hết rồi!"
Những chuyện kể trên, đại khái xảy ra vào mỗi buổi sáng sớm, khi các cậu ấm cô chiêu vẫn còn đang ngủ trong chăn ấm nệm êm.
Sau đó, chúng ta có thể thấy cậu chạy theo sau những gã quý ông bụng phệ và các bà vợ thắt đáy lưng ong, mặc sườn xám, đi giày cao gót ở góc phố phồn hoa, cất giọng run rẩy gọi: "Ông ơi, bà ơi, làm phúc đi ạ".
Dưới chân cầu Đại Dương xây bằng bê tông cốt thép bắc qua sông Tô Châu, có lẽ chúng ta lại nhìn thấy cậu bỗng nhiên như một con chuột chui ra từ đám đông, lao đến bên cạnh một chiếc xe kéo đang lên cầu, giúp phu xe kéo lên cầu; vừa kéo, cậu vừa nài nỉ người ngồi trên xe: "Ông ơi, (hoặc bà ơi,...) làm phúc đi ạ!" Đây là lúc cậu dùng sức lao động để đổi lấy miếng ăn, thế nhưng thứ cậu nhận được nhiều nhất cũng chỉ là một đồng xu, hoặc là chẳng có gì cả.
Kiểu "bán sức lao động" này của cậu cũng là một loại "phiêu lưu làm ăn". Cảnh sát thấy được sẽ dùng gậy dạy dỗ cậu. Có lúc cảnh sát lại "làm phúc", giả vờ không thấy, nhưng ở hai đầu cầu còn có những đồng nghiệp cùng cảnh ngộ như cậu nhưng lớn tuổi hơn, thâm niên cao hơn, lại chẳng hề nương tay, sẽ chửi bới, đánh đập cậu, không cho cậu có cái quyền tự do "bán sức lao động" như thế này!
Ngay cả kiểu "phiêu lưu làm ăn" này cũng có người phân chia địa bàn để "bao thầu", hơn nữa họ còn có ông chủ chống lưng, không phải cứ muốn làm ăn tự do là được.
Thế nhưng nhân vật chính của chúng ta cũng có những lúc cực kỳ đắc ý.
Điều này thường xảy ra khi đường phố phồn hoa rực rỡ ánh "đèn nê-ông" đỏ xanh, còn trong ngõ nhỏ vắng vẻ chỉ có ánh sáng lạnh lẽo của một ngọn đèn đường ở đầu ngõ. Nhân vật chính của chúng ta lúc này, có lẽ nhờ cơ duyên xảo hợp, tập hợp được năm sáu hoặc thậm chí hơn mười người đồng cảnh ngộ bằng tuổi mình, mai phục trong con ngõ nhỏ vắng vẻ này. Thế là cứ đợi mãi, ở đầu ngõ sẽ xuất hiện một gánh cơm, cũng do một đứa trẻ chỉ tầm mười hai mười ba tuổi gánh, đang từ một cửa tiệm nhỏ nào đó trở về. Đây là gánh cơm đã ăn xong rồi, trong giỏ tre phía trước có lẽ chỉ còn những bát đĩa không còn dính chút dầu mỡ, trong thùng cơm bằng đồng đỏ phía sau có lẽ chỉ còn chút cơm nguội không đủ cho một người ăn, nhưng cũng có thể gặp may, trong bát đĩa vẫn còn sót lại chút nước canh béo ngậy hoặc vài mẩu xương, vài lá rau nát, cơm nguội trong thùng còn đủ để nuôi một con chó khỏe mạnh; lúc đó, vì lợi thế thuộc về nhân vật chính và các đồng bọn của chúng ta, đứa trẻ gánh gánh cơm không hề kháng cự. Nhân vật chính của chúng ta cứ thế giành được sự thỏa mãn một phần, sau khi liếm sạch những chiếc đĩa dính mỡ, cậu hò reo chạy biến.
Thế nhưng "bữa cơm gia đình" của nhân vật chính của chúng ta rốt cuộc vẫn là bị chửi, bị ăn gậy, bị ăn ủng da; cuộc sống của cậu còn khó khăn hơn cả chó hoang.
Trong ba triệu dân của "Đại Thượng Hải", rốt cuộc có bao nhiêu đứa trẻ giống như nhân vật chính của chúng ta, chúng ta không được biết.
Ngược lại, trong ba triệu dân của "Đại Thượng Hải", rốt cuộc có bao nhiêu đứa trẻ đang ngủ trong chăn ấm nệm êm, và những món đồ chơi chúng chơi chán, làm hỏng rồi vứt vào thùng rác khiến nhân vật chính của chúng ta phải bò vào lục lọi, kết quả là nhận một cú đá của cảnh sát canh cửa, điều đó chúng ta cũng không rõ lắm. Có lẽ con số của hai bên không chênh lệch là mấy, hoặc là số trẻ ngủ trong chăn ấm nệm êm ít hơn, chúng ta tạm thời không bàn tới.
Thế nhưng chúng ta lại biết rõ mười mươi: trong ba triệu dân của "Đại Thượng Hải", đại khái có khoảng ba mươi đến bốn mươi vạn đứa trẻ xấp xỉ tuổi nhân vật chính của chúng ta, trong các nhà máy tơ lụa, nhà máy diêm, nhà máy bóng đèn điện, cùng đủ loại nhà máy khác, từ sáu giờ sáng đến sáu giờ chiều, để máy móc hút lấy máu của chúng! Chính là máu của chúng, nói một câu không quá lời chút nào, đã nuôi sống những đứa trẻ ngủ trong chăn ấm nệm êm cùng cha mẹ chúng.
Nhân vật chính của chúng ta cũng từng nhìn thấy những đứa trẻ làm việc như những hình nhân sáp chậm rãi bước ra ngoài cổng nhà máy bóng đèn điện hay nhà máy nào đó. Lúc đó, nếu bụng cậu đang sôi ùng ục, cậu rất ngưỡng mộ chúng, cậu biết chúng vừa bước ra như vậy, ít nhất cũng có một cái "nhà" (dù là lều cỏ) để về, ít nhất cũng có bánh nướng để gặm, và ít nhất có thể ngủ dưới một cái gọi là mái nhà cho đến năm giờ sáng hôm sau.
Tất nhiên cậu không ngờ rằng những người bạn nhỏ mà cậu ngưỡng mộ trước mắt, chẳng mấy chốc sẽ bị máy móc hút khô kiệt sức lực không còn dùng được nữa, rồi bị nhổ ra, vứt ra ngoài đường phố, khi đó ngay cả bản lĩnh tranh giành mẩu xương với chó hoang cũng không có, ngay cả sức lực để "kéo xe thuê" lên cầu cũng không còn, ngay cả... thôi, chuyện này, chúng ta vẫn nên bớt nói đi, chúng ta hãy quay lại với nhân vật chính của mình.
Cậu không phải sinh ra đã không có "nhà". Một cái "nhà" như thế nào, cậu đã không còn nhớ rõ. Cậu chỉ nhớ mang máng: năm đó Thượng Hải đột nhiên xảy ra chiến tranh, "chim sắt khổng lồ" trên không trung rải xuống vô số bom, một số rơi trúng những ngôi nhà cao tầng, nhưng nhiều hơn lại rơi xuống khu ổ chuột nơi "nhà" cậu ở, thế là cậu không còn "nhà" nữa.
Đồng thời cậu cũng không còn cha và mẹ nữa. Làm sao mà mất, cậu cũng không biết; cha mẹ trông như thế nào, bây giờ cậu cũng không nhớ rõ, lúc đó cậu mới chỉ khoảng bảy tám tuổi, thật sự quá nhỏ; hơn nữa lúc cha mẹ còn sống, cậu cũng chưa từng nhìn rõ khuôn mặt họ. Trời còn chưa sáng họ đã đi, trời tối mịt họ mới về, họ cũng là để nuôi cái máy gì đó.
Tuy nhiên, cậu từng có cha mẹ, và cậu đã trở thành đứa trẻ không cha mẹ như thế nào, và ai đã cướp cha mẹ cậu đi, cậu vĩnh viễn không thể quên. Cậu còn nhớ rõ: sau khi mất cha mẹ, cậu bị kẹp giữa một đám đông các bà lão và trẻ em, bị đưa đến một nơi, ở đó cũng được ăn chút cháo loãng hay bánh nướng mốc meo. Khoảng nửa năm sau, bỗng một hôm một vị tiên sinh ăn mặc bảnh bao gọi đám bọn họ vào một căn phòng, hỏi từng người một, đến lượt cậu, cậu nhớ là như thế này:
"Cháu có nhà không?"
Cậu lắc đầu.
"Cháu có người thân không?"
Cậu lại lắc đầu.
Thế là vị tiên sinh bảnh bao đó cũng lắc đầu. Dùng một cây bút chì vẽ một nét trên giấy, rồi gọi đến số hiệu khác.
Sau đó, không bao lâu, cậu đã mơ mơ màng màng bị vứt ra ngoài đường phố, cậu cũng mơ mơ màng màng kết bạn với những đứa trẻ cùng cảnh ngộ khác, đôi khi mọi người rất thân thiết, đôi khi cũng đánh nhau, cậu cũng kết bạn với chó hoang, cũng đánh nhau với chó hoang; cứ thế kéo dài qua mấy năm, cậu cũng đã quen, cậu mơ mơ hồ hồ chỉ cảm thấy người như cậu đại khái luôn phải sống như vậy qua ngày.
Theo những gì kể trên, cuộc sống của nhân vật chính của chúng ta dường như khá bình thường nhưng lại thật sự vô cùng bình thường. Ngày nào cậu cũng có những trải nghiệm "phiêu lưu", thế nhưng những trải nghiệm "phiêu lưu" như thế này của cậu, ngay cả những phóng viên hiện trường của mục "Tin tức bản địa" vốn ưa thích những chuyện lạ cũng cảm thấy không đủ tiêu chuẩn để làm tin.
Được rồi, vậy thì, chúng ta hãy chọn ra một "kỳ ngộ" từ cuộc sống bình thường mà cũng không bình thường của cậu để bắt đầu.
Năm nào tháng nào ngày nào không rõ, tóm lại đó là một ngày đẹp trời không nóng không lạnh, không nắng cũng không gió, không mưa.
Ngày này sở dĩ xứng đáng được gọi là một "kỳ ngộ" trong lịch sử cuộc đời cậu, vì có chuyện như thế này.
Khoảng tầm hai giờ chiều, cậu đang ngồi xổm bên chân tường của một cái "nhà xí công cộng" để chợp mắt. Đây là địa bàn của cậu, là nơi cậu phát hiện ra, và từng phải đổ máu để xác định quyền sở hữu của mình. Nhắc đến phát hiện này của cậu, cũng có một đoạn lịch sử nhỏ, đó là chuyện rất lâu rồi, lần đầu tiên cậu nhìn thấy cái nhà xí công cộng đẹp đẽ này đã cảm thấy ngạc nhiên: cái ngôi nhà nhỏ xây khá cầu kỳ này rốt cuộc là "nhà người ta", hay là "công ty"? Lúc đó vừa vặn có một gã bụng phệ mặc áo dài đen đi vào, tiếp đó lại là một tay cảnh sát bên hông đeo súng, tiếp đó lại là một vị mặc âu phục, - chà, đều là người giàu, đều là những kẻ có quyền đá cậu một cái bất cứ lúc nào, cậu không dám đến gần. Cậu đinh ninh cái nhà nhỏ này ít nhất cũng là "văn phòng", không khỏi sinh lòng kính trọng. Thế nhưng bỗng nhiên cậu lại nhìn thấy một người đàn bà từ cửa khác bước ra, lại không giống vợ của những người giàu kia. Tiếp theo lại có một đứa trẻ tầm tầm như cậu cũng đi vào, điều này khiến cậu bất bình vô cùng, hơn nữa cũng gan dạ hơn, cậu lén lút mon men lại gần nhìn kỹ, lúc này mới vỡ lẽ: hóa ra những người giàu kia vào trong đó để giải quyết một việc "công" như vậy! Cậu cảm thấy bị lừa dối, bị hù dọa oan uổng, cậu liền muốn báo thù; ban đầu cậu định vào trong đó cũng làm một bãi nước tiểu, nhưng bỗng chốc lại thấy một người mới vào đưa một đồng xu cho bà lão canh cửa, cậu liền đoán ngay trong đó chắc chắn còn có "cửa ải", không được mạo muội, liền thay đổi phương châm, chỉ hướng về cái nhà nhỏ đó nhổ một bãi nước bọt thật mạnh, đồng thời chọn một góc tường cách cửa không xa ngồi xổm xuống, coi như là một sự sỉ nhục dành cho cái nhà nhỏ đã làm cậu sợ hãi này.
Lúc đó, cậu không hề có ý định lấy góc tường của cái nhà xí công cộng này làm địa bàn của mình. Thế nhưng đứa trẻ tầm tầm như cậu vào trước lúc này bước ra, bỗng nhiên cũng ngồi xổm xuống cạnh cậu, cũng giống như cậu tựa lưng vào tường, duỗi dài hai chân, bày ra hình chữ "bát". Cậu lại hết sức bất bình.
"Này! Rùa con từ đâu tới đấy!" Cậu tự lẩm bẩm chửi bới.
"Mày chửi ai? Thằng tiểu bẻ ba!" Kẻ kia cũng không chịu thua kém.
Thế là lao vào đánh nhau. Vốn dĩ hai bên kẻ tám lạng người nửa cân, nhưng không hiểu sao, đầu cậu đập vào tường, nhìn thấy máu, kẻ kia thấy mình đã gây họa, và có lẽ cảm thấy đã thắng rồi, liền chuồn thẳng. Chỉ để lại nhân vật chính của chúng ta, từ đó trở thành chủ sở hữu của góc tường nhà xí công cộng này.
Bây giờ thì, cậu đối với "kiến thức" về cái nhà xí công cộng này, sớm đã "tốt nghiệp" rồi; cậu và bà lão "canh cửa" đó cũng dường như có chút "tình nghĩa". Bây giờ, vào ngày đẹp trời không nóng không lạnh, không nắng không mưa không gió này, cậu ngồi xổm trên địa bàn của mình, đang chợp mắt, có vẻ rất hài lòng.
Lúc này, cái nhà xí công cộng cũng không phải là lúc "đông khách", bà lão đó vặn vẹo cái miệng móm mém của mình, dường như đang nhai thứ gì đó. Bà bỗng nhiên nhai ra lời nói, là nói với "lãnh chúa" của địa bàn góc tường:
"Này, này, Mũi To! Mày đến trông hộ tao một lát, tao một lát nữa là về ngay."
Cái gì? Mũi To! Ai là Mũi To? Đang chợp mắt cậu ngẩng đầu lên nhìn xung quanh một chút, không ngờ là gọi mình, thế nhưng bà lão đó lại gọi tiếp:
"Trông hộ tao một lát đi, Mũi To; tao một lát nữa là về ngay. Cảm ơn mày!"
Cậu hiểu "Mũi To" chính là mình, liền vô cùng không vui. Khi cha mẹ cậu còn sống, cậu từng có một cái tên cực kỳ đàng hoàng, chính cậu cũng gọi ra được; thế nhưng từ khi trở thành đứa trẻ lang thang ngoài đường phố, cậu không có cái tên cố định. Ban đầu, cậu cũng từng kể cái tên cha mẹ gọi cho những người bạn thân, không ngờ lũ bạn đều nói "không thuận miệng", cứ gọi bậy bạ một hồi, sau đó đến cả cậu cũng quên mất tên thật của mình. Thế nhưng, bọn bạn lại chưa từng gọi cậu là "Mũi To". Mũi cậu có lẽ to hơn người khác một chút, nhưng không hề to đến mức khiến người ta chú ý. Cậu và đám bạn đối với tên gọi có một "tín điều": bất cứ bộ phận nào trên cơ thể mình bị người ta lấy làm tên gọi, họ đều cảm thấy đó là sự sỉ nhục. Ví dụ trong số họ có một đứa bị hói đầu tên là Tiểu Mao, bọn họ đôi khi gây khó dễ cho nó, liền gọi nó là "Thằng Hói".
Vì vậy, cậu bỗng nghe bà lão đó gọi mình là "Mũi To", cậu liền vô cùng không vui, thế nhưng trong cái không vui đó lại có chút vui, bởi vì chưa từng có ai coi cậu là một con người mà tin tưởng giao phó cho cậu việc gì.
"Trông hộ bà à? Được! Nhưng bà phải về nhanh lên đấy! Tôi cũng còn có việc."
Cậu vừa nói, vừa ra vẻ "người bận rộn", vươn vai đứng dậy.
Bà lão đưa một xấp giấy nhám cho cậu rồi đi. Thế nhưng đi chưa được mấy bước, lại quay đầu gọi:
"Hai mươi lăm tờ giấy nhám, hai mươi lăm tờ, Mũi To!"
"Hì hì, thế thì tôi phải đếm lại mới được."
Cậu không ngẩng đầu trả lời, vừa thật sự đếm xấp giấy nhám đó.
Qua chưa đầy mười phút, cậu đã cảm thấy chán nản. Ngày thường cậu đứng ở một góc phố hay ngồi xổm bên đường chẳng có mục đích, chẳng "chịu trách nhiệm" gì, không nói là mười phút, cho dù là nửa tiếng cậu cũng không chán, nhưng bây giờ cậu lại nghĩ trong lòng:
"Mẹ kiếp, bà già này hại người! Trói chân tao lại rồi! Chạy thôi!"
Cậu cảm thấy sự mất tự do khi phải chịu trách nhiệm, vừa định đứng dậy bỏ đi, bỗng có người đi vào, tiếng "phạch" một cái, ném xuống một đồng xu.
Khi đưa một tờ giấy nhám từ trong tay ra, "Mũi To" cảm thấy một niềm vui mới mẻ. Cậu thực sự đã "làm ăn" rồi, hơn nữa có vẻ như có chút quyền uy; không có tờ giấy nhám của cậu, không ai có thể vào trong giải quyết việc "công" của họ.
Cậu rất nghiêm túc đặt đồng xu đó cạnh xấp giấy nhám, lại rất nghiêm túc sắp xếp giấy nhám cho ngay ngắn.
Dường như nhà xí công cộng cũng có thời gian nhất định là "phố đông", mà bây giờ, chính là thời điểm thích hợp. Đủ loại người liên tiếp đi vào, đồng xu phạch phạch liên tục ném vào cái hộp đựng giấy nhám, trong chốc lát đã có đến năm sáu đồng. Vị đại diện này ngược lại có chút luống cuống tay chân. Một là, "làm ăn" cậu rốt cuộc vẫn là tay mơ; hai là, cậu chưa bao giờ sở hữu nhiều đồng xu đến thế.
Cậu tranh thủ lúc rảnh tay xếp chồng các đồng xu lại. Xếp đến đồng thứ tư, cậu nhìn ba đồng đã xếp xong, lại cầm đồng trong tay ước lượng trọng lượng, dường như rất không nỡ rời xa nó. Nhưng cậu rốt cuộc vẫn xếp lên đồng thứ ba, tiếp đó lại xếp đồng thứ năm thứ sáu lên.
Vẫn có người liên tiếp đi vào. Cuối cùng số đồng xu tăng lên đến mười hai. Đây là kỷ lục cao nhất rồi. Sau đó, vị đại diện này lại thảnh thơi.
Mười hai đồng xu đấy! Một cột đồng cao chừng một tấc. Giống như con mèo bắt được chuột, không ngừng tay nghịch ngợm cái cột đồng này, cậu bẻ gãy một nửa, đặt trong lòng bàn tay ước lượng vài cái, lại trả lại một đồng, sau đó bàn tay đó - đương nhiên là cả đồng xu! - liền tiến lại gần phía túi áo rách của cậu. Thế nhưng, bỗng nhiên cậu lại - giống như con mèo ngậm nửa con chuột nhưng lại nhả ra, đặt đồng xu trong tay lên trên những đồng xu trong hộp, vẫn trở thành cột đồng cao một tấc.
Lần thứ hai lại bẻ gãy cột đồng, nhưng không đặt trong lòng bàn tay ước lượng nữa, chỉ ngắn gọn điêu luyện di chuyển lại gần chiếc túi rách của mình. Tay đã sát miệng túi, nhưng lại khựng lại, ánh mắt cậu lại bắn vào mấy đồng xu trong hộp; nếu không phải bà lão đó vừa vặn trở lại lúc này, không chừng cậu còn nhả ra một lần nữa.
"À, bà già, về rồi sao?"
Cậu nói với chút ngạc nhiên bất ngờ, đồng thời bàn tay đang nắm đồng xu đó liền dần dần đút vào trong túi áo.
Bà lão đi thở không ra hơi, chỉ vặn vẹo cái miệng móm mém, ánh mắt bà đã rơi vào xấp giấy nhám vơi đi cùng những đồng xu đè lên trên giấy nhám.
"Nhìn xem! Trông coi có tốt không? Ngày mai mày nhất định phải cảm ơn tao đấy!"
Cậu nói xong, nháy mắt một cái, đứng dậy đi ngay.
Đi được mấy bước, cậu lại quay đầu nhìn lại, bà lão đó đếm xong đồng xu, đang đếm giấy nhám. Thế là cậu liền nghĩ đến việc phải chuồn ngay, nhưng lại cảm thấy không cần phải chuồn. Cậu lớn tiếng gọi:
"Bà già! Gió thổi bay mấy tờ giấy nhám vào hố xí rồi! Bà đi nhặt về phơi khô, vẫn còn dùng tốt đấy!"
Bà lão cũng cuối cùng tính toán ra số đồng xu và số giấy nhám vơi đi không khớp, bà rất vất vả vặn vẹo cái miệng móm mém nói:
"Không thật thà, Mũi To!"
"Trách tôi à? Gió thổi bay đi đấy!"
Cậu trả lời như đang giận dỗi, quay người bỏ chạy. Thế nhưng chạy được không mấy bước lại quay người giơ một nắm đấm lên gọi:
"Bà già! Đoán xem, cái gì đây? Đoán trúng là của bà. Hahaha!"
Cậu vừa cười, vừa chạy vù qua một con đường.
Nhân vật chính của chúng ta cuối cùng từ chạy chuyển thành đi chậm, tay trong túi áo đếm đếm những đồng xu đó.
Tổng cộng là năm đồng. Đồng thời trong tay có năm đồng xu, với cậu quả thực là lần đầu tiên. Cậu cảm thấy đây là một khoản tài sản không nhỏ, có thể dùng vào nhiều việc chính đáng. Cậu đi chậm hơn, trong bụng đang tính toán: "Kiếm cái gì đó bồi bổ cho 'miếu bụng' đây?" Thế nhưng cậu lại muốn mua một viên kẹo để nếm thử hương vị. Đối với vấn đề no bụng, cậu và đám bạn có một cái nhìn khác; phàm là những thứ có thể dùng ăn xin hoặc thủ đoạn mạnh tay hơn ăn xin (ví dụ như chặn một gánh cơm đã ăn xong trong ngõ hẻm) để lấy được, thì không nên bỏ tiền ra mua; bỏ tiền ra mua, chính là đồ ngốc!
Còn về kẹo, thì lại khác. Đi xin người ta một viên kẹo, chắc chắn phải ăn một cái tát, hơn nữa trong gánh cơm không chắc đã có một viên kẹo. Bây giờ nhân vật chính của chúng ta trong tay có năm đồng xu, liền chuyển ý sang những thứ như kẹo. Đặc biệt là vì cậu từng ăn nửa viên kẹo một lần, nên sức hấp dẫn của kẹo vô cùng lớn.
Cậu cuối cùng dừng lại. Ở đầu một con ngõ không sạch sẽ lắm, có ba bốn đứa trẻ (trong đó cũng có những đứa chẳng khá hơn cậu là bao) vây quanh một quầy hàng. Đây không phải bán kẹo, mà là "thư viện đường phố" cho thuê "sách nhỏ" (truyện tranh).
Đối với loại "sách nhỏ" này, nhân vật chính của chúng ta cũng sớm đã có lòng tham không đáy. Cậu từng nấp sau lưng người ta lén nhìn trộm vài cái, thế nhưng thường thì lúc cậu đang xem hiểu được một chút, người ta đã xoẹt một tiếng lật sang trang khác. Lần này cậu phải tự mình thuê vài cuốn để thưởng thức cho thỏa mãn.
"Một đồng xu thuê hai mươi cuốn nhé? Xem tại chỗ rồi trả lại cho ông."
Cậu ra vẻ vô cùng điêu luyện, nói với người bày quầy hàng.
Vị "quản thư viện đường phố" đó liếc nhìn cậu một cái, liền quát nhỏ:
"Thằng tiểu bẻ ba! Đi chỗ khác chơi!"
"Cái gì! Mở miệng chửi người! Tôi có đồng xu, ông xem này!"
Cậu xòe lòng bàn tay ra, quả nhiên có năm đồng xu, dính mồ hôi sáng loáng.
Người bán sách đưa tay muốn chộp lấy năm đồng xu đó, vừa nói:
"Một đồng xu xem năm cuốn, năm đồng xu, rẻ hơn chút, xem ba mươi cuốn."
"Không được không được! Mười lăm cuốn! Này, mười lăm cuốn còn không chịu?"
Cậu đút đồng xu vào lại túi áo, vừa bận rộn lén nhìn "sách nhỏ" trong tay người khác.
Số lượng giao dịch là mười cuốn. Cậu chỉ trả hai đồng xu, chọn lấy hai mươi cuốn, toàn là đạo sĩ phóng phi kiếm, có nữ nhân dùng đao.
Cậu không biết chữ trên "sách nhỏ", nhưng cậu biết tự mình diễn giải các bức tranh trong "sách nhỏ". Những bức tranh đó vốn dĩ là "câu chuyện liên hoàn", nhưng vì họa sĩ không cao tay lắm, cậu lại không biết chữ, nên câu chuyện của hai bức tranh trước sau cậu thường không ghép nối được với nhau.
Thế nhưng cậu vẫn kiên nhẫn xem tiếp.
Có một bức tranh là mấy gã đàn ông tướng mạo hung dữ (ở giữa còn có đạo sĩ) vây đánh một người đàn bà và một đứa trẻ. Trên không trung còn có một thanh phi kiếm đâm về phía người đàn bà và đứa trẻ đó. Những thứ như phi kiếm, cậu vốn rất ngưỡng mộ, thế nhưng phi kiếm ở đây lại khiến cậu nảy sinh ác cảm.
"Mẹ kiếp! Đánh chó rơi xuống nước, không phải hảo hán!"
Cậu khẽ chửi, liền lật sang một trang. Trang mới này vẫn là người đàn bà và đứa trẻ đó, nhưng đã bại trận, đang định chạy trốn vào một cánh rừng, mấy gã đàn ông tướng mạo hung dữ khác và thanh phi kiếm trên không trung đang đuổi theo phía sau. Cậu hơi lo lắng thay cho người đàn bà và đứa trẻ đó. Vội vã xem tiếp trang thứ hai. May quá, người đàn bà ở bìa rừng quay người phản kháng đám "truy binh" đó. Thế nhưng lúc này trong tranh lại xuất hiện thêm một nhà sư, cũng cầm đao, đang từ xa chạy đến, dường như muốn gia nhập "chiến trường".
"Nhà sư đến giúp ai nhỉ?" Cậu nóng ruột nghĩ, liền lật thêm một trang. Cậu cảm thấy nhà sư nếu là nhà sư tốt nhất định phải giúp người đàn bà và đứa nhỏ, nếu chính mình ở đó nhất định cũng giúp người đàn bà và đứa nhỏ. Thế nhưng trang lật qua tuy vẫn vẽ đám người đó, nhưng đã không đánh nhau nữa, họ đứng đó giống như đang nói chuyện, nhà sư cũng trong đó.
Nếu cậu biết chữ, cậu nhất định có thể biết đám người đó nói gì, và cũng có thể biết nhà sư rốt cuộc giúp ai, bởi vì trong miệng nhà sư rõ ràng phun ra hai làn khói, hơn nữa trong làn khói còn viết vài chữ, - đây là nhà sư đang nói chuyện.
Cậu bực bội xem tiếp bức tranh bên dưới, nhưng vẫn không nhìn ra đạo lý gì. Đánh nhau quả thực đã kết thúc, lần này đến lượt người đàn bà trong miệng phun ra hai làn khói, hơn nữa trong làn khói cũng có chữ.
Bức tranh tiếp theo vẫn có người đàn bà và đứa trẻ đó, những người còn lại (những gã đàn ông hung dữ, đạo sĩ, cả nhà sư), đều đã không thấy đâu; hơn nữa cũng không phải ở bìa rừng, mà là ở trong nhà rồi, trong tay người đàn bà cũng không có đao, cô ta ngồi trước giường, cúi đầu, dường như rất mệt mỏi, lại dường như đang nghĩ ngợi việc gì đó; đứa trẻ đứng trước mặt cô ta, trong miệng đứa trẻ cũng phun ra hai làn khói, trong làn khói theo lệ thường có vài chữ vuông đáng ghét.
Điều này khiến cậu chẳng hiểu mô tê gì. Cậu không hài lòng với người vẽ tranh: "Đến khúc quan trọng, ông ta lại vẽ không ra, chỉ bày ra mấy chữ để đối phó." Cậu lại cảm thấy người đàn bà và đứa trẻ đó không khỏi vô dụng, sao mà chui tọt vào nhà rồi. Thế nhưng cậu lại mừng thầm người đàn bà và đứa trẻ đó cuối cùng có thể bình an trở về nhà - cậu đoán vốn dĩ họ chính là muốn về nhà.
Tóm lại, đối với người đàn bà và đứa trẻ "không rõ lai lịch" này, cậu rất quan tâm, cậu đinh ninh họ nhất định là người tốt. Cậu nhiệt tình muốn biết rốt cuộc họ thế nào, cậu chỉ chọn những bức tranh vẽ người đàn bà và đứa trẻ này để xem kỹ. Đôi khi họ lại đánh nhau với người khác, cậu liền tùy ý mình diễn giải, hơn nữa còn ghép nối với câu chuyện trước đó. Chẳng mấy chốc, hai mươi cuốn "sách nhỏ" đã lật xong.
"Này, lấy lại đi, hai mươi cuốn! Còn nữa không, kể chuyện về người đàn bà và đứa trẻ ấy?"
Cậu nói với người bán sách, đồng thời xoa xoa cái bụng của mình; cái bụng này bây giờ đang khẽ kêu lên.
Người bán sách vừa tiếp đón một "độc giả nhỏ" khác, vừa tùy tay lấy một bộ "sách nhỏ" trên bìa vẽ một người đàn bà đưa cho nhân vật chính của chúng ta.
Thế nhưng "người đàn bà" này không phải là "người đàn bà" lúc trước nữa, nhìn qua trang phục của cô ta là biết. Cô ta không cầm đao, cũng không dùng súng, nhưng cô ta trong sách dường như "thế lực" lớn lắm, đi đâu cũng bày đặt.
Nhân vật chính của chúng ta lật vội một lượt, vô cùng không vui; bỗng nhiên cậu lại nhớ ra bộ "sách nhỏ" mới này chưa trả tiền thuê, liền vội vàng xếp ngay ngắn trả lại cho người bán sách, rất hào phóng nói một tiếng "không hay", rồi định bỏ đi. "Tiền đâu?" người bán sách nói, kiểm đếm số lượng bộ sách đó. "Cũng tính cậu hai đồng xu thôi!"
"Cái gì, xem hàng xem đúng không, cũng cần tiền à?"
"Cậu không nói trước là xem thử, cậu không nói mà? Xem thử, chỉ được xem một cuốn, cậu vừa nãy là xem cả một bộ đấy! Không được gian dối, hai đồng xu!"
"Ai gian dối ông! Ai..." nhân vật chính của chúng ta hơi lúng túng, nhưng càng nghĩ càng tiếc hai đồng xu. "Thế thì, ghi vào sổ nợ, ngày mai -"
"Biết mày là loại tạp chủng nào; không ghi nợ."
"Ngay cả tôi mà cũng không biết sao? Tôi là Mũi To. Ông đi hỏi bà lão quản cái hố xí công cộng bên kia kìa, bà ấy cũng biết!"
Vừa nói, vừa chạy, nhân vật chính của chúng ta trong những chuyện này thường có phương pháp đặc biệt của mình.
Cậu bảo toàn được hai đồng xu, thế nhưng cậu cũng thừa nhận mình là "Mũi To". Cậu cảm thấy cứ gọi là "Mũi To" cũng không tệ, bởi vì trong số cậu và các bạn, "mũi", cũng được coi là bộ phận quý giá trên cơ thể, họ muốn thể hiện mình là một "hảo hán" đều chỉ vào "mũi" của mình, không phải sao?
Nhân vật chính của chúng ta, - không, vì chính cậu cũng tình nguyện, chúng ta hãy gọi cậu là "Mũi To" đi, vẫn còn có những sự nghiệp xuất sắc hơn.
Theo lệ thường không thể tra cứu được năm nào tháng nào ngày nào, tóm lại là cách xa "kỳ ngộ" đã kể trên rất lâu rồi, có lẽ đã cách một năm, và là một ngày nóng bức lúc thì mưa lúc thì nắng.
Là lúc mọi người sắp ăn cơm trưa, trên đường phố người rất đông. "Mũi To" của chúng ta đứng ở một vị trí rất thuận lợi, như mèo rình chuột nhìn ngó những kẻ "hạnh phúc", muốn nhân tiện cũng kiếm chác chút "hạnh phúc".
Cậu bỗng khẽ nhảy một cái, liền theo sau một đôi nam nữ thanh niên xinh đẹp, dùng giọng yếu ớt van xin: "Cô xinh đẹp, cậu thiếu gia, cho một đồng xu." Theo kinh nghiệm, cậu biết chỉ cần kiên trì bám theo lâu một chút, thường thường có thể kiếm được gì đó. Cậu lại biết, trong trường hợp này, nếu người phụ nữ bĩu môi, dường như hờn dỗi nói một câu "Ghét, đồ tiểu bẻ ba", người đàn ông sẽ móc ra một đồng xu hoặc thậm chí là hai đồng, để mua lấy sự yên tĩnh cho đôi tai, - hay chính là mua lấy niềm vui của người phụ nữ đó.
Thế nhưng lần này bám theo một đoạn đường dài, mà vẫn chưa thấy kết quả. Đôi nam nữ này tay trong tay, đi dọc đường, tự mình ghé tai nói chuyện.
Họ lại rẽ hướng. Ở góc phố đó có một tên cảnh sát. Mũi To đành phải đứng lại, để đôi kia đi một đoạn xa, lúc này cậu mới không vội vã thong thả đi ngang qua trước mặt cảnh sát.
Qua cửa ải này, cậu vội vàng tìm kiếm mục tiêu của mình, đáng tiếc thay, đã cách quá xa rồi, cậu chưa chắc đuổi kịp. Thế nhưng cũng không đến nỗi thất vọng, bởi vì đôi kia đang đứng xa xa ở đó không cử động.
Mũi To lập tức dùng tốc độ chạy. Cậu cũng nhìn thấy rõ ràng có một người đàn bà khác đang nói chuyện với đôi kia. Bỗng nhiên hai người đàn bà tranh cãi, lao vào đánh nhau, gã đàn ông vội vàng xoay như chong chóng, kẹp ở giữa, khuyên người này, lại khuyên người kia. Khi Mũi To chạy đến gần họ, đã có mấy người rảnh rỗi vây quanh họ hiến kế lung tung rồi. Bỗng nhiên một túi giấy nhỏ (đó là túi đựng chục đồng xu tiền lẻ của các cửa tiệm sang trọng), rơi xuống đất, chỉ mình Mũi To nhìn thấy. Cậu lập tức "chẳng từ nan" nhặt lên, rất kiên quyết cho vào túi, liền chui ra từ giữa đôi chân của đám người, huýt sáo đi sang phía bên kia đường phố.
Gặp những cơ hội như vậy, Mũi To thường rất dũng cảm. Chỉ là cậu chưa học được cách mò vào túi người ta.
Gặp những cơ hội như vậy, cậu lại vô cùng kiên quyết, nếu trước đây cậu "kiếm chác" năm đồng xu của bà lão quản lý nhà xí công cộng đó, - lúc đó "kỳ ngộ" này, cậu tỏ ra khá do dự, đó cũng không phải vì lúc đó còn "trẻ con", mà là vì cậu không muốn không giữ chữ tín: người ta coi cậu như bạn bè mà tin tưởng giao phó, cậu đâm ra không nể nang chiếm đoạt toàn bộ.
Khi thời tiết ấm áp, Mũi To rất có thể coi khắp nơi là "nhà". Người như cậu rất có chút kỳ quặc: ban ngày, chúng ta gần như lúc nào cũng gặp cậu trên đường phố, nhưng ban đêm cậu ngủ ở đâu, chúng ta lại hiếm khi thấy. Tuy nhiên đến đêm cậu chắc chắn vẫn ở trên mảnh đất "Đại Thượng Hải" này, mà không bay lên trời được, điều đó có thể khẳng định.
Có lẽ cậu sẽ giống như chuột có một cái "nhà" "dưới đất" chăng? Tác giả chưa từng điều tra qua, coi như là án treo.
Tuy nhiên tác giả có thể chịu trách nhiệm tuyên bố: một trong những cái "nhà" không cố định của Mũi To, lại là cái không ở trên trời cũng không ở dưới đất.
Nghĩ đến độc giả cũng đều biết, ở khu Bắc của "Đại Thượng Hải", dải đất "Hoa", "Dương" "giao giới", một bãi gạch vụn từng chịu sự gột rửa của hỏa lực "Nhất Nhị Bát", mấy năm nay vẫn tràn ngập cỏ dại, không mất đi tính kỷ niệm. Trên vết sẹo của "Đại Thượng Hải" đáng kính này, có mấy bức tường nguy hiểm vẫn cao sừng sững, dường như vĩnh viễn không sụp đổ. Gần tường có một thùng rác xi măng thời kỳ "phồn hoa" trước kia, bây giờ bị gạch vỡ ngói vụn và bùn đất che lấp, nhìn xa chỉ giống như một đống đất. Không biết tại sao, cũng không biết là năm nào tháng nào, Mũi To của chúng ta đã phát hiện ra cái "địa thất" kỳ lạ này, hơn nữa lập tức rất ưng ý, và đại khái cũng khá tốn chút sức lực nhỉ, lại có thể dọn dẹp sạch sẽ, coi nó là "Cung điện mùa đông" của mình.
Điều này, đại khái không phải là lời nói vô căn cứ, bởi vì có người thực sự nhìn thấy cậu từ cái "nhà" không ở trên trời cũng không ở dưới đất này rất hào phóng bò ra.
Ngày này không phải ngày nóng, tính theo lịch, đúng là tháng đầu tiên của năm sắp đi đến cuối, thế nhưng ngày này lại không lạnh lắm.
Ngày này không có nắng. Đúng rồi, không có nắng. Ông trời từ sáng sớm, đã bày ra một bộ mặt đưa đám.
Đầu này, ở một góc nào đó của "Đại Thượng Hải", chắc chắn có một số người tử tế đang ngồi ôn hòa, đứng dậy, "mặc niệm ba phút". Thế là người đi nha môn thì đi nha môn, đến "văn phòng" thì đến "văn phòng"…
Thế nhưng ngày này, trên một huyết mạch (đường phố) chạy dọc Bắc Nam của "Đại Thượng Hải", lại đang cuộn chảy một làn sóng giận dữ của đủ loại người, dùng tiếng thét rung chuyển mặt đất, trả lời tiếng pháo bốn năm trước.
Mũi To của chúng ta lúc đó đang từ "nhà" mình đi ra hướng về phía Nam, định tìm một bữa sáng.
Cậu đi ngược chiều bắt gặp dòng người hùng tráng này, tưởng rằng đây là "đám tang lớn" gì chứ. "Mẹ kiếp! Tiểu Ngũ Tử không đủ bạn bè! Có đám tang lớn của người ta, cũng không đến gọi mình một tiếng sao!" Mũi To nghĩ như vậy, cảm thấy bỏ lỡ một cơ hội kiếm được "thu nhập ngoài". Cậu đứng bên đường, muốn xem cái thằng Tiểu Ngũ Tử "không đủ bạn bè" đó có nằm trong đám đang khiêng "liễn" hay vòng hoa gì đó không.
Không có "thần mở đường", cũng không thấy "ngựa dẫn đường" nào. Đi phía trước, là các vị mặc áo dài, mặc âu phục, các tiểu thư mặc sườn xám áo choàng, tiểu thư sườn xám không mặc áo choàng, người mặc áo dài giống học sinh, người mặc áo ngắn giống công nhân, giống học việc, - một đám người như vậy, trong tay đại đa số đều có cờ nhỏ.
Đội ngũ như vậy cuồn cuộn kéo tới, không nhìn thấy đuôi của nó. Không, cái đuôi của nó đang không ngừng dài ra, nó dọc đường hấp thụ vô số người vào, người mặc áo dài và người mặc áo ngắn, nam và nữ, già và trẻ.
Có vài người (cũng có người đi xe đạp), bên cạnh đội ngũ, trong tay cầm nhiều giấy phát cho khán giả bên đường, cũng nói vài lời với khán giả. Bỗng nhiên, một tiếng thét rung chuyển trời đất -
"Trung Hoa Dân Tộc Giải Phóng Vạn Vạn Tuế!"
Đây là tiếng hét ra từ hàng ngàn hàng vạn cổ họng! Đây là hàng ngàn hàng vạn cổ họng hợp thành một cổ họng lớn hét lên! Mũi To không hiểu đây là câu gì, nhưng cậu lại hiểu đội ngũ này chắc chắn không phải là "đám tang lớn" gì rồi. Cậu cảm thấy hơi thất vọng, nhưng cũng cảm thấy thú vị. Lúc này, có một người đặt một tờ giấy vào tay cậu, hơn nữa còn nói:
"Bạn nhỏ! Đi cùng đi! Tham gia phong trào biểu tình ái quốc!"
Mũi To không hiểu bắt cậu đi làm gì, - ở đây không có "liễn" để khiêng, cũng không có "vòng hoa" để đeo, thế nhưng Mũi To ở nơi đông người náo nhiệt luôn luôn rất dũng cảm rất kiên quyết, cậu liền chạy theo.
Đội ngũ vẫn đang tiến về phía trước. Phía trước Mũi To là ba thanh niên, nam và nữ; họ dọc đường nói mấy câu Mũi To không hiểu, ở giữa dường như còn có mấy chữ Tây. Mũi To vốn dĩ ghét người nói tiếng Tây, bởi vì kẻ nói toàn tiếng Tây mũi cao tất nhiên đánh cậu, kẻ chỉ kẹp vài chữ Tây mũi thấp cũng đánh cậu, hơn nữa đánh nặng hơn kẻ mũi cao. Lúc này có một luồng gió lạnh như khoan đâm vào, Mũi To liền cảm thấy cái mũi vốn không to lắm của mình có thứ gì đó chua chua sắp chui ra. Cậu tiện tay vơ lấy, liền lén lút quệt lên người một thanh niên nói tiếng Tây. Không ai nhìn thấy. Mũi To cảm thấy sự chiến thắng.
Dường như nước mũi cũng có linh tính. Nó nhìn thấy ông anh mới vào nghề lập được công, liền tranh nhau muốn lộ mặt rồi. Mũi To đặt lòng bàn tay che trên lỗ mũi, định tích trữ thêm một chút, lúc này, đội tiên phong của đội ngũ dường như đụng phải sự ngăn cản, làn sóng xôn xao từ phía trước truyền xuống, mọi người đều đứng lại, nhưng không yên tĩnh, xung quanh trái phải trước sau của Mũi To tràn ngập những tiếng thét phẫn nộ. Mũi To chẳng để ý gì cả, chỉ duỗi lòng bàn tay lại quệt như vậy, không lệch đi đâu, nước mũi bám đầy trên mái tóc xù của một cô gái, cô gái đó có lẽ cũng cảm thấy trên đầu có thêm thứ gì đó, nhưng chỉ rụt đầu một cái, liền lại như vỡ cổ họng mà hét lên về phía trước:
"Xông lên! Đánh Hán gian! Đánh kẻ bán nước!"
Mũi To biết đây là muốn đánh nhau rồi, nhưng cậu nháy mắt đắc ý nhìn những sợi nước mũi như lụa băng treo từ trên tóc cô gái xuống, rung rinh run rẩy, cậu cảm thấy rất thú vị.
Đội ngũ lại đang chuyển động. Tiếng hét hùng tráng truyền từ phía trước như sét đánh ngang tai rơi xuống đầu những người phía sau -
"Đánh đổ mọi Hán gian!"
"Tinh thần Nhất Nhị Bát vạn tuế!"
"Đánh đổ × -"
Ngắt quãng! Phía trước lại xảy ra sự xáo trộn. Nhưng phía sau lại nhặt lên câu bị ngắt quãng này, hét lên gấp bội hùng tráng:
"Đánh đổ ×× chủ nghĩa đế quốc!"
Mũi To chạy theo học một câu. Nhưng đồng thời, cậu bỗng phát hiện bên cạnh mình có một học sinh, khoác một chiếc áo khoác, không cài nút, vạt áo bay bay, cửa túi áo khoác lộ ra quai của chiếc túi tiền. Dựa theo bản lĩnh mới học được, Mũi To đinh ninh chiếc túi của học sinh này rõ ràng đang vẫy tay với cậu. Trong miệng cậu lẩm bẩm "Đánh đổ - mẹ kiếp!", thân mình liền tiến lại gần phía học sinh này.
Thế nhưng ngay đúng khoảnh khắc Mũi To cho rằng thời cơ đã đến, mấy tên cảnh sát hung thần từ bên cạnh xông tới, không hỏi lý do liền giật cờ nhỏ của những người trong đội ngũ, lại quát rằng:
"Không được hô khẩu hiệu! Không được!"
Mũi To chột dạ, vội vàng chui từ khe chân của một người cao lớn ra phía trước. Nhưng cũng nhìn thấy rõ ràng chiếc túi tiền của cậu học sinh mặc áo khoác đó và cô gái có nước mũi trên tóc đang giằng co với cảnh sát, - họ không chịu từ bỏ lá cờ của mình!
Nhiều người giúp đỡ học sinh và người con gái đó. Người đi xe đạp kêu ting ting lao nhanh về phía trước. Người phía trước cũng quay người lại cứu viện. Nơi này lập tức là một xoáy nước tranh đấu.
Tiếng hét "đánh" nổi lên từ vòng người, Mũi To cũng chạy theo hét. Đối với việc trước mắt, Mũi To hiểu rõ ràng. Trong đầu cậu lập tức sắp xếp một công thức: "Chính mình thường xuyên bị cảnh sát đánh, bây giờ cậu học sinh và cô gái đó cũng bị đánh; chính mình là người tốt, nên hai người đó cũng là người tốt; người tốt phải giúp người tốt!"
Lá cờ của ai đó rơi xuống đất, Mũi To lập tức nhặt trong tay, dốc sức vung vẩy.
Lúc này, sự hỗn loạn cũng đã qua, đội ngũ vẫn tiến về phía trước. Cậu học sinh và cô gái đó rốt cuộc từ bỏ một lá cờ, họ và Mũi To lại đi cùng nhau. Mũi To đưa lá cờ của mình cho cậu học sinh nói:
"Đừng sợ! Còn một lá nữa! Coi như là của anh!"
Cậu học sinh cười rất hiền hậu. Anh ta nói một câu với một người khác cũng có vẻ học sinh ở bên cạnh, mà đó là câu Mũi To không nghe hiểu. Mũi To cảm thấy không vui lắm, nhưng cậu bỗng như nhớ ra liền hỏi:
"Các người đi đâu thế?"
"Đến Miếu Hành!"
"Đi làm gì? Lá cờ này là để làm gì?"
"Ồ! Bạn nhỏ!" Cô gái có nước mũi của Mũi To trên tóc nói tiếp. "Em nhớ không, bốn năm trước, Thượng Hải đánh nhau, đại pháo, máy bay, máy bay ××, bom, đốt cháy rất nhiều rất nhiều nhà."
"Em nhớ ạ!" Mũi To trả lời, một mắt lén lút nhìn nước mũi trên tóc cô gái.
"Nhớ là tốt rồi! Có muốn báo thù không?"
Đây là điều Mũi To hiểu. Cậu làm một mặt quỷ biểu thị mình "muốn", thế nhưng ánh mắt lại chạm phải nước mũi trên tóc cô gái, cậu cảm thấy vô cùng ngại ngùng, vội vàng quay mặt đi chỗ khác.
"Trung Hoa Dân Tộc Giải Phóng Vạn Vạn Tuế!"
Tiếng hét này lại rung chuyển trời đất đến. Mũi To vội vàng học theo không chính xác lắm một câu, lại liếc mắt nhìn nước mũi trên tóc cô gái, trong lòng mong mỏi lập tức có một cơn gió lớn thổi bay vết nước mũi này sạch trơn.
"Đánh đổ ×× chủ nghĩa đế quốc!"
"Tinh thần Nhất Nhị Bát vạn tuế!"
Như làn sóng giận dữ, từ trước sau trái phải của Mũi To dấy lên hai câu này. Bốn chữ trên đầu là thứ Mũi To hơi hiểu một chút, cậu căng phồng cổ họng giống như hét lên bốn chữ này. Cậu học sinh mặc áo khoác bên cạnh vừa hét vừa vung vẩy hai cánh tay. Chiếc túi tiền nhảy ra khỏi túi áo. Chỉ mình Mũi To nhìn thấy. Cậu nhanh nhẹn nhặt lên, ước lượng trong tay một cái, lúc này -
"Đánh đổ mọi Hán gian!"
"Đến Miếu Hành!"
Những ngón tay điêu luyện của Mũi To khẽ chuyển, đưa chiếc túi tiền về chỗ cũ. Cậu bỗng cảm thấy tinh thần gấp bội, cũng vung vẩy cánh tay hét lên:
"Đánh đổ - mẹ kiếp! Đến Miếu Hành!"
Cậu vốn không biết Miếu Hành là nơi nào, là thứ gì, thế nhưng cậu tin rằng cậu học sinh và cô gái đó sẽ không lừa cậu, hơn nữa cậu nên đi! Cậu mơ hồ đinh ninh đến bên đó chắc chắn có lợi ích!
"Trung Hoa Dân Tộc Giải Phóng Vạn Tuế!"
Lúc này đội ngũ đang đi qua bãi gạch vụn nơi "nhà" của Mũi To ở. Đội ngũ như được truyền điện, như một người vậy, lại một câu:
"Trung Hoa Dân Tộc Giải Phóng Vạn Vạn Tuế!"
Ngày 27 tháng 5 năm 1936.