Chàng Cóc nóng lòng đợi tới ngày hôm sau để đến buổi tham vấn tâm lý tiếp theo của mình. Nó đứng ngồi không yên. (Ừ thì bởi vì nó là cóc mà, nó thầm nghĩ như vậy trong một khoảnh khắc)

“Cứ đợi cho đến lúc mình kể chuyện này cho ông Diệc nghe. Ông ấy sẽ chẳng thể nào tin nổi.” nó tự nhủ. “Ông ấy sẽ chẳng thể tin là chính bác Lửng - người không mời mà đến - đã cố gắng khiến mình từ bỏ vị trí Ủy viên Hội đồng trường. Tốt nhất là bác ấy đừng nên bén mảng tới đây thêm lần nào nữa, nếu không thì mọi thứ sẽ chẳng được êm đẹp đâu! Mình sẽ cho bác ta biết tay!”

Tuy nhiên, cơn giận và sự sục sôi này chỉ diễn ra bên trong nội tâm chàng Cóc. Tất cả những cảm xúc và sự tức giận đó! Và không có biểu hiện gì được thể hiện ra bên ngoài để thế giới có thể thấy những cảm xúc mãnh liệt mà Cóc đang có.

Đến tối, cơn giận của cậu chàng bắt đầu nguôi ngoại và chàng Cóc lại quay về với tâm trạng ủ rũ như mọi ngày, một cảm giác buồn bã và đau khổ. “Suy cho cùng, bác Lửng nói cũng đúng.” nó thầm nghĩ. “Bác ấy sẽ là một Ủy viên Hội đồng tốt hơn mình nhiều. Bác ấy có động lực và sự quyết tâm mạnh mẽ. Có lẽ họ chọn mình làm Ủy viên chỉ vì mình sống ở Lâu đài thôi, bởi vì như vậy họ có thể tận dụng khu vườn cho lễ hội mùa hè.” Đêm ấy nó cứ trằn trọc mãi và thức giấc từ rất sớm.

Ngày hôm sau, trên con đường bước đến Bãi Diệc, nó cảm thấy vô cùng buồn rầu và ủ rũ. Ông Diệc đón tiếp nó và hỏi han: “Chào buổi sáng, Cóc, cậu đang cảm thấy như thế nào?”

“Cực kỳ thê thảm!” nó trả lời, thường thì nó chẳng bao giờ nói những từ không hay, nhưng đây dường như là dấu vết cuối cùng của cơn giận bỗng nhiên ập đến, như tàn dư còn sót lại sau cơn bão.

“Sao cậu không kể cho tôi nghe nhỉ?” Ông Diệc tiếp lời.

Và rồi Cóc kể cho ông ấy nghe về cuộc ghé thăm của bác Lửng, cả việc bác ấy muốn nó từ chức khỏi Ủy ban trường nữa.

“Điều này khiến cậu cảm thấy thế nào?” Ông Diệc đặt câu hỏi.

“Tồi tệ!” chàng Cóc trả lời. “Tôi cảm thấy bản thân chẳng có chút giá trị nào cả, và người khác cũng thấy thế. Tôi đã quyết định sẽ từ chức và gửi đơn cho Cha sở. Như vậy là tốt nhất.

Ông Diệc vẫn tiếp tục im lặng một lúc lâu. Không phải là ông không hiểu tình huống chàng Cóc đang trải qua, ông thậm chí còn hiểu quá rõ ấy chứ. Thế nhưng điều khiến ông còn do dự chính là ông sẽ tiếp cận nó theo cách nào. Cuối cùng, ông lên tiếng: “Cóc à, tôi phải chúc mừng cậu. Cậu đã chơi rất khá

Chàng Cóc nhìn lên, ngơ ngác hỏi: “Chơi ư? Chơi cái gì chứ? Tôi có chơi gì đâu.”

“Tôi thì tin là có đấy. Cậu đã chơi trò TTĐT rất khá,” ông Diệc nói tiếp.

“TTĐT ư? Là cái quái gì vậy?” Cóc hỏi lại.

“TTĐT chính là Tôi thật đáng thương và dường như lúc nào cậu cũng chiến thắng trong trò chơi này. Hoặc có thể thua. Nó phụ thuộc vào cách nhìn của cậu.

“Tôi thực sự không hiểu ông đang nói gì,” Cóc cáu kỉnh. “Tôi chẳng chơi trò chơi nào hết. Tôi đã vô cùng thành thật với ông về tình huống chẳng mấy vui vẻ mà mình phải trải qua, vậy mà ông lại nói rằng tôi đang chơi trò chơi với ông sao?” Chàng Cóc nhìn ông Diệc với vẻ đầy trách móc.

“Thành thật là một từ khá thú vị,” ông Diệc trả lời.

“Ý ông là tôi đang nói dối sao?” Chàng Cóc đáp, giờ đã lộ rõ vẻ tức giận. Suy cho cùng, phương châm sống của gia đình nó chính là “Bảo vệ phẩm giá của bản thân”.

“Tôi nghĩ vậy,” ông Diệc trả lời đầy bất ngờ. “Nhưng không phải theo nghĩa thông thường.”

Tôi nghĩ cậu đang không thành thật với chính bản thân mình. Tại sao cậu cứ tự dấn thân vào những tình huống khiến cậu trở thành một kẻ ngốc như thế, rồi cho phép ai đó chiếm ưu thế để cậu cảm thấy mình như một đứa trẻ đáng thương vậy? Liệu đó thực sự chỉ do cậu xui xẻo hay đó là cách mà cậu giao kèo trong quá trình này?”

“Giao kèo theo ý ông là gì?” Cóc thắc mắc.

“Có nghĩa là một thỏa thuận bí mật. Tôi dùng từ giao kèo để thể hiện rằng cậu đang bí mật hoặc vô tình hợp tác với những người khác nhằm reo rắc sự bất hạnh cho chính bản thân. Và đó là lý do tại sao các trò chơi tâm lý bắt đầu. Phần thua nằm trong phần thắng.” ông Diệc nói với vẻ bí ẩn.

“Nghe này, ông Diệc,” Cóc lên tiếng một cách dõng dạc, cố gắng phản bác những điều mà ông ấy vừa nói. “Chẳng có giao kèo nào như ông nói ở đây hết. Tôi không hề biết là bác Lửng sẽ gọi, hay cả việc bác ấy muốn tôi từ chức. Và tôi muốn giữ vị trí Ủy viên của mình nhưng mọi thứ đều xảy ra quá bất ngờ. Vậy thì làm sao tôi có thể hợp tác với bác ấy được chứ, dù là vô tình đi chăng nữa?” Cóc tỏ rõ vẻ buồn bực của mình.

Thế rồi ông Diệc nói ra một lời có vẻ như là lời xin lỗi mà chàng Cóc chưa bao giờ được nghe từ ông. “Tôi xin lỗi, cậu Cóc,” ông nói. “Rõ ràng là tôi đã chưa nói rõ về quan điểm của mình, hoặc có thể cậu chưa sẵn sàng để khám phá ý tưởng này. Cậu cảm thấy như thể tôi đang buộc tội cậu và đó hoàn toàn không phải điều mà tôi muốn nói. Vậy chúng ta có nên tạm dừng ở đây và quay lại sau không?”

“Tùy ông thôi,” Cóc có vẻ chưa hết hậm hực. “Nhưng tôi vẫn muốn nghe thêm về trò chơi mà ông vừa nói. Có phải ý ông là người khác cũng tham gia vào trò chơi này không?”

“Đúng, có lẽ vậy,” ông Diệc đáp. “Nhưng nếu cậu đang quá phòng bị, cậu sẽ không thể phân tích nó ngay được. Tôi nghĩ chúng ta nên chuyển qua vấn đề khác.”

Căn phòng lại rơi vào một khoảng lặng, chàng Cóc cảm thấy nó đã phản ứng quá gay gắt với những điều mà ông Diệc vừa nói. Thế nhưng nó vẫn chẳng thể hiểu nổi tại sao nó lại như vậy.

“Được thôi,” nó đồng tình. “Nhưng có lẽ ông nói đúng. Tôi cảm thấy thật điên tiết khi nghe ông nói về việc giao kèo và reo rắc sự bất hạnh. Thật ngu ngốc khi nghĩ rằng tôi lại muốn bản thân mình phải buồn phiền.”

“Nghe này, Cóc. Một vài ý tưởng nảy sinh trong quá trình này ban đầu có thể tưởng chừng như thật ngớ ngẩn hay vô lý, hoặc thậm chí là đáng sợ. Và những ý tưởng cung cấp cho ta nhiều hiểu biết sâu sắc nhất về bản thân lại là những ý tưởng có khả năng bị phản bác quyết liệt nhất.”

“Tại sao lại thế?” Cóc tò mò hỏi.

“Bởi chúng đe dọa tới trạng thái cân bằng của chúng ta nhiều nhất. Chúng là những ý tưởng có khả năng đem lại sự thay đổi cá nhân ở mức độ sâu sắc và điều này thì thường chẳng hề dễ chịu chút nào, chắc cậu cũng hiểu điều đó. Khi nhìn lại bản thân mình, không phải lúc nào ta cũng hài lòng với những điều ta thấy. Để chuyển từ chúng ta của hiện tại tới người mà chúng ta muốn trở thành trong tương lai, chắc chắn phải có sự tham gia của những đổi thay trong chính hành vi và thái độ của bản thân. Để làm được điều đó, ta cần sự chăm chỉ, lòng can đảm và cả sự quyết tâm. Cóc à, cậu thấy đấy, đây chính là lý do khiến cậu trốn tránh việc phải mở một cánh cửa dẫn đến con đường đầy chông gai.

“Nhưng chính con đường này cũng giúp tôi có được sự thấu hiểu sâu sắc,” Cóc lặng lẽ phản bác.

“Đương nhiên rồi,” ông Diệc tán thành. “Và đó cũng chính là lý do tại sao ta lại đồng hành cùng nhau trên một con đường.”

Thế rồi chẳng ai nói gì thêm, họ chỉ đơn thuần ngồi đó, trong một khoảng lặng mà cả hai đều có thể cảm nhận được.

“Chúng ta tiếp tục chứ?” Cuối cùng ông Diệc cũng lên tiếng. “Cậu đang nói dở về cuộc ghé thăm của bác Lửng và bác ấy khiến cậu cảm thấy ra sao. Vậy thì để tôi hỏi cậu câu này. Cậu nghĩ bác ấy đã ở trong trạng thái nào tại thời điểm đến gặp cậu?”

“Trạng thái Cái tôi trẻ em, chắc chắn là vậy,” Cóc đinh ninh. “Thật khó để có thể tưởng tượng bác ấy lại là một đứa trẻ. Bác Lửng luôn khiến tôi nhớ về cha mình.”

“Làm tốt lắm Cóc ạ. Tôi tin rằng cậu đã hoàn toàn chính xác. Thực chất thì bác Lửng đang ở trong trạng thái Cái tôi Cha mẹ.”

“Chính xác thì nó là gì vậy?” Chàng Cóc hỏi.

“Khi chúng ta ở trong trạng thái Cha mẹ, ta hành xử như cha mẹ của mình. Hãy nhớ rằng họ là những người đầu tiên mà ta tiếp xúc, thế nên sức ảnh hưởng của họ đối với chúng ta là không thể đo đếm được. Trạng thái Cha mẹ bao gồm tất cả những giá trị và tiêu chuẩn đạo đức mà chúng ta đã học được từ họ kể từ khi mới lọt lòng. Những giá trị này bắt nguồn từ cha mẹ chúng ta, đồng thời cũng là người có tầm ảnh hưởng lớn nhất tới hành vi của chúng ta. Những lời nói và hành động của họ đã hun đúc nên những năm đầu đời và chắc chắn là sẽ ảnh hưởng tới cả phần đời còn lại của chúng ta nữa.”

“Vậy ông có nghĩ rằng cha mẹ của bác Lửng cũng là những nhà đạo lý đầy cứng nhắc và đó chính là lý do khiến bác ấy hành xử như bây giờ không?” Chàng Cóc hỏi.

“Rất có thể là vậy.” ông Diệc đáp. “Nhưng hãy nhớ lấy điều này, Cóc à. Chúng ta không chỉ đơn thuần là bản sao của cha mẹ mình. Dù họ có ảnh hưởng mạnh mẽ đến chúng ta ra sao, sự độc nhất của cá nhân đảm bảo rằng chúng ta không chỉ là bản sao của cha hay mẹ mình mà còn là những cá thể độc lập theo đúng nghĩa. Thế nên, cậu cho rằng những người ở trạng thái Cái tôi Cha mẹ sẽ có hành vi nào?”

“Ánh mắt của họ, ông có nghĩ vậy không?” Cóc hỏi. “Tôi đang nghĩ tới cha mình, đôi khi ông ấy nhìn tôi với ánh mắt đầy nghiêm khắc và bực bội.”

“Được rồi, vậy còn cách ông ấy nói thì sao?” Ông Diệc đặt câu hỏi.

“Cáu giận. Hoặc là ông ấy trầm lặng rồi tỏ ra lạnh nhạt và hờ hững, hoặc là ông ấy to tiếng và đáng sợ. Tôi không chắc điều gì khiến tôi cảm thấy sợ hãi hơn.”

“Cậu có thể nêu ra một vài ví dụ khác mà cậu đã từng gặp ở trạng thái Cha mẹ không?” Ông Diệc hỏi.

Chàng Cóc suy nghĩ một hồi rồi trả lời: “Có chứ, tôi đã gặp qua một số người như vậy. Chắc chắn phải kể đến vài thầy giáo ở trường tôi.” Nó ngưng lại một lúc rồi mới tiếp tục. “Nếu thực sự nghĩ về nó, những ví dụ này xuất hiện mọi lúc. Ví dụ như ngày hôm trước khi tôi đến sân cricket để xem tình hình chuẩn bị cho trận đấu ngày thứ Bảy. Người coi sân bãi mà tôi chẳng nhớ tên, trông có vẻ đã rất già rồi, đang sơn lại những vạch trắng trên sân. Tôi tiến đến để trò chuyện với ông ta và hỏi thăm ông ấy ra sao. Ông ta nhìn chằm chằm tôi và nói: ‘Mọi thứ vẫn ổn cho tới khi cậu xuất hiện!’ Tôi đã cảm thấy vô cùng bối rối.”

“Có vẻ như đó là một ví dụ khá rõ ràng. Còn gì khác không?” Ông Diệc cười nói.

“Có chứ, tôi vừa nhớ ra một người nữa.” Cóc đáp. “Chỉ nghĩ lại thôi cũng đã khiến tôi cảm thấy tức giận rồi. Ngày hôm trước, tôi có đến tiệm giặt khô để đem mấy chiếc nơ của mình đi giặt, chúng có vài vết bẩn do bị bắn súp lên, đại loại là vậy. Người phụ nữ đứng sau quầy nhìn qua và nói: Cậu không cần giặt khô. Thứ cậu cần là một cái yếm!. Bà ta thật vô duyên hết sức!”

Ông Diệc mỉm cười. “Một lần nữa,” ông nói, “tôi nghĩ cậu đang nói tới một điều quan trọng đấy. Hãy ghi lại nó.” Thế rồi ông ấy tiến về phía bảng lật và bắt đầu viết tiêu đề Trạng thái Cái tôi Cha mẹ lên đó. Bên dưới ông vẽ một hình tròn rồi chia nó ra làm hai nửa bởi một đường thẳng. Nửa bên phải ông viết Cha mẹ phê phán.

“Giờ thì Cóc à,” ông lên tiếng “cậu sẽ dùng những từ nào để miêu tả một người trong trạng thái Cha mẹ phê phán?”

“Tôi nghĩ chúng ta đã đề cập đến điều này rồi mà.” Cóc trả lời rồi cầm bút lên viết Phán xét, Giận giữ và Nghiêm khắc. “Tôi nghĩ là còn hàng tá những điều khác nữa,” nó nói thêm.

“Tôi cũng tin là vậy,” ông Diệc đồng tình. “Nhưng tôi nghĩ những từ này là đủ để gói gọn trạng thái Cha mẹ phê phán rồi.”

Chàng Cóc quay lại chỗ ngồi và nhìn vào các từ nó vừa viết. Sau một hồi, nó nói: “Ông Diệc, có điều tôi vẫn chưa hiểu lắm.”

“Cậu có thể biến nó thành một câu hỏi không?” Ông Diệc đề nghị. “Làm vậy sẽ củng cố cho việc học hỏi.”

“Ban đầu thì tôi không chắc rằng mình có thể” Cóc thành thật. “Ông thấy đấy, điều ông vừa nói với tôi về trạng thái Cái tôi Cha mẹ này thực sự đã khiến tôi mở mang tầm mắt. Ví dụ như nó lý giải về hành vi của bác Lửng một cách rõ ràng. Khi bác ấy ghé thăm tôi, gần như mọi lời bác ấy nói ra đều mang tính chỉ trích và phán xét. Chẳng trách tại sao bác ấy lại khiến tôi nhớ về cha mình! Giờ thì khi đã hiểu ra, tôi gần như có thể đoán trước bác ấy sẽ nói gì vào lần gặp tiếp theo, và cả cách bác ấy sẽ hành xử nữa.

“Tốt lắm,” ông Diệc khen ngợi. “Rõ ràng là cậu đang phát triển được trí tuệ cảm xúc của mình.”

“Thật sao?” Cóc hỏi lại đầy ngạc nhiên.

“Chắc chắn là vậy rồi, trí tuệ không chỉ thể hiện ở chỉ số IQ chúng ta cần cả EQ nữa,” ông Diệc giải thích.

“Thực ra thì,” chàng Cóc nói tiếp, “tôi cảm thấy mình không thông minh cho lắm khi nghĩ về câu hỏi tiếp theo, đó chính là ‘Trạng thái Cha mẹ Phê phán của tôi ở đâu?’. Ông nói rằng mọi người đều có trạng thái này, nó bắt nguồn từ những gì cha mẹ chúng ta nói và cách họ hành xử với ta khi ta còn nhỏ. Rõ ràng là nó đã giúp ích trong việc lý giải cách mà bác Lửng hành xử, và cả cách hành xử của những người khác nữa. Vậy còn tôi thì sao? Trạng thái ấy của tôi ở đâu? Thực tình mà nói, tôi không nghĩ mình có nó, thậm chí tôi còn chẳng mấy khi nổi giận. Đó là sự thật, ông Diệc à. Tôi không nổi cáu với bất cứ ai và cũng chẳng trách móc họ. Tôi không la mắng hay chỉ trích ai cả. Nói đúng hơn là hoàn toàn ngược lại, tôi luôn nhìn ra được điểm tốt trong con người họ và luôn động viên mọi người. Dù tôi biết điều này khiến tôi có vẻ yếu lòng, nhưng đó là con người tôi.”

Cả hai im lặng một hồi cho đến khi ông Diệc lên tiếng. “Cóc, cậu đã sẵn sàng để đón nhận một số hiểu biết về bản thân mình chưa? Ý tôi là ở một mức độ sâu sắc hơn ấy?”

Chàng Cóc nhìn ông đầy kiên định. “Tôi sẵn sàng rồi, nó khẳng định. “Nhưng đôi khi nó cũng khiến tôi thấy tổn thương, ông biết đấy. Tôi có cái nhìn sâu sắc hơn, nhưng không phải lúc nào tôi cũng thích những điều mình khám phá được.”

“Tôi hiểu mà,” ông Diệc ôn tồn đáp. “Nhưng cậu hãy nhớ lấy câu nói này, Không vấp ngã thì chẳng thể thành công.”

“Tôi thì thấy câu nói đó thật sáo rỗng” Cóc trả lời với vẻ mặt hào hứng hơn. “Đó là những câu nói mà ta thường bắt gặp trên các tờ lịch với hình ảnh chim mòng biển hay những đám mây hồng. Cũ rích và thật vô nghĩa.”

“Cứ cho là như vậy đi,” ông Diệc đáp với thái độ mà chàng Cóc cho là hơi vênh váo. “Hãy thử tìm câu trả lời cho vấn đề mà cậu đặt ra. Có lẽ chúng ta có thể làm rõ nó bằng cách viết chúng ra. Ông lại tiến tới chiếc bảng lật, giở một trang mới và viết:

Liệu Cóc có trạng thái Cái tôi Cha mẹ không?

Sau đó ông tiếp tục: “Giờ thì hãy viết ra một vài tham số của vấn đề này.”

1. Ai cũng đều có trạng thái Cái tôi Cha mẹ.

2. Không có bằng chứng nào cho thấy Cóc có điều này.

Rồi ông quay về phía chàng Cóc, nói: “Giờ thì câu hỏi tiếp theo của chúng ta sẽ là gì?”

“Đương nhiên câu hỏi tiếp theo của chúng ta phải là,” chàng Cóc trả lời. “Tại sao tôi lại không có điều này?”

“Tôi nghĩ có một câu hỏi lô-gích hơn đấy,” ông Diệc nói.

“Đó là gì vậy?” Chàng Cóc thắc mắc.

“Chúng ta có thể đặt câu hỏi Nó hoạt động như thế nào?”

Chàng Cóc mất một lúc để suy nghĩ. Cuối cùng, nó lên tiếng: “Tôi không hiểu. Tôi tưởng ông đã đồng ý với tôi rằng tôi không có trạng thái Cha mẹ. Vậy thì làm sao mà nó hoạt động được chứ?”

“Tôi chưa bao giờ đồng ý rằng cậu không có trạng thái này, người tham vấn giải thích. “Thậm chí, tôi tin rằng trạng thái này của cậu vô cùng lớn mạnh là đằng khác. Câu hỏi ở đây là Nó hoạt động như thế nào? Rõ ràng nó vận hành theo một cách hoàn toàn khác so với bác Lửng.”

“Ông khiến tôi bối rối quá,” Cóc than vãn. “Tôi chẳng hiểu nổi mình đang làm gì nữa.”

“Tôi nghĩ sự bối rối thường là giai đoạn đầu tiên trong quá trình học hỏi,” ông Diệc nói. “Nó xảy đến khi những ranh giới cố định bắt đầu mở ra. Lúc cậu phải đối mặt với những dữ liệu mới, chúng thách thức niềm tin cũng như hành vi hiện tại của cậu. Nó có thể là một sự khởi đầu của óc sáng tạo, sự âu lo giúp thúc đẩy quá trình thay đổi.”

Chàng Cóc có vẻ không bị thuyết phục bởi những lời giải thích của ông Diệc. “Tôi thì không cảm thấy như vậy,” nó trả lời cộc lốc và cáu kỉnh.

“Vậy hãy thử nhìn nhận vấn đề theo một hướng khác,” ông Diệc nói. “Hãy coi trạng thái Cha mẹ như một vị Thẩm phán đang tìm cách buộc tội một người nào đó, kết tội họ và đương nhiên tiếp đến là trừng phạt họ. Điều này có dễ hiểu hơn với cậu không, Cóc?”

“Chắc chắn rồi,” nó trả lời.

“Cậu có nghĩ bác Lửng đã cư xử như một Thẩm phán trong ngày hôm qua không?”

“Ồ, đương nhiên là có rồi,” chàng Cóc nhanh chóng đáp. “Đó chính xác là bác ấy ngày hôm qua và tôi cảm thấy mình chẳng khác gì tù nhân sau song sắt vậy. Tôi đã trải qua thế nên tôi hiểu rõ về điều này, ông cũng biết rồi đấy. Thật tồi tệ khi bị kết tội. Thế nhưng còn tồi tệ hơn nhiều khi cảm thấy tội lỗi!”

“Vậy thì cậu xét tội ai hả Cóc?”

“Đây chính là điểm mấu chốt,” Cóc cáu kỉnh. “Tôi không làm vậy, đó không phải là con người tôi.”

“Cóc à” ông Diệc ôn tồn. “Tôi khuyên cậu nên suy nghĩ lại và tự hỏi bản thân câu hỏi này. Cậu đang xét tội ai?”

Một khoảng lặng kéo dài tưởng chừng như vô tận. Thế rồi chàng Cóc nhỏ giọng nói: “Tôi nghĩ mình hiểu ông đang định nói gì. Ý ông là tôi đang tự xét tội bản thân đúng không?”

Ông Diệc tiếp tục im lặng và không nói gì thêm. Một lúc sau, chàng Cóc lên tiếng: “Vậy thì tôi cho rằng tôi kết tội bản thân và lên án chính mình. Có phải vậy không?”

“Chẳng có sự chỉ trích nào nặng nề hơn sự tự chỉ trích, và cũng chẳng có vị Thẩm phán nào khắc nghiệt hơn chính chúng ta,” ông Diệc đáp lời.

“Trời đất,” chàng Cóc kêu lên. “Ý ông là chúng ta có thể tự trừng phạt bản thân sao?”

“Nặng nề là đằng khác,” ông Diệc đáp. “Bao gồm cả tra tấn và trong một vài trường hợp nghiêm trọng là tử hình. Nhưng vấn đề ở đây là, cho dù mức án có nhẹ đi chăng nữa, nó cũng có thể kéo dài cả đời.”

“Vậy thì tôi phải làm gì đây?” Cóc hỏi. “Tôi còn cả cuộc đời phía trước. Tôi không muốn cứ mãi tự trừng phạt bản thân, nếu đó là điều mà tôi đang làm. Tôi muốn được hạnh phúc. Tôi phải làm gì đây hả ông Diệc? Ông hãy giúp tôi với được không?”

“Điều này có thể hơi thẳng thắn, nhưng Cóc à, chỉ có cậu mới giúp được bản thân cậu thôi. Có rất nhiều câu hỏi mà cậu nên cân nhắc. Ví dụ như Cậu có thể ngưng phán xét bản thân không?, Cậu có thể trở nên tử tế hơn với chính mình không?, và có lẽ câu hỏi quan trọng nhất trong số ấy là Cậu có thể yêu thương bản thân mình không?”

Chàng Cóc ngồi im bất động. Sau một hồi, ông Diệc hỏi thăm nó: “Cậu ổn chứ Cóc? Đến lúc phải về rồi.”

“Vâng” nó đáp. “Tôi ổn. Nhưng ông đã cho tôi quá nhiều điều để suy nghĩ, đầu óc tôi đang quay cuồng hết cả lên. Tôi cảm thấy hơi choáng váng.”

“Vậy thì về nhà cẩn thận đó,” ông Diệc dặn dò. “Tôi sẽ gặp lại cậu vào tuần sau. Sau đó ông còn nói thêm: “Cóc à, hãy tự chăm sóc cho bản thân mình.”

Và chàng Cóc lại chầm chậm bước lên lối đi sau cánh cổng.