Chàng Cóc gặp lại người tham vấn vào tuần tiếp theo, yên vị trên chiếc ghế mà nó hay ngồi. Nó cảm thấy ngạc nhiên khi nhận ra bản thân đã dễ dàng thích nghi với những thói quen này nhanh đến mức nào, và giờ thì nó coi chiếc ghế kia là chiếc ghế “của mình”. Đôi khi nó tự hỏi rằng liệu có ai khác ngồi lên chiếc ghế này không, hay căn phòng này chỉ được sử dụng một tuần một lần cho mình nó thôi.

Nhưng điều làm cậu chàng ấn tượng nhất trong những buổi tham vấn tâm lý chính là sự quan tâm và chú ý hoàn toàn mà ông Diệc dành cho cậu. Chàng Cóc nhận ra rằng trước đây nó chưa bao giờ nhận được điều này từ bất cứ ai trong cả cuộc đời mình, dù nghi vấn liệu nó đã bao giờ dành toàn bộ sự quan tâm của mình cho ai khác chưa vẫn là một câu hỏi còn đang bỏ ngỏ.

Ông Diệc chăm chú lắng nghe nó mọi lúc, như thể trong một tiếng đồng hồ đó ông ấy dành toàn bộ sự tập trung của mình vào chàng Cóc, để ý tới mọi tình huống của nó và mặc kệ tất cả những thứ khác. Bởi vậy, chàng Cóc nhận ra rằng mình không cần phải liên tục đặt những câu hỏi kiểu “Ông hiểu ý tôi nói không?” hay “Điều tôi nói đã dễ hiểu chưa?”, hoặc những câu mà nó thường nói để bào chữa cho sự lan man và thiếu chín chắn của mình.

Nếu nó, chàng Cóc, tìm được từ ngữ để mô tả về điều mà nó đang nghĩ, ông Diệc sẽ lắng nghe và thấu hiểu. Nhưng nếu ông ấy không hiểu, ông ấy sẽ nói ra và rồi Cóc buộc phải nói rõ hơn, hoặc tìm các từ hay một cách diễn đạt khác để truyền tải ý mình định nói một cách chính xác hơn.

Bằng cách nào đó, cách mà ông Diệc lắng nghe nó và khơi gợi bằng những câu hỏi đã khiến chàng Cóc ý thức được mọi loại suy nghĩ và cảm xúc của mình. Dần dần, nó bắt đầu khám phá và tìm hiểu các khía cạnh của bản thân mà trước đây nó không hề hay biết. Nói cách khác, chàng Cóc đã bắt đầu rút ra được những bài học cho mình.

“Cóc à,” ông Diệc cất lời, “cậu cảm thấy thế nào?” Câu hỏi này giờ đây không còn khiến nó ngạc nhiên nữa và thực chất cậu chàng còn đang mong đợi được hỏi điều đó.

“Tôi cảm thấy mình đã thay đổi,” nó trả lời. “Tuy tinh thần tôi vẫn xuống thấp, nhưng tôi nhận ra bản thân đã bắt đầu suy ngẫm về buổi tham vấn trước đây, khi ông nhắc đến Cái tôi trẻ em. Chúng ta sẽ nói thêm về nó trong buổi hôm nay chứ?”

“Đương nhiên rồi,” ông Diệc trả lời. “Tôi muốn cùng cậu khám phá nó. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc tôi phải thay đổi vai trò của mình.”

“Ý ông là sao?” Cóc thắc mắc.

“Có nghĩa là tôi sẽ cư xử khác đi. Nếu tôi dạy cậu về Cái tôi trẻ em, tôi cần đảm nhiệm vai trò của một giáo viên. Một điều khác biệt nữa chính là tôi sẽ giữ vai trò là một người kể, thay vì lắng nghe như trước đây. Nếu tôi thành công giải thích cho cậu hiểu về Cái tôi trẻ em, cậu sẽ có thể áp dụng những ý tưởng này để tự khám phá bản thân và trải nghiệm cho riêng mình. Nên nhớ, không gì thiết thực hơn một lý thuyết hay.”

Trong khi chàng Cóc vẫn còn đang vắt óc suy nghĩ về ý nghĩa của những câu nói ấy, ông Diệc đã đứng dậy và đi tới chỗ tấm bảng lật.

“Cái tôi trẻ em,” ông bắt đầu giải thích, “được tạo nên bởi những tàn dư cũ kĩ còn sót lại từ thời thơ ấu của chúng ta. Nó bao gồm mọi cảm xúc mà ta đã trải qua khi còn nhỏ. Cậu phải nhớ rằng, khi mới được sinh ra, chúng ta chỉ có những cảm xúc rất cơ bản. Trong những năm đầu đời, những cảm xúc ấy dần dần phát triển thành các thói quen cùng hành vi phức tạp và tinh tế hơn; nó trở thành trung tâm và hình thành nên một phần con người chúng ta, quyết định hành vi của chúng ta trong suốt quãng đời còn lại. Và kết quả là, trong những tình huống hay hoàn cảnh cụ thể, ta đều sẽ tự động phản ứng từ góc nhìn cơ bản ấy. Điều đó có nghĩa là lại một lần nữa, chúng ta hành xử và cảm nhận như một đứa trẻ mà trước kia chúng ta đã từng.”

“Ông có thể giải thích kĩ hơn một chút không?” Chàng Cóc hỏi.

“Chắc chắn rồi,” ông Diệc đáp lời. “Tôi đang chỉ ra rằng chúng ta được sinh ra với những cảm xúc cơ bản, cũng giống như các màu sắc cơ bản vậy, và đứa trẻ sơ sinh nào cũng sẽ có những cảm xúc ấy. Nhưng khi chúng ta phát triển theo từng cá thể riêng biệt, cảm xúc và phản ứng của chúng ta ngày càng được cá nhân hóa, cũng như các màu sắc cơ bản được pha trộn để tạo nên đủ mọi màu sắc và sắc thái khác nhau. Liệu điều này có dễ hiểu hơn không?”

“Có,” chàng Cóc đáp. “Tôi hiểu rồi.”

“Vậy thì,” ông Diệc nói tiếp, “cậu nghĩ những cảm xúc cơ bản là gì?”

Chàng Cóc cau mày và gãi đầu, nhưng vẫn chưa thể đưa được ra câu trả lời.

“Hãy hiểu theo cách này,” ông Diệc hướng dẫn. “Tôi biết là cậu chưa lập gia đình, nhưng cậu có cháu trai hay cháu gái chứ?”

“Vâng, tất nhiên rồi,” chàng Cóc đáp lại. “Tôi lúc nào cũng nhớ sinh nhật của chúng và luôn tặng quà cho chúng vào mỗi dịp Giáng Sinh. Thành thực mà nói, tôi nghĩ chúng rất quý tôi.”

“Tốt lắm,” ông Diệc nói. “Vậy thì cậu mô tả những cảm xúc cơ bản của chúng như thế nào?”

“Chà, chúng thường hay chạy nhảy khắp nơi vô cùng vui vẻ. Tôi không hiểu chúng lấy đâu ra nguồn năng lượng đó nữa! Và khi tôi xuất hiện với chiếc túi chất đầy quà, chúng sẽ chạy xô đến chỗ tôi, trao cho tôi những cái ôm hôn thắm thiết nhất. Chúng luôn vô cùng phấn khích, thực sự là vậy. Nghe này, chàng Cóc tiếp tục nói. “Đó không chỉ bởi vì những món quà. Tôi cảm nhận được sự tiếp đón như thế ở bất cứ nơi nào tôi tới. Chúng vô cùng tình cảm.”

“Chắc chắn là như vậy rồi,” ông Diệc đáp. “Hãy ghi lại điều này.” Và thế là ông ta bước đến chỗ bảng lật, viết tiêu đề Những cảm xúc cơ bản của trẻ em với dòng bên dưới là Vui vẻ và tình cảm lên trên đó.

“Còn gì nữa không?” Ông Diệc hỏi tiếp.

“Chắc chắn chúng cũng sẽ có lúc giận nhau,” chàng Cóc trả lời. “Tôi biết chúng đã có những trận cãi vã vô cùng khủng khiếp, đến mức tôi phải ngăn chúng không lao vào xâu xé nhau. Chúng có thể biến thành một lũ quỷ nhỏ.”

“Vậy đây lại là một cảm xúc cơ bản khác” ông Diệc nói và viết Tức giận xuống dòng tiếp theo.

“Ồ, đúng thế, tôi vô cùng đồng ý với điều này.” chàng Cóc gật gù.

“Cậu có nghĩ ra điều gì khác nữa không?” Ông Diệc tiếp tục hỏi.

“Tôi đang hơi bí một chút,” chàng Cóc trả lời sau một thoáng ngừng lại.

“Hãy thử nghĩ theo một cách khác,” ông Diệc nói. “Đâu là những cảm xúc cơ bản mà dường như đã xuất hiện từ khi chúng ta sinh ra, những cảm xúc đến một cách tự nhiên mà không cần học hỏi?”

“Tôi không chắc đây có phải là điều mà ông đang tìm kiếm không,” chàng Cóc đáp lại, “nhưng mấy đứa cháu của tôi có thể buồn bã hay ủ rũ một cách dễ dàng. Tôi nhớ vào lần cuối tôi đến thăm chúng, chúng đã khóc chỉ vì con cún con mà chúng nuôi vừa mới chết. Tôi đã cố gắng an ủi chúng, mấy đứa cháu tôi đều ngập trong nước mắt. Thế nhưng tôi cũng chẳng thể giúp được gì, kết quả là tôi khóc theo chúng. Ông biết đấy, tôi là một người rất dễ mềm lòng”. Nói đến đây, chàng Cóc xì mũi với đôi mắt rưng rưng ngập nước.

“Đó cũng là một cảm xúc cơ bản khác,” ông Diệc nói và viết thêm Buồn bã vào danh sách. “Còn gì nữa không?”

Chàng Cóc lắc đầu. “Tôi chẳng thể nghĩ được thêm gì nữa.”

“Còn sợ hãi thì sao?” Ông Diệc hỏi. “Theo những gì mà tôi được biết, trẻ con thường hay hoảng sợ và rất dễ để dọa sợ một đứa trẻ con. Thật ngạc nhiên là một vài người trưởng thành lại rất thích thú khi làm điều đó, nhưng đây lại là một câu chuyện khác. Dù sao thì, cậu có đồng ý với tôi về nỗi sợ không?”

“Chắc chắn rồi,” chàng Cóc trả lời. “Tôi vẫn nhớ lần tôi tỉnh giấc và hét toáng lên khi gặp cơn ác mộng đầu tiên hồi còn nhỏ. Chẳng ai dạy tôi phải làm vậy cả, tôi cứ thế hét lên thôi, như thể đó là bản năng vậy.”

“Phải rồi,” ông Diệc đồng tình. “Vậy thì tôi nghĩ danh sách của chúng ta đã hoàn thành,” và ông thêm dòng chữ Sợ hãi vào bảng. Dưới đây là những gì được viết lên chiếc bảng lật:

Những cảm xúc cơ bản của trẻ em

Vui vẻ và tình cảm

Tức giận

Buồn bã

Sợ hãi

“Tất cả những cảm xúc này được tập hợp và hình thành nên thứ gọi là Đứa trẻ tự nhiên, điều này tạo nên một phần quan trọng của Cái tôi trẻ em,” người tham vấn nói.

“Vậy thì,” chàng Cóc lên tiếng, “mỗi khi tôi thấy ai đó thể hiện sự trìu mến, giận dữ, buồn bã hay sợ hãi, tôi có thể nói rằng họ đang là Đứa trẻ tự nhiên của chính mình phải không?”

“Chính xác là như vậy,” ông Diệc trả lời. “Dù sự tức giận phức tạp hơn nhiều và chúng ta sẽ tìm hiểu về cảm xúc cụ thể ấy sau.

“Và tất cả mọi người đều có thể rơi vào trạng thái Trẻ em, bất kể họ đã bao nhiêu tuổi?” Chàng Cóc hỏi.

“Chính xác,” ông Diệc đáp. “Những người rơi vào trạng thái Trẻ em đều có cảm nhận cũng như hành động y hệt như khi họ còn bé, bất kể tuổi thực của họ là bao nhiêu đi chăng nữa.

Một khoảng lặng bao trùm khi chàng Cóc chìm vào dòng suy nghĩ. Cuối cùng cậu chàng cũng cất lời: “Tôi nghĩ tôi thường rơi vào trạng thái Cái tôi trẻ em, sau đó lại tiếp tục im lặng.

“Thế nhưng,” ông Diệc nói, “đây mới chỉ là một nửa của toàn cảnh thôi.”

“Ý ông là sao?” Chàng Cóc hỏi. “Nghĩa là vẫn còn điều mà ta chưa biết về trạng thái Cái tôi trẻ em này?”

“Đúng vậy,” ông Diệc đáp. “Còn vô vàn thứ nữa. Như chúng ta đã nói, hành vi tự nhiên của một đứa trẻ là sự pha trộn của những cảm xúc cơ bản, sau đó ông chỉ vào danh sách được viết trên bảng. “Ví dụ, một đứa trẻ sẽ la hét đòi đồ ăn và sự chú ý, tu hết bình sữa sẽ thiu thiu ngủ khi cái bụng đã căng tròn và điều chúng muốn đã được đáp ứng. Tất cả các cảm xúc tự nhiên ấy đã bắt đầu hoạt động từ những ngày đầu tiên, khi đứa trẻ phát triển về mặt thể chất thì đời sống tinh thần của chúng cũng phát triển và trở nên mạnh mẽ hơn.

Thế nhưng vẫn có những yếu tố khác xen vào, và một yếu tố quan trọng trong số đó là bố mẹ của đứa trẻ. Họ tác động lên ý thức của chúng ngay từ ban đầu. Gần như hành động của mọi đứa trẻ đều tạo nên những phản ứng của cha hoặc mẹ chúng và điều này ảnh hưởng sâu sắc đến những đứa trẻ ấy.

Thường thì người mẹ sẽ phản ứng trước tiếng khóc của con mình bằng những hành động quan tâm và ân cần, nhưng bố mẹ cũng có thể hành động theo cách thiếu tình thương. Người mẹ có thể mệt mỏi hay thậm chí không khỏe nên có phản ứng gay gắt; hoặc người bố có thể mang quan điểm hà khắc về cách nuôi dạy con và sẽ hoàn toàn phớt lờ tiếng khóc của đứa trẻ vì sợ rằng sẽ chiều hư nó.”

“Điều này khiến ta nhận ra bọn trẻ dễ bị tổn thương đến nhường nào,” chàng Cóc trầm ngâm nói. “Trước đây, tôi chưa bao giờ nhận ra tầm ảnh hưởng của mọi người đối với con cái họ. Họ hoàn toàn nắm quyền kiểm soát, có thể yêu thương hoặc chối bỏ, âu yếm hay đánh đập chúng. Được sinh ra trong gia đình với bố mẹ như thế nào cũng chẳng khác gì trò chơi xổ số.

Chàng Cóc trầm ngâm, bắt đầu suy ngẫm về chính tuổi thơ của mình và cố gắng nhớ lại nó. Sau một hồi, ông Diệc lần nữa cất lời. “Cậu nói đúng, Cóc à. Hầu hết các bậc làm cha làm mẹ đều cố gắng hết sức và mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho con của mình. Nhưng cha mẹ cũng chỉ là người thôi, họ không thể tránh khỏi việc truyền đạt lại niềm tin và hành vi của mình cho con cái cũng như cách họ truyền lại gen của họ. Vậy nên bọn trẻ chỉ còn cách học để đương đầu và bảo vệ bản thân khỏi những hậu quả mà nó đem lại.”

“Thế nhưng chúng đương đầu với nó bằng cách nào?” Cóc thắc mắc, có vẻ như bây giờ nó đã trở nên năng nổ và lanh lợi hơn. “Trẻ sơ sinh và trẻ em đâu thể tư duy một cách lô-gích. Chúng không có khả năng ngồi lại và lên kế hoạch, tìm ra cách để đối phó với hành vi của cha mẹ mình.” Chàng Cóc nói một cách khá quyết liệt, như thể nó đang đương đầu, không phải với quan điểm phiến diện về tâm lý trẻ em mà với một điều gì đó đang ẩn sâu ở bên trong, như thể chính nó đã từng trải qua.

“Tất nhiên là một đứa trẻ hay một em bé sơ sinh không thể suy nghĩ thấu đáo về những điều này một cách lý trí hay có ý thức,” ông Diệc nói. “Thế nhưng điều chúng có thể làm là học hỏi thông qua trải nghiệm. Cách học hỏi này không chỉ đòi hỏi bộ não mà còn cần cả cơ thể chúng ta phải làm việc. Những gì chúng ta học là chiến thuật sống. Chúng ta phát triển các hành vi cho phép chúng ta đối phó với cha mẹ và cả những người khác nữa. Nếu may mắn, ta sẽ chừa được đủ sức lực còn lại để tận hưởng cuộc sống này.

Điều đó có nghĩa là mọi đứa trẻ đều phải học cách thích nghi và tìm ra những hành vi phù hợp nhằm đối phó với hoàn cảnh mà chúng đang trải qua. Những sự thích nghi ấy sẽ trở thành trung tâm, tất cả các hành vi khác của ta sẽ lớn lên và phát triển xung quanh trung tâm này. Đương nhiên, sau đó chúng ta sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều sự kiện khác xảy ra trong cuộc đời, thế nhưng những trải nghiệm đầu đời hình thành nên sự khởi đầu của chúng ta và chúng ta không thể chối bỏ hay lãng quên chúng.”

“Ông có thể nói chậm lại một chút không?” Chàng Cóc nài nỉ. “Cứ mỗi khi tôi nghĩ mình nắm bắt được điều gì đó thì ông lại nói sang một điều khác.”

“Xin lỗi,” ông Diệc mỉm cười. “Tôi biết mình nói về điều này hơi nhiều, nhưng tôi tin nó có tầm quan trọng vô cùng to lớn. Cóc à, trong suốt quá trình chúng ta hợp tác, thấu hiểu thời thơ ấu của cậu chính là chìa khóa để thấu hiểu về bản thân cậu. Như Freud[1] đã nói, Bản năng ở đâu, bản ngã ở đó. Nhưng tôi sẽ giải thích điều này kĩ hơn vào lần sau. Giờ thì, cụ thể là cậu đang không hiểu điều gì nào?”

“Ông nói rằng chúng ta phải học cách đương đầu với cuộc sống từ khi còn là một đứa trẻ sơ sinh, chúng ta phải thích nghi với hành vi tự nhiên của mình. Điều đó có nghĩa là gì?”

“Quả là một câu hỏi tuyệt vời, nhà tham vấn tâm lý đáp. “Để tôi trả lời câu hỏi của cậu bằng một câu chuyện ngắn. Đây là một câu chuyện khoa học viễn tưởng, thế nên hãy cứ để trí tưởng tượng của cậu được tự do nhé.

Hãy tưởng tượng một hành tinh nhỏ nơi chỉ có ba sinh vật sống trên đó, cậu và hai người khác. Hai người này đều cao gấp đôi cậu và cậu phải phụ thuộc vào họ trong mọi thứ, không chỉ là đồ ăn thức uống mà còn cả nhu cầu cảm xúc của mình nữa.

Thường thì họ sẽ đối xử với cậu rất tốt và cậu đáp trả lại bằng cách yêu thương họ. Thế nhưng đôi khi họ sẽ nổi cáu với cậu, điều này khiến cậu thấy hoảng sợ và tủi thân. Và bởi vì họ to lớn và quá đỗi mạnh mẽ, cậu cảm thấy mình thật bất lực và chẳng thể làm được gì. Cậu nghĩ sao về điều đó?”

“Tôi không thích câu chuyện này lắm,” chàng Cóc trả lời. “Nếu đấy là tôi, tôi sẽ dựng một con tàu vũ trụ và trốn thoát khỏi hai sinh vật kia nhanh nhất có thể.”

“Đáng tiếc là cậu không thể trốn thoát. Vậy nên cậu chỉ có thể chịu đựng tình cảnh ấy và học cách tốt nhất để đương đầu với họ.”

“Nói cách khác,” chàng Cóc nói tiếp, dường như đã hiểu được ý nghĩa của câu chuyện. “Tôi sẽ phải học cách điều chỉnh hành vi của mình và thích nghi với hoàn cảnh cụ thể này.”

“Tốt lắm,” ông Diệc đáp. “Cậu đang dần hiểu được rồi đấy. Như cậu đã nhận ra, câu chuyện của tôi chính là ngụ ý về thời thơ ấu của chúng ta. Chúng ta bắt đầu cuộc sống của mình với hai, hay đôi khi là chỉ một người khác trong cuộc đời này. Họ to lớn hơn ta rất nhiều và ta phải hoàn toàn phụ thuộc vào họ. Vì chẳng thể trốn thoát nên lựa chọn duy nhất của chúng ta là thích nghi với tất cả những điều mà họ muốn. Để tôi vẽ cho cậu một sơ đồ đơn giản minh họa về điều này.”

Ông bước tới bảng lật, vẽ một vòng tròn rồi viết trên đó dòng chữ Trạng thái Cái tôi trẻ em. Thế rồi ông chia đôi hình tròn ấy thành hai nửa bằng một đường kẻ ngang. Nửa trên ông viết Đứa trẻ tự nhiên, còn ở nửa dưới ông viết Đứa trẻ thích nghi. Đây là hình ảnh của nó:

“Giờ thì Cóc à,” ông Diệc tiếp tục. “Hai ta nên dừng lại ở đây thôi. Chúng ta đã có một buổi tham vấn vô cùng chi tiết và tôi chắc chắn rằng nó đã mang tới cho cậu nhiều điều phải suy ngẫm. Vậy để tôi giao cho cậu một vài bài tập về nhà cho buổi tham vấn tiếp theo nhé.”

“Ôi không!” Cóc ca thán, trông nó đầy lo lắng. “Không phải bài tập về nhà chứ! Tôi luôn luôn ghét chuẩn bị bài ở nhà. Tôi không nghĩ mình có thể làm nó vào tuần này đâu. Thực ra thì, tôi vừa chợt nhớ ra mình còn có rất nhiều việc cần làm. Tôi phải đi lên thị trấn, và còn cả hàng tá những việc khác nữa.” nó nói một cách đầy chán nản. Thế rồi một khoảng lặng kéo dài.

“Đây chỉ là một việc quan trọng cần làm thôi,” ông Diệc lên tiếng. “Cậu sẽ phân tích điều vừa nói với tôi như thế nào?”

“Ừ thì,” Cóc đáp, “tôi chỉ đơn thuần nói với ông lý do tại sao tôi không thể làm bất cứ bài tập về nhà nào thôi.” Cậu chàng trông có vẻ bất an và né tránh ánh mắt của ông Diệc.

“Được thôi, nhưng cậu nghĩ đối với tôi thì nó sẽ nghe thế nào?”

Chàng Cóc chỉnh lại tư thế ngồi. “Tôi thực sự không biết. Tôi đã nói rõ với ông về lý do tại sao tôi không thể làm được điều đó rồi.

“Đấy có thực sự là lý do không?” Ông Diệc hỏi lại.

Căn phòng một lần nữa chìm vào yên lặng. Và rồi chàng Cóc lên tiếng: “Có thể ông nghĩ chúng nghe giống như tôi đang viện cớ?”

“Thế cậu nghĩ sao?” Ông Diệc hỏi.

“Tôi có thể hiểu tại sao ông lại nghĩ vậy,” Cóc đáp. “Nhưng cụm từ bài tập về nhà đem tới cho tôi cảm giác vô cùng tồi tệ. Tôi có thể nhớ chính xác cảm giác của mình khi ở lại trường vào lúc tối muộn để nhồi nhét những động từ tiếng La-tinh hay học thuộc thơ, và rồi cả nỗi sợ hãi khi bị phạt vào sáng hôm sau nếu như tôi đọc sai nữa.”

“Vậy có nghĩa là cậu đang ở trạng thái nào khi vừa nãy tôi nói cậu cần làm bài tập về nhà?” Ông Diệc hỏi.

“Trạng thái Trẻ em.” chàng Cóc nhanh chóng trả lời. “Những nỗi sợ và sự lo âu từ đâu đó bỗng trào lên rồi xâm chiếm lấy tôi. Ông Diệc, liệu tôi có vấn đề gì không? Khi tôi hành xử như vậy ấy?”

“Không, đương nhiên là không rồi,” ông Diệc từ tốn. “Chúng ta đều có những câu từ hay những tình huống gợi lại cảm giác từ thời thơ ấu. Tôi nghĩ rằng từ phổ biến nhất mà mọi người đều thấy sợ hãi là nha sĩ.”

“Ôi không, không phải nha sĩ chứ!” Chàng Cóc thốt lên, ôm chặt lấy quai hàm của mình và giả vờ như đang đau đớn lắm.

“Vậy thì tôi sẽ tránh từ bài tập về nhà đáng sợ này và thay vào đó, tôi sẽ chỉ yêu cầu cậu làm một số việc trước buổi tham vấn tiếp theo của chúng ta thôi.”

“Việc gì cơ chứ?” Chàng Cóc hỏi, vẫn còn có hơi chút phòng bị.

“Cậu chỉ cần nhớ lại thời thơ ấu của mình, nghĩ tới những ngày tháng và những kỷ niệm đầu đời, rồi chúng ta sẽ xem rằng liệu những điều chúng ta đã làm có đem lại bất cứ hy vọng nào hay không. Tạm biệt cậu, Cóc à. Tôi mong chờ được gặp lại cậu vào tuần tiếp theo.”

❀ ❀ ❀

[1] Sigmund Freud nguyên là một bác sĩ về thần kinh và là nhà tâm lý học người Do Thái. Ông là người đã đặt nền móng và phát triển học thuyết Phân tâm học.