Trong khi đó, Bêrếtđin Hátxan chăm chú nhìn Agíp. Thấy chú bé có những nét hao hao giống người vợ yêu quý mà chàng đã phải cách xa một cách thật tàn nhẫn, chàng xúc động khiến vài giọt nước mắt lăn trên má. Chàng định chờ chú bé ăn xong thì hỏi chú về mục đích chuyến đi của gia đình cậu đến Đamát, nhưng chưa kịp thì viên hoạn nô đã sốt ruột kéo chú ra đường ép chú trở về trại. Bêrếtđin không chỉ bằng lòng đứng ngó, chàng nhanh chóng đóng cửa hiệu và đi theo. Chú bé và viên hoạn nô chưa tới cổng thành, chàng đã theo kịp. Viên hoạn nô rất ngạc nhiên thấy chàng lẽo đẽo theo sau. Y nổi nóng:

- Anh chàng này đến là khó chịu. Anh cần gì?

- Ông bạn thân mến ơi, – Bêrếtđin nói – xin bạn chớ phật lòng. Tôi sực nhớ có chút việc cần phải ra ngoài thành phố.

Câu nói không làm viên hoạn nô yên tâm, y quay ra cự nự với Agíp:

- Tôi chẳng đã bảo mà. Cậu gây ra chuyện này đấy. Rồi tôi sẽ ân hận vì quá dễ dãi. Sao lúc nãy tôi lại không đủ khôn ngoan để ngăn không cho cậu vào trong cửa hiệu của anh ta nhỉ?

- Có thể là anh ta có việc phải ra ngoài thành phố thật. – Agíp nói. – Đường cái quan thì ai mà chẳng được phép đi.

Hai người dắt tay nhau tiếp tục đi không ngoái đầu nhìn lại. Khi đến gần lều trại của thượng thư, họ quay lại nhìn xem Bêrếtđin Hátxan có còn theo sau hay không. Quay lại thấy Bêrếtđin vẫn theo bén gót, mà lúc này đã sắp về tới nhà, Agíp chợt tái mặt đi rồi đỏ mặt lên, trong lòng rất lo lắng. Cậu sợ ông ngoại biết việc cậu vào ăn bánh ngọt trong hiệu. Cậu liền cúi nhặt một hòn đá dưới chân ném vào người Bêrếtđin Hátxan rồi co giò cùng viên hoạn nô chạy thật nhanh vào trong lều. Hòn đá ném trúng trán Bêrếtđin làm máu chảy ròng ròng xuống mặt. Thấy vậy, viên hoạn nô còn kịp quay lại bảo chàng chớ có phàn nàn về việc này, mọi sự chẳng qua tại chàng gây nên mà thôi.

Bêrếtđin quay trở vào thành phố, tay túm vạt tạp dề mà chàng đã không kịp cởi lúc ra khỏi cửa hiệu, giữ chặt vết thương cho cầm máu. chàng tự bảo: “Ta đã sai lầm khi bỏ cửa hiệu mà đi theo chú bé này. Chú xử sự với ta như vậy hẳn là do chú nghĩ ta có âm mưu muốn ám hại chú chăng.” Về đến nhà, chàng nhờ băng bó vết thương và tự an ủi rằng trên đời này còn cơ man là người gặp những điều bất hạnh khốn khổ hơn mình nhiều.

Bêrếtđin tiếp tục làm nghề làm bánh ngọt tại Đamát trong khi bác chàng, thượng thư Sêmsếtđin Môhamét tiếp tục lên đường sau hai ngày nghỉ. Ông từ thành phố này tiếp tục đến Alép. Ông dừng chân nghỉ ở Alép hai ngày. Rồi vượt sông ơphát, ông đi vào vùng Lưỡng Hà. Sau khi qua các thành phố Mácđin, Mútxun, Xengiêra, Điabêkia và nhiều thị trấn khác, cuối cùng ông đến Banxôra.

Việc đầu tiên khi ông đến nơi là xin triều yết quốc vương xứ này. Biết rõ tước vị của ông, vua Banxôra đồng ý tiếp ngay. Vua ân cần hỏi ông việc gì đưa ông đến tận nơi đây. Ông đáp:

- Tâu bệ hạ, tôi đến đây với mục đích tìm chú em tôi tên là Nuarếtđin Ali, chú ấy từng có vinh dự một thời được phụng sự bệ hạ.

Quốc vương Banxôra đáp:

- Ông Nuarếtđin qua đời khá lâu. Về phần con trai của ông ấy thì ta chỉ có thể nói với ông là khoảng hai tháng sau khi cha mất, bỗng dưng cậu biến đi đâu mất tăm, mặc dù ta đã cho người tìm kiếm song tự bấy đến nay không hề có người nào gặp cậu ở đâu. Nhưng mẹ của cậu ấy, cũng là con gái một vị thượng thư, hiện đang còn sống.

Sêmsếtđin Môhamét xin phép nhà vua được đến thăm bà và đón bà về Ai Cập. Vua chấp thuận. Thượng thư không muốn lùi việc ấy sang ngày mai mà hỏi thăm nhà rồi cùng con gái và cháu ngoại đến thăm bà ngay trong hôm ấy.

Bà quả phụ Nuarếtđin Ali từ ngày chồng qua đời vẫn sống trong dinh cơ cũ của hai ông bà. Đó là một ngôi nhà khang trang, được xây dựng công phu với hàng cột trang trí rất đẹp bằng cẩm thạch. Nhưng Sêmsếtđin chẳng có bụng dạ nào nhìn ngắm kiến trúc ngôi nhà. Tới nơi, ông hôn cánh cửa ra vào và tấm biển khắc tên họ người em. Sau đó ông yêu cầu được gặp người em dâu. Những người giúp việc cho biết bà đang ở trong ngôi nhà nhỏ có mái vòm xây chính giữa cái sân rộng. Bà quả phụ sau khi chờ đợi rất lâu không thấy con trai trở về, đã cho xây nên ngôi nhà nhỏ này mà bà coi như phần mộ của con và bà hầu như để phần lớn thời gian, ban ngày cũng như ban đêm, ở trong ngôi nhà ấy.

Lúc này bà đang vào trong ấy để tưởng niệm người con trai. Thượng thư Sêmsếtđin Môhamét gặp, thấy rõ bà đang trong tình trạng vô cùng buồn bã. Ông chào hỏi, ngỏ lời chúc tụng và xin bà hãy thôi than khóc để cho ông được nói chuyện. Ông tự giới thiệu là anh chồng của bà, và nói rõ lý do vì sao ông phải từ Cairô đi đến tận Banxôra.

Ông thuật tỉ mỉ cho bà nghe những điều xảy ra trong đêm làm lễ cưới con gái ông cũng như sự ngạc nhiên của ông khi bắt gặp cuốn sổ tay khâu trong khăn đội đầu của Bêrếtđin. Tiếp đó ông giới thiệu với bà chú bé Agíp và tiểu thư Người Đẹp.

Bà quả phụ Nuarếtđin Ali thoạt tiên vẫn ngồi mà tiếp khách, như một bà già không còn thiết gì trên đời nữa. Sau khi nghe chuyện, bà hiểu rằng như vậy là cậu con trai quý mến vẫn còn sống, bà vội đứng lên mừng rỡ đón tiếp, ôm hôn con dâu và cháu nội. Nhìn thấy nét mặt của cậu hao hao giống Bêrếtđin, bà lại tuôn nước mắt, nhưng những giọt nước mắt lần này khác xa những giọt nước mắt bà tuôn từ ngày cậu con trai ra đi đến nay. Bà cứ ôm chặt lấy đứa cháu nội, và cậu cũng tỏ rõ tình cảm quý mến đối với bà. Cuối cùng thượng thư Sêmsếtđin Môhamét nói:

- Thưa bà, đã đến lúc nên lau nước mắt và quên đi mọi nỗi tiếc thương, bà cần sửa soạn để lên đường đi Ai Cập cùng chúng tôi. Quốc vương Banxôra đã chấp thuận cho chúng tôi đón bà cùng đi, tôi tin rằng bà cũng đồng ý. Tôi hy vọng rằng cuối cùng chúng ta sẽ gặp lại con trai bà, cháu cũng là cháu họ của tôi. Và nếu điều ấy xảy ra thì câu chuyện của gia đình chúng ta đáng được ghi chép lại để lưu truyền hậu thế.

Bà quả phụ rất hài lòng về lời mời. Ngay tức khắc bà sai người nhà chuẩn bị việc lên đường. Trong thời gian ấy, thượng thư Sêmsếtđin Môhamét trở lại xin yết kiến quốc vương một lần nữa để cáo biệt. Quốc vương ban thưởng hậu hĩnh cho ông, đồng thời nhờ ông mang một món quà có giá trị về tặng quốc vương Ai Cập. Xong đâu đấy, đoàn rời Banxôra lên đường trở lại Đamát.

Đến gần thành phố, ông lại cho hạ trại ngay vào chỗ đã nghỉ lại lần trước. Ông cho mọi người biết ông sẽ lưu lại đây ba ngày, để cho đoàn tùy tùng nghỉ cho lại sức và để cho ông có đủ thời giờ đi chọn mua những thứ quý hiếm và độc đáo nhất để về làm quà dâng quốc vương Ai Cập.

Trong khi ông mải mua những vải vóc đắt tiền nhất mà các thương nhân mang tới bán tại trại, chú bé Agíp nói với viên hoạn nô, chú muốn vào thành phố xem những thứ lần trước chưa kịp xem, luôn thể để hỏi thăm tin tức về người chủ hiệu bánh đã bị chú ném đá toác trán hôm nào. Viên hoạn nô đồng ý, vào xin phép tiểu thư Người Đẹp, rồi dắt chú vào trong thành.

Hai người vào thành bằng cổng chính, tức là cổng dẫn thẳng đến hoàng cung, và cũng là cổng gần nơi hạ trại nhất. Sau khi thăm thú nhiều nơi, chú bé và hoạn nô lại đi qua cửa hiệu bán bánh ngọt. Chàng Bêrếtđin cũng đang mải mê làm bánh nướng như lần trước. Sêmsếtđin Agíp nói:

- Xin chào ông. Xin ông hãy nhìn tôi, ông có nhớ là đã gặp tôi một lần?

Bêrếtđin Hátxan ngước mắt nhìn và nhận ra ngay. Lòng chàng bỗng dưng lại xúc động mạnh y như lần trước (ôi lạ thay tình phụ tử!) chàng ngẩn người không thốt nên lời. Lát sau mới nói:

- Cậu công tử bé nhỏ của tôi ơi, mời cậu quá bước vào hiệu của tôi một lần nữa cùng với thầy phụ giáo của cậu! Mời hai vị hãy dùng một ít bánh ngọt nhân kem. Tôi xin cậu hãy bỏ quá cho điều tôi đã làm phiền cậu lần trước khi cứ lẽo đẽo đi theo cậu. Tôi cũng không hiểu cái gì xui tôi thế, tôi không làm chủ được mình, như cậu có sức gì thu hút tôi ấy.

Agíp ngạc nhiên về những điều Bêrếtđin vừa nói. Cậu đáp:

- Ông có hơi quá lời đấy. Tôi chỉ muốn vào hiệu ông lần này nếu ông chịu thề rằng sau khi tôi ra về ông không đi theo chúng tôi. Nếu ông giữ lời thì ngày mai tôi sẽ đến thăm ông nữa, trong khi ông ngoại tôi còn bận việc chọn mua quà để dâng quốc vương Ai Cập.

- Công tử ơi, tôi sẽ làm tất cả những gì công tử truyền.

Agíp cùng viên hoạn nô bước vào hiệu bánh.

Bêrếtđin mời họ ăn bánh ngọt cũng thơm cũng ngon như bánh mời lần trước. Agíp nói:

- Mời ông lại đây, ông ngồi xuống và cùng ăn bánh với chúng tôi.

Bêrếtđin đến ngồi cạnh và muốn hôn Agíp, nhưng cậu đẩy ra và nói:

- Ông hãy ngồi yên. Tình cảm của ông hơi nồng nhiệt quá đấy. Ông chỉ nên nhìn và nói chuyện với tôi thôi.

Bêrếtđin vâng lời và cất giọng hát một bài chàng vừa ngẫu hứng sáng tác để ca ngợi Agíp. Chàng không ăn mà chỉ làm mỗi việc phục vụ khách. Sau khi hai người dùng bánh xong, chàng mang nước cho họ rửa tay rồi đưa một chiếc khăn trắng cho họ lau. Tiếp đó chàng lấy một chiếc bình sứ ra pha nước ngọt, bỏ một ít tuyết thật sạch vào cho mát và mời:

- Mời cậu dùng đi. Đây là nước ướp hoa hồng. Cậu không thể tìm đâu trong thành phố nước uống ngon hơn thứ này.

Chú bé uống rất thích thú. Bêrếtđin đỡ chiếc bình từ tay cậu đưa cho viên hoạn nô, y nốc một hơi cạn không còn một giọt.

No say rồi, Agíp và viên hoạn nô cảm ơn người chủ hiệu bánh rồi lật đật ra về, vì lúc ấy cũng đã khá muộn.

Về đến nơi, hai người vào luôn lều của các bà. Bà nội Agíp hoan hỉ thấy cháu trở về, và hễ mỗi lần nhìn thấy cháu là nhớ đến con trai, bà không thể hôn cháu mà không tuôn nước mắt. Bà nói:

- Ôi, cháu nội của bà ơi, giá mà bà có thể hôn cả cha cháu nữa thì niềm vui của bà trọn vẹn đến đâu.

Đến bữa ăn, mọi người ngồi vào bàn, Agíp được ngồi bên cạnh bà nội. Bà hỏi han về chuyến đi chơi của cháu. Cho rằng cháu đi lâu như vậy hẳn đói lắm, bà cho cậu một miếng bánh nướng nhân kem mà bà vừa tự tay làm lấy. Bánh quả thật ngon, trong nhà nhiều người vẫn khen bánh bà làm còn ngon hơn bánh mua ở hiệu tốt nhất về. Bà cũng lấy bánh mời cả viên hoạn nô. Nhưng hai người ăn đã quá nhiều bánh ngọt ở hiệu của Bêrếtđin, thành ra không ai nuốt nổi một miếng nào.

Agíp chỉ chạm vào miếng bánh, và làm như không hợp khẩu vị của mình, để lại nguyên cả đĩa. Viên hoạn nô – tên là Saban – cũng bắt chước làm theo. Bà nội nhìn thấy liền thốt lên:

- Sao, cháu của bà, cháu chê bánh tự tay bà nội làm ra ư? Cháu hãy biết rằng trên đời này không có ai biết làm bánh nướng nhân kem ngon như bà đâu, trừ có bố Bêrếtđin của cháu, mà bà đã dạy cho cách thức làm.

- Bà nội ơi, bà không biết đấy thôi, trong thành phố có một người chủ hiệu bánh làm bánh nướng nhân kem còn giỏi hơn bà nhiều, chúng cháu vừa được ăn bánh ông ta làm chiều nay, cháu thấy đúng là ngon hơn bánh bà làm.

Nghe cậu bé nói, bà quả phụ trừng mắt nhìn viên hoạn nô quát:

- Này Saban, vậy ra chúng ta phó thác cháu nội ta cho mày để mày đưa cậu ta ra phố ăn quà như bọn trẻ con đầu đường xó chợ?

- Thưa bà, – viên hoạn nô lúng túng – đúng là chúng con có vào hiệu bánh và có nói đôi ba lời với ông chủ hiệu, nhưng chúng con không có ăn.

- Xin lỗi, – Agíp ngắt lời y – chúng cháu có vào trong hiệu và có ăn bánh ngọt ở đấy.

Bà cụ điên tiết, đùng đùng bỏ cơm đứng dậy đến thẳng lều riêng của thượng thư, thuật lại câu chuyện, lại còn nói quá lời một chút về chuyện viên hoạn nô nói dối để chạy lỗi.

Sêmsếtđin Môhamét bản tính vốn nóng nảy, vừa nghe đã nổi trận lôi đình. Ông đến ngay lều của các bà, mắng viên hoạn nô:

- Tên khốn nạn, mày dám lạm dụng sự tin cậy của ta hả?

Viên hoạn nô vẫn khăng khăng cho là mình không ăn bánh. Chú bé Agíp thì cứ một mực:

- Ông ngoại ơi, cháu quả quyết với ông ngoại là chúng cháu đều có ăn, ăn thật nhiều, ăn no đến nỗi bây giờ chẳng thiết ăn tối nữa. Dùng bánh xong, ông chủ hiệu còn cho cháu uống nước ngọt đựng trong chiếc bình sứ thật đẹp nữa.

Thượng thư quay lại nhìn viên hoạn nô:

- Thế nào, đến thế mà mày còn dám nói là không ăn bánh trong hiệu?

Trót đâm lao phải theo lao, viên hoạn nô thề không có chuyện ấy. Thượng thư liền nói:

- Mày là một tên nói dối, ta tin cháu ta hơn tin mày. Tuy nhiên nếu mày ăn hết được chiếc bánh trên bàn kia, thì ta cho là mày đã nói thật.

Saban đã no đến tận cổ, nhưng cũng đành lấy một chiếc bánh cho vào mồm. Y phải bỏ ra ngay vì lợm giọng buồn nôn. Đã thế y vẫn tiếp tục nói dối, rằng tối hôm qua y trót ăn hơi nhiều, thành ra bây giờ bụng vẫn còn no. Bực mình vì viên hoạn nô cứ khăng khăng dối trá, thượng thư quát bảo y nằm sấp xuống đất và sai đánh đòn. Không chịu nổi đòn đau, Saban đành thú nhận: “Vâng, đúng là chúng con có vào một hiệu ăn bánh ngọt nhân kem, bánh ở đấy một trăm lần ngon hơn chiếc bánh trên bàn kia.”

Bà quả phụ cho rằng viên hoạn nô giận bà, bởi vì bà mà y phải chịu đòn, cho nên khen bánh ăn trong hiệu và chê bai bánh của bà. Bà nói:

- Ta không thể nào tin là bánh của lão chủ hiệu nào đó lại có thể ngon hơn bánh ta làm. Ta muốn làm sáng tỏ điểm này. Mày đã biết chỗ rồi đấy, mày hãy đi ngay đến đó mua một cái bánh nướng nhân kem mang về cho ta xem!

Bà sai đưa tiền cho viên hoạn nô và bảo đi ngay.

Đến hiệu, Saban nói với chủ hiệu:

- Này ông chủ hiệu bánh ơi, tiền đây, ông bán cho tôi một cái bánh nướng nhân kem, một bà trong đoàn chúng tôi đòi nếm thử.

Sẵn một mẻ bánh vừa mới ra lò, Bêrếtđin chọn cái ngon nhất đưa cho Saban:

- Bạn hãy cầm lấy và mang về, tôi bảo đảm tuyệt vời. Tôi quả quyết với bạn rằng trên đời này không ai có thể làm bánh ngon hơn loại bánh này, trừ có mẹ tôi, chắc bà ấy hiện nay cũng còn sống.

Saban lật đật mang bánh về trại, đưa cho quả phụ Nuarếtđin Ali. Bà cũng vội vàng đón lấy, bẻ ra ăn. Nhưng vừa cho miếng bánh vào mồm bà đã hét lên một tiếng rồi ngất đi. Thượng thư Sêmsếtđin Môhamét lúc ấy cũng đang có mặt, rất lấy làm ngạc nhiên trước sự tình này.

Ông sai dấp nước lã vào mặt và cấp cứu bà. Vừa tỉnh dậy, bà thốt lên ngay:

- Lạy trời, chính Bêrếtđin Hátxan, đứa con quý yêu của tôi chứ không phải ai khác đã làm ra chiếc bánh này!

Nghe bà thốt lên như vậy, thượng thư Sêmsếtđin Môhamét cũng vui khấp khởi. Nhưng suy nghĩ lại, sợ niềm vui không căn cứ, bởi lời quả quyết của bà có thể không đúng, ông hỏi lại:

- Nhưng, thưa bà, tại sao bà nghĩ vậy? Hóa ra trên đời này không thể có một người thợ bánh nào có thể làm bánh ngọt giỏi hơn con trai của bà hay sao?

- Tôi đồng ý có thể nhiều người làm bánh ngọt giỏi hơn tôi. Nhưng thứ bánh tôi làm có một vị rất đặc biệt mà ngoài con trai tôi không ai có thể biết được bí quyết.

Bà sôi nổi nói tiếp:

- Thưa anh cả, xin anh và mọi người hãy vui mừng lên đi, cuối cùng chúng ta đã tìm được điều chúng ta hằng mong ước lâu nay!

- Xin bà hãy bình tĩnh, – thượng thư nói – chúng ta sẽ rõ thực hư ngay tức khắc. Bây giờ chúng ta chỉ việc mời anh chàng làm bánh ngọt đến đây. Hẳn bà cũng như con gái tôi có thể nhận ra ngay nếu người ấy quả là Bêrếtđin Hátxan. Hai mẹ con nên nấp một chỗ, sao cho có thể nhìn thấy rõ anh ta mà không để cho anh ta trông thấy. Bởi tôi không muốn người Đamát biết gia đình ta đang ở đây. Chúng ta hãy cố nén cho đến khi về tới Cairô. Tôi hứa là sẽ dành cho mọi người một sự bất ngờ thật thú vị.

Nói xong, ông trở về lều của mình, cho gọi năm mươi gia nhân đến và bảo:

- Mỗi anh hãy cầm một chiếc gậy và đi theo Saban. Hắn sẽ dẫn các anh đến một cửa hiệu bánh ngọt trong thành phố. Đến nơi, các anh hãy đập phá hết đồ đạc trong nhà. Nếu chủ hiệu hỏi nguyên nhân, các anh hỏi lại có phải chính ông ta là người làm ra cái bánh ngọt có người vừa đến mua mang đi hay không. Nếu ông ta trả lời đúng, thì các anh hãy bắt lấy ông ta và trói lại rồi đưa về đây. Nhớ là không được đánh đập hoặc làm gì đau ông ta. Thôi đi đi, chớ để mất thời giờ!

Lệnh của thượng thư được thi hành chóng vánh. Tốp gia nhân được viên hoạn nô dẫn đường áp vào hiệu bánh của Bêrếtđin Hátxan và ra tay đập phá. Nồi niêu xoong chảo lộn tùng phèo, mứt bánh vung vãi khắp nhà.

Bêrếtđin Hátxan hoảng hốt:

- Các bác ơi, làm sao các bác đối xử với tôi như vậy? Có chuyện gì? Tôi đã làm gì nên tội?

- Có phải anh đã làm ra cái bánh nướng nhân kem vừa bán cho ông đây không?

- Vâng, chính tôi. Thế thì đã làm sao nào? Tôi thách có người nào làm bánh ngon hơn bánh hiệu tôi đấy.

Bọn gia nhân của thượng thư không buồn đáp mà tiếp tục đập phá, đến cái lò nướng bánh cũng bị đập vỡ toang. Hàng phố nghe ồn ào chạy đến ngạc nhiên hỏi căn cớ gì mà năm mươi người đàn ông tay gậy tay côn gây nên chuyện xáo động này. Bêrếtđin Hátxan một lần nữa lại hỏi bọn gia nhân:

- Xin các ông làm ơn cho biết tôi đã phạm tội ác gì đến nỗi bị các ông đập phá tan hoang nhà cửa như vậy?

- Có phải ông là người làm bánh bán cho ông quan hoạn này?

- Vâng, vâng chính tôi. Tôi bảo đảm là bánh ngon. Tôi không đáng để các ông đối xử thế này.

Chẳng buồn đáp lại, bọn gia nhân túm lấy chàng giật cái khăn chàng đang đội trên đầu xuống trói quặt tay lại sau lưng, rồi lôi xềnh xệch ra ngoài cửa hiệu, dẫn đi.

Dân chúng đang tụ tập để xem, cám cảnh cho Bêrếtđin, muốn bênh vực chàng. Họ định chống lại bọn gia nhân của thượng thư Sêmsếtđin Môhamét thì xuất hiện nhiều võ quan do vị thống đốc phái đến, ngăn dân chúng lại để cho bọn gia nhân giải Bêrếtđin đi. Chả là thượng thư đã kịp báo cho viên thống đốc hay ý định của mình và yêu cầu giúp đỡ. Viên thống đốc này là người thay mặt quốc vương Ai Cập cai trị cả nước Xyri cho nên không dại gì làm trái ý thượng thư của chính quốc vương mình. Bởi thế mặc cho Bêrếtđin khóc lóc kêu la, mặc cho anh hỏi những người bắt anh rằng họ đã tìm thấy cái gì trong bánh, chẳng ai buồn trả lời. Cuối cùng về đến trại, nhưng mọi người còn phải chờ thượng thư đang đi gặp thống đốc trở về.

Vừa về tới trại, Sêmsếtđin Môhamét đã hỏi người chủ hiệu bánh đâu. Gia nhân dẫn Bêrếtđin Hátxan vào trình diện. Chàng van vỉ, nước mắt ròng ròng:

- Bẩm quan lớn, xin ngài làm ơn cho biết tôi đã dám làm gì xúc phạm đến ngài?

- A, tên kia, có phải chính anh đã làm ra cái bánh ngọt bán cho người nhà mang về cho ta?

- Xin thú nhận là chính tôi đã làm. Việc ấy thì có gì nên tội?

- Ta phải trừng trị anh cho thật đáng tội. Sao anh lại dám làm cho ta một cái bánh tồi tệ đến như vậy?

- Ôi trời cao đất dày ơi, tôi vừa nghe gì thế? Ai lại phải tội chết chỉ vì một cái bánh tồi tệ bao giờ?

- Có, tội anh đáng chết, đừng hòng ta nương tay! -Thượng thư đáp.

Trong khi hai người nói qua nói lại, thì hai người đàn bà nấp trong nhà chăm chú quan sát. Cũng chẳng khó khăn gì mà không nhận ra chàng, cho dù thời gian cách xa đã khá lâu. Họ mừng vui đến nỗi ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, hai người những muốn chạy bổ ra ôm quàng lấy Bêrếtđin, nhưng nhớ lời thượng thư dặn dò là không được ló mặt họ đành kìm nén tình mẫu tử cũng như nghĩa vợ chồng lại.

Thượng thư quyết định khởi hành ngay tối hôm ấy. Mọi người vội cuốn lều trại và chuẩn bị xe cộ để kịp lên đường. Ông sai bỏ Bêrếtđin vào trong một chiếc thùng đậy kín nắp, xếp lên lưng một con lạc đà. Đoàn đi một mạch suốt đêm hôm ấy và cả ngày hôm sau không nghỉ, đến chập tối mới dừng chân. Bêrếtđin được đưa ra khỏi thùng và cho ăn uống. Suốt cuộc hành trình hai mươi ngày, chàng đều được đối xử như vậy.

Đến Cairô, thượng thư cho hạ trại nghỉ bên ngoài thành phố. Ông sai dẫn Bêrếtđin đến, rồi cho gọi một người thợ mộc và cố tình bảo trước mặt Bêrếtđin:

- Anh hãy tìm gỗ đóng nhanh cho ta một cái giá treo cổ!

- Ngài định làm gì với cái giá ấy, thưa ngài? – Bêrếtđin Hátxan hỏi.

- Ấy là để treo cổ chú mày vào đấy rồi cho rong đi khắp các phố phường, để cho ai ai cũng được nhìn thấy một anh chàng thợ làm bánh ngọt chẳng đứng đắn chút nào, đã cả gan làm bánh nướng mà không chịu cho hạt tiêu vào.

- Trời cao đất dày ơi, – Bêrếtđin thốt lên với dáng điệu buồn cười tới mức suýt nữa vị thượng thư không giữ nổi vẻ trang nghiêm – ra chỉ vì cái tội không cho hạt tiêu vào bánh ngọt mà tôi phải chịu một cái chết đau đớn và nhục nhã thế này?

(Đến hoàng đế Harun An-Rasít, con người lúc nào cũng trang trọng, cũng đạo mạo đến thế mà cũng chẳng nhịn được cười khi nghe tể tướng Giafa kể đến đấy).

- Làm sao thế nhỉ? – Bêrếtđin lại tiếp tục than vãn. -Làm sao người ta đập phá tan hoang nhà cửa của tôi, người ta mang nhốt tôi trong một cái thùng, người ta sắp đưa tôi đi treo cổ, mà tất cả chuyện đó chỉ vì tôi không cho hạt tiêu vào bánh ngọt? Hỡi Thượng đế, có bao giờ Người nghe một chuyện tương tự thế này chưa? Có phải là hành vi của những người Hồi giáo đấy chăng?

Vừa than, anh chàng vừa khóc lóc thảm thiết.

Đến khi người thợ mộc chở giá treo cổ đến, chàng lại càng gào ai oán hơn:

- Trời cao đất dày ơi, sao bắt tôi phải chết nhục nhã đau đớn thế này? Mà tôi có tội gì cơ chứ? Tôi không trộm cắp, tôi không giết người, tôi không chối đạo. Tôi chỉ có mỗi cái tội là không cho hạt tiêu vào trong bánh ngọt!

Khi đó đêm cũng đã khuya, thượng thư Sêmsếtđin Môhamét sai bỏ Bêrếtđin vào thùng và bảo chàng:

- Hãy ở lại trong ấy cho đến sáng mai. Trời chưa sáng thì ta chưa vội cho anh chết đâu.

Cái thùng được xếp lên lưng con lạc đà vẫn chở hàng từ Đamát về tới đây. Hàng hóa đồ lề lại được chất lên lạc đà. Thượng thư cưỡi ngựa dẫn đầu đoàn, nhưng ông lại cho con lạc đà chở người cháu đi trước ông.

Qua nhiều phố xá lúc này còn vắng vẻ vì mọi người còn đang ngủ, đoàn về thẳng dinh cơ của thượng thư. Ông cho hạ cái thùng xuống nhưng cấm không ai được mở ra cho đến khi có lệnh của ông.

Trong thời gian gia nhân dỡ hàng hóa từ trên lưng các con lạc đà xuống, thượng thư cho mời bà mẹ Bêrếtđin và con gái mình đến và nói với con gái:

- Tạ ơn Thượng đế đã cho chúng ta niềm hạnh phúc tìm lại được chồng con! Hẳn con còn nhớ rõ cách trang hoàng phòng ngủ của con hồi tiến hành lễ thành hôn. Con hãy cho bày biện lại y hệt như trong đêm tân hôn. Nếu con không nhớ hết, thì hãy xem thêm những điều cha ghi trong cuốn sổ tay. Cha đi lo nốt các việc khác.

Tiểu thư Người Đẹp vui mừng đi thực hiện mệnh lệnh của cha. Nàng cho bày biện mọi thứ đúng hệt như hôm Bêrếtđin Hátxan bước vào đây theo sau chú chăn ngựa lưng gù. Chiếc ngai dành cho cô dâu chú rể được bê vào kê lên bục, nến được thắp sáng choang. Xong đâu đấy thượng thư bước vào đặt chiếc áo, cái khăn và túi tiền của Bêrếtđin lên chiếc ghế. Rồi ông bảo con gái:

- Giờ con hãy cởi áo lên giường nằm. Lúc nào Bêrếtđin vào, con hãy phàn nàn sao chàng đi ra ngoài lâu thế, khiến khi con tỉnh giấc không rõ chàng đâu. Con hãy giục chồng con đi ngủ trở lại.

Nói xong, ông ra khỏi phòng, để cho con gái được thoải mái. Ông cũng lệnh cho tất cả gia nhân hãy đi nơi khác, chỉ để lại vài người hầu. Ông lại sai người mở thùng nhốt Bêrếtđin Hátxan, mặc áo lót quần đùi cho anh mà đừng làm anh thức giấc, rồi mang đặt anh trở lại phòng cưới cách sao cho anh tỉnh dậy ngay nhưng chưa kịp tỉnh táo hơn.

Bêrếtđin tỉnh giấc đi đi lại lại trong phòng cưới, mọi đồ đạc trong phòng đều gợi chàng nhớ lại buổi tối tiến hành hôn lễ. Chàng ngạc nhiên nhận ra đây đúng là căn phòng nơi chàng gặp chú giám mã gù lưng. Càng ngạc nhiên khi nhìn sang một phòng khác cửa mở sẵn, chàng nhận ra áo và khăn của mình, đúng vào nơi mà chàng đã để vào tối tân hôn. “Trời đất! – chàng giụi mắt thốt lên. – Tôi mê hay tỉnh đây?”

Tiểu thư Người Đẹp lúc ấy đang thích thú quan sát, liền vén bức màn che giường, thò đầu ra nói dịu dàng:

- Chàng ơi, chàng đứng làm gì ngoài cửa thế? Vào ngủ lại đi chứ! chàng đi ra ngoài đã lâu lắm rồi. Tỉnh dậy không thấy chàng bên cạnh, em rất ngạc nhiên và cứ trông chàng mãi.

Bêrếtđin Hátxan bàng hoàng nhận ra người đàn bà xinh đẹp nói chuyện với mình kia đúng là người mà chàng nhớ là đã từng ăn nằm cùng.

Chàng bước vào phòng. Nhưng đầu óc còn ngổn ngang biết bao nhiêu điều xảy ra gần mười năm về trước, chàng không lên giường mà đến chiếc ghế nơi chàng để cái áo và chiếc khăn đội đầu. Sau khi chăm chú ngắm nghía những thứ ấy, chàng thốt lên:

- Trời đất, thật tôi không thể nào hiểu nổi!

Thích thú trước sự bối rối của Bêrếtđin, tiểu thư lại giục:

- Kìa, chàng vào ngủ đi chứ! Có điều gì làm chàng thú vị đấy?

Bêrếtđin Hátxan tiến đến gần người phụ nữ và hỏi:

- Thưa bà, xin bà làm ơn cho tôi biết tôi ở bên cạnh bà đã lâu chưa?

- Chàng hỏi lạ nhỉ. Thế chẳng phải chàng vừa nằm bên cạnh em rồi dậy đi ra ngoài đó sao? Hẳn là chàng đang đãng trí.

- Thưa bà, – Bêrếtđin nói – đúng là tôi nhớ có nằm bên cạnh bà. Nhưng tôi cũng nhớ là đã từng sống gần mười năm ở Đamát. Nếu tôi vừa ngủ với bà đêm nay thì tôi đã không phải sống xa bà trong một thời gian lâu đến vậy. Hai điều trái ngược nhau. Xin bà vui lòng nói cho tôi rõ tôi nên nghĩ thế nào đây? Đám cưới của tôi là một giấc mộng, hay chỉ là giấc mộng thời gian tôi sống cách xa bà?

- Vâng đúng rồi đấy, – tiểu thư đáp – đúng là chàng đã mơ là mình đã từng có thời sống ở Đamát.

- Nếu quả vậy thì không có gì buồn cười bằng. -Bêrếtđin cười phá lên. – Tôi tin là bà sẽ thấy giấc mộng ngộ nghĩnh lắm. Xin bà thử tưởng tượng xem, bỗng nhiên tôi thấy mình nằm ngay trước cổng thành Đamát, người mặc độc áo lót quần đùi y như lúc này đây, rồi tôi đi vào thành phố giữa tiếng hò la chế nhạo của đám đông đi theo; rồi tôi trốn vào nhà một ông làm bánh ngọt, ông nhận tôi làm con nuôi; rồi ông truyền nghề cho tôi và để lại cho tôi mọi tài sản sau khi qua đời; rồi tôi thay ông đứng ra trông nom cửa hiệu… Tóm lại, thưa bà, đã xảy ra không biết bao nhiêu sự việc kể ra thì quá dài dòng. Tất cả những gì tôi có thể nói gọn với bà là may mà tỉnh dậy kịp, nếu không tôi đã bị mang đi treo cổ rồi.

Tiểu thư vờ ngạc nhiên:

- Vì tội gì mới được chứ? Tại sao người ta đối xử với chàng tàn ác như vậy? Hẳn là chàng có phạm một tội ác gì ghê gớm lắm.

- Đâu có chỉ vì một việc lạ lùng nhất, buồn cười nhất. Tất cả tội ác của tôi là đã bán một chiếc bánh ngọt không cho hạt tiêu vào trong ấy.

Tiểu thư Người Đẹp cười như nắc nẻ:

- Ồ, nếu quả đúng như vậy thì người ta quá ư bất công đối với chàng nhỉ.

- Đâu phải chỉ có thế mà thôi, thưa bà. Vì cái bánh ngọt trời đánh thánh vật mà bảo tôi không cho hạt tiêu vào ấy, người ta đã kéo đến đập phá tan hoang cửa hiệu của tôi, người ta trói giật cánh khuỷu tôi lại rồi nhốt tôi trong cái thùng chật chội tới mức đến bây giờ tôi vẫn còn cảm thấy khó chịu. Cuối cùng người ta gọi thợ mộc đến đặt anh ấy đóng một cái giá để treo cổ tôi lên. Nhưng tạ ơn trời đất, tất cả những chuyện ấy chỉ là trong giấc mộng mà thôi.

Suốt đêm hôm ấy Bêrếtđin Hátxan không sao ngủ yên. Thỉnh thoảng chàng lại thảng thốt tự hỏi mình đang tỉnh hay là đang trong mơ. Chàng không dám tin ở hạnh phúc. Để được yên tâm, chàng vén màn ngắm nhìn cả căn phòng. “Ta không thể nào nhầm được. – Chàng tự bảo. – Chính đây là căn phòng ta đã từng bước vào cùng tên chăn ngựa, rồi ta đã ngủ với người phụ nữ định dành cho nó.”

Tới sáng, chàng vẫn chưa hết phân vân, lo lắng thì nghe tiếng gõ cửa. Thượng thư Sêmsếtđin Môhamét bước vào và cất tiếng chào buổi sáng.

Bêrếtđin Hátxan vô cùng kinh ngạc khi thấy đột ngột xuất hiện con người mà chàng quen biết lắm, nhưng lần này không phải là dáng điệu ghê gớm của ông quan tòa đã ra lệnh xử tử chàng, chàng kêu lên:

- Vậy ra ngài đấy, thưa ngài! Ngài đã đối xử tàn tệ với tôi, ngài đã buộc tôi phải chết theo cách mà bây giờ nghĩ lại tôi còn kinh sợ, chỉ vì một chiếc bánh ngọt nhân kem mà tôi không bỏ hạt tiêu vào!

Thượng thư cười ồ. Rồi để cho chàng thôi lo lắng, ông bắt đầu thuật lại nhờ có một vị thần linh (ông đã tin là có bàn tay của thần linh ngay khi nghe tên gù kể lại) mà chàng đã lấy được con gái ông thay cho tên gù. Ông nói chính nhờ có cuốn sổ tay do Nuarếtđin Ali ghi chép mà ông đã phát hiện ra chàng đúng là cháu họ mình, rồi việc ông rời thành phố Cairô đi tìm cháu v.v… và v.v… Cuối cùng ông âu yếm ôm hôn chàng và nói:

- Cháu à, cháu tha lỗi cho bác về những điều phiền muộn bác đã gây nên cho cháu từ khi nhận ra cháu đến nay. Bác muốn đưa cháu về đến nhà trước khi nói cho cháu rõ hạnh phúc của cháu, để cháu thấy càng phải trải qua bao nhiêu khổ đau thì hạnh phúc sau đấy càng to lớn bấy nhiêu. Giờ cháu hãy quên đi mọi chuyện ưu phiền. Hãy vui lên vì được gặp lại những người thân yêu nhất của cháu. Trong khi cháu chỉnh đốn trang phục, bác sẽ đi báo tin cho mẹ cháu rõ, mẹ cháu đang hết sức nôn nóng được ôm cháu vào lòng. Bác cũng đưa con trai cháu cùng đến, đứa con mà cháu đã từng gặp ở Đamát, mà tuy chưa biết rõ, cháu đã cảm thấy thương yêu nó đến thế nào.

Không có đủ thời gian để diễn tả nỗi mừng vui của Bêrếtđin Hátxan khi gặp lại mẹ và con trai. Ba người quấn quýt nhau. Bà kể cho Bêrếtđin nghe bà buồn phiền như thế nào trong thời gian đằng đẵng vắng chàng. Còn chú bé Agíp thì không còn đẩy cha ra nữa khi cha muốn ôm cậu như hồi ở Đamát, mà ngược lại còn muốn được cha âu yếm nhiều hơn. Bêrếtđin Hátxan thì không biết cách nào bày tỏ hết với mẹ cùng con trai sự xúc động và tình cảm của chàng.

Trong thời gian ấy, thượng thư Sêmsếtđin Môhamét vào triều tâu với quốc vương Ai Cập về thành công của chuyến đi. Vua Ai Cập thấy câu chuyện kỳ thú quá liền sai người ghi lại để lưu giữ trong thư khố của vương triều.

Trở về đến nhà, thượng thư cho bày đại tiệc, cả gia đình vui vẻ suốt ngày với nhau.

Kể đến đây, tể tướng Giafa tâu cùng hoàng đế Harun An-Rasít:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, đấy là tất cả câu chuyện về Bêrếtđin Hátxan.

Hoàng đế thấy câu chuyện cũng khá hay, liền xá tội chết cho nô lệ Riban. Còn chàng trai, để an ủi chàng ta vì chuyện mất đi một người vợ xiết bao yêu quý, vua cho chàng được kết hôn cùng một nô tì trong cung, lại còn ban cho nhiều ân huệ khác nữa.

- Nhưng, tâu bệ hạ, – nàng Sêhêrazát nói thêm khi thấy vừng đông vừa rạng – cho dù chuyện em kể vừa rồi có hay đến đâu đi nữa, cũng chưa bằng câu chuyện em sắp kể hầu bệ hạ đây. Nếu bệ hạ vui lòng nghe chuyện trong đêm tới, thì em tin khi nghe xong, bệ hạ sẽ đồng tình với em.

Vua Saria đứng lên, trong lòng phân vân chưa biết nên thế nào. Vua nghĩ bụng: “Con cung nữ này kể nhiều chuyện đến là hay, mà chuyện nào cũng dài. Một khi nó đã bắt đầu kể rồi thì không làm sao không nghe cho đến hết câu chuyện được. Ta không biết có nên cho hành hình nó ngay hôm nay hay không. Nhưng thôi, chẳng việc gì phải vội vàng. Có thể là chuyện nó kể đêm nay sẽ hay hơn tất cả những chuyện nó đã kể từ trước tới giờ. Tội gì bỏ qua điều thú vị ấy. Chờ cho đến khi nó kể xong chuyện, ta sẽ ra lệnh hành hình cũng không muộn.”

Đêm hôm sau, cô em Đináczát không quên đánh thức chị dậy khi trời chưa sáng. Được phép của vua Saria, nàng Sêhêrazát lại bắt đầu kể như sau: