Thế là hoàng tử Batman rút ra một con dao còn nguyên trong vỏ đưa cho công chúa và dặn khi nào thấy dao chảy máu thì có nghĩa là mình đã gặp nạn. Công chúa Parizat không thể đòi hỏi gì hơn ở hoàng tử Batman nữa. Chàng từ biệt hai anh em một lần cuối cùng, rồi lên đường, ngựa thắng yên cương và người võ trang đầy đủ. Chàng cứ thẳng đường mà đi, không rẽ sang trái cũng chẳng quặt sang phải, tiếp tục băng qua suốt cả nước Ba Tư. Đi đến ngày thứ hai mươi, chàng thấy bên đường có một cụ già bộ dạng xấu xí, ngồi dưới gốc cây, cách không xa túp lều là nơi trú ẩn cho cụ những lúc trở trời trái gió.

Tóc, râu cũng như lông mày của cụ đều trắng như tuyết, lông mày rủ xuống đến mũi, râu mép che kín miệng, còn râu cằm và tóc thì phủ xuống tận chân. Móng tay và móng chân của cụ cực dài. Trên đầu cụ đội một chiếc nón có vành dẹt và rộng trông như cái lọng. Cụ chẳng mặc quần áo gì ngoài một chiếc chiếu cuộn quanh mình.

Cụ già ấy là một ẩn sĩ, từ nhiều năm nay đã xa lánh cuộc đời, vì không quan tâm chút gì tới thể xác mà chỉ nghĩ tới phần hồn, thành thử cuối cùng trở thành như ta vừa thấy đấy.

Từ sáng sớm, hoàng tử Batman đã chú ý quan sát xem có gặp được ai không để hỏi thăm về điều mình muốn biết. Đến gần ẩn sĩ, chàng dừng lại, coi như đây là người đầu tiên mình gặp. Chàng xuống ngựa, làm như vậy cho ăn khớp với những điều bà già mộ đạo đã dặn công chúa Parizat. Cầm cương ngựa ở tay, chàng tiến đến gần ẩn sĩ và cất lời chào:

- Kính chào cụ. Cầu mong Thượng đế kéo dài tuổi thọ của cụ và cho cụ được vạn sự như ý!

Ẩn sĩ đáp lễ, nhưng khó nghe tới mức chàng không hiểu được chút gì. Nhận ra sở dĩ như vậy là vì râu mép che lấp mất miệng của ẩn sĩ, mà mình lại không thể bỏ đi trước khi hỏi được những điều cần biết, chàng lấy cái kéo mang theo sẵn, buộc con ngựa vào gốc cây rồi nói:

- Thưa cụ, tôi muốn thưa chuyện với cụ, nhưng bộ râu của cụ ngăn không cho tôi nghe rõ lời cụ nói, vậy xin phép cụ cho tôi được tỉa bót râu mép cũng như lông mày, nó làm cho cụ trông giống như một con gấu hơn là người.

Ẩn sĩ không phản đối, cứ để yên cho chàng làm. Tỉa xong, thấy ẩn sĩ có vẻ tươi tỉnh và trông trẻ ra nhiều so với tuổi tác, hoàng tử liền nói:

- Cụ ạ, giá tôi có một cái gương soi đưa cụ xem, cụ sẽ thấy mình trẻ ra đến bao nhiêu. Bây giờ cụ là một con người, trước đây thật chẳng ai nom rõ cụ là thứ gì.

Câu nói của hoàng tử làm ẩn sĩ hè một nụ cười và mở lời đáp:

- Thưa ngài, cho dù ngài là ai, tôi cũng rất lấy làm cảm tạ việc ngài vừa làm cho; tôi hết lòng chứng tỏ với ngài lòng cảm kích ấy, trong phạm vi có thể được. Ngài đã xuống ngựa, hẳn có việc gì cần. Xin ngài hãy nói ra, nếu có thể, tôi xin hết sức giúp ngài.

Hoàng tử Batman nói:

- Thưa cụ, tôi từ xa đến, tôi đi tìm con chim biết nói, cây trồng biết hát và làn nước vàng. Tôi được biết những vật đó có ở đâu đây, nội trong vùng này, nhưng không rõ chỗ đích xác. Nếu cụ biết, xin cụ hãy chỉ đường cho, để không hôm nay thì ngày khác tôi có thể lấy được khỏi tốn công sức vô ích đã làm một chuyến đi dài.

Hoàng tử để ý chàng càng nói thì cụ già càng thay đổi sắc mặt. Cụ cúi nhìn xuống và bộ dạng trở nên nghiêm trang, thậm chí lặng im không đáp. Hoàng tử buộc phải nhắc lại:

- Thưa cụ, chắc cụ đã nghe rõ lời tôi. Xin cụ nói cho, cụ có biết điều tôi hỏi không hoặc là cụ không biết thì cũng vui lòng cho rõ, để tôi khỏi mất thời giờ mà đi tìm hỏi thăm người khác.

Cuối cùng ẩn sĩ phá tan im lặng:

- Thưa ngài, – cụ nói với hoàng tử – tôi biết con đường ngài hỏi, nhưng vì tình thân hữu của tôi đối với ngài kể từ khi chúng ta gặp nhau, nó lại được việc ngài vừa làm giúp cho tôi mà gắn bó thêm, bởi vậy tôi còn phân vân không rõ có nên đáp ứng yêu cầu của ngài hay không.

- Lý do gì cản trở cụ? Cụ gặp khó khăn gì mà không muốn cho tôi hay?

- Tôi sẽ nói ngay, – cụ già đáp – ấy là nỗi hiểm nguy ngài sẽ phải trải qua lớn hơn nhiều so với điều ngài nghĩ. Trước ngài, đã có nhiều vị khác, rất đông, họ cũng không kém bạo gan và dũng cảm như ngài, họ đã đi qua đây và đã hỏi tôi điều ngài vừa hỏi. Tôi đã tìm đủ mọi cách để cho họ bỏ qua, nhưng họ chẳng muốn nghe lời tôi. Vì họ nài nỉ quá, tôi đã chỉ đường mặc dù không muốn, và tôi có thể quả quyết với ngài là tất cả đều thất bại, và tôi không hề trông thấy một ai trở về. Nếu ngài còn muốn sống, và chịu nghe theo lời khuyên của tôi, thì xin ngài chớ đi xa hơn nữa. Hãy quay trở về nhà ngài thôi.

Hoàng tử Batman vẫn giữ vững quyết tâm. Chàng nói với ẩn sĩ:

- Tôi tin lời khuyên của cụ là chân thành, xin cảm ơn mối tình thân hữu của cụ. Nhưng, cho dù nỗi hiểm nguy mà cụ nói lớn thế nào chăng nữa, thì nó vẫn không thể làm cho tôi thay đổi ý định. Nếu có kẻ nào muốn tấn công tôi, thì tôi đã có khí giới tốt, hắn ta cũng chẳng dũng mãnh hoặc can đảm hơn tôi.

- Nhưng nếu những kẻ sẽ tiến công ngài, – cụ già nói – không để cho ngài nhìn thấy mặt họ và họ rất đông, làm sao ngài có thể kháng cự những người vô ảnh vô hình?

- Điều đó đối với tôi không quan trọng. – Hoàng tủ đáp – Cho dù cụ có thể nói những gì chăng nữa, cụ cũng không thể thuyết phục tôi thôi làm bổn phận của mình. Bởi cụ đã biết rõ con đường tôi hỏi, một lần nữa tôi van cụ hãy chỉ cho. Xin đừng từ chối không giúp tôi ân huệ đó.

Cụ già ẩn sĩ thấy không thể làm gì hơn để lay chuyển hoàng tử Batman, chàng vẫn khăng khăng đòi tiếp tục chuyến đi của mình bất chấp những lời can có quan hệ sống còn, liền thò tay vào cái túi bên cạnh người, lấy ra một quả cầu, đưa cho chàng mà bảo:

- Vì tôi đã không có cách gì làm cho ngài nghe ra để làm theo lời khuyên của tôi, xin ngài hãy cầm lấy quả cầu này. Chừng nào đã lên ngựa, ngài hãy tung nó về phía trước, rồi đi theo nó cho đến tận chân một quả núi, đến đấy nó sẽ dừng lại.

Khi quả cầu đã dừng lại rồi, ngài hãy xuống ngựa, quàng dây cương vào cổ nó, con vật sẽ đứng nguyên tại chỗ, chờ ngài quay trở lại. Trèo lên núi, ngài sẽ thấy ở bên phải và bên trái của mình rất nhiều tảng đá đen, ngài sẽ nghe cơ man là tiếng nói cất lên từ mọi phía, sỉ vả ngài đủ điều, để làm cho ngài nản chí mà không leo lên tận trên cao nữa.

Nhưng xin ngài chớ hoảng sợ, và quan trọng hơn hết cả là xin chớ quay đầu nhìn lại phía sau; nếu không, lập tức ngài sẽ biến thành một tảng đá đen, giống hệt như những tảng đá mà ngài trông thấy. Đấy cũng đều là những vị trai trẻ như ngài, họ đã không thành công trong việc định làm, như tôi đã thưa ngài rõ. Nếu ngài thoát khỏi nơi hiểm nghèo ấy mà tôi chỉ mới tả sơ qua thôi; để cho ngài suy xét thật kỹ thêm lần nữa; và khi ngài đã lên được trên núi cao, ngài sẽ nhìn thấy một cái lồng, trong lồng có con chim mà ngài đang tìm kiếm. Vì nó biết nói, ngài sẽ hỏi nó cây trồng biết hát và làn nước vàng ở đâu, nó sẽ chỉ cho ngài rõ.

Tôi chẳng có gì để nói thêm. Đó là những việc nên làm, kia là những điều cần tránh. Nhưng nếu ngài tin tôi, thì xin ngài nên nghe lời khuyên mà chớ dấn thân vào chỗ làm hại cuộc đời mình. Một lần nữa, trong khi hãy còn có thời giờ suy nghĩ, xin ngài nhớ cho rằng, sự tổn thất ấy sẽ không thể có gì bù đắp được, nó gắn chặt với điều kiện mà người ta không thể nào vi phạm, cho dù chỉ vì đãng trí thôi, như ngài có thể hiểu.

- Về lời khuyên mà cụ vừa nhắc lại, tôi bao giờ cũng hàm ơn, – hoàng tử Batman nói sau khi nhận quả cầu -nhưng tôi không thể nghe theo. Tôi sẽ ghi nhớ ý kiến của cụ là chớ nên ngoảnh nhìn lại phía sau khi leo lên núi. Tôi hy vọng chẳng bao lâu cụ sẽ thấy tôi trở về và cảm tạ cụ sâu xa hơn nữa về những vật nhờ có cụ mà tôi tìm được.

Cụ già ẩn sĩ không nói gì thêm, mà chỉ chúc cho điều chàng vừa nói sẽ được thực hiện; cụ sẽ vui mừng nếu được gặp lại hoàng tử. Nói dứt lời, chàng lên ngựa, cúi đầu rất thấp từ biệt ẩn sĩ, rồi tung quả cầu lên phía trước.

Quả cầu lăn đi với tốc độ hoàng tử Batman tung lúc đầu, khiến chàng phải thúc ngựa chạy theo cho kịp. Tới chân quả núi mà ẩn sĩ nói đến, quả cầu dừng lại. Chàng liền xuống ngựa. Con ngựa đứng im không nhúc nhích ngay cả lúc chàng quàng dây cương vào cổ nó.

Sau khi đưa mắt xem xét quả núi và nhận thấy những tảng đá đen, chàng bắt đầu trèo lên. Chưa được bốn bước, chàng đã nghe vang lên từ mọi phía những tiếng người mà cụ già ẩn sĩ đã nói tới, nhưng chàng chẳng hề trông thấy hình bóng một ai. Tiếng này: “Thằng ngốc kia đi đâu? Nó đi đâu? Nó muốn gì nhỉ? chớ để cho nó đi lọt.” Tiếng khác quát: “Bắt lấy nó, tóm cổ nó, giết chết nó đi.” Lại có tiếng thét vang như sấm: “Bắt lấy tên kẻ trộm! Tên giết người! Kẻ sát nhân.” Cũng có những lời châm chọc mỉa mai: “Ấy chớ, chớ có động vào, hãy để cho anh chàng xinh trai kia đi; đúng là người ta dành cái lồng và con chim cho chàng lấy đấy mà!”

Bất chấp những tiếng hét la khó chịu ấy, hoàng tử kiên trì và cương quyết leo lên một lúc, tự mình động viên mình. Nhưng những lời thét la ấy càng lâu càng nhiều lên gấp bội, tạo thành tiếng om sòm hỗn loạn, ở gần sát chàng, cả phía trước lẫn đằng sau, khiến chàng loạng choạng, chẳng mấy chốc thấy toàn thân mệt mỏi rụng rời. Quên khuấy lời dặn của cụ già ẩn sĩ, chàng quay người lại, định xuống núi thoát thân. Lập tức chàng hóa thành một tảng đá đen. Sự hóa kiếp này đã từng xảy ra với bao nhiêu người trước đây muốn thực hiện công cuộc mà chàng đang làm. Con ngựa của chàng cũng hóa thành đá nốt.

Từ khi hoàng tử Batman lên đường, công chúa Parizat vẫn đeo bên mình con dao lắp trong vỏ mà chàng đã để lại khi cần thì biết chàng còn sống hay đã lâm nạn. Mỗi ngày nhiều lần, nàng rút dao ra xem. Bằng cách đó, nàng được an ủi rằng ông anh hoàn toàn khỏe mạnh. Nàng thường nói lại cho hoàng tử Pecvizơ rõ, cũng có khi chàng hỏi trước tin tức về ông anh cả. Vào cái ngày tai hại mà hoàng tử Batman bị hóa thành đá, hoàng tử và công chúa đang nói chuyện về chàng như thường lệ. Hoàng tử nói:

- Em ơi, em hãy rút giùm anh con dao ra xem, để biết tin tức của anh cả thế nào.

Công chúa rút dao nhìn, trông thấy đằng mũi ứa ra một giọt máu. Kinh hoàng và đau đớn, công chúa liệng con dao ra xa:

- Ôi anh thân yêu ơi, thế là em mất anh rồi, mất do lỗi ở em! Em chẳng còn được bao giờ trông thấy anh nữa. Khốn nạn cho tôi! Tại sao tôi lại đi nói chuyện với anh tôi về con chim biết nói, cây trồng biết hát, làn nước màu vàng, tại sao tôi lại muốn biết ý kiến của người đàn bà mộ đạo xem cái nhà này đẹp hay xấu, hoàn chỉnh hay chưa hoàn chỉnh?

Cầu Thượng đế đừng cho ai hỏi ý kiến mụ ấy nữa. Đồ xảo trá, quân lừa dối, ra mụ trả ơn sự đón tiếp của ta như vậy ư? Tại sao mụ lại nói với ta về một con chim, một cây trồng, một giọt nước, tất cả đều là tưởng tượng, như cái chết đau đớn của một ông anh thân yêu của ta đã chứng minh. Áy thế mà cho đến bây giờ những thứ ấy do phép ma của mụ, vẫn còn ám ảnh đầu óc ta.

Hoàng tử Pecvizơ cũng đau buồn vì cái chết của hoàng tử Batman không kém gì công chúa Parizat.

Nhưng, qua những lời than khóc của công chúa, chàng biết em gái mình vẫn còn thiết tha muốn có được con chim biết nói, cây trồng biết hát và làn nước vàng. Không để mất thời giờ, chàng ngắt lời em:

- Em ạ, chúng ta tiếc thương anh cả Batman của chúng ta thì cũng không được gì, chúng ta có khóc than đau đớn tới đâu cũng chẳng làm cho anh sống lại được. Ý muốn của Thượng đế đã là như vậy, chúng ta phải cam chịu mà không được tìm hiểu do đâu. Tại sao bây giờ em lại hoài nghi lời bà Hồi giáo mộ đạo, sau khi đã tin tưởng chắc chắn là đúng đắn và có thực? Em nghĩ rằng bà ấy bịa ra để nói với em về ba thứ ấy sao, nếu quả là không có, nói với em là người đã chẳng làm gì thiệt hại đến bà mà còn đón tiếp bà thật lịch sự và nhân từ? Chúng ta nên tin rằng, anh cả qua đời là do lỗi ở anh hoặc vì một tai nạn nào đó mà ta chưa biết rõ. Như vậy, em ơi, mong rằng cái chết của anh cả không cản trở em tiếp tục cuộc tìm kiếm của chúng ta. Anh nhận sẽ làm việc ấy thay anh cả, và anh đã sẵn sàng. Gương anh cả không làm cho anh thay đổi ý kiến, ngay ngày mai anh sẽ lên đường.

Công chúa Parizat cố gắng hết sức can ngăn hoàng tử Pecvizơ. Nàng van anh đừng để rồi sẽ lâm nguy như hoàng tử Batman. Nàng van anh đừng để cho em gái phải lo lắng bởi có thể mất cả hai anh chứ không phải chỉ có một. Nhưng cho dù nàng khuyên can thế nào, cũng không lay chuyển nổi anh hai. Trước khi lên đường, để cho em gái có thể biết tin thắng lợi về công cuộc mình đang làm, cũng như hoàng tử Batman đã để lại con dao, chàng đưa cho em gái một tràng hạt gồm một trăm hạt ngọc trai, dùng vào mục đích ấy. Trao chuỗi hạt vào tay em gái, hoàng tử nói:

- Khi anh đi vắng, em hãy lần tràng hạt này. Nếu đang lần, mà các hạt mắc cứng lại không thể lần trôi được nữa như thể chúng dính bết vào nhau, ấy là dấu hiệu nói rằng anh đã chịu chung số phận cùng anh cả chúng ta. Nhưng hy vọng điều ấy sẽ không xảy ra, và anh sẽ có được hạnh phúc gặp lại em, mang theo về những thứ mà anh em ta đang mong ước.

Hoàng tử Pecvizơ ra đi. Đến ngày thứ hai mươi, chàng lại gặp cụ già ẩn sĩ ấy ngay ở nơi hoàng tử Batman đã gặp. Chàng tiến đến gần, chào và hỏi cụ nếu biết thì xin chỉ cho chàng nơi có con chim biết nói, cây trồng biết hát và làn nước vàng. Cụ ẩn sĩ lại nêu lên những khó khăn và tỏ lời can ngăn như cụ từng làm với hoàng tử Batman, thậm chí còn nói rõ, cách đây chưa bao lâu có một kỵ sĩ trẻ tuổi, trông vẻ người rất giống chàng, đã tới đây hỏi đường. Bởi anh ta nài nỉ quá, cụ đến xiêu lòng; và chỉ đường, lại cho quả cầu hướng dẫn, lại dặn dò những điều cần chú ý để thành công, nhưng rồi không thấy anh ta trở lại. Như vậy không còn nghi ngờ gì nữa, anh đã chịu chung số phận với những người đi trước rồi.

- Thưa cụ, – hoàng tử Pecvizơ nói – tôi biết rõ người cụ vừa nói tới là ai. Đó là anh cả của tôi. Tôi đã được tin chắc chắn anh mất rồi. Còn mất như thế nào là điều tôi chưa rõ.

- Tôi có thể nói ngài hay, – cụ già ẩn sĩ đáp – anh ta đã hóa thành một tảng đá đen, giống như những người tôi vừa nói tới. Ngay đến ngài rồi cũng sẽ bị hóa kiếp như vậy, trừ phi ngài chú ý thực hiện đúng đắn hơn những lời tôi đã khuyên anh trai của ngài trong trường hợp ngài vẫn khăng khăng không chịu hủy bỏ ý định của mình, đấy là điều mà tôi một lần nữa muốn khuyến cáo ngài.

- Thưa cụ, – hoàng tử Pecvizơ nài nỉ – tôi không làm sao nói hết lòng biết ơn của tôi đối với thiện ý của cụ muốn bảo tồn tính mạng cho tôi, mặc dù tôi với cụ chưa từng quen biết, và tôi chưa làm được việc gì đáng để cụ đoái thương. Nhưng xin nói cụ rõ cho rằng, trước khi đi tới quyết định ấy tôi đã suy nghĩ nhiều, và không thể nào hủy bỏ nó được nữa. Bởi vậy, xin cụ hãy làm ơn cho tôi như cụ đã làm ơn cho ông anh tôi vậy. Có thể tôi sẽ thành công hơn anh tôi trong việc thực hiện những lời căn dặn của cụ.

- Vì không có cách gì thuyết phục nổi ngài bỏ dở công việc đang làm, nếu không vì tuổi tác quá cao mà có thể tự mình đứng đậy, thì tôi đã đứng lên trao cho ngài quả cầu mà tôi đang có đây, để nó dẫn đường cho ngài.

Không để cho cụ già ẩn sĩ nói nhiều hơn nữa, hoàng tử Pecvizơ vội vàng xuống ngựa. Cụ cũng vừa rút quả cầu ra khỏi cái túi, trong đó còn đựng khá nhiều quả khác nữa, đưa cho chàng, rồi chỉ dẫn cách dùng, như đã từng chỉ dẫn hoàng tử Batman. Sau khi căn dặn chàng chớ có hoảng hốt lúc nghe tiếng gào thét mà không trông thấy người cho dù những tiếng đó có đáng kinh hoàng đến đâu chăng nữa, cứ thế mà tiếp tục leo lên cho tới khi trông thấy cái lồng và con chim, cụ để cho chàng cáo biệt.

Hoàng tử Pecvizơ cảm ơn ẩn sĩ. Sau khi lên ngựa chàng tung quả cầu lên phía trước, rồi thúc ngựa chạy theo. Cuối cùng đến chân núi, quả cầu dừng lại. Chàng xuống ngựa. Trước khi đặt bước leo lên, chàng đứng nguyên một chỗ, cố nhớ lại những lời dặn dò của cụ già ẩn sĩ. Chàng tự động viên mình rồi quyết tâm leo lên cho tới trên cao. Vừa đi được năm, sáu bước, chàng đã nghe rất gần, ngay sau lưng mình, có ai gọi và chửi: “Hãy chờ đấy, tên cả gan kia! Để tao trừng trị tội liều lĩnh của mày!”

Nghe lời sỉ nhục ấy, hoàng tử quên hết mọi lời dặn dò của ẩn sĩ. Chàng đặt tay vào đốc kiếm, rút kiếm ra và quay người xem thử có ai đi theo sau mình không, thì đột nhiên hóa thành một tảng đá đen, cả con ngựa của chàng cũng hóa đá nốt.

Kể từ hôm hoàng tử Pecvizơ lên đường, không ngày nào công chúa Parizat không đưa tay lần tràng hạt được anh trao cho lúc chia tay, cứ lúc nào rỗi việc nàng lại lần từng hạt từng hạt. Ngay cả ban đêm nàng cũng không rời nó. Trước khi đi ngủ, nàng quàng tràng hạt vào cổ để sáng mai vừa thức dậy đã đưa tay thử xem các hạt có lần được hay không. Cuối cùng, vào hôm mà hoàng tử Pecvizơ chịu chung số phận với hoàng tử Batman, bị hóa thành tảng đá đen, nàng đang cầm trong tay tràng hạt như thường lệ và đang lần; bỗng dưng nhận thấy các hạt không tuân theo ngón tay của mình nữa. Nàng biết ngay ấy là dấu hiệu không lành, cho biết chắc hoàng tử Pecvizơ đã lâm nạn. Vì đã suy tính và quyết định nên làm gì trong trường hợp này, nàng không để mất thời giờ khóc than vô ích. Nàng cố gắng kiềm chế nỗi đau, và ngay ngày hôm sau, cải trang thành đàn ông, mang theo khí giới, nàng dặn người nhà chẳng bao lâu sẽ trở về, rồi lên ngựa và khởi hành, theo hướng mà hai hoàng tử anh nàng từng đi.

Vốn đã quen cưỡi ngựa trong những chuyến săn bắn giải trí, công chúa Parizat chịu đựng những nỗi vất vả đường trường giỏi hơn nhiều phụ nữ khác. Vì cũng ngày đi đêm nghỉ như hai anh, đến ngày thứ hai mươi, nàng cũng trông thấy cụ già ẩn sĩ. Đến gần, nàng xuống ngựa và tay vẫn cầm cương ngựa, đến ngồi xuống cạnh cụ. Sau khi chào, nàng nói:

- Thưa cụ, xin phép cụ cho tôi ngồi một lát bên cạnh cụ, và xin cụ làm ơn cho biết có bao giờ nghe nói, đâu đây trong vùng phụ cận hoặc xa hơn một ít, ở một nơi có con chim biết nói, cây trồng biết hát và làn nước vàng hay không?

Cụ già ẩn sĩ đáp:

- Thưa cô, tuy cô đã cải trang thành đàn ông, nhưng giọng nói của cô cho biết cô là nữ giới, cho nên tôi phải gọi như vậy. Tôi xin cảm ơn lời chào hỏi của cô và lấy làm hân hạnh được cô ghé nghỉ chân. Tôi có biết nơi có những vật cô vừa nói đó, nhưng cô hỏi nhằm mục đích gì?

- Thưa cụ, – công chúa Parizat đáp – người ta kể cho tôi nghe thú vị quá, khiến cho tôi thiết tha muốn lấy được những vật đó.

- Thưa cô, người ta đã nói đúng sự thật với cô. Những thứ ấy còn lạ lùng và độc đáo hơn cả những gì người ta thuật lại. Song người ta đã giấu cô những khó khăn to lớn phải vượt qua để đạt được niềm vui ấy. Nếu biết được điều này, hẳn cô thôi không lao vào một cuộc đi đầy vất vả và hiểm nghèo. Xin hãy tin tôi, chớ đi quá lên nữa, hãy quay trở về, và chớ có chờ đợi già này góp phần vào việc đưa cô tới chỗ chết!

- Thưa cụ, – công chúa lại nói – tôi đến từ xa, và tôi sẽ rất không hài lòng nếu quay trở về mà không thực hiện được ý định của mình. Cụ nói với tôi về những khó khăn và nguy cơ có thể mất mạng, nhưng cụ chưa cho biết những khó khăn đó là gì, nó nằm ở đâu. Đó là điều tôi muốn biết để xem thử có nên tin tưởng ở quyết tâm, lòng dũng cảm và sức lực của mình hay không.

Thế là cụ già ẩn sĩ kể lại cho công chúa Parizat nghe những điều cụ đã nói với hai hoàng tử Batman và Pecvizơ, lại còn nói quá đi về những khó khăn khi leo lên tận trên núi cao nơi có con chim biết nói bị nhốt trong lồng. Trước hết phải làm chủ được nó, sau đó con chim sẽ chỉ chỗ có cây biết nói và nước màu vàng. Cụ nói về những tiếng gào thét ghê gớm vang lên loạn xạ từ mọi phía mà không trông thấy một người nào, và cuối cùng về bao nhiêu là tảng đá đen, đủ làm cho nàng cũng như bất kỳ ai phải khiếp đảm, khi biết rằng bao nhiêu tảng đá là bấy nhiêu hiệp sĩ dũng mãnh đã bị hóa kiếp chỉ vì không tuân theo điều kiện để thành công trong công cuộc này là chớ quay lại đằng sau, trước khi lấy được chiếc lồng chim.

Cụ già ẩn sĩ dứt lời, công chúa nói:

- Theo như chỗ tôi hiểu được qua lời cụ, khó khăn chủ yếu phải vượt qua để thành công trong việc này, trước hết là lên tận nơi có lồng chim mà không hoảng sợ vì những tiếng thét la của những người vô ảnh vô hình, hai nữa là chớ có quay lại phía sau. Về điều thứ hai này, tôi nghĩ là mình có thể theo được. Còn về điều thứ nhất, xin thú thật là những tiếng la thét ấy, như lời cụ nói, chắc có thể làm kinh hồn những kẻ vững vàng nhất. Nhưng, trong mọi công cuộc to lớn và đầy nguy hiểm, không ai cấm dùng mẹo, tôi xin hỏi cụ trong trường họp này, có dùng mẹo được hay không, điều này đối với tôi rất quan trọng.

- Cô định dùng mẹo như thế nào? – Cụ già ẩn sĩ hỏi.

- Tôi nghĩ rằng nếu lấy bông bịt tai lại, – công chúa đáp – thì những tiếng thét la có lớn và đáng kinh hãi tới bao nhiêu, ấn tượng nó gây nên cũng giảm bớt, như vậy đầu óc tôi không bị tác động, tinh thần tôi vẫn minh mẫn, và rồi không đến nỗi quên mất lý trí.

- Thưa cô, – cụ già ẩn sĩ nói – trong tất cả những người cho tới hôm nay đã hỏi tôi con đường mà cô hỏi, tôi không rõ đã có ai dùng mẹo mà cô định dùng ấy hay chưa. Tôi chỉ biết là, không một người nào nói cho tôi hay mẹo đó, và tất cả đều bỏ mình. Nếu cô quyết giữ ý định của mình, thì cô cứ thử dùng xem, may ra cô có thể thành công. Nhưng tôi vẫn khuyên cô không nên dấn thân vào việc ấy.

- Thưa cụ, – công chúa nói – không có gì có thể ngăn cản ý định của tôi. Tâm linh báo cho tôi biết dùng mẹo sẽ thành công, và tôi quyết tâm dùng mẹo. Như vậy, tôi chỉ còn cần biết được nên đi theo đường nào. Đó là ân huệ mà tôi xin cụ đừng từ chối, cụ hãy ban cho!

Cụ già ẩn sĩ, một lần cuối, khuyên nàng hãy tự lượng sức mình. Thấy không lay chuyển nổi quyết tâm của nàng, cụ lấy ra một quả cầu trao cho nàng và bảo:

- Cô hãy cầm lấy quả cầu này. Hãy lên ngựa rồi tung nó ra phía trước và đi theo. Nó rẽ lối nào, cô cứ theo lối ấy, cho tới chân quả núi có các vật cô tìm, nó khắc dừng lại. Nó hết lăn thì cô cũng kìm ngựa, xuống ngựa và trèo lên núi. Thôi cô đi đi, cô đã biết rõ những điều còn lại, xin chú ý chớ quên!

Công chúa Parizat cảm ơn và từ biệt cụ già ẩn sĩ, rồi lên ngựa. Nàng tung quả cầu lên phía trước, nó lăn đến đâu nàng phi ngựa theo đến đó, cho tới lúc dừng lại ở chân núi.

Công chúa xuống ngựa, lấy bông nút chặt hai tai. Sau khi quan sát đúng con đường cần phải đi để lên tận trên cao, nàng mạnh bạo rảo bước trèo lên. Nàng nghe những tiếng gào thét, và nhận ra là hai nùi bông nút tai đã giúp mình được rất nhiều. Nàng càng tiến lên, tiếng gào thét càng mạnh càng nhiều, nhưng không tới mức gây ấn tượng khiến nàng rối trí. Nàng nghe đủ lời sỉ vả, châm chọc sâu cay về giới tính của mình, nhưng nàng chỉ mỉm cười thầm: “Những lời chửi mắng cũng như mỉa mai của các người chẳng làm ta bị xúc phạm, – nàng tự bảo – hãy nói tồi tệ hơn nữa đi, ta chẳng cần; các người cũng không thể ngăn ta tiếp tục đường đi của mình.”

Cuối cùng nàng trèo lên tận trên cao và bắt đầu nhìn thấy chiếc lồng cùng con chim. Phụ họa với các tiếng la thét, con chim cũng cố làm cho nàng chùn bước.

Mặc dù thân hình bé tẹo, nó cũng thét lên như sấm: “Này con điên kia, hãy lui về đi, chớ có đến gần ta!”

Càng phấn khởi hơn vì nhìn thấy con vật ấy, công chúa rảo bước hơn. Gần tới chặng đường cuối của chuyến đi gian lao, mặt đất trên núi bằng phẳng, nàng liền chạy thẳng tới chụp lấy chiếc lồng và bảo con chim:

- Chim ơi, mi bị ta bắt rồi cho dù mi không muốn, mi cũng chẳng thoát khỏi tay ta đâu.

Công chúa Parizat gỡ những nùi bông nút kín tai và nghe tiếng chim nói:

- Thưa cô, xin cô chớ giận tôi đã phụ họa với họ để bảo tồn tự do của mình. Mặc dù bị nhốt trong lồng, tôi vẫn bằng lòng với số phận của tôi. Nhưng bây giờ buộc phải trở thành nô lệ, thì tôi muốn được có cô làm chủ nhân của mình, cô, người đoạt được tôi một cách dũng cảm và đàng hoàng hơn tất cả người nào trên đời này. Từ nay, tôi xin thề trung thành tuyệt đối với cô và tuân phục mọi lệnh của cô. Tôi biết cô là ai, và tôi sẽ cho cô rõ chính cô cũng chưa biết mình là ai. Nhưng rồi sẽ có một ngày nào đó tôi giúp cô một việc mà tôi hy vọng cô sẽ biết ơn tôi. Để bắt đầu chứng tỏ lòng trung thành của mình, tôi xin cô cho biết cô muốn gì, tôi sẵn sàng tuân lệnh.

Công chúa mừng vui khôn tả xiết, càng mừng vui bởi biết vật mà mình vừa đoạt được phải trả bằng cái giá là cái chết của hai người anh trai vô cùng thân mến, và chính mình cũng đã trải qua biết bao mệt nhọc và hiểm nghèo mà giờ đã thoát khỏi nhìn lại mới càng thấy là rất ghê gớm. Chờ chim nói xong, nàng bảo:

- Chim ơi, đúng là ta có ý định nói cho mi rõ ta ước ao nhiều điều rất quan trọng. Ta hân hoan thấy tự mi bày tỏ trước với ta thiện ý của mi. Trước hết, ta nghe nói ở đây có thứ nước màu vàng có đặc tính kỳ diệu, trước mọi sự, mi hãy cho ta biết làn nước ấy ở đâu?

Chim chỉ cho nàng biết chỗ, cũng chẳng lấy gì làm xa, nàng đến nơi, múc đầy một chiếc lọ bằng bạc vẫn mang theo người. Trở lại với con chim, nàng hỏi:

- Chim ơi, chưa phải chỉ có thế đâu, ta còn muốn tìm cây trồng biết hát; hãy cho ta biết cây ấy ở đâu?

Chim nói:

- Hãy quay mình lại, cô sẽ thấy đằng sau cô một khu rừng, trong rừng có cây ấy.

Khu rừng không xa. Công chúa đi tới đấy. Giữa nhiều cây cối, tiếng hòa tấu du dương làm cho nàng nhận ra cây mình đang tìm nhưng nó rất to, rất cao.

Nàng trở lại nói với chim.

- Chim ơi, ta đã tìm thấy cây trồng biết hát, nhưng ta không thể nhổ nó lên cũng không thể mang nó đi được.

- Chẳng cần phải nhổ cây đâu, – chim đáp – cô chỉ cần bẻ một cành nhỏ mang về trồng trong vườn cô, gặp đất nó khắc bén rễ, rồi chẳng bao lâu cô sẽ thấy nó lớn bằng cây cô vừa trông thấy kia.

Khi đã có được trong tay ba bảo vật mà người đàn bà Hồi giáo mộ đạo đã làm cho nàng ước ao mãnh liệt, nàng lại nói với chim:

- Chim ơi, tất cả những gì mi vừa làm cho ta chưa đủ đâu. Mi là nguyên nhân gây nên cái chết của hai anh trai ta, hiện đang ở trong số những tảng đá đen mà ta trông thấy khi trèo lên đây. Ta muốn đưa hai anh ấy cùng về với ta.

Có vẻ như chim muốn thoái thác không làm vừa ý công chúa điểm này. Quả vậy, nó tỏ vẻ khó khăn. Công chúa khẩn khoản:

- Chim ơi, hãy nhớ điều mi vừa nói, rằng mi là nô lệ của ta, và quả thật mi đang thấy đấy, tính mạng mi đang ở trong tay ta.

- Tôi không thể nào không nhận rõ sự thật ấy, – chim đáp – bởi vậy cho dù điều cô vừa đòi hỏi cực kỳ khó khăn, tôi vẫn phải làm vừa ý cô. Cô hãy đưa mắt nhìn, – chim nói tiếp – xem thử có một cái bình nào không.

- Ta có thấy. – Công chúa nói.

- Hãy cầm lấy nó, – chim nói – khi đi xuống núi, cô hãy rót một ít nước chứa trong bình lên những tảng đá đen, đó là cách tìm lại hai anh trai của cô.

Công chúa Parizat cầm chiếc bình, rồi mang theo cái lồng cùng con chim, lọ nước và cành cây, vừa đi xuống vừa dội lên từng tảng đá đen gặp bên đường; từ mỗi tảng đá lại hóa thành một con người. Vì nàng không bỏ sót một tảng đá nào, tất cả các con ngựa cũng như hai hoàng tử cùng các hiệp sĩ khác đều hiện ra.

Bằng cách đó, nàng nhận ra hai hoàng tử Batman và Pecvizơ, hai chàng cũng đã nhìn thấy em, vội chạy đến ôm hôn. Nàng cũng ôm hai anh và ngạc nhiên hỏi:

- Các anh thân yêu, các anh làm gì ở đây vậy? Hai chàng đáp họ vừa ngủ dậy. Nàng nói:

- Vâng, nhưng không có em giấc ngủ của các anh còn kéo dài và có lẽ kéo dài cho tới ngày phán xét cuối cùng. Các anh có nhớ là các anh đến đây tìm con chim biết nói, cây trồng biết hát và làn nước màu vàng? Khi đến, các anh có trông thấy các tảng đá đen rải rác đó đây? Các anh hãy nhìn xem, giờ không còn một tảng đá nào nữa. Các ngài đứng quanh chúng ta kia và cả hai anh nữa, các vị chính là những tảng đá ấy, cũng như ngựa của các vị chúng đang chờ các vị đấy, các vị có nhìn thấy không? Và nếu các vị muốn biết do đâu xảy ra có điều kì diệu, ấy là tại đặc tính của nước đựng trong cái bình kia – nàng vừa nói vừa trỏ cái bình, giờ không cần tới nữa, cho nên nàng đã để lại ở chân núi – nước mà tôi đã dội lên từng tảng đá. Ấy là vì, sau khi bắt được con chim biết nói làm nô lệ cho mình, nó đang ở trong lồng kia, em tìm được cây trồng biết hát mà em đã bẻ một cành đây và lấy nước vàng đựng đầy lọ này. Đạt được mọi mong ước rồi, em không muốn quay trở về mà không đưa các anh cùng về, cho nên em dùng quyền lực buộc con chim bày cho cách, nó phải chỉ cho em cái bình này và cách sử dụng nước trong bình.

Nghe thuật lại, hai hoàng tử Batman và Pecvizơ rất cảm ơn công chúa em gái của mình. Các hiệp sĩ đứng xung quanh họ và cùng nghe được câu chuyện ấy, cũng đều cảm tạ. Họ nói rằng chẳng những họ không dám ganh tị về việc nàng đã chiếm đoạt được những thứ mà chính họ hằng ao ước, hơn nữa họ còn không có cách nào biểu lộ cho đầy đủ lòng biết ơn nàng đã cải tử hoàn sinh cho; giờ chỉ có mỗi một cách tuyên bố họ là nô lệ của nàng, họ sẵn sàng làm bất cứ việc gì nàng truyền. Công chúa nói:

- Thưa các ngài, nếu các ngài chú ý những lời tôi vừa nói, các ngài hẳn đã nhận thấy tôi không có ý định nào khác là tìm lại hai anh trai của tôi. Bởi vậy nếu đã xảy ra điều may mắn mà các ngài vừa nói đó, các ngài cũng chẳng phải hàm ơn ai. Tôi không dám nhận những lời khen ngợi mà các ngài có nhã ý nói ra, và xin cảm tạ các ngài.

Ngoài ra, tôi coi tất cả các ngài, ai cũng là người tự do như trước khi lâm nạn. Tôi rất hân hoan về sự may mắn đã xảy đến các ngài cũng như đối với tôi. Nhưng, xin chớ nấn ná lâu hơn nữa ở một nơi không còn gì đáng giữ chân chúng ta lại. Xin hãy lên ngựa và mỗi người hãy trở về nơi mình đã từ đó ra đi.

Tự nêu gương trước, công chúa đi lấy ngựa của mình; con vật vẫn ở nguyên chỗ nàng để nó đứng. Trước khi lên ngựa, hoàng tử Batman muốn đỡ em cho khỏi nặng, bảo đưa lồng chim cho mình mang hộ, nàng nói:

- Thưa anh, con chim là nô lệ của em, em muốn tự mình mang lấy. Nhưng nếu anh vui lòng cầm giúp cành cây biết hát, thì nó kia. Tuy vậy, vẫn xin anh đỡ tạm cái lồng, sau khi em lên ngựa rồi, anh đưa lại cho em.

Khi nàng đã ngồi lên mình ngựa và hoàng tử Batman đã đưa trả lại cái lồng cùng con chim, nàng nói với hoàng tử Pecvizơ:

- Còn anh, thưa anh Pecvizơ, cái lọ nước vàng kia, em xin giao cho anh giữ, nếu anh không thấy bất tiện.

Hoàng tử Pecvizơ vui vẻ nhận làm việc này.

Khi hoàng tử Batman, hoàng tử Pecvizơ và tất cả các hiệp sĩ khác đã lên ngựa cả rồi, công chúa Parizat chờ cho một người nào đi lên trước, dẫn đầu cả đoàn. Hai hoàng tử muốn lịch sự nhường các vị hiệp sĩ, các vị này, về phần mình lại muốn nhường vinh dự ấy cho công chúa. Nhận thấy không một vị nào muốn đi trước, chờ mình làm việc đó, nàng cất lời nói với tất cả:

- Thưa các ngài, tôi chờ các ngài đi trước.

Một trong những vị đứng gần nàng nhất, thay mặt tất cả đáp:

- Cho dù không biết đến vinh dự là phải dành ưu tiên cho nữ giới, thì cũng không có vinh dự nào mà chúng tôi không sẵn sàng nhường nàng, sau việc nàng vừa làm ơn cho chúng tôi. Cho dù biết nàng khiêm tốn, chúng tôi vẫn xin nàng đừng để cho chúng tôi phải chờ lâu hơn nữa, mà xin cho chúng tôi có hạnh phúc được theo sau nàng.

Công chúa liền đáp:

- Thưa ngài, tôi không xứng đáng vinh dự các ngài dành cho. Sở dĩ tôi phải nhận lời là tại các ngài muốn vậy.

Vừa nói nàng vừa thúc ngựa tiến lên. Hai hoàng tủ cùng tất cả mọi người đi theo thành đoàn, không phân biệt.

Cả đoàn muốn ghé thăm cụ già ẩn sĩ, để cảm ơn cụ về sự đón tiếp nồng nhiệt và những lời khuyên của cụ có giá trị sống còn mà ai cũng thấy là chân thành. Nhưng cụ đã qua đời, không ai biết vì tuổi già hay vì không cần có người chỉ đường tới chỗ lấy ba vật quý, mà công chúa Parizat vừa đoạt được một cách vẻ vang.

Đoàn người tiếp tục đi, nhưng mỗi ngày lại bót đông một ít. Quả vậy, các hiệp sĩ đến từ nhiều xứ khác nhau, cứ đến chỗ rẽ dẫn sang con đường về lại xứ mình, thì từng người một đến gặp công chúa cảm tạ một lần nữa, rồi cáo biệt nàng và hai hoàng tử, lần lượt hết người này đến người khác làm như vậy. Công chúa cùng các hoàng tử Batman và Pecvizơ tiếp tục đường đi của mình cho tới khi về đến nhà.

Thoạt tiên, công chúa để lồng chim trong phòng khách, và bởi vì phòng khách trông ra vườn, và con chim vừa cất tiếng hót, là những con chim họa mi, mai hoa, sơn ca, kim oanh và cơ man là chim chóc các loài trong vùng kéo đến, hòa theo. Cành cây nàng cho trồng ngay trước mặt phòng mình, trên một bồn đất không xa nhà. Nó bén rễ và chẳng mấy chốc lớn thành một cây to, mà các lá đều cùng hát lên giai điệu và hòa tấu hệt như cây gốc ở trong rừng.

Nàng xây chính giữa bồn hoa một cái bể bằng cẩm thạch đẹp, rồi đổ tất cả nước vàng đựng trong lọ vào đấy. Thế là nước bắt đầu sủi phồng lên, và khi mấp mé bờ bể thì phun thành nhiều tia cao tới hai mươi bộ, rơi xuống rồi lại tiếp tục phun lên, mà không hề tràn ra ngoài bờ bể.