Nói đến đấy, chàng cầm chén tự rót rượu cho mình và bảo hoàng đế:

- Nào, ông anh hãy cầm lấy chén để tôi rót cho, chúng ta hãy cùng nhau tiếp tục thưởng thức niềm lạc thú đáng yêu này.

Hai người cạn chén xong, hoàng đế nói:

- Thật đáng tiếc cho một con người hào hoa như bạn vốn không thờ ơ với ái tình, lại đi sống một cuộc đời đơn chiếc và ẩn dật thế kia.

- Tôi chẳng khó khăn gì trong lựa chọn, – Abu Hatxan đáp – thà sống bình lặng như tôi trước mặt ông anh đây còn hơn là đánh bạn với một người đàn bà nhan sắc chưa chắc vừa lòng mình, đã thế còn có thể gây ra trăm nghìn điều phiền não do tính nết dở hơi và cáu kỉnh cũng nên.

Hai người đàm đạo rất lâu về chuyện ấy. Nắm được sở thích của Abu Hatxan, hoàng đế nói:

- Bạn hãy để cho tôi lo liệu. Bởi vì bạn thích giao du với những người đứng đắn, tôi muốn tìm được đúng nơi đúng chốn cho bạn, và bạn chẳng tốn kém gì đâu.

Ngay lúc ấy, vua cầm chai rượu cùng cái chén của Abu Hatxan, nhanh nhẹn bỏ vào chén một nhúm thuốc mà vua đã có lần dùng, và rót một chầu. Đưa chén rượu cho chàng, vua nói tiếp:

- Nào, hãy cầm lấy, và hãy uống trước đi, mừng sức khỏe người đẹp sẽ làm nên hạnh phúc suốt đời bạn, và rồi bạn sẽ hài lòng cho mà xem.

Abu Hatxan vừa cười vừa đỡ chén rượu và gật đầu đáp:

- Ông anh đã muốn như vậy, thôi đến đâu thì đến. Chả nhẽ tôi lại dám khiếm nhã với một quý khách như ông anh, mà không nhận một lời mời nhỏ nhặt thế này. Vậy thì tôi xin cạn chén mừng sức khỏe của người đẹp mà ông anh hứa hẹn cho tôi, mặc dù vốn yên thân thủ phận, tôi chẳng kỳ vọng gì nhiều ở lời hứa của ông anh đâu.

Abu Hatxan vừa cạn chén thì người bỗng thiếp đi ngay giống hệt như hai lần trước. Thế là hoàng đế thoải mái muốn làm gì thì làm. Vua liền bảo tên nô lệ theo hầu mang chàng về hoàng cung. Tên hầu vác chàng đi. Hoàng đế lần này không có ý định cho chàng trở về nhà ngay như lần trước, cho nên đóng cửa buồng lại sau khi ra.

Tên nô lệ vác chàng theo sau. Về tới cung, vua sai đặt Abu Hatxan nằm trên chiếc giường kỉ trong phòng khách thứ tư, nơi cách đây một tháng chàng đã ngủ thiếp đi, để cho vua sai mang trở lại nhà. Trước khi để chàng nằm, vua truyền mặc lại cho chàng vẫn bộ quần áo mà chàng đã bận cách đây một tháng để sắm vai hoàng đế. Việc ấy được thực hiện ngay trước mặt vua, tiếp đó vua cho ai nấy đi ngủ, và truyền lệnh cho các viên quan trông nom phòng khách này, cũng như tất cả các nhạc công, cung nữ có mặt trong phòng khi Abu Hatxan cạn chén rượu từng khiến chàng mê đi cách đây một tháng, rằng hừng đông ngày mai, khi chàng tỉnh giấc, đều phải có mặt tại chỗ, không được thiếu một ai. Mỗi người đều phải đóng cho thật tốt vai trò của mình.

Vua cũng đi nghỉ, sau khi dặn Mêrua nhớ đánh thức mình dậy trước khi có người đi vào căn buồng nhỏ, nơi lần trước vua đã nấp để xem.

Mêrua không quên thức hoàng đế dậy đúng vào giờ vua dặn. Vua mặc vội áo quần rồi tới ngay phòng khách, ở đấy Abu Hatxan vẫn đang thiêm thiếp giấc nồng. Các thái giám, hoạn nô, cung nữ và nhạc công đã tề tựu ở ngoài cửa, chờ vua tới. Vua nói vắn tắt ý định của mình, rồi bước vào căn buồng con có mành rủ kín. Mêrua cũng như các thái giám, hoạn nô, cung nữ, nhạc công lần lượt vào, và xếp hàng hầu chung quanh chiếc trường kỉ nơi Abu Hatxan đang nằm. Mọi người cố ý đứng sao cho hoàng đế nhìn rõ và không bỏ sót một hành động nào của chàng.

Mọi việc bày biện xong, thì cũng vừa đến lúc dã thuốc mê. Abu Hatxan tỉnh dậy nhưng chưa mở mắt ngay. Chàng khạc một tí dãi, được người hầu hứng vào một cái ống nhổ bằng vàng, y như lần trước. Vừa lúc ấy, bảy ban ca nhạc cùng cất cao giọng hát êm đềm, hòa trong tiếng đàn tiếng sáo nghe thật du dương.

Abu Hatxan cực kì ngạc nhiên nghe tiếng nhạc mê ly đến vậy. Chàng mở mắt và càng lạ lùng hơn nữa khi thấy các cung nữ và hoạn nô đứng quanh, người nào cũng có vẻ quen quen. Chàng thấy căn buồng mình đang nằm giống hệt căn buồng từng thấy trong giấc mơ từ trước, từ ánh sáng, bàn ghế cho đến cách trang hoàng đều không khác.

Âm nhạc ngừng, để cho hoàng đế quan sát tốt hơn thái độ người khách mới và nghe rõ lời khách sẽ nói trong cơn kinh ngạc. Các cung nữ cũng như Mêrua và các quan hầu đều im lặng như tờ, mỗi người đứng yên trong vị trí của mình, dáng điệu vô cùng kính cẩn.

- Than ôi! – Abu Hatxan cắn ngón tay và kêu lên, to đến nỗi hoàng đế nghe được một cách thú vị – Thế là ta lại rơi vào cùng một giấc mơ, cùng một ảo ảnh đúng như cách đây một tháng. Ta chỉ còn có việc chờ đợi những trận roi gân bò mới ở nhà thương điên và trong chuồng sắt nữa thôi! Lạy Thượng đế tối cao! Con xin phó thác số phận vào vòng tay thiêng liêng của Người! chính cái lão gian dối mà ta đã tiếp đãi ở nhà tối hôm qua, là nguyên do gây nên ảo ảnh này, cũng như những cực hình rồi đây ta phải chịu đựng. Tên phản trắc, tên bất tín ấy đã thề với ta sẽ đóng cửa buồng ta lại khi ra về, ấy thế mà hắn không chịu làm, khiến cho ma quỷ lại đột nhập và làm đảo lộn đầu óc ta bằng giấc mơ tai ác đầy vua chúa ma quỷ thế này. Này quỷ dữ, Thượng đế sẽ trừng phạt mày, và mày sẽ bị cả một núi đá đè lên!

Nói đến đây, Abu Hatxan khép mắt như đang cầu nguyện, lòng dạ hoang mang. Lát sau, chàng lại mở mắt nhìn mọi vật xung quanh, chàng lại thốt lên, lần này bớt ngạc nhiên và miệng mỉm cười:

- Lạy Thượng đế, con xin phó thác mình trong tay Người, xin hãy giữ cho con khỏi sa vào tay quỷ dữ!

Lại nhắm mắt chàng nói tiếp:

- Ta biết giờ ta nên làm gì. Ta sẽ ngủ cho đến khi quỷ dữ bỏ ta mà trở về chỗ cũ của nó, cho dù có phải ngủ tới trưa.

Chẳng ai để cho chàng có thời giờ ngủ tiếp. Mê Hồn Nương, một trong các cung nữ chàng đã gặp lần trước, tiến đến gần, ngồi xuống mé trường kỉ, kính cẩn thưa:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, xin Người thứ lỗi cho em dám mạn phép nhắc rằng Người chớ nên ngủ lại nữa. Hãy cố gắng tỉnh giấc và ngồi lên, vì trời sắp rạng.

Nghe giọng nói ấy, Abu Hatxan đáp:

- Quỷ dữ hãy đi đi…

Rồi nhìn Mê Hồn Nương, chàng nói:

- Có phải cô vừa gọi ta là Đấng thống lĩnh các tín đồ đấy ư? Có lẽ cô nhầm ta với một người nào khác.

- Chính bệ hạ em mới dám tâu bằng danh hiệu ấy, danh hiệu của đấng hoàng đế mà tất cả những ai theo đạo Hồi giáo trên thế giới này, mà em là một kẻ nô tì rất hèn mọn, chính Người là đấng em vừa được vinh dự tâu trình. Chắc Người muốn đùa, – nàng nói tiếp, giả vờ như không biết gì hết – trừ phi là do ấn tượng còn lại của một giấc mơ khó chịu. Nhưng nếu Người vui lòng mở mắt, thì sẽ hết ngái ngủ ngay, và Người sẽ thấy đang ngủ ở cung điện, chung quanh có các quan hầu và lũ nô tì chúng em sẵn sàng hầu hạ những công việc thường ngày. Mặt khác, xin Người chớ lấy làm ngạc nhiên sao lại tỉnh giấc ở phòng khách chứ không phải trong buồng ngủ. Tối hôm qua Người thiếp đi một cách đột ngột đến nỗi chúng em không muốn đánh thức Người dậy và rước Người về buồng, mà đành bằng lòng mời Người nghỉ trên chiếc trường kỉ này.

Mê Hồn Nương nói với Abu Hatxan nhiều chuyện khác nữa mà chàng thấy thật đến nỗi ngồi nhỏm dậy. Chàng mở mắt và nhận ra nàng, cũng như nàng Bó Ngọc và bao nhiêu người đẹp khác mà chàng từng thấy mặt. Vừa lúc ấy, tất cả đều tiến đến gần, Mê Hồn Nương lại nói:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, vị đại diện Đấng tiên tri trên trần thế, xin Người cho phép chúng em mạo muội nhắc Người đến lúc cần dậy, trời đã sáng kia rồi.

- Các cô là những kẻ quấy rầy đến khó chịu, – Abu Hatxan vừa dụi mắt vừa đáp – tôi không phải là Đấng thống lĩnh các tín đồ, tôi là Abu Hatxan, tôi biết chắc như vậy và các cô không thể nào làm cho tôi tin điều trái ngược đâu.

Mê Hồn Nương lại nói:

- Chúng em không biết anh chàng Abu Hatxan mà Người nói, chúng em không buồn biết đến hắn ta. Chúng em biết rõ Người là Đấng thống lĩnh các tín đồ. Người chẳng bao giờ có thể làm cho chúng em tin khác được.

Abu Hatxan đưa mắt nhìn xung quanh và gần như thú vị, đến ngẩn ngơ khi thấy mình lại ở trong phòng khách, giống hệt nơi chàng đã có lần ở. Nhưng chàng vẫn cứ cho đây là một giấc mơ mà chàng từng có và vẫn còn sợ những hậu quả tai hại.

- Xin Thượng đế hãy rủ lòng thương xót con! – Chàng ngước mắt nhìn lên và thốt, lòng hoang mang không rõ mình đang ở chốn nào. – Con xin phó thác thân con vào vòng tay của Người! Với tất cả những gì con thấy đây, không nghi ngờ gì nữa, ma quỷ đã đột nhập vào buồng con và ám hại trí tưởng tượng của con bằng những hình ảnh này.

Nghe những lời nói vừa thốt ra đó, hoàng đế cười thỏa thích và phải cố giữ mới khỏi phá ra thành tiếng lớn.

Trong lúc ấy, Abu Hatxan đã lại nằm xuống và nhắm mắt trở lại. Mê Hồn Nương liền nói:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, theo bổn phận, chúng em đã tâu rằng trời đã sáng mà Người vẫn không dậy. Bởi vì Người phải xử lí việc triều chính quốc gia giao phó cho, vậy thì chúng em xin được sử dụng cách thức mà Người đã cho phép chúng em làm trong trường hợp thế này.

Vừa nói nàng vừa nắm lấy một cánh tay của chàng và gọi các cung nữ khác đến giúp, đưa chàng ra khỏi chỗ nằm. Các cung nữ gần như bế xốc chàng ra chính giữa phòng và đặt ngồi xuống đấy. Sau đó, họ nắm tay nhau nhảy múa chung quanh, trong khi tiếng trống, tiếng đàn cử lên vang trên đầu và hai bên tai.

Abu Hatxan thấy mình lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, không thể nào diễn tả được. “Phải chăng ta đúng là hoàng đế và thống lĩnh các tín đồ?” – Chàng tự hỏi. Cuối cùng trong tâm trạng phân vân ấy, chàng muốn nói một điều gì, nhưng tiếng nhạc át đi, không để ai nghe rõ. Chàng ra hiệu cho Bó Ngọc và Sao Mai đang nắm tay nhau múa quanh chàng, tỏ ý mình muốn nói. Lập tức hai cô ngừng điệu múa và khúc nhạc, và cùng tiến đến gần. Chàng hỏi họ khá ngây thơ:

- Các em đừng dối nhé, hãy nói thật đi, cho ta biết ta là ai?

Sao Mai đáp:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, Người muốn làm chúng em bất ngờ bằng câu hỏi đó, làm như chính Người không biết mình là Đấng thống lĩnh các tín đồ. Người là vị đại diện trên thế gian này của Đấng tiên tri, chúa tể cả thế giới này và thế giới bên kia, tức là cõi trần gian ta đang sống và nơi ta sẽ đến sau khi từ giã cõi đời. Nếu không phải như vậy, thì chắc hẳn một giấc mơ kì quái đã làm cho Người quên mất mình là ai. Chắc hẳn cũng có tác động của giấc mơ thật, bởi vì tối qua Người ngủ lâu hơn thường lệ. Tuy nhiên, nếu bệ hạ cho phép, em xin giúp Người nhớ lại những việc Người đã làm suốt ngày hôm qua.

Thế là nàng thuật lại cho chàng nghe từ đầu chí cuối chuyện chàng đi vào điện thiết triều, sai quan tư pháp trừng phạt giáo trưởng và bốn lão hội đồng, bảo tể tướng đích thân mang túi đựng nghìn đồng vàng cho mẹ một người mang tên là Abu Hatxan; cũng như những việc chàng làm trong cung, và những gì xảy ra khi chàng dùng bữa tối qua ba phòng khách, cho đến phòng thứ tư này. Nàng nói tiếp:

- Chính ở phòng khách này, sau khi cho chúng em được phép ngồi vào bàn hầu tiếp, được vinh dự ca hát và nâng rượu mời Người dùng. Người đã ngủ thiếp đi như chị Mê Hồn Nương vừa kể đó. Từ lúc ấy, khác với thói quen, Người đã ngủ một giấc thật say cho mãi tới khi trời sáng bạch. Chị Bó Ngọc, cũng như tất cả các nô tì và quan hầu có mặt ở đây có thể chứng thực điều đó. Vậy xin hoàng đế hãy chuẩn bị cầu kinh, kẻo đến giờ rồi.

- Thôi thôi, – Abu Hatxan vừa nói vừa lắc đầu – các cô đến làm cho ta tin mất, nếu ta cứ nghe các cô dông dài. Còn ta thì ta nói các cô là những con điên, các cô đã mất hết trí nhớ cả rồi. Đó thật là điều rất đáng tiếc, bởi vì các cô đều xinh như mộng cả. Các cô nên biết rằng từ hôm trông thấy các cô, trở về nhà, ta đã hành hạ mẹ ta. Bà con đã tống ta vào nhà thương điên. Ta đã phải ở đấy suốt ba tuần lễ dù chẳng muốn tí nào, và ngày nào viên gác cổng cũng không quên cho ta một chầu năm chục roi gân bò. Thế mà các cô em lại cứ muốn cho rằng đấy là một giấc mộng ư? Các cô cứ giỡn hoài.

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, – Sao Mai lại nói – tất cả chúng em đều sẵn sàng thề rằng mọi điều Người vừa nói chỉ là một giấc mộng. Suốt ngày hôm qua Người có ra khỏi phòng khách này đâu; Người đã ngủ suốt đêm cho tới bây giờ.

Lời cô cung nữ quả quyết tất cả những điều cô ta nói là có thật, rằng chàng chưa ra khỏi phòng khách này từ khi vào đây. Một lần nữa chàng lại lâm vào tình trạng phân vân, không biết nên tin những điều đã xảy ra hay nên tin những điều đang nhìn thấy trước mắt. Chàng lặng người đi suy nghĩ một lúc: “Trời đất ơi! – chàng tự hỏi – Ta là Abu Hatxan chăng? Là Đấng thống lĩnh các tín đồ chăng? Xin Thượng đế hãy soi sáng cho con, hãy cho con biết sự thật, con chẳng rõ nên tin đằng nào”.

Chàng trật vai mình ra, đưa cho các người đẹp xem những vết tím bầm và nói:

- Hãy nhìn đây, và hãy suy xét xem những vết sẹo này có thể tự đến trong cơn mơ hay trong giấc ngủ được chăng? Về phần mình, tôi có thể quả quyết với các cô rằng nó có thật. Nỗi đau đớn mà lúc này đây tôi vẫn còn cảm thấy là một bảo đảm chắc chắn, không cho phép hoài nghi. Tuy nhiên, nếu những thứ này có thể tự đến trong lúc ngủ, thì thật là điều kì cục, lạ lùng nhất trần đời. Tôi quả quyết với các cô thật không thể nào hiểu nổi.

Trong tâm trạng nửa tin nửa ngờ, Abu Hatxan gọi một viên quan hầu đang đứng gần đến và bảo:

- Hãy lại gần đây, và hãy cắn vào tai ta, để ta xem thử ta đang ngủ hay đang thức.

Viên quan lại gần, cầm vành tai của chàng cắn một miếng thật đau đến nỗi Abu Hatxan thét lên khủng khiếp.

Nghe tiếng kêu ấy, tất cả các nhạc cụ cùng tấu lên một lúc, tất cả cung nữ và quan hầu cùng múa, cùng hát và cùng nhảy quanh Abu Hatxan, ồn ào đến nỗi gây nên tình trạng hưng phấn khiến chàng làm nghìn chuyện điên cuồng. Chàng cũng hát như mọi người, chàng xé rách chiếc áo hoàng bào đẹp đang mặc trên người, chàng ném xuống đất chiếc mũ đang đội trên đầu và mặc độc áo lót và quần cụt, chàng đột ngột đứng lên, sà vào giữa hai cung nữ, tay nắm tay hai cô, và bắt đầu múa, nhảy với những động tác uốn éo khôi hài, ngộ nghĩnh đến nỗi hoàng đế không còn có thể tự kiềm chế được nữa. Cái trò đùa của Abu Hatxan làm vua ngã người ra đằng sau mà cười sằng sặc, to đến nỗi át cả tiếng đàn tiếng trống. Vua cười như vậy rất lâu. Cuối cùng vua đứng dậy, kéo bức mành. Thế là vẫn cười sằng sặc vua thò đầu ra ngoài kêu lên:

- Abu Hatxan, Abu Hatxan! Ngươi muốn làm cho ta chết cười hay sao đấy?

Nghe tiếng hoàng đế, mọi người im bặt, mọi tiếng động đều ngừng. Abu Hatxan cũng ngừng như mọi người và quay đầu nhìn về phía có tiếng người vừa thốt. Chàng nhận ra hoàng đế và đồng thời cũng nhận ra đó chính là nhà buôn thành phố Mútxun. Không chút bối rối về chuyện đó, trái lại, chàng hiểu rõ lúc này đây mình đang thức, và tất cả những gì xảy đến với chàng đều rất thật, chứ không phải trong mơ. Chàng xoay chuyển thành chuyện đùa cho phù hợp với ý đồ của hoàng đế.

- Ha ha! – chàng thốt lên và bình tĩnh nhìn thẳng vào vua – Ra ngài đấy, vị thương gia thành phố Mútxun! Thế nào, ngài phàn nàn rằng tôi làm cho ngài chết cười, trong khi chính vì ngài mà tôi đối xử tàn tệ với mẹ đẻ ra tôi, vì ngài mà người ta đối xử tàn tệ với tôi suốt cả một thời gian dài trong nhà thương điên. Ngài chính là người đã đối xử thật tàn tệ với vị giáo trưởng nhà thờ trong khu phố cùng bốn vị hội đồng hàng xóm của tôi; chuyện ấy không phải tại tôi, tôi không chịu trách nhiệm đâu nhé. Ngài là người đã gây ra cho tôi bao nỗi dằn vặt về tinh thần và bao cơn hoạn nạn! Tóm lại, có phải ngài là người gây nên mọi chuyện, còn tôi là nạn nhân không nào?

- Ngươi có lí. – Hoàng đế vẫn cười mà đáp. – Nhưng để an ủi và bù đắp cho ngươi mọi nỗi khổ đau mà ngươi phải chịu, ta sẵn sàng, nói có Thượng đế chứng giám, sửa sai cho ngươi; bằng cách nào, thì cho phép ngươi được tự do lựa chọn.

Nói xong, vua bước ra khỏi buồng, đi vào phòng khách. Vua sai mang đến một trong những bộ quần áo đẹp nhất của mình và bảo cung nữ mặc cho Abu Hatxan. Xong đâu đấy, vua ôm hôn chàng và nói:

- Ngươi là người anh em của ta, ngươi thích điều gì hãy cứ xin, ta sẽ bằng lòng cho.

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ,- Abu Hatxan nói -xin bệ hạ cho biết Người đã làm thế nào để làm đảo lộn đầu óc tôi đến như vậy, và ý đồ của Người là gì. Đối với tôi lúc này đó là điều quan trọng hơn tất thảy, để cho đầu óc tôi được trở lại bình thường.

Hoàng đế sẵn lòng thỏa mãn yêu cầu của Abu Hatxan.

- Trước hết, ngươi phải biết rằng, – vua nói – ta thường cải trang vi hành luôn, đặc biệt là ban đêm, để tự tìm hiểu xem mọi việc trong thành phố Bátđa này có đâu vào đấy hay không. Và bởi vì ta cũng thích xem những gì xảy ra ở các vùng phù cận, ta đã quyết định là hàng tháng, cứ vào ngày đầu tháng, ta sẽ đi một vòng quanh bên ngoài, khi đằng này, khi đằng kia, và bao giờ cũng trở vào thành phố qua cái cầu. Hôm ngươi mời ta về ăn tối ở nhà ngươi, chính là hôm ta vừa đi một vòng như vậy đó.

Trong khi trò chuyện, ngươi cho ta biết điều mong ước duy nhất của ngươi là được làm hoàng đế trong vòng hai mươi bốn tiếng đồng hồ, để trị cho viên giáo trưởng nhà thờ và khu phố ngươi cùng bốn lão hội đồng cố vấn của hắn trở lại thành người biết điều. Ta thấy nguyện vọng ấy có thể là một việc giải trí. Ý định đó khiến ta nghĩ ngay ra lập tức cách làm cho ngươi thỏa mãn điều mong ước. Hôm ấy, ta mang sẵn trong mình thuốc mê, ai uống phải nó thì một thời gian khá lâu sau mới tỉnh lại được. Ta đã bỏ một liều thuốc vào chén rượu cuối cùng ta mời ngươi uống, mà ngươi không biết. Ngươi thiếp đi ngay tức khắc, ta cho tên nô lệ vác ngươi về cung; và khi ra về, cố ý để ngỏ buồng ngươi không đóng.

Chẳng cần phải nói cho ngươi rõ những gì đã xảy ra cho ngươi trong cung khi ngươi vừa thức dậy và suốt ngày hôm đó. Buổi tối sau khi bọn cung nữ theo lệnh ta đãi đằng ngươi thật hậu, một đứa lén bỏ một nhúm thuốc vào li đưa mời ngươi, và ngươi đã uống cạn. Người thiếp đi ngay tức khắc, ta lại sai vẫn tên nô lệ ấy đưa ngươi trở về nhà, với lệnh cố tình bỏ ngỏ buồng ngươi lúc quay ra. Ngươi đã kể ta nghe những gì đã xảy ra cho ngươi sáng hôm sau và những ngày tiếp đó.

Ta đã không dè ngươi rồi sẽ phải đau khổ đến mức như ngươi đã từng chịu thực sự. Nhưng, bởi ta đã giao ước với ngươi rồi, ta sẽ làm đủ mọi việc để an ủi ngươi, làm cho ngươi quên đi mọi khổ ải. Vậy thì hãy xem ta có thể làm gì cho ngươi vui lòng. Hãy mạnh dạn thỉnh cầu điều gì ngươi mong muốn!

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, – Abu Hatxan đáp – cho dù những đau khổ tôi phải trải qua có lớn đến đâu, kí ức tôi hoàn toàn không nhớ đến nữa, ngay từ lúc tôi được biết mọi sự xảy ra là do tôn ý của đấng quân vương và là chủ nhân[1] của tôi. Còn về ân huệ mà Người hứa ban cho một cách hào hiệp, tôi hoàn toàn tin chắc không có gì làm thay đổi được lời hứa của Người. Tuy nhiên, tôi xưa nay vốn là người không tham lợi lộc, nay Người đã cho phép, chỉ xin Người một điều ân huệ là được thỉnh thoảng đến gần Người để có được niềm hạnh phúc được suốt đời chiêm ngưỡng ánh hào quang.

Lời nói của Abu Hatxan chứng tỏ mình không tham lợi lộc càng làm cho hoàng đế thêm quý chàng. Vua đáp:

- Ta hiểu cho ngươi về điều thỉnh cầu ấy, ta chấp nhận. Cho phép ngươi được vào trong cung lúc nào ngươi muốn và được đến bất cứ nơi nào ta đang có mặt.

Cùng lúc, vua ban cho chàng một nơi ở trong hoàng cung, còn về khoản bổng lộc, vua nói sẽ không phải phiền đến các quan ngân khố, mà tự vua sẽ ban thưởng. Lập tức, vua sai viên quan trông nom kho tàng riêng của mình ban thưởng một trăm đồng vàng. Abu Hatxan trân trọng tạ ơn vua. Hoàng đế cũng từ giã chàng, đi thiết triều theo thường lệ.

Abu Hatxan nhân lúc đó về ngay nhà tin cho mẹ biết những việc vừa xảy ra, và cho bà hay vận may vừa đến với mình.

Chàng nói cho mẹ chàng biết tất cả những gì đã xảy ra không phải là trong mộng; rằng từng là hoàng đế thật và đã làm chức phận ấy suốt một ngày liền, cũng như từng nhận đủ mọi nghi thức đối với nhà vua. Bà không nên hoài nghi những điều chàng vừa nói, bởi vì nó được xác nhận bởi chính miệng hoàng đế mà. Câu chuyện của Abu Hatxan chẳng bao lâu truyền bá rộng rãi khắp kinh thành Bátđa, nó còn lan tới các tỉnh lân cận, và từ đấy truyền đi những vùng xa xôi hơn, với đầy đủ mọi chi tiết đặc biệt và ngộ nghĩnh của nó.

Đặc ân mới khiến Abu Hatxan đến chầu vua cực kì cần mẫn. Bản tính vốn tươi tỉnh, đến đâu chàng liền mang niềm vui đến đó nhờ những câu nói hóm hỉnh và những chuyện cười cọt. Hoàng đế hầu như không thể thiếu chàng, không có trò giải trí nào vua bày ra mà không gọi chàng tới. Đôi khi vua dẫn chàng tới cả cung của hoàng hậu Zôbêít, mà vua đã kể cho nghe câu chuyện về chàng khiến cho hoàng hậu rất thích thú. Zôbêít thưởng thức chàng ít thôi, nhưng bà nhận xét rằng, cứ mỗi lần hoàng đế đưa chàng đến, chàng không rời mắt khỏi một nữ tì của bà tên là Nuzatun Aouađat[2]. Bà quyết định nói cho hoàng đế rõ. Một hôm, bà thưa với vua:

- Tâu Đấng thống lĩnh các tín đồ, chắc hẳn Người không chú ý như em rằng lần nào Abu Hatxan theo hầu Người đến đây, nó đều không rời mắt khỏi Nuzatun Aouađat, và cứ làm cho con bé thẹn đỏ mặt lên. Không nghi ngờ gì nữa, đó là dấu hiệu chứng tỏ nó không ghét anh chàng. Bởi vậy nếu Người bằng lòng, chúng ta sẽ cho hai đứa nên đôi nên lứa.

Vua đáp:

- Hoàng hậu làm cho ta sực nhớ một việc đáng lẽ phải làm từ lâu. Ta biết rõ ý của Abu Hatxan về hôn nhân, do chính miệng cậu ta nói, và ta đã hứa sẽ cho cậu ta một cô vợ không chê vào đâu được. Ta rất vui lòng, hậu nói với ta về chuyện ấy, không hiểu làm sao mà ta lại quên khuấy đi mất. Nhưng cũng là dịp tốt để cho Abu Hatxan hành động theo sở thích bằng cách tự mình lựa chọn người yêu. Hơn nữa, con bé Nuzatun Aouađat cũng có vẻ quyến luyến anh chàng. Vậy chúng ta chớ có do dự gì nữa về đám hôn nhân. Cả hai đứa đang có mặt kia. Hỏi xem cô, cậu có thỏa thuận kết hôn với nhau thì hãy nói lên.

Abu Hatxan phủ phục dưới chân hoàng đế và hoàng hậu, tỏ lòng vô cùng cảm kích. Đứng dậy, chàng tâu:

- Tôi không thể tìm một người vợ nào xứng đáng hơn người hoàng đế và hoàng hậu ban cho. Nhưng tôi không dám hi vọng Nuzatun Aouađat cũng có lòng thương yêu tôi như tôi thương yêu nàng vậy.

Dứt lời chàng nhìn cô nô tì của hoàng hậu. Cô nàng đỏ mặt lên và kính cẩn không hè lời. Thái độ đó đủ chứng tỏ cô hoàn toàn sẵn sàng tuân theo ý muốn của hoàng đế và của Zôbêít, chủ nhân của mình.

Thế là đám ấy thành. Lễ cưới được tổ chức trong hoàng cung với nhiều hội hè vui chơi kéo dài nhiều ngày. Để làm vui lòng hoàng đế, Zôbêít ban cho nô tì của mình nhiều tặng vật. Hoàng đế do trân trọng hoàng hậu, cũng làm như vậy đối với Abu Hatxan.

Cô dâu được rước về căn nhà hoàng đế đã ban cho Abu Hatxan từ trước, ở đây vị hôn phu đang sốt ruột chờ đợi. Lễ đón dâu cử hành trong tiếng đàn tiếng hát vang lừng của tất cả các nhạc công và ca sĩ ở cung đình đến góp vui.

Lễ lạc và vui chơi kéo dài nhiều ngày như thường lệ các dịp cưới xin, sau đó người ta để cho đôi vợ chồng mới cưới hưởng hạnh phúc trong yên tĩnh.

Hai vợ chồng mới say nhau như điếu đổ. Họ sống hòa thuận đến mức ngoài những giờ chàng đi chầu hoàng đế và nàng đi hầu hoàng hậu, còn không bao giờ họ rời nhau nửa bước. Quả là Nuzatun Aouađat có đủ những phẩm cách của một người đàn bà khả dĩ đem lại tình yêu và quyến luyến cho Abu Hatxan. Nàng đáp ứng yêu cầu mà chàng đã có lần nói với hoàng đế, tức là có khả năng nàng tiếp chuyện trong bữa ăn. Nhờ vậy, họ sống với nhau rất thú vị. Bàn ăn của họ lúc nào cũng được dọn sẵn sàng; bữa nào cũng toàn cao lương mĩ vị, do một nhà hàng được đặt nấu và mang tới. Tủ rượu lúc nào cũng xếp đầy rượu ngon, và được đặt sao cho vừa tầm tay của đôi vợ chồng lúc đang ngồi ở bàn tiệc. Ở đây, hàng ngày họ ngồi đối diện, trò chuyện thỏa thuê, thỉnh thoảng lại cất lên những chuỗi cười sảng khoái. Bữa cơm chiều đặc biệt vui. Họ chỉ dùng toàn những quả ngon, bánh ngọt và mứt hạnh nhân. Cứ uống một tuần rượu họ lại mời nhau hát những bài hát mới, phần nhiều được sáng tác ngẫu hứng do câu chuyện họ đang đàm đạo gợi nên. Đôi khi lời ca lại được đệm bằng đàn tì bà hoặc một nhạc cụ khác, mà vợ cũng như chồng đều biết sử dụng.

Abu Hatxan và Nuzatun Aouađat chè chén, vui chơi suốt một thời gian dài như vậy. Họ chẳng bao giờ lo lắng về việc tiêu pha. Nhà hàng đã ứng trước mọi khoản chi phí. Đến lúc thanh toán, họ trình với hai người một bản kê những khoản đã ứng. Số tiền thật lớn. Thêm vào đó, những món chi tiêu để may quần áo cưới toàn bằng vải lụa đắt tiền cho cả chú rể và cô dâu, cộng với ngọc ngà trang sức toàn loại quý báu cho nàng. Tính gộp tất cả các khoản, số tiền lớn đến mức hai vợ chồng chọt nhận ra, tiếc là đã muộn, rằng tất cả tiền bạc mà hoàng đế và hoàng hậu ban thưởng cho nhân dịp lễ thành hôn của họ, chỉ vừa đủ để trang trải. Điều đó làm họ suy nghĩ rất lung về những việc đã xảy ra, nhưng cũng chẳng ích gì cho mối lo hiện tại!

Abu Hatxan nêu ra ý kiến là nên trả đủ cho nhà hàng, vợ chàng cũng đồng ý. Thế là họ gọi người chủ đến, trả sòng phẳng món nợ, và không để lộ những khó khăn sẽ xảy đến cho họ khi trang trải khoản này. Nhà hàng rất bằng lòng được trả những đồng tiền vàng mới toanh, còn sắc cạnh, cả hoàng cung cũng chả tìm đâu thấy những đồng tiền đẹp thế này. Abu Hatxan và Nazatun Aouađat gần như vét tới những đồng cuối cùng của mình. Sau đó họ cùng ngồi im rất lâu, mắt nhìn xuống, bối rối vì mới sống chung với nhau có một năm mà đã ra nông nỗi này.

Abu Hatxan còn nhớ rõ, khi nhận chàng vào cung, hoàng đế có hứa sẽ không để cho chàng thiếu thốn tí gì. Nhưng chàng tự thấy mình tiêu xài quá hoang phí số tiền hoàng đế đã ban cho rộng rãi, ngoài chuyện bản tính không quen xin xỏ, chàng còn không muốn tự mình chuốc lấy hổ thẹn khi phải trình với hoàng đế cách tiêu pha xả láng và nhu cầu về tiền nong hiện nay của mình. Mặt khác, khi được hoàng đế cho vào ở trong nội phủ, chàng đã để lại cho mẹ toàn bộ gia tài, bây giờ chàng không muốn về xin mẹ. Làm như vậy có khác nào thú nhận mình đã trở lại cuộc sống phóng đãng giống như dạo phụ thân chàng vừa mới qua đời.

Về phần mình, Nuzatun Aouađat nghĩ rằng việc hoàng hậu cho phép nàng kết hôn cũng như ban thưởng cho trọng hậu nhân dịp cưới đã là một phần thưởng quá đủ cho công sức hầu hạ cũng như sự quyến luyến của nàng rồi, cho nên tự thấy không có quyền hỏi xin nhiều hơn nữa.

Cuối cùng Abu Hatxan phá tan sự yên lặng. Nhìn Nuzutun Aouađat một cách rạng rỡ, chàng nói:

- Tôi thấy nàng cũng đang bối rối chẳng khác gì tôi. Chắc nàng cũng đang nghĩ xem có cách gì giúp chúng ta thoát khỏi cảnh ngộ đáng giận hiện nay, khi bỗng chốc bị hụt tiền tiêu mà không dự kiến trước. Tôi không rõ nàng nghĩ thế nào, chứ về phần tôi dù có gì xảy ra chăng nữa, ý tôi là chúng ta không nên giảm bót các khoản chi tiêu hàng ngày. Tôi nghĩ chắc nàng không phản đối điều đó. Mấu chốt là phải nghĩ cách kiếm ra tiền mà không phải hạ mình đi xin xỏ; tôi sẽ cầu hoàng đế và nàng thì xin bà Zôbêít. Tôi đã nghĩ ra rồi, nhưng muốn như vậy chúng ta phải giúp đỡ lẫn nhau.

Lời Abu Hatxan rất lọt tai vợ, đưa lại cho nàng ít nhiều hi vọng. Nàng đáp:

- Em cũng đang băn khoăn không kém chàng về chuyện ấy, sở dĩ em chưa nói ra vì chưa nghĩ được phương sách nào đó thôi. Xin thú thật, lối thoát chàng vừa cho biết làm em vui thú vô cùng. Nhưng, như chàng vừa nói, nếu chàng đã tìm ra phương kế và cần sự hỗ trợ của em, thì xin cứ cho biết, em xin cố gắng hết sức mình.

- Tôi vẫn tin là nàng sẽ tham gia vụ này, nó quan hệ tới nàng không kém gì tôi. Đây là cách tôi vừa nghĩ ra để có tiền tiêu trong lúc quẫn bách, ít nhất là một thời gian. Ấy là một trò nho nhỏ chúng ta dùng để đánh lừa. Tôi lừa hoàng đế, còn nàng lừa hoàng hậu. Tôi tin nó sẽ giải trí các vị và chắc chắn mang lại lợi lộc cho chúng ta. Xin nói ngay trò đùa mà tôi vừa nghĩ ra: ấy là cả nàng lẫn tôi, chúng ta giả vờ chết.

- Chúng ta đều chết cả hai ư? – Nuzatun Aouađat ngắt lời. – Em chịu thôi, chàng hãy chết đi một mình, nếu chàng thích; còn em, em chưa chán sống. Xin chàng miễn thứ cho em, em chưa có ý định chết sớm như vậy. Nếu không nghĩ ra cách nào khác ngoài cách vừa nói với em, thì xin chàng hãy thực hiện lấy một mình, còn em, xin quả quyết là em chẳng dính vào.

- Nàng thật là đàn bà, – Abu Hatxan nói tiếp – tôi muốn nói là nàng nhanh nhảu quá, không để cho tôi kịp trình bày. Xin nàng hãy kiên nhẫn nghe tôi một chốc, sau đấy chắc là nàng cũng thích chết cùng kiểu như tôi chết vậy. Chắc nàng đã hiểu, tôi không nói chuyện chết thật, mà chết giả vờ.

- A, thế thì được, – Nazutun Aouađat lại ngắt lời chồng – gì chứ chết giả vờ thì em sẵn sàng chết theo chàng, chàng có thể tin tưởng ở em, chàng sẽ thấy em rất hăng hái theo gót chàng giả vờ từ giã cõi trần. Còn như chết thật sự, thì em nói thật, em cực kì ngại.

- Nếu vậy nàng sẽ được hài lòng. – Abu Hatxan nói tiếp – Thế này nhé: để thành công trong cái trò đùa tôi vừa nghĩ ra ấy, tôi sẽ giả chết. Ngay lập tức, nàng hãy lấy tấm vải khâm liệm tôi, làm y như tôi chết thực vậy. Nàng sẽ đặt tôi vào chính giữa nhà như tục lệ, khăn đội đầu đắp lên mặt và chân quay về hướng thành La Mếchcơ, như sẵn sàng để người ta mang đi mai táng. Làm xong việc ấy đâu vào đấy, nàng sẽ kêu gào khóc lóc như có người chết thật, rồi xé áo bứt tóc hoặc là giả vờ làm như vậy – nàng vừa xoa tóc vừa khóc mà tới gặp hoàng hậu. Bà sẽ muốn biết tại sao nàng khóc. Sau khi nàng vừa nức nở vừa bẩm báo với bà, chắc chắn hoàng hậu sẽ thương hại và cho nàng một món tiền để giúp vào việc làm ma, cùng một tấm gấm để khâm liệm tôi và để may cho nàng một chiếc áo mới thay chiếc áo vừa bị xé rách. Chừng nào mang món tiền và tấm gấm ấy về nhà, tôi sẽ dậy. Nàng sẽ nằm vào chính giữa nhà thế chỗ tôi. Nàng sẽ làm giả người chết, còn tôi sau khi khâm liệm cho nàng xong, tôi chạy đến chỗ hoàng đế sắm vai trò như nàng vừa sắm trước mặt hoàng hậu. Tôi xin quả quyết rằng vua sẽ hào phóng đối với tôi chẳng kém gì hoàng hậu đối với nàng đâu.

Nghe Abu Hatxan trình bày xong dự kiến của mình, Nuzatun Aouađat nói:

- Em tin rằng trò đùa sẽ khá vui. Chắc chắn vua và hoàng hậu sẽ tán thưởng. Bây giờ phải làm sao diễn trò cho tốt. Những gì thuộc phần em, xin chàng hãy để mặc em lo, em sẽ sắm vai của mình hay như chàng sắm vai của chàng vậy, rất hăng hái, rất cẩn trọng, vì em thấy rõ mối lợi chúng ta sẽ có nhờ trò đùa này. Chớ để mất thời giờ. Trong khi em đi tìm vải liệm, mình hãy cởi áo ngoài ra, chỉ mặc đồ lót; em sẽ biết cách khâm liệm. Chả là trong thời gian hầu hạ bà Zôbêít, mỗi lần có một nô tì nào bạn bè của em qua đời, bà lại sai em lo việc tống táng.

Abu Hatxan làm ngay điều vợ bảo. Chàng nằm ngửa trên tấm vải liệm trải trên thảm lót nền nhà, ở chính giữa buồng, duỗi chân, vòng tay lại để vợ gói ghém như thể sắp bỏ vào quan tài đưa đi chôn. Cô vợ quay chân chàng về hướng thánh địa La Mếchcơ, rồi lấy một tấm sa thật mịn phủ lên mặt, trước khi đặt chiếc khăn đội đầu lên, để cho chàng có thể thở bình thường, không bị ngạt. Sau đó, nàng tháo khăn đội đầu của mình, xoa tóc rối tung, và nước mắt lưng tròng giả vờ bứt tóc bứt tai, vả vào má, đấm vào ngực thùm thụp. Cùng nhiều hành động khác biểu lộ sự đớn đau cùng cực.

Với bộ dạng đó, nàng ra khỏi nhà, đi qua một cái sân khá rộng, đến tư cung của hoàng hậu Zôbêít.

Nuzatun Aouađat kêu gào thảm thiết đến nỗi Zôbêít ngồi trong cung cũng nghe tiếng. Bà truyền cho mấy nữ tì đang ở cạnh, ra xem từ đâu có tiếng ấy. Họ vén màn nhìn ra rồi trở lại bẩm, ấy chính là nàng Nuzatun Aouađat đang đi tới, bộ dạng thảm thương. Hoàng hậu sốt ruột không rõ việc gì xảy đến, lập tức đứng dậy, ra đón tận cửa phòng đợi của mình.

Cô vợ sắm vai trò của mình một cách tuyệt kĩ. Vừa trông thấy bóng hoàng hậu đang đứng chờ sau cánh cửa hè mở của phòng đợi, nàng vừa tiến tới vừa than khóc to hơn, tay bứt tóc, đấm ngực mạnh hơn, rồi phục xuống chân bà và tuôn rơi nước mắt như mưa. Zôbêít ngạc nhiên thấy cô nữ tì của mình có chuyện gì buồn phiền lạ lùng vậy, liền hỏi làm sao thế, có việc gì không may vừa xảy đến chăng.

Cô nữ tì giả vờ buồn khổ không trả lời mà còn nức nở hồi lâu, làm như thể cố lắm mới nén được đau thương, cuối cùng thốt lên những lời đứt đoạn vì nghẹn ngào:

- Hỡi ôi! Tâu hoàng hậu, chủ nhân tôn kính của em! Còn có tai họa nào to lớn và tang thương hơn cơn bất hạnh của em lúc này đây, khi em đến phủ phục dưới chân bà. Cầu mong Thượng đế phù hộ cho bà sống lâu muôn tuổi, sức khỏe dồi dào và tháng tháng năm năm lúc nào cũng hạnh phúc! Tâu bà, Abu Hatxan, chàng Abu Hatxan mà bà đoái thương, mà bà cùng Đấng thống lĩnh các tín đồ cho em được lấy làm chồng, không còn nữa.

Nói xong câu cuối, Nuzatun Aouađat càng khóc to hơn, tuôn nhiều nước mắt hơn và phục xuống dưới chân bà lần nữa. Hoàng hậu rất đỗi ngạc nhiên trước tin ấy.

Bà kêu lên:

- Abu Hatxan chết rồi ư? Con người khỏe mạnh, khả ái và vui nhộn đến vậy! Thật ta không chờ nghe tin, một người như anh ta mất sớm đến vậy, một người hứa hẹn cuộc sống trường thọ, và xứng đáng được trường thọ lắm.

Bà cũng không tránh được tuôn nước mắt thương xót cho chàng. Những nàng hầu đang đi theo bà, cũng từng được nhiều phen thưởng thức lời pha trò vua nhộn của Abu Hatxan trong những dịp chàng được phép tham dự các cuộc trò chuyện thân tình giữa vua và hoàng hậu, cũng sa nước mắt thương tiếc cho chàng.

Hoàng hậu Zôbêít, các người hầu cùng Nuzatun Aouađat đứng như vậy hồi lâu, khăn tay đầm nước mắt, than vãn cho cái chết giả vờ. Cuối cùng, hoàng hậu phá tan sự yên lặng. Bà bảo cô vợ góa giả:

- Con ác phụ này! Tại mày gây nên cái chết cho nó chứ gì? Tính khí đáng ghét của mày gây cho chồng mày quá nhiều phiền não, khiến nó không sống nổi chứ gì?

Nuzatun Aouađat tỏ vẻ rất buồn rầu vì lời trách của hoàng hậu.

Nàng kêu lên:

- Ôi tâu bà, sau cả thời gian có diễm phúc được hầu hạ bà, em chưa bao giờ biểu lộ điều gì khiến bà trách mắng về đức hạnh đối với người chồng mà em thương yêu đến thế. Nếu bà nghĩ như vậy thì quả em là người đàn bà đau khổ nhất trần gian. Em quý Abu Hatxan như một người đàn bà có thể quý người chồng yêu thương tha thiết. Em còn có thể thưa với bà không chút huênh hoang rằng em chiều chuộng hết mức, và chàng cũng yêu thương em không kém. Em tin chắc giá chàng còn sống, chàng đã hoàn toàn chứng thực điều đó cho em trước lệnh bà. Nhưng tâu bà, – nàng lại tuôn nhiều nước mắt hơn – số chàng là như thế và chỉ có số phận là căn nguyên duy nhất khiến chàng qua đời mà thôi.

Thật ra, hoàng hậu Zôbêít vẫn nhận thấy ở nữ tì của mình tính tình lúc nào cũng điềm đạm, dịu dàng, nhu mì, và thường làm bất cứ việc gì cũng nhiệt tình, như thể đấy là sở thích chứ không phải làm vì bổn phận. Bởi vậy, bà chẳng ngần ngại gì mà không tin lời nàng. Bà liền truyền cho người giữ kho báu riêng của mình lấy một túi đựng năm trăm đồng tiền vàng và một tấm gấm để ban cho.

Lát sau, người giữ kho lại cùng túi tiền và tấm gấm giao cho Nuzatun Aouađat theo lệnh bà.

Nhận vật tặng đáng giá, nàng quỳ xuống dưới chân hoàng hậu và cảm tạ bằng những lời lẽ kính cẩn, mà trong lòng thì rất thỏa mãn vì đã thành công to. Hoàng hậu bảo:

- Thôi, hãy trở về, dùng bức gấm này làm tấm vải phủ lên quan tài chồng, và dùng số tiền này làm ma cho trọng thể, xứng đáng với nó. Sau đó, hãy kìm chế nỗi đau buồn, ta sẽ trông nom đến em.

Vừa ra khỏi tầm mắt của Zôbêít, Nuzatun Aouađat đã hớn hở lau khô nước mắt và chạy vội về báo cho Abu Hatxan rõ về vai trò rất đạt của mình.

Bước vào nhà, trông thấy chồng vẫn nằm nguyên trong tư thế cũ, tức là được khâm liệm, ở chính giữa buồng, nàng cất tiếng cười ha hả và vừa cười vừa nói:

- Mời chàng dậy và xem kết quả em đánh lừa bà Zôbêít. Bây giờ thì ta không chết đói nữa.

Abu Hatxan lóp ngóp vùng dậy, và cũng như vợ rất vui mừng khi nhìn thấy túi tiền và tấm gấm. Khoái chí vì đánh lừa được hoàng hậu, Nuzatun Aouađat không kìm được niềm vui. Nàng vừa cười vừa nói với chồng:

- Chưa chán đâu, em muốn bây giờ đến lượt em giả làm người chết, để thử xem chàng có đủ tài khéo léo moi của hoàng đế nhiều bằng phần em vừa moi của hoàng hậu hay không.

- Thật đúng là tài đàn bà, – Abu Hatxan – thiên hạ quả là có lí do khi nói rằng bao giờ họ cũng khoe khoang tài giỏi hơn đàn ông, kì thực họ chẳng làm được gì nên hồn nếu không có lời khuyên bảo của cánh nam nhi. Tôi là người bày ra cái trò này, chẳng lẽ tôi lại không đánh lừa được hoàng đế bằng nàng hay sao! Nhưng chúng ta chớ nên để mất thời giờ vì những lời dông dài vô ích. Nàng hãy giả làm người chết như tôi. Rồi nàng sẽ thấy tôi có thành công bằng nàng hay không.

Abu Hatxan lấy vải cuộn vợ lại, đặt nằm vào chỗ của chàng lúc nãy, quay chân nàng về phía thành La Mếchcơ. Chàng ra khỏi nhà, áo quần xộc xệch, khăn đội đầu dúm dó, như người đang có chuyện buồn thực sự. Trong tình trạng ấy, chàng đến với hoàng đế, lúc bấy giờ đang bàn chuyện cơ mật với tể tướng Giafa cùng mấy vị đại thần tâm phúc.

❀ ❀ ❀

[1] Hoàng đế cũng chính là chủ nô (ND).

[2] Tiếng A Rập có nghĩa là: Niềm vui nhớ mãi.