Trở về nhà, Đái Nhi đã thức dậy, đang trang điểm. Thấy tôi, nó nhảy bổ tới nắm chặt lấy tay tôi: "Lần này dù thế nào cậu cũng không được giấu tớ nữa, khai thật đi, cả đêm không về rốt cuộc là đi đâu?"

"Đái Nhi." Cuối cùng tôi không nhịn được: "Tớ quen một người đàn ông."

"Thật á? Diễm Nhi, cậu yêu rồi à?"

Tôi gật đầu, lòng mong chờ, chờ đợi, nhung nhớ Tần Việt sao mà mãnh liệt đến thế, mà khi nhìn thấy anh, đối diện với anh, ở bên anh lại vui vẻ đến nhường nào. Ngoài chữ yêu ra, tôi không thể có giải thích nào khác.

Tôi bỗng chốc thấy vui mừng. Tôi đã yêu rồi, hóa ra yêu là như vậy, là vì nhìn thấy người đó mà cả người trở nên trẻ trung, trở nên đơn giản, trở nên tràn đầy cảm kích.

Khi anh đứng bên cạnh, đầy trời tinh tú đều rạng rỡ sáng ngời, gió mùa đông cũng trở nên dịu dàng, không khí vì anh mà trở nên trong lành lạ thường, vạn sự vạn vật đều đáng yêu trân quý; còn nếu anh không ở đó, thì tất cả những vì sao đều tắt lịm, tất cả những đóa hoa đều héo tàn, ban ngày không còn ánh sáng, ban đêm không còn an tĩnh, cả thế giới trở nên hoang vu, cho đến khi anh xuất hiện trở lại.

Đúng vậy, tôi đã yêu, yêu một linh hồn võ sĩ thời Đường cách đây hơn một ngàn sáu trăm năm một cách không hối tiếc! Yêu anh rồi mới biết, hóa ra trước đó tôi chưa từng thực sự hạnh phúc.

Đái Nhi còn vui hơn cả tôi, trang điểm mới được một nửa đã vứt bỏ cây chì kẻ mày rồi kéo tôi ngồi xuống giường, chẳng buồn bận tâm đến việc lông mày bên đậm bên nhạt, sốt sắng tra khảo: "Anh ta bao nhiêu tuổi, làm nghề gì, cao bao nhiêu, còn nữa, gia cảnh thế nào?"

"27 tuổi, cao khoảng một mét bảy tám, là người lính, không có gia đình."

Trời đất chứng giám, những lời tôi nói đều là sự thật, chẳng qua là tình hình thực tế của Tần Việt khi còn sống.

Đái Nhi có chút thất vọng: "Nghe cũng bình thường thôi nhỉ, có lý do gì khiến Tố Nữ động lòng chứ? Tớ cứ tưởng cậu không yêu thì thôi, đã yêu là phải yêu kiểu như Bill Gates hay 007 gì đó, ai ngờ lại là một anh lính."

"Anh ấy là người lính không giống người thường đâu." Đây càng là sự thật.

"Không giống ở chỗ nào? 27 tuổi, còn non quá, còn xa mới lên được sĩ quan. Theo tớ, đàn ông ít nhất phải qua 30 tuổi, có nền tảng sự nghiệp mới đủ trưởng thành, giống như Tử Kỳ vậy."

Đái Nhi lúc nào cũng không quên được Tử Kỳ. Tôi mỉm cười, Tần Việt còn già dặn hơn Tử Kỳ nhiều, ưu điểm của anh, thật sự không thể nói trong một hai câu là hết được.

"Tuy anh ấy chỉ mới 27 tuổi, nhưng lại trưởng thành hơn những người cùng trang lứa. Anh ấy bao dung, ôn hòa, trí tuệ, nhân từ, lịch thiệp, có tư tưởng, có hiểu biết, là một người đàn ông thực sự có tinh thần trách nhiệm."

"Chà, nói hay quá nhỉ, tớ không tin đâu, một gã lính 27 tuổi thì trưởng thành đến mức nào, chẳng phải cũng giống bọn mình thôi sao."

"Đó thì khác, anh ấy từng trải qua chiến tranh."

"Chiến tranh? Bây giờ làm gì có chiến tranh nào? Chiến tranh biên giới? Kháng Mỹ viện Triều? Hay là đánh Nhật?"

Đái Nhi tự thấy mình hài hước mà bật cười. Tôi cũng cười, lịch sử chiến đấu của Tần Việt còn xa xưa hơn thế nhiều, nói cho Đái Nhi nghe, chắc chắn làm nó sợ đến mức há hốc mồm.

Trong lòng giấu kín một nỗi niềm như vậy, nụ cười của tôi rất mơ hồ bí ẩn, trong ánh mắt thường xuyên lộ ra vẻ mê ly. Ngay cả đồng nghiệp cũng nhận ra, đua nhau hỏi tôi: "Dạo này sao vui vẻ thế? Cứ như thay tính đổi nết vậy."

"Thay tính đổi nết?" Tôi hỏi ngược lại, "Tính tình trước đây của tớ phải thế nào mới đúng?"

"Tinh khôn tháo vát, hiếu thắng, mồm mép tép nhảy, không chịu thua kém ai, còn có..." đồng nghiệp cười đùa.

Tôi tiếp lời: "Ăn nói xằng bậy, bắt nạt kẻ dưới nịnh bợ kẻ trên, hoành hành ngang ngược, làm điều xằng bậy..." nói đến cao hứng, tôi dứt khoát lôi cả tứ đại ác nhân trong ngòi bút Kim Dung ra: "Cùng hung cực ác, tội ác tày trời, không chuyện ác nào không làm, tội ác chồng chất."

Chưa nói dứt câu, đồng nghiệp đã cười ngặt nghẽo.

Mãi cho đến khi tới công ty làm phim, khóe môi tôi vẫn còn mang theo nụ cười. Đạo diễn nói: "Ơ kìa, phóng viên Đường đến rồi, tôi đang định tìm cô đây."

"Sao thế? Có tin độc quyền cho tôi à?"

"Còn hơn thế nữa - gần đây chuẩn bị quay một bộ phim cung đình thời Đường, phim truyền hình dài bốn mươi tập, phi tần công chúa đông đúc, cô có thể tùy ý chọn một vai."

"Cung đình thời Đường?" Lòng tôi rung động, ngoài mặt chỉ đùa cợt: "Có thật không, thế thì tôi phải đóng vai Võ Tắc Thiên, cũng thử cảm giác làm hoàng đế xem sao."

Đạo diễn cười cười: "Lại đây, lại đây, tôi để cô giúp xem thử vai, tôi không nói, cô tự nhìn xem mình hợp với vai nào."

"Diễn viên tới rồi à? Có ngôi sao lớn nào không?"

"Lam Cáp Tử có tính không?"

"Lam Cáp Tử?" Tôi thét lên một tiếng, "Tính, tất nhiên là tính! Anh nhất định phải sắp xếp cho tôi phỏng vấn cô ấy." Bỗng sực nhớ ra: "Cô ấy đóng vai gì?"

"Võ Tắc Thiên đấy, đến để cạnh tranh với cô đấy." Đạo diễn cười ha hả.

Thế là tôi gặp được Lam Cáp Tử. Quả thật là vạn người mê, nghiêng nước nghiêng thành.

Vốn tưởng Đái Nhi đã đủ đẹp rồi, nhưng so với Lam Cáp Tử, bỗng chốc lộ ra khoảng cách. Biết nói sao nhỉ? Nếu Lam Cáp Tử đóng vai Võ Hậu, thì Đái Nhi nhiều nhất chỉ có thể đóng vai một nàng công chúa. Đái Nhi ví như một khối pha lê trong suốt, dưới ánh mặt trời trong vắt, biến ảo khôn lường, còn Lam Cáp Tử lại là một viên hồng ngọc thuần khiết, không cần bất cứ sự phản chiếu nào, bản thân đã tỏa sáng rực rỡ.

Tôi đoán "Lam Cáp Tử" chắc chỉ là nghệ danh, tên thật là gì chẳng ai biết, cũng không cần phải biết. Bởi vì xinh đẹp chính là tên của cô ấy. Khuôn mặt hồng hào, đôi mắt lấp lánh ánh sáng, cái miệng nhỏ nhắn lúc mím lại như giấu kín ngàn lời vạn ý, một khi mở ra lại mãi chỉ là những câu đơn giản nhất: "Cảm ơn, hy vọng làm bạn hài lòng." "Ồ xin lỗi, không có gì để nói." "Chuyện này, nói với người đại diện của tôi được không?" Thái độ lạnh lùng khách khí, vì tự biết mình cười một cái là nghiêng thành đổ nước, cho nên trừ phi lên phim, bình thường hiếm khi thấy cô ấy cười.

Tôi cũng mong một ngày mình có thể trò chuyện với người khác như vậy, một cách kiên nhẫn, một cách ban ơn, trên cao nhìn xuống, nhìn người ta nói hàng ngàn hàng vạn lời tán tụng như nước trào, chỉ không biểu lộ một chút cảm xúc nào, thỉnh thoảng mỉm cười nhẹ cũng chẳng đại diện cho ý nghĩa gì, đợi đến khi đối phương nói đến khô họng, lúc này mới thong thả nâng mắt lên, chậm rãi cất lời: "Ồ, không có gì để nói."

Không cần thử, tôi đã biết cô ấy chắc chắn sẽ đóng vai Võ Tắc Thiên không sai vào đâu được.

Buổi chiều hôm ấy, bị Lam Cáp Tử từ chối bằng mấy câu "Cảm ơn, xin lỗi, không có gì để nói".

Nhưng tôi không nản lòng, hẹn với đạo diễn hôm sau lại tới thăm đoàn, nghiến răng nghĩ, nhất định phải ép Lam tiểu thư kia nói ra sự thật mới được.

Tòa soạn báo đã chính thức thông báo, căn hộ hai phòng một khách dành cho biên tập viên mới, là phần thưởng đặc biệt cuối năm của tòa soạn, đến cuối năm ai có lượng bài đăng nhiều thì căn nhà đó thuộc về người đó. Khoảng thời gian này Trương Kim Định gần như hận không thể ở lại văn phòng cả đêm, tôi cũng không dám lơ là, chạy khắp nơi săn tìm những bài viết lớn, bài viết đặc biệt. Không còn cách nào khác, một căn nhà ít nhất cũng tám chín mươi ngàn, với năng lực của tôi, làm ba năm chưa chắc đã kiếm nổi, đành phải xốc lại tinh thần tham gia cạnh tranh.

Chí khí của con người, chính là bị những lợi lộc nhỏ nhặt này bào mòn đi.

Nhớ hồi đại học mình cũng từng là một nữ thanh niên văn nghệ, đọc tạp chí thích nhất là mục tìm kiếm giai thoại biên tập viên, khi rảnh rỗi lại tưởng tượng vẻ phong thái ưu tư khi các phóng viên cầm máy ảnh đuổi theo các sự kiện nóng hổi mà ngưỡng mộ. Đến khi vào nghề mới phát hiện, biên tập viên cũng phải ăn uống ngủ nghỉ, cũng phải đấu đá nhau, tính toán chi li, hơn nữa vì dính chút hơi văn chương, cuộc đấu này lại càng trở nên nghèo nàn giả tạo, đẳng cấp thấp kém, chẳng bằng trên thương trường đao thật súng thật, thắng cũng thắng đẹp, thua cũng thua sòng phẳng. Đấu đá của văn nhân là dùng dao cùn đâm người, đâm không chết, nhưng dao lại mang vi khuẩn, tác dụng phụ vô cùng nhiều.

Nhưng đã lên thuyền giặc, ở vị trí nào mưu tính việc nấy, không tránh khỏi việc người trong giang hồ, thân bất do kỷ.

Đây là một thời đại không có nhiệt huyết. Yêu văn học và làm biên tập, căn bản là hai chuyện chẳng liên quan gì tới nhau.

Cách hai ngày, tôi lại đi gặp Lam Cáp Tử, bất kể cô ấy có nguyện ý hay không, tóm lại cứ viết trước ba năm ngàn chữ ghi chép cảm tưởng đã, mô tả cô ấy "vẻ đẹp thiên thành, đáng quý nhất là khí chất bất phàm", lại nói: "Có người mặc long bào cũng không giống thái tử, có người lại là nhân trung long phượng tự nhiên, ánh mắt luân chuyển đã có thể nghiêng thành nghiêng nước. Lam Cáp Tử, chính là người kiệt xuất trong số đó."

Công phu không phụ người có lòng, Lam Cáp Tử quả nhiên sắc mặt tươi tỉnh trở lại, đồng ý nhận cuộc phỏng vấn độc quyền của tôi.

Chúng tôi hẹn nhau trò chuyện tại quán "Vui Vẻ Cola", chưa nói được hai câu, bỗng ngoảnh lại nhìn thấy chủ biên hộ tống một cô tiểu thư trẻ tuổi bước vào.

Thấy không tránh được, tôi chỉ đành đứng dậy chào hỏi.

Chủ biên cười như không cười: "Có nhã hứng ghê, ban ngày ban mặt chạy tới quán bar?"

Tôi đang định giải thích, Lam Cáp Tử đã chậm rãi tháo kính râm xuống.

Chủ biên kinh ngạc: "Ủa, đây chẳng phải là..."

Vị tiểu thư bên cạnh ông ta đã sớm đưa sổ ký tặng tới: "Cô Lam, tôi là fan hâm mộ trung thành của cô, cô có thể tới quán nhỏ này, thật sự là ba đời có phúc đấy!"

Chủ biên giới thiệu: "Vị Lý tiểu thư này là quản lý của quán bar này, cũng là khách hàng quảng cáo của chúng ta, bữa rượu này của các cô cứ để cô ấy mời đi."

"Tất nhiên rồi." Lý tiểu thư cười rạng rỡ như hoa, "Cô Lam là vị khách quý mà tôi muốn mời cũng không mời được, chỉ cần cô chịu tới, tôi mời cô uống rượu miễn phí mỗi ngày còn không kịp ấy chứ, cái này còn có lời hơn nhiều so với việc đăng quảng cáo trên tạp chí."

Tôi có chút ngạc nhiên, hành vi cử chỉ của Lý tiểu thư này sao mà thô bỉ đến thế.

Lam Cáp Tử cũng hơi cảm thấy khó chịu, nhưng chỉ nhàn nhạt mỉm cười, không nói một lời.

Ai dè Lý tiểu thư kia còn không biết ý, vẫn ngồi một bên nói không dứt. Cũng may chủ biên biết nhìn sắc mặt, cuối cùng ngắt lời cô ta nói: "Cảm ơn cô Lam đã nhận lời phỏng vấn của tạp chí chúng tôi, đây là một bài viết đặc biệt, được rồi, các cô cứ từ từ nói chuyện, chúng tôi không làm phiền nữa." Dứt khoát kéo Lý tiểu thư đi chỗ khác.

Thế nhưng hứng thú tốt đẹp của chúng tôi đã bị phá hỏng, Lam Cáp Tử liền bảo muốn đổi quán khác.

Lúc tính tiền, Lý quản lý tất nhiên là thế nào cũng không chịu nhận tiền, lại còn ép tặng cho mỗi người chúng tôi một thẻ khách quý.

Tôi cảm ơn rối rít, nhưng trong lòng biết rõ, đời này tôi sẽ không bao giờ đặt chân tới cái quán bar đầy thị phi này nữa.

Nhưng bài đặc biệt đó cuối cùng cũng được viết ra, quả nhiên được đăng trên trang nhất tạp chí, và trang bìa số tạp chí đó, chính là gương mặt hoa đào xinh đẹp kiều diễm của Lam Cáp Tử.

Chủ biên trong cuộc họp gửi bài cuối tháng đã hết lời khen ngợi tôi, nhìn Trương Kim Định mặt từ trắng chuyển sang xanh, tôi trong lòng thầm buồn cười. Nhắm mắt lại, dường như đã nhìn thấy một chiếc chìa khóa căn hộ mới sáng loáng. Hề, nhà còn chưa tới tay, đồng chí vẫn cần phải nỗ lực.

Tôi nói với Đái Nhi: "Nếu tớ thực sự giành được căn hộ hai phòng một khách đó, cậu muốn trang trí phòng của cậu thành màu gì?"

"Màu đỏ hoa hồng, tớ muốn vẽ đầy hoa hồng đỏ lên bốn bức tường."

"Đáng sợ thế?"

"Còn chưa hết đâu. Tớ còn muốn lót sàn nhà thành hình những đóa hoa hồng, rồi mua bộ chén pha lê hoa hồng mà tớ vẫn luôn muốn, trước đây cứ thấy để trong căn phòng tồi tàn này thì uổng phí nó, giờ không cần lo nữa... thật ra, lẽ ra chúng ta nên thuê một căn nhà rộng hơn từ lâu rồi, chỉ tại cậu không chịu."

"Tiền thuê nhà đắt mà."

"Tớ có thể chi thêm chút mà."

"Tớ không cần. Bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất..."

"Được rồi được rồi." Đái Nhi giơ tay đầu hàng, "Đừng đọc mấy cái 'chú tự tôn' của cậu nữa. Tóm lại cậu nghèo thì tớ theo cậu nghèo, cậu giàu thì tớ theo cậu giàu là được rồi."

"Hề, cái giọng điệu gả gà theo gà gả chó theo chó này!"

Tôi bỗng nghĩ, nếu tôi và Đái Nhi là một nam một nữ, cứ chung sống ngày này qua ngày khác như thế này, đã sớm nên bàn chuyện cưới hỏi rồi nhỉ. Chỉ là không biết nếu tôi thực sự là nam giới, liệu có cưới Đái Nhi làm vợ không, cũng không biết Đái Nhi có chịu gả cho tôi không.

Cũng từng đem câu hỏi này hỏi Đái Nhi. Đái Nhi đáp: "Cái đó còn phải nói."

"Nhưng tớ sẽ yêu cầu cậu chung thủy."

Đái Nhi cười: "Tớ đối với Tử Kỳ không biết là chung thủy và thuần khiết đến mức nào."

Nó nói là sự thật. Một năm nay, Đái Nhi quả thực không hề có tin đồn tình ái nào nữa, chủ đề tình cảm thanh lọc chỉ còn lại ba chữ Cao Tử Kỳ. Anh ấy đã làm đầy cả thế giới của nó, những gì anh ấy bỏ qua, tự nó dùng nỗi nhớ nhung để lấp đầy. Tất cả thời gian và không gian, đều chỉ là vì anh. Tôi thậm chí nghi ngờ, có một ngày nhóm máu của Đái Nhi cũng sẽ biến thành cùng nhóm máu với Tử Kỳ.

Mỗi khi Tử Kỳ dẫn đoàn đi xa, Đái Nhi liền mất hồn mất vía, đến cả nói một câu cũng lười biếng. Thế nhưng Tử Kỳ lại hiếm khi ở lại Tây An, một năm có hơn nửa năm chu du bốn biển, dấu chân trải khắp bán cầu Đông và Tây. Ban đầu còn có điện thoại gọi về hỏi thăm mỗi ngày, về sau dần dần quen đi, cũng coi như chuyện thường tình.

Chỉ khổ nỗi anh quen mà Đái Nhi không quen, ngày nào về nhà cũng túc trực bên điện thoại, nước mắt không khô, không ngừng hỏi tôi: "Cậu đoán xem Tử Kỳ bây giờ đã tới đâu rồi? Trên báo ngày nào cũng toàn là chiến tranh, anh ấy sẽ không gặp chuyện bất trắc gì chứ? Thật không hiểu những vị khách kia sao lại có thể nghĩ tới chuyện đi châu Âu, đúng là biết rõ trong núi có hổ, vẫn cứ tiến về phía núi hổ, lại chẳng có ai trao giải thưởng dũng sĩ cho họ cả."

"Đại tiểu thư, chiến sự xảy ra ở Trung Đông, cách châu Âu xa lắm đấy."

Đái Nhi vẫn ngẩn ngơ: "Nhưng rốt cuộc khi nào anh ấy mới về?"

Tôi lắc đầu, không kìm được khẽ hát: "Ngày dài cũng sầu càng dài, hoa thưa cũng tin càng thưa, xuân về cũng bẽ bàng người chưa về..."

Đái Nhi giật mình ngẩng đầu: "Đây là gì?"

"Thiến Nữ Ly Hồn."

Đây là khúc hát nghe quen từ nhỏ khi nghe mẹ hát: Trương Thiến Nữ và Vương Văn Cử là cặp vợ chồng chưa cưới đã đính ước từ trong bụng mẹ, nhưng mẹ Trương không coi trọng Vương sinh là kẻ sĩ áo vải nghèo túng, định hủy hôn. Thiến Nữ đau đớn tột cùng, liền hồn lìa khỏi xác, bầu bạn cùng người tình - một câu chuyện tài tử giai nhân khá cũ kỹ, nhưng vì thích văn từ tú lệ của nó, tôi vẫn luôn ghi nhớ sâu sắc.

"Lúc đi thì gió tây cành liễu ngày thu, nay lại qua rồi hoa lê chiều mưa tết Hàn thực. Chỉ hận quẻ rùa kia không định chuẩn, uổng làm cho vạ lây, nhện mừng kia khó dựa vào tin, chim hỉ thước kia không chân thật, hoa đèn kia sao quá vui mừng."

Người con gái si tình khó kìm nén nỗi tương tư, hết lần này tới lần khác bói toán ngày về của người yêu, tất cả sự vật nhìn vào trong mắt người hữu tình, không gì là không như có hàm ý.

"Nghĩ bệnh ma là quan tâm nhất, tựa như rượu say mê giấc ngủ xuân. Quanh lối nhỏ liễu hoa tuyết nắng, theo gió đông bên lầu én liệng. Lòng sầu kinh hãi tiếng chim kêu, phận mỏng theo một việc xuân tàn, hồn thơm đuổi theo một cánh hoa bay..."

Hát tới đây, chợt thấy không may mắn, liền dừng lại.

Đái Nhi nghe đến mê mẩn: "Lời hay thật. Mọi cảm xúc đều đã được người xưa viết cạn, bảo sao nhà thơ hiện đại không có cơm ăn."

Tôi ngồi xuống nắm lấy tay nó: "Nếu đã nhớ thương đến thế, chi bằng cưới sớm đi là xong."

"Cưới?" Đái Nhi ngẩn người. "Chúng tớ chưa bàn tới vấn đề này. Điều này quan trọng lắm sao?"

"Nhưng nếu anh ấy có thành ý, thì đã sớm nên đề nghị cầu hôn rồi." Tôi nghiêm mặt, "Đái Nhi, cậu vì Tử Kỳ mà rời quê hương, anh ấy nên cho cậu một câu trả lời, một câu trả lời về tình yêu."

Đái Nhi lắc đầu, thần tình chuyển sang kiên nghị quật cường, dường như đang bảo vệ điều gì đó: "Định nghĩa và theo đuổi tình yêu của mỗi người đều khác nhau. Có người là vì hôn nhân, có người là vì dục vọng, có người là vì lợi ích, còn tớ, Trần Đái Nhi, chỉ là vì trải nghiệm. Tớ gặp anh ấy, yêu anh ấy, vì anh ấy vui vẻ, vì anh ấy đau khổ, vì anh ấy mà sống, vì anh ấy mà chết, vì anh ấy mà trải qua tất cả hỉ nộ ái ố trên đời, tớ đều nguyện ý. Chỉ cần tớ có được sự trải nghiệm tình yêu như vậy, tớ đã thỏa mãn rồi. Tớ không cần câu trả lời khác, bởi vì tình yêu bản thân nó đã là câu trả lời hoàn hảo nhất rồi."

"Hay cho một lý thuyết trải nghiệm tình yêu." Tôi không nhịn được cười, "Đái Nhi, biểu cảm của cậu cứ như Thu Cẩn đang diễn thuyết cách mạng vậy. Được, tớ sẽ đợi xem, nhìn cậu thực hành cao luận tình yêu của chính mình."

Diễn viên đoàn phim dần dần được chọn, Lam Cáp Tử quả nhiên là nữ chính số một. Ngôi sao nghệ thuật không dễ kết bạn, kể từ sau bài phỏng vấn đó, Lam Cáp Tử đã sớm xem tôi là tri kỷ, không ngừng xúi giục tôi cũng vào đoàn phim diễn một vai, để tiện gặp mặt nhau thường xuyên.

Tôi do dự: "Tớ không muốn đóng vai cung nữ A hay vũ nữ B chỉ có ba câu thoại nữa đâu."

Lam Cáp Tử nhướn mày: "Đạo diễn đâu có nỡ để cậu chỉ đóng một cung nữ là xong đâu, tớ đoán, trong lòng anh ấy sớm đã có chủ ý rồi."

Tôi soi mình trong gương. Tôi không hẳn là đẹp, khuôn mặt hơi dài, cằm nhọn hoắt, khoảng cách giữa miệng và mũi hơi ngắn, đường viền môi cũng quá rõ nét, điểm duy nhất có thể lấy được là đôi mắt, trong trẻo, đen trắng phân minh, làm nền cho đôi lông mày lá liễu bay vào tóc mai, khiến khuôn mặt tăng thêm vài phần khí chất sống động.

Đây không phải là gương mặt có thể làm nữ chính, thế nhưng đóng vai phụ lại cảm thấy ủy khuất - chính là bản thân tôi không để ý, thì các nhân vật cũng sợ bị cướp mất tiêu điểm.

Tôi gần như không biết nên đặt mình vào đâu. Chọn tới chọn lui trong kịch bản vẫn không tìm được một vị trí thuộc về mình.

Cuối cùng vẫn là đạo diễn nói một câu: "Có lẽ có thể đi đóng vai Thượng Quan Uyển Nhi."

Tôi sững người, chỉ thấy lạ lùng không nói nên lời. Giống như có một cánh cửa ký ức bị va mạnh, có gió của thiên đường xuyên qua, thế nhưng vạch mây thấy sương, mọi thứ đều mờ mịt, trống rỗng, u vi, nhìn không rõ ràng.

Có lẽ, chỉ là tôi đa nghi thôi.

Trong vở kịch về Võ Hoàng không thể thiếu Thượng Quan Uyển Nhi, thế nhưng Uyển Nhi lại chưa bao giờ là vai diễn gì to tát, cô ấy phụ thuộc vào một người phụ nữ, lại nở rộ vào thời kỳ cuối của Võ Hoàng, không phải là bất cứ cành hoa nào trong trăm hoa đua nở, nhìn người khác thơm ngát nồng nàn, bản thân mình còn chưa đợi nở đã héo tàn rồi.

Nhưng có lẽ vai diễn này vừa vặn hợp với tôi.

Khi thử hóa trang, Lam Cáp Tử là người đầu tiên reo lên: "Không ngờ Đường Diễm sau khi hóa trang lại đẹp như vậy."

Đạo diễn cũng nói: "Quả nhiên thanh lệ bất phàm, có khí chất nữ thi nhân. Chính là thế này, vai Thượng Quan Uyển Nhi không ai khác ngoài cô."

Lòng tôi mông lung, vô thức xoay chiếc vòng tay trên cổ tay, không lâu trước vừa nghe nói chiếc vòng này sớm nhất thuộc về nhà họ Thượng Quan, hôm nay lại kỳ lạ thay được phân đóng vai Thượng Quan Uyển Nhi. Thật không biết tất cả những điều này là trùng hợp hay là ý trời.

Thế là tôi dốc lòng cảm nhận vai diễn, nghiền ngẫm người phụ nữ xa lạ chết cách đây hơn một ngàn ba trăm năm - Thượng Quan Uyển Nhi.

Tần Việt nói: "Khi ta học nghệ với thầy Thượng Quan, Uyển Nhi vẫn còn trong nôi. Thầy từng nói đùa, muốn gả Uyển Nhi cho ta làm vợ. Nhưng nói câu này không bao lâu, thầy liền mắc tội mà tạ thế. Thầy Thượng Quan là vị quý tộc thứ hai mà ta tận mắt chứng kiến cái chết trong hai mươi bảy năm ngắn ngủi trên đời, cách cái chết của Cao Dương tròn mười lăm năm. Thầy và Cao Dương, đều là chết không nhắm mắt, đều mang theo nỗi tiếc nuối và cô độc to lớn. Họ là hai linh hồn cô độc mà cao quý như nhau mà thượng đế ban tặng cho nhân loại, nhưng lại bằng những cách khác nhau chỉ cho ta thấy thế nào là hận và tha thứ, lại thế nào là yêu và chấp niệm. Trước khi thầy mất, từng di mệnh ta nhất định phải chăm sóc Uyển Nhi. Thế nhưng mùa thu năm đó ta liền tử trận trên đầu thành, thậm chí không có cơ hội nhìn Uyển Nhi một lần nữa. Chuyện này, tới nay vẫn là nỗi tiếc nuối trong lòng ta."

Tôi vì lời kể của Tần Việt mà xúc động sâu sắc.

"Nói như vậy thơ từ của Thượng Quan Uyển Nhi không phải do Thượng Quan Nghi dạy sao? Vậy thì cô ấy lấy đâu ra tâm hồn dệt gấm thêu hoa kia chứ?"

"Thiên tính." Tần Việt cảm thán, "Ta đã nói rồi, một linh hồn bất hủ, phiêu dật giữa đất trời, hoặc hóa thành gió nhẹ mưa phùn, hoặc làm khí bẩn trược, trở thành thiên phú của trẻ sơ sinh. Tài hoa của Uyển Nhi tuyệt thế, giải thích duy nhất chỉ có thể là thiên tính, là sự bảo vệ che chở của linh hồn thầy Thượng Quan trên trời, là công năng huyễn hóa."

"Linh hồn che chở?" Tôi ngập ngừng, "Thời đại của chúng ta chủ trương vô thần luận. Một người tên Darwin nói, con người là do khỉ biến thành, còn thuyết linh hồn, thuần túy là hư ảo."

"Con người là do khỉ biến thành?" Tần Việt trố mắt, "Thế khỉ lại do cái gì biến thành? Khỉ hiện nay tuyệt chủng rồi sao? Nếu khỉ có thể biến thành người, vậy liệu nó có thể biến thành chim?"

"Đây là một quá trình chậm chạp." Tôi cố gắng giải thích cho anh về thuyết tiến hóa, "Từ vượn người đến người, là quy luật tự nhiên của chọn lọc tự nhiên."

"Vậy tại sao con người rụng sạch lông lá mà vẫn không mọc ra cánh? Làm sao giải thích việc con người đối với tự nhiên ngày càng bất lực? Nếu ném một người trần như nhộng vào trong tuyết, ta tin rằng anh ta không sống nổi ba ngày, nhưng khỉ lại có thể, đây gọi là tiến hóa? Trên đời không có loài động vật nào có thời kỳ trưởng thành chậm hơn con người, con bê sinh ra đã biết tự đứng dậy, con người lại ít nhất phải tám tháng sau mới biết nói 'bố mẹ', đây là tiến hóa?"

Tần Việt rất bối rối, trăm mối không giải được, "Hơn nữa, nếu linh hồn là không tồn tại, làm sao giải thích cùng một môi trường có thể tạo nên những con người khác nhau, làm sao giải thích Võ Tắc Thiên vị phi tần của hai vị hoàng đế này ở một thời đại gần như không có khả năng lại lập nên công nghiệp vĩ đại, làm sao giải thích tài hoa kinh thế bẩm sinh của Thượng Quan Uyển Nhi, lại làm sao giải thích sự tồn tại của ta?"

Tôi cười. Thuyết linh hồn, rất khó để một người hiện đại học khoa học tự nhiên chấp nhận, nhưng tôi không muốn tranh cãi với Tần Việt. Hơn nữa, tôi cũng rất hoài nghi tổ tiên mình là một con khỉ chít chít, tôi cũng đang bối rối nếu khỉ có thể biến thành người, vậy voi, hổ sói, cá bơi, chúng nên biến thành cái gì để phù hợp với quy luật tự nhiên, chúng lại tại sao không tiếp tục tiến hóa mà vẫn phải sống trong hoang dã. Vả lại, theo thuyết tiến hóa và sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, tuổi thọ của con người không ngừng dài ra, thời kỳ trưởng thành lại không ngừng rút ngắn. Thế nhưng theo cách nói này mà suy tính, người xưa chẳng phải hơn một nửa thời gian của cuộc đời đều vượt qua trong thời kỳ bú mẹ? Tuy nhiên làm một con khỉ, hay nói là vượn người, thời kỳ trưởng thành lẽ ra phải ngắn hơn người hiện đại mới đúng, đây chẳng phải tự mâu thuẫn sao? Đồng thời, tôi thích thái độ nghiêm túc thánh khiết khi Tần Việt nhắc tới linh hồn, trong đó có sự bao dung và trí tuệ của một người đàn ông thực sự, sự ung dung thanh lịch của một vị quý tộc cổ đại.

Tôi nói với Tần Việt: "Tôi đã tra cứu lịch sử của Uyển Nhi, sau này cô ấy được phong Chiêu Dung, trở thành nữ quan đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc. Đáng tiếc là, cô ấy nổi danh vì văn, cũng vì văn mà mắc tội, giống như ông nội của mình, cũng vì thảo chiếu thư mà bị Lý Long Cơ chém dưới đao, hưởng dương chỉ 46 tuổi, cả đời nước mắt nhiều hơn nụ cười, cô độc mà kết thúc. Nếu thực sự như anh nói, tài hoa của Thượng Quan Uyển Nhi thừa hưởng từ ông nội, thì, liệu có phải khi cô ấy thừa hưởng tài khí của ông nội, cũng đồng thời kế thừa vận mệnh bất hạnh của ông ấy không?"

"Dịch Đình? Dịch Đình là gì?"

"Là nhà tù trong hậu cung, vĩnh hạng chuyên giam giữ thành viên hoàng tộc." Ánh mắt Tần Việt tràn đầy bi mẫn, "Kể từ khi có hậu cung, có Dịch Đình, thì liền có ân oán dây dưa của những người phụ nữ trong hậu cung. Mà trong đó thảm liệt nhất, phải kể đến câu chuyện về Thích Phu Nhân ở Dịch Đình thời Tây Hán."

Thích Phu Nhân, là phi tần của Hán Cao Tổ Lưu Bang, tư sắc thiên bẩm, ca múa tuyệt thế, được Lưu Bang vô cùng sủng ái, hành quân đánh trận đều phải mang theo bà, một khắc cũng không nỡ rời xa. Đôi khi, Lưu Bang buồn bực, Thích Phu Nhân sẽ múa điệu múa tay áo nước độc đáo cho ông, eo thon xoay tròn, tay áo rực rỡ tung bay, như mây trôi nước chảy, bướm đùa trong hoa, lúc nhanh lúc chậm, như bay như lượn; lại đôi khi, Lưu Bang hào hùng hát lớn: "Đại phong khởi hề vân phi dương, uy gia hải nội hề quy cố hương, an đắc mãnh sĩ hề thủ tứ phương." Thích Phu Nhân liền gảy đàn sắt họa theo ông, chồng hát vợ theo, khí phách anh hùng như cầu vồng, mặt mỹ nhân như hoa, đó thực sự là phong cảnh đẹp đẽ nhất nhân gian.

Sau này Lưu Bang xưng đế, lập con trai của Hoàng hậu Lã Trĩ là Lưu Doanh làm thái tử, tức Hán Huệ Đế sau này; con trai của Thích Phu Nhân là Lưu Như Ý thì lập làm Triệu Vương, phong ấp vô số, uy thế chưa từng có. Như Ý tuy nhỏ, nhưng tai mắt tinh tường, tướng mạo rất giống Cao Tổ; mà thái tử Lưu Doanh tuy lòng dạ nhân hậu, nhưng là người nhút nhát không có chủ kiến. Vì vậy Lưu Bang mấy lần muốn thay lập Như Ý làm thái tử, nhưng vì bị các đại thần phò tá thái tử là "Thương Sơn Tứ Hạo" phản đối kịch liệt, cuối cùng đành phải bỏ dở. Thế nhưng tâm của Lã Hậu đã bị tổn thương nặng nề, thề rằng một khi đắc thế, chắc chắn trừ khử mẹ con Thích Cơ mới hả dạ.

Tháng tư năm Hán thứ mười ba (năm 196 trước Công nguyên), Lưu Bang bệnh nguy kịch, Trường Lạc Cung một mảnh sầu vân thảm vụ. Lã Hậu thừa cơ lộng quyền, ra sức bồi dưỡng phe cánh tâm phúc của mình, dần dần khiến đại quyền rơi vào tay người khác; mà Thích Phu Nhân không hiểu việc chính sự triều đình, không biết lòng người hiểm ác, chỉ một lòng túc trực bên giường bệnh của Lưu Bang, tận tâm chăm sóc, chiều chuộng mua vui, cho đến giây phút cuối cùng, hoàn toàn không cảm nhận được nguy cơ từng bước đến gần. Chỉ cần còn ở bên cạnh ông, bà chính là hạnh phúc, hạnh phúc tựa như cái chết.

Sau khi Lưu Bang qua đời, Huệ Đế đăng cơ. Lã Hậu buông rèm nhiếp chính, nắm trọn đại quyền, không những tru di tất cả các đại thần trong triều đối địch với mình, mà còn đem tất cả các phi tần từng được Cao Tổ sủng ái trước kia xử tử hết thảy. Người bị bà coi là cái đinh trong mắt, cái gai trong thịt là Thích Phu Nhân, thì chịu đựng sự trừng phạt đặc biệt và tàn khốc hơn: bị tước đi danh hiệu "Phu nhân", giam vào trong vĩnh hạng âm u ẩm thấp, cạo sạch mái tóc dài, thay bằng áo tù sắc đỏ đất, bị quy định mỗi ngày giã gạo từ lúc mặt trời mọc cho tới khi mặt trời lặn. Chày giã gạo thô nặng và cối giã gạo ngày qua ngày bào mòn vẻ đẹp và sự kiều diễm của bà, chưa đầy 30 tuổi đã đầy nếp nhăn trên mặt.

Lã Hậu lại mấy lần hạ chiếu cho nước Triệu, triệu Triệu Vương Như Ý vào kinh ra mắt. Hán Huệ Đế Lưu Doanh đoán được ý đồ của mẹ, suốt đêm chạy tới nơi cách Trường An ba mươi dặm là Bá Thượng đón, đón Như Ý vào cung của mình, ngày thì ngồi cùng, đêm thì ngủ cùng, vào cung ra mắt xong cũng nhất định cùng ra cùng vào, mỗi khi Lã Hậu ban thức ăn, đều phải tự mình nếm thử trước, khiến Lã Hậu không cách nào ra tay. Đó là người em trai duy nhất của ông, tư chất thông minh, đáng yêu khiến người ta thương mến. Ông nắm tay cậu, sợ hãi cẩn trọng làm tròn trách nhiệm người anh trai bảo vệ em trai, cẩn thận không để bất kỳ ai làm hại cậu, bao gồm cả, chính mẹ ruột của mình.

Thế nhưng, ông vẫn sơ suất. Một buổi sáng tháng Chạp năm Huệ Đế thứ nhất, gió lạnh thấu xương, Lưu Doanh đi săn sớm, vốn định gọi Như Ý đi cùng, nhưng thấy em trai đang say giấc nồng, ông không nỡ lòng. Làm gì có đứa trẻ mười tuổi nào không ham ngủ chứ? Ông quyết định không làm phiền em trai, để cậu ngủ một giấc thật ngon.

Nhưng ông không ngờ, giấc ngủ này của em trai, lại không bao giờ tỉnh lại nữa. Hóa ra, Lã Hậu đã sớm bố trí tai mắt trong cung Huệ Đế, chỉ chờ Lưu Doanh rời xa Như Ý một chút, liền hạ sát thủ.

Khi Lưu Doanh đi săn về cung, chuẩn bị gọi em trai cùng ăn tối, vén chăn lên lại chỉ nhìn thấy một đống máu thịt mơ hồ. Mạng của em trai, là không thể nào cứu được nữa.

Sau khi Như Ý chết, Lã Hậu triệu Thích Phu Nhân tới, bắt bà tận mắt chứng kiến cái chết của con trai. Thích Phu Nhân ngày nhớ đêm mong, niềm mong mỏi duy nhất chính là đứa con trai đáng yêu này, nay cuối cùng mẹ con trùng phùng, đón chờ bà lại là thi thể của con trai, không khỏi tuyệt vọng, lập tức ngất xỉu.

Lã Hậu vẫn chưa dừng tay, lại hạ lệnh cho hình quan chặt tay chân Thích Phu Nhân, xông tai cho điếc, chọc mù hai mắt, cắt bỏ lưỡi, làm thành một con "Nhân trệ", ném vào trong hầm phân của vĩnh hạng, ngâm ba ngày ba đêm. Trở thành hình phạt tàn khốc nhất trong lịch sử.

Một ngày nọ Huệ Đế vâng chiếu tới Dịch Đình, chợt thấy trong hầm phân đang giãy giụa một con quái vật hôi thối nồng nặc đang ú ớ kêu la, kinh ngạc hỏi thái giám đây là vật gì, thái giám lại đáp con quái vật này chính là Thích Phu Nhân xinh đẹp mặn mà ngày nào. Huệ Đế gan mật vỡ nát, mất tiếng khóc lớn, từ đó bệnh không dậy nổi, suốt ngày mơ hồ, rốt cuộc u uất mà chết, hưởng dương chỉ 22 tuổi.

Kể từ đó Lã Hậu độc nắm triều chính 8 năm, mà thảm kịch hậu cung cũng liền kéo dài 8 năm. Oan hồn của Thích Phu Nhân chết oan trong hầm phân Dịch Đình không tan, tạo thành làn lệ khí thảm liệt nhất thế gian này, tràn ngập giữa đất trời.

"Thật quá tàn nhẫn!" Tôi không nhịn được ngắt lời Tần Việt, "Sao có thể có người phụ nữ hung ác như vậy, sao có thể diệt sạch nhân tính như thế?"

"Bi kịch của nhân loại chính là bắt nguồn từ sự xấu xa của nhân tính." Tần Việt thở dài, "Thù hận là tai nạn mang tính hủy diệt nhất thế gian, đáng sợ, triệt để hơn bất kỳ loại thiên tai nào."

Tôi im lặng. Rùng mình vì sự tàn bạo trong câu chuyện.

Tần Việt ngừng lại một chút, lại nói: "Câu chuyện này, năm đó là khi thầy Thượng Quan giảng bài ở Thái Học đã kể lại. Thầy nói, bi kịch xảy ra ở Dịch Đình quá nhiều rồi, vô số oan hồn chết oan đó hóa thành lệ khí bất diệt tràn ngập trong hậu cung, giữa đất trời, tựa như men rượu phồng lên tán phát, tạo ra nhiều bi kịch hơn. Mà người phụ nữ sinh ra với oán khí Dịch Đình, bẩm sinh đều sẽ có một sự trầm uất bi kịch trong lòng, đợi đến khi thời cơ thích hợp liền sẽ phát tác ra, khiến bi kịch xảy ra. Trừ phi có một ngày, trên thế gian này xuất hiện một người phụ nữ Dịch Đình không biết oán hận, thì lệ khí hậu cung này mới có thể thực sự tiêu giải, mà bi kịch của người phụ nữ cũng cuối cùng có thể kết thúc... Thầy thế nào cũng không ngờ, ngay sau khi thầy nói câu này không lâu, con dâu và cháu gái của chính thầy cũng bị tống vào Dịch Đình, trở thành bi kịch mới của vĩnh hạng."

"Ý anh là, Thượng Quan Uyển Nhi?"

"Đúng vậy. Uyển Nhi, Uyển Nhi là một bi kịch đáng buồn hơn cả Thích Phu Nhân. Vốn dĩ cô ấy phò tá Võ Hoàng, lấy đức báo oán, đã tiêu giải mối thù này. Thế nhưng vì sự tranh đoạt mới sự chém giết mới xảy ra, cô ấy cuối cùng ôm hận mà chết, lại chôn vùi mối thù mới cho thế gian. Lệ khí Dịch Đình này, cũng chỉ có nặng hơn mà thôi."

Tần Việt nhìn bầu trời đêm sao mờ nhạt, tiếc nuối sâu sắc: "Năm đó, bầu trời Trường An trong vắt như gương, không vướng bụi trần, nhưng bây giờ cô xem, nơi này đâu đâu cũng là bụi bặm, âm u, hiếm có một bầu trời quang đãng, đến cả những vì sao cũng không còn tỏa sáng. Đây, chính là vì nhân gian có quá nhiều bi kịch xảy ra, mà giữa đất trời tràn ngập quá nhiều oán khí. Nếu, nhân loại mãi không thể kiềm chế dục vọng của chính mình, không thể xóa bỏ hận thù lẫn nhau, ta lo rằng bầu trời này rồi sẽ có một ngày mãi mãi trở về bóng tối, mà thế giới thì sẽ bị lệ khí kia nhấn chìm, trở về thời hỗn mang trước khi Bàn Cổ khai thiên lập địa."

"Vậy thì, hy vọng của nhân loại đâu? Tôi không tin nhân loại sẽ cứ thế mà diệt vong, luôn có hy vọng đúng không, nó ở đâu?"

"Ở trong lòng người." Tần Việt vẫn nhìn về phía bầu trời đầy sao, từng chữ một, "Lòng người là nghĩa địa của tai nạn, cũng là nguồn cội của hy vọng, chỉ cần lòng người hướng thiện, không còn thù hận, thì lệ khí này sẽ biến mất, âm u cũng sẽ tan đi, bầu trời sẽ lại quang đãng, mà thế giới sẽ càng thêm tươi đẹp."

Tôi nhìn Tần Việt. Tôi hướng về cảnh giới mà anh mô tả: tất cả mọi người đều lương thiện và thân thiện, không có chèn ép, không có thù hận, thế gian một mảnh hòa bình, hoa đỏ cỏ xanh, oanh ca yến múa. Ngày đó, thật sự sẽ đến sao?