Tin tức Trần Mặc bị "thẩm tra" cuối cùng vẫn lan truyền khắp Cổ Thành, không theo ý chí của các vị lãnh đạo Công an Cổ Thành.
Vụ án "1145" giống như một câu đố, nhiều năm qua người Cổ Thành vẫn luôn khẩn cầu có thể đột nhiên giải đáp được sau khi tỉnh giấc. Câu đố này chìm sâu trong một góc khuất không ai hay biết, một năm, hai năm... tám năm trôi qua, sắt thép ngâm ngủi từng ấy năm cũng sẽ bị rỉ sét, một câu đố, lớp rỉ sét trên người đã đủ che lấp đi chính bản thân sự thật ấy, sự thật ấy dẫu có được vớt lên, thì còn phân biệt được diện mạo ban đầu nữa không? Dẫu mọi người vẫn luôn muốn sớm biết hung thủ là ai, thế nhưng khi thân phận và tên tuổi của hung thủ được ồn ào huyên náo vang lên, mức độ chấn động mà mọi người gánh chịu trước tin tức này thật khó mà diễn tả.
Không, sao có thể chứ? Sao lại là Trần Mặc được cơ chứ?
Bạn học của Trần Mặc, cả nam lẫn nữ, đều đồng thanh nói rằng, không, trong số các bạn học đổi bất cứ một người nào khác xem ra còn giống tội phạm hơn Trần Mặc, chỉ duy nhất Trần Mặc là không giống tên tội phạm gây ra nhiều vụ án lớn nhường này!
Giống như một trận mưa rào bất chợt đổ ập xuống mặt sông, gây ra sự hỗn loạn và ngập lụt cho dòng nước, vào khoảnh khắc cấp bách đột ngột ấy, chúng ta không thể nhìn rõ bất kỳ một hạt mưa nào đã rơi xuống dòng nước ra sao. Sau khi tĩnh lặng trở lại, dòng nước trong sự chậm rãi sẽ khôi phục lại ký ức liên quan đến nước mưa: nước mưa đã tụ hội vào dòng nước với diện mạo thế nào, lại lưu chuyển khỏi dòng nước bằng cách nào, rồi bốc hơi thành nước mưa? Lại rơi xuống lần nữa ra sao? Lẽ ra nó phải để lại dấu vết trong tất cả các giai đoạn...
Đúng vậy, tâm trí của người Cổ Thành cũng giống như một khúc sông như thế. Trong cuộc sống, ai nấy đều nỗ lực duy trì sự tĩnh lặng như nước, thế nên mọi người cũng dễ dàng phớt lờ những con người và sự việc thoạt trông không liên quan nhưng thực chất lại có liên quan. Khi một sự chấn động giống như cơn mưa rào cướp bóc và tàn phá sự tĩnh lặng mà mọi người đang có, không cho phép bạn chống cự, thì những điều khác thường xảy ra trước đó có liên quan đến sự bạo ngược này sẽ được ký ức của chúng ta làm nổi bật lên một cách rõ ràng...
Vào khoảnh khắc này, Đồng Phi đang ôm ấp một tâm trạng như thế. Cậu ta tin rằng chính do Trần Mặc làm, và nếu Trần Mặc không bị lôi ra ánh sáng, thì tất cả những điều khiến cậu ta sợ hãi đến tận bây giờ khi nhớ lại, có lẽ chỉ là một vài ký ức về cái chết, giống như bùn lầy chìm dưới đáy nước, khiến cậu ta nhìn không rõ và vĩnh viễn không thể nhớ lại được nữa. Mà dấu vết mà ký ức lưu lại trong tận đáy lòng con người lại vô cùng kỳ lạ.
Điều đầu tiên Đồng Phi nhớ lại là vào khoảng hơn 5 giờ chiều của ngày thứ ba sau khi vụ cướp ngân hàng xảy ra. Cậu ta hoàn toàn không chú ý rằng trời đã ngả màu xám tối hắt lên tấm rèm cửa. Chiều hôm đó, cậu ta trở về nhà lục tung cả nhà để tìm bản thảo luận văn "Sự ứng dụng của ngôn ngữ mơ hồ trong thẩm vấn" mà mình đã viết, chuẩn bị sửa sang lại đôi chút để đem đăng trên tờ "Nghiên cứu Thẩm vấn".
Có tiếng gõ cửa.
Cậu ta tưởng mẹ và chị đi may quần áo, mua thức ăn về, trong lòng còn trách thầm họ sao không tự mang chìa khóa mà mở cửa. Cậu ta đứng dậy ra mở cửa, nhìn thấy người đứng ngoài cửa lại là Trần Mặc, điều này khiến cậu ta vô cùng bất ngờ.
Lúc còn học ở trường cảnh sát, Đồng Phi ở cùng phòng ký túc xá với Trần Mặc. Một phòng lớn bảy tám người, Trần Mặc khi đó vốn không hòa đồng cho lắm, hơn nữa bình thường lòng nghi kỵ rất nặng. Nhân viên dắt chó nghiệp vụ Hứa Tam lúc bấy giờ là trưởng phòng của họ. Buổi tối sau khi tiếng còi tắt đèn vang lên, mọi người tắt đèn nằm trên giường ngủ không được liền trò chuyện trong đêm tối, đôi khi cũng nói vài câu thô tục. Mà những lời này, ngày hôm sau liền không cánh mà bay, truyền hết vào tai chủ nhiệm lớp Ô Nhật Thăng. Lúc họp lớp, Ô Nhật Thăng luôn không chỉ điểm tên mà phê bình rằng tư tưởng của một số bạn học không lành mạnh, những lời nói sau lưng này đều là những lời mà một cảnh sát dự bị không nên nói.
Trần Mặc liền bảo chính Hứa Tam là kẻ chỉ điểm. Bọn họ liên thủ lại để trừ khử "nội gián", hất cẳng Hứa Tam ra ngoài, đẩy sang phòng khác. Thế nhưng chủ nhiệm lớp Ô Nhật Thăng vẫn biết mỗi đêm họ đã nói những gì. Đương nhiên, mỗi tối khi mọi người phiên nhau kể chuyện, đến lượt Trần Mặc thì Trần Mặc chưa bao giờ kể, người khác kể cậu ta cũng chưa bao giờ đan xen câu nào. Trần Mặc dường như duy trì một khoảng cách nhất định với tất cả mọi người. Trên người Trần Mặc còn có một số điểm mà Đồng Phi không thích, ví dụ như dọn dẹp vệ sinh, ai nấy đều xắn tay thu dọn, còn Trần Mặc hoặc là trốn đi, hoặc là đứng khoanh tay đứng nhìn. Có một lần Hứa Tam nói Trần Mặc, Trần Mặc liền tức đến mức mặt đỏ tía tai suýt nữa lao vào đánh nhau với Hứa Tam. Kể từ đó không ai dám nói gì cậu ta nữa, vì biết Trần Mặc động một tí là sầm mặt lại.
Sau khi Hứa Tam bị đẩy ra ngoài, mọi người trong ký túc xá của Đồng Phi mới biết phòng bọn họ vốn chẳng có nội gián nào cả, mà là chủ nhiệm lớp Ô Nhật Thăng nấp ở chân cửa sổ phía sau để nghe lén. Trần Mặc có một hôm phát hiện ra chuyện này, nhưng cậu ta bảo cứ vờ như không biết, các người cứ nói chuyện của mình đi. Sau đó cậu ta liền hô lên: Ngoài cửa sổ có trộm kìa! Vừa hô vừa đẩy cửa sổ hất thẳng một chậu nước ra ngoài...
Bọn họ cảm thấy tuy chuyện chủ nhiệm làm không quang minh chính đại cho lắm, nhưng giữa trời đại hàn mà dùng một chậu nước đá để trừng phạt thì cũng có chút quá đáng! Quả nhiên ngày hôm sau chủ nhiệm cảm mạo phát sốt phải nhập viện...
Sau đó không còn xảy ra chuyện lộ bí mật nữa, mà đám đông vô cùng cảm thấy có lỗi với Hứa Tam. Nhiều năm sau, Đồng Phi cứ nghĩ mãi, năm xưa rất có thể Trần Mặc đã mượn chuyện này để trả thù riêng vì vụ cãi nhau với Hứa Tam!
Đồng Phi vốn nhát gan sợ chuyện, cậu ta cảm thấy Trần Mặc đa nghi, hẹp hòi, gặp chuyện là mang lòng thù hận, cậu ta sợ đắc tội với Trần Mặc nên vẫn luôn kính nhi viễn chi. Trần Mặc hình như cũng hoàn toàn coi thường Đồng Phi. Hồi đó những người ở cùng phòng ký túc xá đều từng đến nhà Đồng Phi, duy chỉ có Trần Mặc luôn thoái thác có việc không đi. Cho nên bây giờ nhìn thấy Trần Mặc, Đồng Phi vô cùng đột ngột, thế nhưng dẫu sao cũng là bạn học cũ từng ở chung phòng ký túc xá hai năm, Đồng Phi rất vui mừng mời vị bạn học cũ vào nhà. Bọn họ ôn lại chuyện cũ một lúc, trò chuyện về cuộc sống của mỗi người, rồi Trần Mặc hỏi Đồng Phi: "Hôm ngân hàng bị cướp, mấy giờ cậu đến gửi tiền vậy?"
Đồng Phi vừa nghe, ồ, hóa ra là đến hỏi chuyện vụ án. Mấy hôm trước, Lão Quách Lớn cũng từng hỏi cậu ta, Trần Mặc là người của tổ chuyên án, đổi cách khác để hỏi cũng là chuyện rất bình thường, liền thành thật nói với Trần Mặc: "Chắc là hơn 4 giờ!"
"Mấy giờ thì đi?"
"Chẳng lẽ tôi ở lì nhà người ta chắc? Gửi xong là đi chứ!" Đồng Phi chỉ cảm thấy Trần Mặc hỏi rất kỳ lạ.
"Đi con đường nào? Giữa đường có dừng lại không? Hay là cậu nhìn thấy người và việc khả nghi nào không?" Trần Mặc hỏi tiếp.
"Ngày hôm sau tôi phải đi nghe giảng, hôm trước không phải ôn lại bài vở cho đàng hoàng sao, hơn nữa tôi lại đang viết một bài luận văn, nào có thời gian lăng xăng ở bên ngoài chứ! Cứ chọn đường tắt trong con ngõ nhỏ mà đi xuyên qua là về đến nhà rồi!"
"Viết luận văn gì thế?" Trần Mặc liền chuyển chủ đề.
"Sự ứng dụng của ngôn ngữ mơ hồ trong thẩm vấn!"
"Đề tài này hay đấy, có thể cho tôi học hỏi chút được không!" Trần Mặc dường như bày tỏ sự nhiệt tình cực lớn đối với bài luận văn của Đồng Phi.
"Bạn học cũ đừng dùng lời này để mỉa mai tôi nữa, là tôi học hỏi cậu mới đúng, cậu chỉ bảo cho tôi thì có khi còn được hơn ấy chứ." Đồng Phi nói.
"Cậu ngồi trước đi, để tôi tìm xem!" Đồng Phi nói rồi quay lưng lại, cúi đầu lục lọi trong chiếc thùng các-tông dưới bàn viết. Trần Mặc ngồi bên mép giường.
Lục tìm một hồi, trực giác mách bảo cậu ta rằng sau gáy mát lạnh như có ngọn gió lạnh thổi qua. Cậu ta quay phắt người lại, vừa vặn nhìn thấy Trần Mặc đang đứng sau lưng mình, ánh mắt sắc lạnh đang chằm chằm nhìn mình, không, là đang chằm chằm nhìn vào sau gáy cậu ta. Ngay lúc đó, cậu ta cảm thấy một nỗi sợ hãi khó tên, đó là một thứ sợ hãi phát tiết từ trực giác.
Thế nhưng Trần Mặc lại cười nói: "Tôi xem trong thùng của cậu có bảo bối gì mà lục nãy giờ vẫn chưa tìm ra!"
Đồng Phi nghe vậy liền thấy nhẹ nhõm ngay lập tức. Cậu ta cứ lục lọi ở đây mãi, người ta cũng không thể ngồi im bất động ở đó được, người ta qua xem thử cũng là chuyện rất bình thường, đều do thần kinh cậu ta tự căng thẳng lên mà thôi.
Ngay sau đó, mẹ và chị của Đồng Phi đẩy cửa bước vào. Trần Mặc xã giao vài câu rồi cáo từ ra về.
Sau đó có rất nhiều đêm nằm mơ, Đồng Phi toàn mơ thấy cảnh Trần Mặc đứng sau lưng mình, trừng trừng nhìn vào sau gáy cậu ta với đôi mắt lạnh lẽo âm u.
Nghĩ lại bây giờ, ngày hôm ấy thực sự khiến Đồng Phi sợ thót tim. Hôm đó Trần Mặc đến là để dò la gốc gác của cậu ta, là để quan sát phản ứng của Đồng Phi đối với hắn. Trần Mặc chắc chắn sợ Đồng Phi sau khi gửi tiền tại hiện trường đã nhìn thấy hắn ở đâu đó gần khu vực đó, Trần Mặc không thể giữ lại một "nhân chứng sống" nguy hiểm như Đồng Phi được. Kỳ thực có lẽ hôm đó Trần Mặc đã muốn ra tay với cậu ta rồi, nhưng Trần Mặc chắc cũng đã do dự. Trần Mặc có lẽ nhìn dáng vẻ của cậu ta, phân tích và phán đoán rằng cậu ta thực sự không nhìn thấy gì, cho nên Trần Mặc mới chần chừ do dự, rồi lại vừa hay đúng lúc mẹ và chị cậu ta trở về, thế nên mới không ra tay với cậu ta! Cậu ta có thể sống sót quả thực là vô cùng may mắn.
Đồng Phi còn nhớ trước khi Trần Mặc bị thẩm tra, có một hôm cậu ta đi chợ trời. Trên một con đường cách chợ trời không xa, một chiếc ô tô lao thẳng về phía cậu ta. Trong cơn hoảng loạn, cậu ta nhảy phắt lên vỉa hè, chiếc ô tô sượt qua chiếc xe đạp của cậu ta rồi khựng lại cái kít. Cậu ta đang định nổi giận thì nhìn thấy Trần Mặc bước xuống từ xe. Trần Mặc cười nói: "Tôi thử phản ứng của cậu thế nào thôi, ừm, quả nhiên rất khá!"
Đồng Phi với gương mặt khó chịu nói: "Cậu suýt nữa tông chết tôi rồi, sao lại có thể đùa kiểu này chứ!"
Đồng Phi đã lâu không gặp Trần Mặc. Hôm đó, cậu ta phát hiện khuôn mặt của Trần Mặc gầy húp chỉ còn một dải nhỏ, sắc mặt tiều tụy, vàng vọt ngả sang đen. Cậu ta kinh ngạc nói: "Trần Mặc, cậu bị sao thế? Sao lại gầy thế này? Có phải bị bệnh rồi không? Cậu phải đến bệnh viện kiểm tra đi!"
"Bệnh tật gì chứ, chẳng qua vì bận rộn vụ án suốt ngày nên mệt thôi!" Đồng Phi nghe Trần Mặc nói vậy liền nhớ đến Tần Nhất Chân. Cậu ta nói: "Mấy hôm trước tôi nhìn thấy Tần Nhất Chân rồi, chẳng phải cậu ta ở cùng với cậu sao? Thằng nhóc đó, vạm vỡ hẳn lên, suýt chút nữa tôi không nhận ra!" Nhắc đến đây, Đồng Phi lại ân cần nói với Trần Mặc: "Trong lòng cậu có chuyện gì lớn lắm à? Ngủ không ngon cũng dễ gầy lắm, rốt cuộc có chuyện gì vậy? Nói ra xem tôi có giúp gì được cho cậu không?" Khi cậu ta nhìn Trần Mặc, liền phát hiện ra ánh sáng lấp lánh đầy kinh hoàng trong đôi mắt của Trần Mặc, điều này khiến cậu ta liên tưởng ngay đến đêm hôm đó, nỗi sợ hãi do ánh mắt sắc lạnh nhìn chằm chằm vào sau gáy gây ra cho cậu ta. Cậu ta nghĩ tốt nhất là không nên gặng hỏi người ta nữa. Cậu ta vội vàng đổi giọng nói tiếp: "Có phải trong nhà có chuyện gì không, vợ con thế nào, sống có vừa lòng đẹp ý không? Thời đại này phải nghĩ thoáng ra, cơ thể là của mình, những thứ khác đều là vật ngoài thân..."
Trần Mặc vỗ vai Đồng Phi nói: "Không có gì đâu, tôi rất khỏe, tạm biệt nhé!"
Hôm đó cậu ta cứ đứng nhìn theo cho đến khi chiếc xe của Trần Mặc thực sự biến mất mới trèo lên xe đạp.
Trần Mặc có lẽ vẫn luôn hoài nghi cậu ta biết điều gì đó, sau đó thấy cậu ta thực sự ngốc nghéch nên mới không ra tay với cậu ta. Giả sử Trần Mặc lái xe tông cậu ta thì quả thực dễ như trở bàn tay, cậu ta có chết đi thì lại càng trở thành một vụ án treo. Cậu ta không khỏi cảm thán việc có thể sống sót bình an quả thực là một chuyện may mắn biết bao!
Sau khi Trần Mặc bị thẩm tra, tiểu tổ trưởng đảng mang phiếu xin vào Đảng đến tìm Đồng Phi và nói: "Trải qua sự tôi luyện nhiều năm, tổ chức quyết định kết nạp cậu gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc!"
Khi Đồng Phi một mình điền vào phiếu xin gia nhập, nước mắt cứ thế tuôn rơi. Nếu Trần Mặc không bị bắt, cậu ta vẫn sẽ phải tiếp tục chịu đựng sự tôi luyện một cách mơ hồ không rõ ràng, đây mới chính là nguyên nhân thực sự khiến cậu ta không thể vào Đảng.
Còn cả chuyện học hành của cậu ta nữa, hiệu trưởng nói: "Đồng Phi à, bây giờ trường lại phân về rất nhiều sinh viên đại học, có thể nhường suất để cậu đi bồi dưỡng nâng cao rồi." Đồng Phi không nói một câu nào bước ra khỏi phòng làm việc của hiệu trưởng.
Tất cả những điều này, cậu ta đã đợi suốt tám năm, từ tuổi hai mươi mấy đợi đến khi ba mươi mấy tuổi. Đây là tám năm quý giá nhất trong cuộc đời con người, sắc thái thanh xuân của cậu ta bỗng nhiên bị phủ lên một màu xám xịt, đó chính là vận mệnh của cậu ta. Ngày hôm nay, những gì cậu ta chờ đợi được, có lẽ vẫn chưa gọi là muộn, thế nhưng tám năm thanh xuân tốt đẹp nhất ấy lại giống như rêu phong của năm tháng, chúng cứ mãi bị bỏ hoang phế ở quá khứ... Năm tháng vẫn cứ trôi dài, mà chúng lại vô cùng bất đắc dĩ bị kìm nén. Không một ai chịu trách nhiệm về đoạn lịch sử thoạt trông có vẻ hoang đường mà cũng đầy bi ai này của cậu ta. Đương nhiên, so với Lâm Thiên Ca, so với những người đã chết, sự hy sinh chút ít này của cậu ta tính là gì chứ?