Sông Đường lặng lẽ chảy từ thuở xa xưa cho đến tận ngày nay. Cổ Thành tựa như con cháu được sinh sôi nảy nở từ dòng sông ấy, cũng yên bình nép mình trong vòng tay sông Đường với dáng vẻ lặng thầm. Vầng trăng sáng nghìn thu như đôi mắt trong veo của Thượng đế, mang ánh nhìn thấu tỏ vạn vật dõi theo những biến thiên của lịch sử, sự luân chuyển của năm tháng và thăng trầm của thế sự.

Một dòng sông chính là chứng nhân của một thành phố.

Những ống khói công nghiệp thời hiện đại mờ ảo mọc san sát trong đêm đông tháng mười một. Nước thải công nghiệp từ các khu nhà máy lớn của thành phố không ngừng âm thầm xả vào sông Đường, làm biến đổi màu sắc vốn có của dòng sông. Cặn bã ô nhiễm không ngừng bồi đắp thêm độ dày của lớp bùn đáy sông. Mố cầu tròn trịa, vững chãi gánh đỡ hành lang cầu vòm nối liền hai bờ nam bắc, dưới ánh trăng phản chiếu tựa như một bóng cầu vồng xám đen có thể chạm tới, nhưng nó lại sừng sững trong tầm mắt của người dân Cổ Thành một cách chân thực hơn cả cầu vồng.

Trong đêm đông tháng mười một này, ánh trăng lành lạnh, u ám bám riết theo một bóng người. Bóng trăng cô độc, và bóng người mà nó đuổi theo cũng cô độc. Từng cơn gió thốc tới, xua bóng người ấy vào cái lạnh sắc như băng mỏng. Kẹp giữa hai cái bóng cô độc là một ông cảnh sát già gầy gò, thấp bé bằng xương bằng thịt. Ông bọc mình trong chiếc áo khoác bông cảnh phục dày cộp, đạp chiếc xe đạp nặng nề, băng qua đường ray đan xen hình rắn dưới ánh đèn tín hiệu mờ ảo nhấp nháy, rồi rẽ vào một con hẻm hẻo lánh. Con hẻm uốn lượn sâu thẳm, đến cả ánh trăng dường như cũng chẳng lọt vào nổi. Dáng hình ông cảnh sát già kéo dài hẹp và dẹt, tựa như đang được một luồng u tối dẫn dắt tiến về phía trước...

Là tiếng gió sao? Là tiếng gió xoáy do sức người cuốn theo bất ngờ ập tới từ phía sau. Lẫn trong tiếng gió là tiếng bước chân người chạy dồn dập "thình thịch, thình thịch". Lại thêm một bóng đen như quỷ dạ xoa thoắt cái hiện ra từ một góc tối tăm nào đó sau lưng ông cảnh sát già... Một đám mây đen thoáng chốc che khuất ánh trăng. Đúng lúc này, một kẻ vung thanh sắt giáng mạnh vào sau gáy ông cảnh sát già. Cả người lẫn xe của ông ngã nhào vào bóng tối...

Phía trên cổng lớn của Thành ủy và Ủy ban Nhân dân thành phố Cổ Thành treo biểu ngữ lớn: "Nhiệt liệt chúc mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng thành công tốt đẹp". Từ Thành ủy, Ủy ban Nhân dân đi về phía tây qua ngã tư, ở góc tây nam con đường, khuôn viên Công an thành phố vẫn sáng rực ánh đèn. Ở đất nước chúng ta, nơi nhiệm vụ chính trị luôn đè nặng lên tất cả, cảnh sát ở bất kỳ thành phố nào cũng lấy việc bảo vệ cho các hoạt động trọng đại của Đảng diễn ra thuận lợi làm trách nhiệm tối thượng. Cổ Thành là cửa ngõ phía đông của Bắc Kinh, những ngày qua, cán bộ chiến sĩ của Công an thành phố, các phân cục và đồn công an đều ở trong trạng thái trực ban, sẵn sàng chiến đấu đầy căng thẳng. Tối nay, sợi dây thần kinh căng như dây đàn của họ cuối cùng cũng có thể thả lỏng đôi chút. Ngoại trừ một số ít người ở lại trực ban, phần lớn các phòng ban của Công an thành phố đều được phép về nhà nghỉ ngơi, hồi phục sức lực. Trong phòng trực của Phòng Cảnh sát Hình sự, các trinh sát hình sự ứng trực gồm Hạ Tiểu Kỳ, Lỗ Vệ Đông, Tần Nhất Chân, Nghiêm Mậu Lâm đang ngồi trên giường đánh bài tú lơ khơ với vẻ mặt thoải mái.

Xung quanh có một vòng người xúm lại xem. Doãn Tiểu Ninh không chen vào chơi được, sốt ruột chọc vào nách Hạ Tiểu Kỳ nói: "Thằng ranh này mày đâu có trực, sao chưa chịu về nhà đi, chắc vợ mới cưới ở nhà đang sốt ruột ngóng mày lắm đấy!" Hạ Tiểu Kỳ lách người qua lại rồi bảo: "Đi đi, biến giùm cái, tao đang chờ ăn cống nạp đây!"

Khuôn mặt khôi ngô của Lỗ Vệ Đông dán đầy những mẩu giấy nhỏ "nương nương". Hạ Tiểu Kỳ ngậm điếu thuốc lá, híp đôi mắt nhỏ nhìn qua làn khói để xếp lại bài trên tay. Xem bài xong, anh gập bài lại như gấp quạt, gắt với Lỗ Vệ Đông: "Lề mề cái gì đấy, mau tiến cống cho Hoàng thượng!" Lỗ Vệ Đông nhìn chằm chằm vào bộ bài đẹp của mình, lắc lư khuôn mặt đầy giấy, đắc ý ngâm nga một đoạn nhạc ngắn, rồi nói bằng chất giọng Cổ Thành đặc sệt: "Đại vương với Tiểu vương đều nằm trong tay nương nương đây, phen này nương nương ta phải vùng lên làm chủ rồi!"

Phòng Cảnh sát Hình sự nằm trong một tòa nhà nhỏ biệt lập ở phía tây khuôn viên Công an thành phố. Phòng trực ban chia làm hai gian trong ngoài, trên bàn ở gian ngoài xếp một hàng bìa hồ sơ, bên cạnh điện thoại đặt cuốn sổ nhật ký trực ban bìa giấy xi măng. Phía trên bàn treo một tấm bảng đen nhỏ hình chữ nhật, trên đó viết vài thông báo ngắn gọn và những số điện thoại yêu cầu gọi lại. Ở góc tường, trên chiếc bàn nhỏ đặt một chiếc tivi đen trắng cũ kỹ, hai chiếc ăng-ten dạng cần kéo thì một chiếc chỉ còn lại một nửa. Nửa gãy đó được nối với một sợi dây điện, đầu dây gắn vào một vỏ lon "Kiện Lực Bảo" rỗng, treo lủng lẳng trên cây đinh đóng ở tường. Hình ảnh tivi hơi méo mó, âm thanh rè rè xì xào. Bức tường đối diện cửa ra vào kê một dãy tủ sắt đựng hồ sơ. Phạm Bảo Lai đang so đối chiếu và ghi chép từng số súng trong tủ với bảng đăng ký. Cô Đổng Kiến Phân phụ trách văn thư quản lý súng trước đây nghỉ đẻ, Phạm Bảo Lai mới tiếp quản mảng công việc nội cần này. Đổng Kiến Phân là người rất cẩu thả, ai nộp súng ai nhận súng đều không có ghi chép thời gian chi tiết. Phạm Bảo Lai có vẻ ngoài cục mịch nhưng bên trong lại vô cùng tỉ mỉ. Anh muốn mọi công việc mình làm đều phải có trật tự ngăn nắp. Việc đăng ký, đánh số, sắp xếp, lập hồ sơ đã chiếm mất mấy buổi tối của anh rồi.

Hoàng Sa với vẻ mặt ốm yếu ngồi canh bên máy điện thoại, suy nghĩ mông lung. Xương chân mày và gò má của anh nhô cao, kẹp lấy đôi mắt lộ vẻ tuyệt vọng, cằm nhọn và gầy, cả khuôn mặt hốc hác như một quả mướp hương. Mỗi lần đến nhà tắm công cộng tắm rửa, đồng nghiệp lại trêu anh là người của "đội sườn que". Anh nhíu mày lật xem cuốn "Nội khoa học", dáng vẻ vô cùng chăm chú, dường như tự đặt mình tách biệt hẳn khỏi bầu không khí náo nhiệt vui vẻ của mấy người trẻ tuổi đang đánh bài ở gian trong.

Doãn Tiểu Ninh không chen vào được sòng bài bèn quay người lững thững bước ra gian ngoài xem tivi. Cậu vặn núm điều tần kêu "tạch tạch" một vòng, kênh nào cũng chẳng rõ, tức mình lấy tay vỗ vào vỏ máy một cái, hình ảnh rõ hơn một chút, rồi lại ra sức vỗ thêm cái nữa. Trên màn hình hiện ra một gã béo tay cầm hộp thuốc: "... Mỗi lần hai viên!" Doãn Tiểu Ninh liền chửi: "Cái tivi rách này, lần nào cũng phải vỗ hai phát!" Phạm Bảo Lai cúi đầu cười hì hì.

Doãn Tiểu Ninh bèn quát Phạm Bảo Lai: "Cười cái gì mà cười." Rồi lại quay sang nói với Hoàng Sa: "Bác Hoàng, bác nói xem bao giờ phòng mình mới mua được cái tivi màu to để xem đây?"

Hoàng Sa thở dài: "Cứ chờ đấy, đồ điện máy còn tăng giá nữa, càng ngày càng không mua nổi đâu!"

Doãn Tiểu Ninh nói: "Bác Hoàng, cho em điếu thuốc, bên em hết sạch rồi." Thấy vẻ mặt đau khổ của lão Hoàng, cậu dừng bước: "Bác Hoàng, bụng lại đau à? Đừng có nhịn mãi thế, thu xếp thời gian đến bệnh viện khám đi!" Hoàng Sa ậm ừ nhận lời rồi thò tay vào túi móc thuốc lá. Đúng lúc này chuông điện thoại vang lên. Doãn Tiểu Ninh nhanh tay chộp lấy ống nghe: "Tôi là trực ban Phòng Cảnh sát Hình sự, cái gì, cảnh sát già bị đánh? Nói rõ ràng xem nào!" Cậu lật cuốn sổ ghi chép bên cạnh điện thoại bắt đầu ghi chép.

"Đồn Hồng Sơn Đạo ở phía bắc cầu, hiện trường ở phố Thảo Trường phía đông bắc Hồng Sơn Đạo!" Doãn Tiểu Ninh nhắc lại thật to.

Đôi tai to của Hạ Tiểu Kỳ vểnh lên. Dù sòng bài ồn ào nhao nhao, anh vẫn nghe thấy tiếng Doãn Tiểu Ninh tiếp nhận tin báo án. Anh tiện tay vứt bài vào đống bài rồi bảo: "Nhanh lên, có chuyện rồi! Ra hiện trường thôi." Anh bước ra ngoài phòng thấy sắc mặt lão Hoàng không tốt, liền bảo Doãn Tiểu Ninh rằng cậu với lão Hoàng ở lại đây trực điện thoại, mấy anh em chúng tôi đi là được rồi. Lỗ Vệ Đông tiếc rẻ bộ bài đẹp trên tay, vẻ mặt đầy tiếc nuối, ngập ngừng nói: "Chắc là đánh nhau bình thường thôi, không có chuyện gì lớn đâu nhỉ?" Anh thấy mấy người khác đã nhanh nhẹn nhảy xuống khỏi giường, chộp lấy áo quần lao ra ngoài. Đúng lúc này giọng nói của Doãn Tiểu Ninh lại truyền tới, nghe đã chuyển sang vẻ vô cùng căng thẳng: "Có bao da đựng súng! Súng đâu? Mất rồi à?" Lỗ Vệ Đông nghe thấy câu này không dám chậm trễ, liền nhảy tót xuống đất, túm lấy chiếc áo khoác bông lao ra khỏi phòng trực. Đợi đến lúc anh đuổi kịp ra tới sân, chiếc xe jeep 212 đã nổ máy. Xe nguội, Tần Nhất Chân đang nhấn mạnh chân ga, Lỗ Vệ Đông nhảy tót lên xe, chiếc xe jeep gầm rú lộc cộc lao vút vào màn đêm...

Doãn Tiểu Ninh đặt ống nghe xuống, nắn nót viết vào sổ ghi chép của phòng trực ban:

Cảnh sát già của Đồn Công an Hồng Sơn Đạo bị đánh trọng thương, yêu cầu Phòng Cảnh sát Hình sự đến hiện trường. Các trinh sát hình sự Hạ Tiểu Kỳ, Lỗ Vệ Đông, Nghiêm Mậu Lâm, Tần Nhất Chân đến hiện trường. Người ghi chép: Doãn Tiểu Ninh, thời gian ghi chép: 8 giờ 05 phút tối ngày 1 tháng 11 năm 1987.

Trong tivi truyền ra giọng nói rõ ràng của người dẫn chương trình: "Đài Truyền hình Trung ương, kính chào quý khán giả, lễ bế mạc và đêm hội diễn các tiết mục đoạt giải của Liên hoan Nghệ thuật Xiếc Quốc tế Ngô Kiều lần thứ nhất xin phép được bắt đầu..."