Dân miền Băng Giá phương Đông, họ đang tan chảy tựa tuyết sương—
Họ xin xỏ cà phê và đường; họ đi đến những nơi người da trắng hướng.
Dân miền Băng Giá phương Tây, họ học cách trộm cắp và giao tranh;
“Họ bán bộ da thú cho trạm mậu dịch: họ bán cả tâm linh
cho người da trắng.
Dân miền Băng Giá phương Nam, họ buôn bán cùng đoàn thủy thủ săn cá voi;
Phụ nữ của họ có nhiều dải ruy băng, nhưng lều tranh thì rách rưới và thưa thói.
Nhưng Dân miền Băng Giá Cổ Xưa, vượt xa tầm hiểu biết của người da trắng—
Ngọn giáo của họ làm bằng sừng kỳ lân biển, và họ là những con người
cuối cùng còn sót lại trên đời!
Bản dịch.
“Nó đã mở mắt rồi. Nhìn kìa!”
“Hãy bọc nó lại vào tấm da đi. Nó sẽ là một con chó khỏe mạnh. Đến tháng thứ tư, chúng ta sẽ đặt tên cho nó.”
“Đặt tên theo ai?” Amoraq lên tiếng hỏi.
Ánh mắt của Kadlu đảo vòng quanh căn nhà tuyết được lót da bên trong, rồi dừng lại ở cậu thiếu niên mười bốn tuổi Kotuko đang ngồi trên sập ngủ, dùng ngà hải mã để đẽo một chiếc cúc áo. “Hãy đặt tên nó theo con đi,” Kotuko cười toe toét nói. “Thế nào có ngày con cũng cần đến nó.”
Kadlu cười đáp lại đến nỗi đôi mắt gần như vùi lấp trong lớp mỡ trên đôi má phẳng lì, rồi gật đầu với Amoraq, trong khi con chó mẹ hung dữ đang càu nhàu khi thấy đứa con nhỏ của mình ngọ nguậy ở tận phía sâu trong chiếc túi da hải mã treo lủng lẳng bên trên hơi ấm của ngọn đèn mỡ cá voi. Kotuko tiếp tục công việc đẽo gọt của mình, còn Kadlu ném một bó dây cương chó bằng da đã cuộn tròn vào một căn phòng xép nhỏ mở thông ra từ một bên nhà, cởi bộ đồ săn bằng da hươu dày cộm, nhét nó vào chiếc lưới xương cá voi treo phía trên một ngọn đèn khác, rồi ngã người xuống sập ngủ để gọt giũa một khúc thịt hải cẩu đông lạnh cho đến khi vợ anh là Amoraq dọn bữa tối quen thuộc gồm thịt luộc và súp huyết. Anh đã ra ngoài từ lúc rạng đông tại các lỗ thở của hải cẩu, cách đó tám dặm, và trở về nhà với ba con hải cẩu lớn. Đi được nửa đoạn đường hầm hoặc lối đi bằng tuyết dài và thấp dẫn đến cánh cửa phía trong của nhà, người ta đã có thể nghe thấy những tiếng sủa gắt và tiếng ửng ửng, khi bấy đoàn chó kéo xe của anh, sau một ngày làm việc được thả ra, đang tranh giành nhau những chỗ ấm áp.
Khi tiếng sủa trở nên quá mức ồn ào, Kotuko lười biếng lăn khỏi sập ngủ, nhặt lên một chiếc roi có cán dài mười tám inch làm bằng xương cá voi có độ đàn hồi cao, và phần dây bện nặng nề dài tới hai mươi lăm feet. Cậu lao đầu vào lối đi, nơi phát ra những âm thanh cứ như thể tất cả lũ chó đang ăn tươi nuốt sống mình; nhưng đó chẳng qua chỉ là khúc cầu kinh quen thuộc trước bữa ăn của chúng. Khi cậu bò ra được ở đầu bên kia, nửa tá cái đầu phủ lông cứ dán mắt theo từng chuyển động của cậu khi cậu tiến đến một cái giá treo bằng xương hàm cá voi — nơi người ta treo thịt chó; dùng ngọn giáo đầu dẻ quạt để lóc từng khối thịt đông lạnh lớn ra; rồi đứng đó, một tay cầm roi, tay kia cầm thịt. Từng con vật được gọi tên, con yếu được gọi trước, và khốn cho con nào dám chồm lên trước lượt của mình; bởi vì chiếc roi thon vút sẽ vút ra nhanh như chớp quất qua những sợi dây da, tiện phăng đi một vài inch lông cùng lớp da của nó. Từng con gầm gừ, táp mồi, nghẹn ngào nuốt vội phần ăn của mình rồi lẩn nhanh về cái sự bảo bọc của lối đi, trong khi cậu thiếu niên đứng trên nền tuyết dưới bầu trời Ánh sáng Phương Bắc rực rỡ để phân định công bằng. Con vật cuối cùng được phục vụ là con chó đầu đàn to lớn lông đen, kẻ duy trì trật tự khi lũ chó được gắn dây cương; và Kotuko đã thưởng cho nó một phần thịt gấp đôi cùng một tiếng quất roi phụ trội.
“A!” Kotuko vừa cuộn tròn chiếc roi lại vừa nói, “Ta có một chú nhóc ở phía trên ngọn đèn, lớn lên sẽ sủa vang trời đấy. SARPOK! Chui vào đi!”
Cậu bò ngược qua đống chó đang rúc vào nhau, phủi sạch lớp tuyết khô bám trên đám đồ lông bằng chiếc gậy đập bằng xương cá voi mà Amoraq luôn treo cạnh cửa, khẽ gõ vào phần mái lót da của căn nhà để rũ bỏ những chiếc dũa băng có thể đã rơi xuống từ vòm tuyết phía trên, rồi cuộn tròn người trên sập. Lũ chó trong lối đi ngáy và rên rỉ trong giấc ngủ, đứa bé trai trong chiếc mũ trùm đầu bằng da thú dày của Amoraq thì đạp chân, nghẹn ngào và ẹ ẹ, còn con chó mẹ của chú cún vừa được đặt tên nằm bên cạnh Kotuko, đôi mắt dán chặt vào bọc da hải cẩu đang ấm áp và an toàn bên trên ngọn lửa vàng rực rộng bản của chiếc đèn.
Và tất cả những chuyện này diễn ra ở tận phương bắc xa xôi, vượt qua cả Labrador, vượt qua eo biển Hudson, nơi những đợt thủy chiều lớn xô đẩy băng phiến tứ tung, phía bắc bán đảo Melville — thậm chí phía bắc cả những eo biển hẹp Fury và Hecla — trên bờ biển phía bắc của đảo Baffin, nơi đảo Bylot sừng sững trên lớp băng của eo biển Lancaster giống như một chiếc bát úp ngược. Phía bắc eo biển Lancaster là vùng đất mà chúng ta gần như chẳng biết gì ngoài Bắc Devon và Ellesmere Land; nhưng ngay cả ở đó cũng có vài cư dân rải rác sinh sống, có thể gọi là những người hàng xóm sát vách với chính Cực địa cầu.
Kadlu là một người Inuit — điều mà các anh gọi là người Eskimô — và bộ tộc của anh, tính tất cả chỉ khoảng ba mươi người, thuộc về nhóm Tununirmiut — “vùng đất nằm ở phía sau của mọi thứ.” Trên bản đồ, bờ biển hoang vắng đó được ghi là Vịnh Navy Board, nhưng tên gọi theo tiếng Inuit mới là tuyệt nhất, bởi vì vùng đất ấy nằm ở tận cùng phía sau của vạn vật trên thế giới này. Chín tháng trong năm nơi đây chỉ có băng tuyết và những cơn bão quét qua nối tiếp nhau, với cái nhiệt độ lạnh đến mức không ai có thể tưởng tượng nổi nếu chưa từng tận mắt thấy nhiệt độ tụt xuống dưới cả điểm không. Trong sáu tháng của quãng thời gian đó là màn đêm bao phủ; và chính điều đó làm cho nơi đây trở nên thật đáng sợ. Trong ba tháng mùa hè, trời chỉ đóng băng vào mỗi kẽ ngày và ban đêm, rồi khi ấy tuyết bắt đầu tan chảy trên các sườn dốc hướng nam, vài chồi liễu đất nhú ra những chiếc búp tơ mịn, dăm khóm thạch nam đá bé xíu cố làm ra vẻ như đang nở hoa, những bãi sỏi mịn cùng những hòn đá cuội tròn vo thoai thoải chạy xuống vùng nước biển mở, và những khối đá tảng nhẵn nhụi cùng những vách đá có sọc nổi bật lên trên lớp tuyết hạt. Nhưng tất cả những điều đó chỉ tồn tại trong vài tuần ngắn ngủi, rồi mùa đông khắc nghiệt lại kìm chặt lấy mảnh đất; trong khi ngoài khơi, băng giật cục trôi dạt ra vào, va đập, cày xới, nứt vỡ, đâm thọc, giã nhừ và dạt vào bờ cho đến khi tất cả đông cứng lại với nhau, dày tới mười feet, từ đất liền lan ra tận vùng nước sâu.
Vào mùa đông, Kadlu thường lần theo dấu hải cẩu ra đến rìa của lớp băng ven bờ này, và dùng lao đâm chúng khi chúng ngoi lên để thở tại các lỗ thở. Hải cẩu buộc phải có vùng nước mở để sinh sống và bắt cá, và vào giữa mùa đông, đôi khi lớp băng trải dài suốt tám mươi dặm mà không có lấy một vết nứt từ bờ biển gần nhất. Vào mùa xuân, anh và đồng bào của mình rút lui từ những mảng băng trôi về vùng đất liền đá đồi, nơi họ dựng những chiếc lều bằng da, bẫy các loài chim biển, hoặc dùng lao đâm những con hải cẩu non đang phơi mình trên các bãi biển. Muộn hơn nữa, họ sẽ đi về phía nam vào vùng đất Baffin để săn tuần lộc, và thu gom nguồn dự trữ cá hồi trong năm từ hàng trăm con suối và hồ nước ở vùng nội địa; rồi quay trở lại phía bắc vào tháng Chín hoặc tháng Mười để săn bò xạ hương và bắt đầu mùa săn hải cẩu mùa đông thường lệ. Việc di chuyển này được thực hiện bằng xe trượt tuyết kéo bằng chó, đi từ hai mươi đến ba mươi dặm một ngày, hoặc đôi khi di chuyển dọc bờ biển trên những chiếc "thuyền phụ nữ" bằng da lớn, khi mà lũ chó và những đứa trẻ nằm chen chúc giữa chân của những người chèo thuyền, và những người phụ nữ cất cao tiếng hát trong lúc họ lướt đi từ mũi đất này sang mũi đất khác trên mặt nước lạnh lẽo, phẳng lì như mặt gương. Tất cả những vật dụng xa xỉ mà người Tununirmiut biết đến đều có nguồn gốc từ phương nam — gỗ trôi dạt làm thanh trượt xe, thanh sắt làm đầu lao, dao thép, ấm thiếc nấu ăn ngon hơn hẳn những món đồ bằng đá xà phòng cũ kỹ, đá lửa và thép, thậm chí cả diêm, cùng với ruy băng màu trang trí mái tóc phụ nữ, những chiếc gương nhỏ rẻ tiền, và vải đỏ để viền những chiếc áo khoác da hươu. Kadlu đem đổi sừng kỳ lân biển xoắn ốc béo ngậy, quý giá cùng răng bò xạ hương (những thứ này có giá trị ngang ngửa ngọc trai) cho người Inuit phương Nam, và đổi lại, họ buôn bán với các tàu săn cá voi và các trạm truyền giáo ở vịnh Exeter và Cumberland; cứ thế chuỗi trao đổi tiếp nối, cho đến khi một chiếc ấm nước được một đầu bếp tàu nhặt lên ở Bhendy Bazaar có thể chấm dứt những ngày tháng của nó trên ngọn đèn mỡ cá voi ở một xó xỉnh lạnh lẽo nào đó thuộc Vòng Bắc Cực.
Vì là một thợ săn cừ khôi, Kadlu rất giàu có với những cây lao sắt, dao khoét tuyết, lao phóng chim, và tất cả những thứ khác giúp cuộc sống ở nơi giá lạnh cùng cực ấy trở nên dễ dàng hơn; và anh là người đứng đầu bộ tộc, hay như người ta vẫn nói, “người am hiểu tường tận mọi thứ qua thực tế.” Điều này không trao cho anh bất kỳ quyền lực đặc biệt nào, ngoại trừ việc thỉnh thoảng anh có thể khuyên nhủ bạn bè thay đổi khu vực săn bắn; nhưng Kotuko lại tận dụng vị thế ấy để thể hiện chút uy quyền, theo cái cách lười biếng và mập mạp của người Inuit, đối với những đứa trẻ khác khi chúng ra ngoài vào ban đêm để chơi bóng dưới ánh trăng, hoặc cất tiếng hát Bài ca Thiếu nhi hướng về Cực quang.
Nhưng ở tuổi mười bốn, một thiếu niên Inuit đã tự coi mình là một người đàn ông, và Kotuko đã thấy chán ngấy việc làm bẫy bắt gia cầm hoang dã cùng cáo kit, và chán nhất là việc phụ giúp phụ nữ nhai da hải cẩu và da hươu (thao tác giúp da mềm mại mà không gì sánh bằng) suốt cả ngày dài trong khi đàn ông đi săn. Cậu muốn được bước vào quaggi, Ngôi nhà Ca hát, khi các thợ săn tụ tập ở đó để cử hành những nghi lễ huyền bí, và pháp sư angekok hù dọa họ đến mức ngây dại đầy phấn khích sau khi đèn tắt, và người ta có thể nghe thấy Tiếng hồn Tuần lộc dậm chân trên mái nhà; và khi một ngọn giáo được phóng thẳng vào màn đêm đen tuyốc ngoài trời, nó quay trở lại với đầm đìa máu nóng. Cậu muốn ném đôi bốt lớn của mình vào chiếc lưới với vẻ mệt mỏi của người trụ cột gia đình, và đánh bạc cùng những thợ săn khi họ ghé qua vào buổi tối để chơi một trò roulette tự chế với một chiếc hộp thiếc và một chiếc đinh. Có hàng trăm thứ mà cậu muốn làm, nhưng những người đàn ông trưởng thành lại cười trừ và bảo rằng: “Hãy đợi đến khi chú mày thực sự đeo dây cương đã, Kotuko. Đi săn không phải toàn bộ chỉ là tóm được con mồi.”
Giờ đây khi cha cậu đã chọn tên một chú cún cho cậu, mọi thứ có vẻ tươi sáng hơn. Người Inuit không lãng phí một con chó tốt cho con trai mình cho đến khi cậu bé biết chút ít về cách điều khiển chó kéo; và Kotuko vô cùng tự tin rằng cậu biết nhiều hơn cả mọi thứ trên đời.
Nếu chú cún đó không có một thể chất gang thép thì nó đã chết vì tội được nhồi nhét quá nhiều và cưng chiều quá mức. Kotuko làm cho nó một bộ dây cương nhỏ xíu có dây kéo đi kèm, và lôi xềnh xệch nó khắp sàn nhà, vừa la hét: “Aua! Ja aua!” (Rẽ phải). “Choiachoi! Ja choiachoi!” (Rẽ trái). “Ohaha!” (Dừng lại). Chú cún hoàn toàn không thích điều này chút nào, nhưng việc bị lôi đi như thế vẫn còn là niềm hạnh phúc lớn lao so với lần đầu tiên được gắn vào xe trượt tuyết. Nó chỉ ngồi phịch xuống tuyết, nghịch ngợm sợi dây bằng da hải cẩu nối từ bộ dây cương của nó đến pitu, sợi dây thừng lớn ở phần mũi của xe trượt. Rồi đoàn xe bắt đầu chuyển động, và chú cún nhận ra chiếc xe trượt nặng mười feet đang trờ lên lưng mình, kéo lê nó trên mặt tuyết, trong khi Kotuko cười đến mức nước mắt giàn giụa trên mặt. Tiếp theo sau đó là những ngày tháng chịu đựng ngọn roi tàn nhẫn phát ra tiếng rít như gió thổi qua băng, và đồng loại của nó thì thi nhau cắn xé nó vì nó không biết việc, bộ dây cương cứ cọ xát làm nó đau rát, và nó không còn được phép ngủ cùng Kotuko nữa mà phải nhận chỗ lạnh lẽo nhất ở lối đi. Đó là một khoảng thời gian đáng buồn đối với chú cún.
Cậu thiếu niên cũng học nhanh chẳng kém gì chú chó; mặc dù việc điều khiển một cỗ xe chó kéo là một công việc vô cùng nhọc nhằn. Mỗi con vật được gắn một sợi dây riêng biệt — con yếu nhất đứng gần người điều khiển nhất — chạy luồn dưới chân trước bên trái của nó để nối vào dây thừng chính, nơi nó được cố định bằng một kiểu cúc và khuyết có thể tháo rời chỉ bằng một cái hất cổ tay, nhờ đó giải phóng từng con chó một khi cần thiết. Điều này vô cùng cần thiết, bởi vì những con chó tơ thường vướng sợi dây kéo giữa hai chân sau, khiến dây cứa sâu đến tận xương. Và chúng — tất cả bọn chúng — thế nào cũng có thói quen ghé thăm bạn bè khi đang chạy, nhảy tung tăng qua lại giữa các sợi dây kéo. Kết quả là chúng đánh nhau, và mớ hỗn độn tạo ra còn rắc rối hơn cả một cuộn dây câu ướt vào sáng hôm sau. Phần lớn rắc rối có thể được tránh khỏi nhờ việc sử dụng roi một cách khoa học. Mọi thiếu niên Inuit đều tự hào mình là bậc thầy của chiếc roi dài; nhưng việc quật trúng một dấu hiệu trên mặt đất thì dễ, còn rướn người về phía trước để tóm lấy một con chó đang trốn việc ngay phía sau đôi vai khi xe trượt đang chạy với tốc độ tối đa lại là chuyện khó khăn. Nếu bạn gọi tên một con chó có tật “ghé thăm” mà vô tình quất trúng con khác, cả hai sẽ lao vào tơi bời ngay lập tức và làm đình trệ tất cả những con còn lại. Thêm nữa, nếu bạn đi cùng một người bạn và bắt đầu trò chuyện, hoặc đi một mình mà cất tiếng hát, lũ chó sẽ khựng lại, quay đầu lại và ngồi phịch xuống để nghe xem bạn định nói gì. Kotuko từng bị lũ chó bỏ chạy mất dép một hoặc hai lần do quên chèn bánh xe trượt lúc dừng lại; và cậu đã làm đứt rất nhiều dây chằng, làm hỏng không ít dây thừng trước khi được tin tưởng giao phó cho một đội gồm đủ tám con cùng chiếc xe trượt nhẹ. Khi ấy, cậu cảm thấy mình là một nhân vật có máu mặt, và trên mặt băng đen phẳng lì, với một trái tim can trường cùng khuỷu tay lanh lẹ, cậu vút đi trên những khoảng phẳng nhanh như một bầy chó săn đang rượt đuổi mồi. Cậu sẽ đi mười dặm để đến các lỗ thở hải cẩu, và khi đã đến bãi săn, cậu sẽ tháo lỏng một sợi dây kéo khỏi pitu, thả con chó đầu đàn lông đen — kẻ khôn ngoan nhất trong đội. Ngay khi con chó đã đánh hơi thấy lỗ thở, Kotuko sẽ lật ngược chiếc xe trượt lại, cắm ngập một cặp gạc hươu đã cưa cụt, nhô lên như tay cầm xe đẩy trẻ em từ phần tựa lưng, sâu vào trong tuyết để đội chó không thể chạy mất. Sau đó, cậu sẽ bò về phía trước từng inch một, và kiên nhẫn đợi cho đến khi hải cẩu ngoi lên thở. Ngay lập tức, cậu sẽ phóng ngọn giáo gắn dây lao xuống thật chớp nhoáng, rồi chẳng mấy chốc sẽ kéo con hải cẩu lên sát mép băng, trong khi con chó đầu đàn chạy đến phụ giúp kéo xác con mồi qua lớp băng về phía xe trượt. Đó là khoảnh khắc mà những con chó bị cột dây gầm rú và sùi bọt mép vì quá khích, còn Kotuko thì vung ngọn roi dài quất đét như một thanh sắt nung đỏ lên mặt tất cả bọn chúng, cho đến khi xác con mồi cứng đờ lại. Hành trình trở về nhà mới là phần việc nặng nhọc. Chiếc xe trượt nặng trĩu phải được khéo léo điều hướng qua những vùng băng gập ghềnh, còn lũ chó thì ngồi phịch xuống và thèm thuồng nhìn con hải cẩu thay vì kéo xe. Cuối cùng, chúng cũng bắt gặp con đường xe trượt quen thuộc dẫn về làng, và hí hửng tậm tịt bước đi trên lớp băng kêu lanh canh, đầu cúi gằm và đuôiổng ngược lên, trong khi Kotuko cất cao giọng hát bài “An-gutivaun tai-na tau-na-ne taina” (Bài ca của Người thợ săn trở về), và những giọng nói từ nhà này qua nhà khác cất lên chào đón cậu dưới bầu trời mờ ảo đầy ánh sao.
Khi chú cún Kotuko trưởng thành hoàn toàn, nó cũng tỏ ra vô cùng tận hưởng cuộc sống. Nó từng bước chiến đấu để vươn lên vị trí đầu trong đàn qua từng trận chiến, cho đến một buổi tối đẹp trời, trong lúc đang ăn, nó lao vào quần thảo với con chó đầu đàn to lớn lông đen (Kotuko người đứng ngoài làm trọng tài công bằng), và biến nó thành con chó đứng thứ hai, theo cách nói của họ. Thế là nó được thăng chức lên chiếc dây thừng dài của con chó dẫn đầu, chạy trước tất cả những con khác năm feet: nhiệm vụ tối thượng của nó là ngăn chặn mọi cuộc chiến đấu, dù là khi đang mang dây cương hay lúc tháo rời, và nó đeo một chiếc vòng cổ bằng dây đồng rất dày và nặng. Vào những dịp đặc biệt, nó được cho ăn thức ăn đã nấu chín ngay trong nhà, và đôi khi được phép ngủ trên sập cùng Kotuko. Nó là một con chó săn hải cẩu cừ khôi, và sẽ kiên trì vây hãm một con bò xạ hương bằng cách chạy vòng tròn xung quanh và táp vào gót chân con vật. Nó thậm chí còn — và đối với một con chó kéo xe thì đây là bằng chứng tối thượng về lòng dũng cảm — thậm chí còn dám đối đầu với con sói Bắc Cực gầy giơ xương, loài mà tất cả chó ở phương Bắc thường khiếp sợ hơn bất cứ thứ gì bước đi trên tuyết. Nó và chủ nhân của mình — họ không tính toán bầy chó thông thường là bạn đồng hành — đã cùng nhau săn bắn, ngày qua ngày và đêm qua đêm, một cậu thiếu niên quấn đồ lông và con dã thú hung dữ, lông dài, mắt híp, nanh trắng, lông vàng. Tất cả những gì một người Inuit phải làm là kiếm thức ăn và da thú cho bản thân cùng gia đình. Phụ nữ trong nhà biến da thú thành quần áo, và thỉnh thoảng phụ giúp việc bẫy những con thú nhỏ; nhưng phần lớn lượng thức ăn — và họ ăn rất nhiều — phải do đàn ông tìm kiếm. Nếu nguồn cung cất ấy thất bại thì ở nơi đó chẳng có ai để mua, để xin hay để vay mượn cả. Mọi người sẽ phải chết.
Một người Inuit không hề nghĩ đến những rủi ro ấy cho đến khi bị buộc phải đối mặt. Kadlu, Kotuko, Amoraq và đứa bé trai cứ ngọ nguậy trong chiếc mũ trùm đầu bằng da thú của Amoraq và nhai mấy miếng mỡ cá voi suốt cả ngày, quây quần bên nhau hạnh phúc chẳng kém gì bất kỳ gia đình nào trên thế giới. Họ xuất thân từ một giống người vô cùng hiền hòa — một người Inuit hiếm khi nổi giận, và hầu như chẳng bao giờ đánh trẻ con — những người không hề biết chính xác việc nói một lời nói dối thực sự là gì, lại càng không biết cách trộm cắp. Họ mãn nguyện với việc dùng lao đâm lấy sự sống từ tận sâu thẳm của mùa đông giá buốt, tuyệt vọng; nở những nụ cười nhờ nhờ mỡ màng và kể những câu chuyện ma quái kỳ lạ vào các buổi tối, ăn uống cho đến khi không thể nhét thêm được nữa, và cất cao bài ca phụ nữ bất tận: “Amna aya, aya amna, ah! ah!” suốt những ngày dài dưới ánh đèn khi họ vá víu quần áo cùng dụng cụ săn bắn của mình.
Nhưng rồi một mùa đông khủng khiếp đã đến phản bội tất cả bọn họ. Người Tununirmiut trở về sau chuyến đánh bắt cá hồi hàng năm, và dựng nhà trên lớp băng non ở phía bắc đảo Bylot, sẵn sàng lên đường săn hải cẩu ngay khi biển đóng băng. Nhưng đó là một mùa thu đến sớm và hung túng. Suốt tháng Chín, những cơn bão liên miên đã làm tan vỡ lớp băng hải cẩu nhẵn nhụi vốn chỉ dày chừng bốn hoặc năm feet, đẩy chúng dồn vào đất liền, và chất đống một bức tường chắn khổng lồ, rộng chừng hai mươi dặm, gồm những khối băng lởm chởm, nhọn hoắt và sắc như kim, khiến việc kéo xe trượt tuyết qua đó là điều bất khả thi. Rìa của tảng băng trôi — nơi hải cẩu thường lui tới đánh bắt vào mùa đông — nằm cách rào chắn này chừng hai mươi dặm, và nằm ngoài tầm với của người Tununirmiut. Dẫu vậy, họ vẫn có thể xoay sở để vượt qua mùa đông dựa vào nguồn dự trữ cá hồi đông lạnh cùng mỡ cá voi tích trữ, và những gì thu được từ bẫy bắt, nhưng vào tháng Mười hai, một thợ săn trong làng tình cờ bắt gặp một chiếc tupik (lều da) gồm ba người phụ nữ và một cô gái đang hấp hối, có những người đàn ông trong gia đình đã đi xuống từ vùng Viễn Bắc và bị đè bẹp trong những chiếc thuyền săn bằng da nhỏ khi họ đang ra khơi săn loài kỳ lân biển sừng dài. Đương nhiên, Kadlu chỉ có thể phân chia những người phụ nữ ấy về các căn lều trong ngôi làng mùa đông, bởi vì không một người Inuit nào dám từ chối một bữa ăn dành cho người lạ. Anh chẳng bao giờ biết trước khi nào đến lượt mình phải đi xin ăn. Amoraq nhận cô gái — độ chừng mườifour tuổi — về nhà mình như một thứ người hầu. Qua kiểu cắt của chiếc mũ trùm đầu nhọn hoắt cùng họa tiết hình thoi dài trên đôi xà cạp bằng da hươu trắng của cô, họ đoán cô đến từ vùng Ellesmere Land. Cô chưa từng nhìn thấy những chiếc ấm nấu ăn bằng thiếc hay những chiếc xe trượt có thanh trượt bọc gỗ trước đây; nhưng cậu thiếu niên Kotuko và con chó Kotuko lại khá quý mến cô.
Rồi toàn bộ lũ cáo đều di cư về phương nam, thậm chí cả con chồn wolverine — kẻ trộm cắp nhỏ thó, đầu cùn, chuyên gầm gừ trên tuyết ấy — cũng chẳng thèm bận tâm đi theo dọc chuỗi bẫy trống không mà Kotuko đã giăng sẵn. Bộ tộc mất đi vài tay thợ săn cừ khôi bị thương nặng trong một trận chiến với bò xạ hương, và điều này càng dồn thêm gánh nặng công việc lên những người khác. Kotuko ra ngoài, ngày này qua ngày khác, với một chiếc xe trượt săn nhẹ cùng sáu, bảy con chó khỏe nhất, kiên nhẫn tìm kiếm cho đến khi mỏi nhừ cả mắt một khoảng băng trong nào đó — nơi hải cẩu có thể đã cào một chiếc lỗ thở. Con chó Kotuko tung hoành khắp nơi, và trong sự tĩnh lặng chết chóc của các cánh đồng băng, cậu thiếu niên Kotuko có thể nghe thấy tiếng rên rỉ phấn khích bị nén lại của nó ở một lỗ thở hải cẩu cách đó ba dặm, rõ mồn một cứ như thể nó đang đứng ngay bên khuỷu tay cậu. Khi con chó tìm thấy một lỗ thở, cậu bé sẽ tự dựng cho mình một bức tường tuyết thấp và nhỏ để tránh bớt những cơn gió lạnh cắt da cắt thịt, và rồi cậu sẽ kiên trì chờ đợi ở đó mười, mười hai, hay thậm chí hai mươi tiếng đồng hồ cho đến khi hải cẩu ngoi lên thở, đôi mắt dán chặt vào dấu hiệu nhỏ xíu mà cậu đã tạo ra phía trên lỗ thở để làm chuẩn cho cú phóng lao cắm xuống, với một tấm thảm da hải cẩu nhỏ lót dưới chân, và đôi chân được buộc chặt vào tutareang (chiếc đai khóa mà những thợ săn lớn tuổi từng nhắc đến). Điều này giúp đôi chân của người thợ săn không bị co giật trong lúc mỏi mòn chờ đợi con hải cẩu thính tai ngoi lên. Mặc dù chẳng có chút phấn khích nào trong đó, bạn hoàn toàn có thể tin rằng việc ngồi bất động trong chiếc đai khóa với nhiệt độ đôi khi thấp hơn điểm không tới bốn mươi độ là công việc cực nhọc nhất mà một người Inuit từng biết đến. Khi bắt được một hải cẩu, con chó Kotuko sẽ lao vút về phía trước với chiếc dây kéo lếch thếch phía sau, phụ giúp kéo xác con mồi về phía xe trượt — nơi lũ chó đang mệt mỏi và đói lả nằm ủ rũ dưới phần khuất gió của đống băng vỡ.
Một con hải cẩu chẳng thể chia được bao nhiêu, bởi vì mọi cái miệng trong ngôi làng nhỏ bé ấy đều có quyền được lấp đầy, và chẳng có tí xương, da hay gân nào bị lãng phí. Phần thịt của lũ chó bị lấy đi để phục vụ con người, và Amoraq đành cho bầy chó ăn những mảnh lều da mùa hè cũ kỹ được bới ra từ gầm sập ngủ, khiến chúng tru lên thảm thiết rồi lại chồm dậy tru đóm đói khát. Nhìn vào những chiếc đèn đá xà phòng trong các căn lều, người ta có thể nhận ra nạn đói đang cận kề. Vào những mùa màng bội thu, khi mỡ dồi dào, ngọn lửa trong những chiếc đèn hình chiếc thuyền sẽ cao tới hai feet — ấm áp, rực rỡ và ánh vàng óng ả. Giờ đây nó chỉ vỏn vẹn sáu inch: Amoraq cẩn thận dùng nhíp gắp bấc rêu lún xuống khi một ngọn lửa vô tình bùng sáng lên trong chốc lát, và ánh mắt của tất cả mọi người trong gia đình lại dõi theo bàn tay bà. Nỗi kinh hoàng của nạn đói ở cái chốn giá buốt cùng cực ấy không hẳn là cái chết, mà là việc chết trong bóng tối. Tất cả người Inuit đều khiếp sợ màn đêm đeo bám họ không dứt suốt sáu tháng mỗi năm; và khi những ngọn đèn trong nhà lụi dần, tâm trí của con người ta bắt đầu trở nên hoảng loạn và mụ mẫm.
Nhưng tồi tệ hơn thế vẫn còn ở phía trước.
Đám chó đói lả gầm gừ và cắn xé nhau ngoài lối đi, trừng mắt nhìn những vì sao lạnh lẽo và hít hà trong làn gió cắt da, đêm qua đêm. Khi chúng ngừng tru, sự tĩnh lặng lại ập xuống, đặc quánh và nặng nề tựa như một đống tuyết trôi dồn vào cửa nhà, và con người ta có thể nghe thấy tiếng máu đập trong những khoang tai mỏng manh của mình, cùng tiếng tim đập thình thịch vang to chẳng khác nào tiếng trống của các pháp sư được gióng lên xuyên qua màn tuyết. Một đêm nọ, con chó Kotuko — vốn tỏ ra vô cùng lầm lì khi mang dây cương — bất chợt chồm dậy và ấn đầu vào đầu gối của Kotuko. Cậu vỗ về nó, nhưng con chó vẫn vô định đẩy tới, làm bộ nịnh nọt. Bấy giờ Kadlu tỉnh giấc, tóm lấy cái đầu nặng nề như đầu sói và trừng trừng nhìn vào đôi mắt đờ đẫn. Con chó rên rỉ và run rẩy giữa hai đầu gối Kadlu. Lớp lông quanh cổ nó dựng đứng lên và nó gầm gừ như thể có kẻ lạ đang đứng ngoài cửa; rồi nó sủa vang đầy vui sướng, lăn lộn trên mặt đất và táp vào đôi bốt của Kotuko hệt như một chú cún con.
“Có chuyện gì vậy ạ?” Kotuko lên tiếng hỏi; bởi vì cậu bắt đầu thấy sợ hãi.
“Căn bệnh đó,” Kadlu đáp. “Đó là bệnh của loài chó.” Con chó Kotuko ngước mũi lên trời và tru lên từng hồi thảm thiết.
“Con chưa từng thấy chuyện này trước đây. Nó sẽ làm gì hả cha?” Kotuko hỏi.
Kadlu nhún nhẹ một bên vai, bước qua căn lều để lấy cây lao đâm ngắn của mình. Con chó lớn nhìn anh, lại tru lên một tiếng rồi lủi thủi đi mất dạng xuống lối đi, trong khi những con chó khác dạt sang hai bên trái phải để nhường cho nó một khoảng trống rộng rãi. Khi nó đã ra ngoài bãi tuyết, nó sủa điên cuồng hệt như đang đuổi theo dấu vết của một con bò xạ hương, và vừa sủa, vừa nhảy cẫng lên tung tăng rồi khuất tầm mắt. Căn bệnh của nó không phải là bệnh dại, mà đơn thuần chỉ là sự điên loạn rõ mười mươi. Cái lạnh, cơn đói, và trên hết là màn đêm đã làm nó mất trí; và một khi căn bệnh chó dại khủng khiếp ấy đã bùng phát ở một con trong đàn, nó sẽ lan rộng nhanh như lửa cháy rừng. Ngày đi săn tiếp theo, một con chó khác lại ngã bệnh và bị Kotuko kết liễu ngay tại trận khi nó đang cắn xé và vùng vẫy giữa các sợi dây kéo. Tiếp đó, con chó đen đứng thứ hai — từng là đầu đàn trong những năm tháng trước — bỗng dưng cất tiếng sủa inh õng trước một dấu chân tuần lộc tưởng tượng, và khi họ tháo nó ra khỏi pitu, nó lao thẳng vào cổ của một vách băng dựng đứng rồi bỏ chạy hệt như con chó đầu đàn trước đây, trên lưng vẫnòng ỏng chiếc dây cương. Sau sự việc đó, chẳng ai dám đưa lũ chó ra ngoài nữa. Họ cần chúng cho những việc khác, và lũ chó cũng thừa biết điều đó; dù chúng được buộc cố định và cho ăn bằng tay, đôi mắt chúng vẫn đong đầy vẻ tuyệt vọng và sợ hãi. Để mọi chuyện tồi tệ hơn, những phụ nữ lớn tuổi bắt đầu kể chuyện ma quái, và rỉ tai nhau rằng họ đã chạm trán với linh hồn của những thợ săn đã bỏ mạng vào mùa thu năm ấy — những kẻ đang tiên tri đủ thứ điều kinh hoàng.
Kotuko đau buồn vì mất con chó cưng nhiều hơn bất cứ thứ gì khác; bởi vì dẫu một người Inuit ăn rất nhiều nhưng anh ta cũng đồng thời biết cách chịu đói. Thế nhưng cơn đói, bóng tối, cái lạnh và sự phơi mình giữa thời tiết khắc nghiệt đã bào mòn sức lực của cậu, khiến cậu bắt đầu nghe thấy những giọng nói văng vẳng trong đầu, và nhìn thấy những người không hề tồn tại lướt qua ở khóe mắt. Một đêm nọ — sau khi tự gỡ đai khóa sau mười tiếng đồng hồ kiên trì chờ đợi bên trên một lỗ thở hải cẩu “mù” và đang lảo đảo bước về làng trong trạng thái ngất ngây, chóng mặt — cậu khựng lại để tựa lưng vào một tảng đá lớn vốn nằm chênh vênh như một hòn đá bập bênh trên một điểm nhô đơn độc của lớp băng. Trọng lượng của cậu làm mất đi sự thăng bằng của tảng đá, nó chòng chành lăn sang một bên, và khi Kotuko tung người nhảy tránh, tảng đá trượt theo cậu, phát ra những tiếng kêu rít và xèo xèo trên sườn dốc băng.
Chừng đó là quá đủ đối với Kotuko. Cậu được nuôi dạy với niềm tin rằng mọi tảng đá và hòn cuội đều có chủ nhân riêng của nó (gọi là inua), thường là một dạng Sinh vật-Phụ-nữ một mắt được gọi là tornaq, và khi một tornaq có ý định giúp đỡ ai đó, ả sẽ lăn theo anh ta từ bên trong ngôi nhà đá của mình và hỏi xem anh ta có muốn nhận ả làm linh hồn hộ mệnh hay không. (Vào những đợt băng tan mùa hè, những khối đá và hòn cuội bị băng chèn ép cứ lăn và trượt khắp nơi trên bề mặt đất liền, thế nên bạn hoàn toàn có thể hiểu vì sao ý niệm về những hòn đá có sự sống lại xuất hiện.) Kotuko nghe thấy tiếng máu đập rộn trong tai hệt như tiếng động cậu đã nghe suốt cả ngày, và cậu tưởng rằng đó là tornaq của tảng đá đang thì thầm với mình. Trước khi về đến nhà, cậu đã hoàn toàn đinh ninh rằng mình vừa có một cuộc trò chuyện dài với mụ, và vì tất cả đồng bào của cậu đều tin rằng điều đó hoàn toàn khả thi, nên chẳng ai phản bác lại cậu cả.
“Mụ bảo với con rằng: ‘Ta nhảy xuống đây, ta nhảy xuống khỏi chỗ của ta trên tuyết,’” Kotuko cất giọng với đôi mắt trũng sâu, rướn người về phía trước trong căn lều lờ mờ ánh sáng. “Mụ bảo: ‘Ta sẽ làm người dẫn đường.’ Mụ bảo: ‘Ta sẽ dẫn đường cho ngươi đến những lỗ thở hải cẩu tốt lành.’ Ngày mai con sẽ lên đường, và tornaq sẽ dẫn đường cho con.”
Bấy giờ, angekok — pháp sư của làng — bước vào, và Kotuko kể lại câu chuyện đó lần thứ hai. Qua lời kể, câu chuyện chẳng hề bị giảm sút đi chút nào.
“Hãy tuân theo lũ tornait [các linh hồn của đá], rồi chúng sẽ mang thức ăn trở lại cho chúng ta,” vị pháp sư tuyên bố.
Lúc bấy giờ, cô gái đến từ phương Bắc vẫn đang nằm sát ngọn đèn, ăn rất ít và nói năng kiệm lời suốt những ngày qua; nhưng khi Amoraq và Kadlu vào sáng hôm sau cùng nhau thu vén và chằng buộc một chiếc xe trượt tay nhỏ cho Kotuko, chất lên đó đồ nghề săn bắn cùng lượng mỡ cá voi và thịt hải cẩu đông lạnh tối đa có thể xẻ bớt, chính cô đã bước tới nắm lấy sợi dây kéo, và dứt khoát bước đi sát bên cạnh cậu thiếu niên.
“Nhà của anh chính là nhà của em,” cô nói, trong khi chiếc xe trượt nhỏ bọc xương phát ra những tiếng kêu có kẽt và xóc nảy lạo xạo đằng sau họ giữa màn đêm Bắc Cực hãi hùng.
“Nhà của ta là nhà của em,” Kotuko đáp lời; “nhưng anh nghĩ rằng cả hai chúng ta rồi sẽ cùng đến chỗ Sedna mà thôi.”
Sedna chính là Nữ thần cai quản Địa ngục, và người Inuit tin rằng bất cứ ai chết đi cũng phải trải qua một năm ở vùng đất kinh hoàng của mụ trước khi được đến Quadliparmiut — Vơi Cực Lạc — nơi băng không bao giờ đóng và những con tuần lộc béo tốt sẽ tự chạy đến khi bạn gọi tên.
Khắp trong làng, mọi người đang hò reo vang dội: “Lũ tornait đã lên tiếng với Kotuko rồi. Họ sẽ chỉ cho cậu ấy chỗ băng mở. Cậu ấy sẽ mang hải cẩu trở lại cho chúng ta!” Giọng nói của họ nhanh chóng bị nuốt chửng bởi màn đêm lạnh lẽo, trống trải, còn Kotuko và cô gái thì áp sát vai nhau trong lúc họ oằn mình kéo sợi dây hay khéo léo điều hướng chiếc xe trượt lách qua các khe băng theo hướng Bắc Băng Dương. Kotuko khăng khăng rằng tornaq của hòn đá đã bảo cậu đi về phía bắc, và thế là họ cứ hướng bắc mà tiến dưới chòm sao Tuktuqdjung — chòm sao mà chúng ta gọi là Đại Hùng.
Không một người châu Âu nào có thể đi nổi năm dặm một ngày trên địa hình băng vụn và những giồng tuyết sắc cạnh ấy; thế nhưng hai con người đó lại nắm rõ lòng bàn tay nghệ thuật hất cổ tay để lừa chiếc xe trượt vòng qua một gò băng, cái giật cục gần như nhấc bổng nó ra khỏi một khe nứt băng, cùng với lượng sức lực vừa vặn đặt vào vài nhát đâm gọn gàng của mũi lao để mở ra một lối đi khi mọi thứ trông có vẻ tuyệt vọng nhất.
Cô gái không nói gì, chỉ cúi gằm đầu, và phần tua rua bằng lông chồn dài của chiếc mũ trùm đầu bằng da chồn trắng bay phần phật qua khuôn mặt rộng và tối sầm của cô. Bầu trời phía trên họ là một màu đen tuyết nhung đậm đặc, chuyển dần sang những dải màu đỏ thẫm ở chân trời — nơi những ngôi sao lớn bừng sáng như những ngọn đèn đường. Thỉnh thoảng, một dải sóng xanh lục của Ánh sáng Phương Bắc lại cuồn cuộn lướt qua khoảng không cao vời vợi của bầu trời, vẫy vùng như một lá cờ rồi biến mất; hoặc một ngôi sao băng vạch một đường xèo xèo từ bóng tối này sang bóng tối khác, để lại sau lưng một chùm tia lửa rực rỡ. Khi đó, họ có thể nhìn thấy bề mặt gồ ghề, nhấp nhô của tảng băng trôi được tô điểm và đan xen bởi những sắc màu kỳ lạ — đỏ, đồng và hơi ánh xanh; nhưng trong ánh sao mờ ảo thông thường, mọi thứ đều chìm vào một màu xám xịt bị băng giá tàn phá. Tảng băng trôi, như bạn còn nhớ, đã bị tàn phá và giày vò bởi những cơn bão mùa thu cho đến khi biến thành một trận động đất đóng băng thực sự. Có những khe vực, hào sâu, và những cái hố trông giống như mỏ sỏi bị khoét sâu vào lòng băng; những khối băng và mảnh vụn rải rác đông cứng bám chặt vào nền tảng ban đầu của tảng băng trôi; những vệt băng đen cũ kỹ từng bị đẩy xuống dưới tảng băng trong cơn bão nào đó rồi lại nhô lên; những tảng đá băng tròn vo; những rìa băng sắc như lưỡi cưa được khắc họa bởi những lớp tuyết bay trước gió; và những cái hố trũng sâu nơi ba mươi hoặc bốn mươi mẫu đất nằm thấp hơn hẳn so với phần còn lại của cánh đồng băng. Từ khoảng cách gần, bạn có thể nhầm những khối băng đó với hải cẩu hoặc hải mã, những chiếc xe trượt bị lật úp, bóng người đi săn, hay thậm chí là chính Linh Hồn Gấu Trắng Mười Chân vĩ đại; thế nhưng bất chấp những hình thù kỳ dị ấy, tất cả đều nằm ở bờ vực chực chờ bừng tỉnh sự sống, hoàn toàn không có lấy một âm thanh hay thậm chí một tiếng vọng mờ nhạt nào của âm thanh. Và xuyên qua sự tĩnh lặng ấy, xuyên qua vùng hoang mạc ấy — nơi những luồng sáng bất chợt vút qua rồi lụi tàn — chiếc xe trượt cùng hai con người đang kéo nó lê lác bò trườn hệt như những nhân vật trong cơn ác mộng — một cơn ác mộng về ngày tận thế ở tận cùng thế giới.
Khi đã mệt nhoài, Kotuko sẽ dựng lên thứ mà các thợ săn gọi là “nửa-căn-nhà,” một túp lều tuyết vô cùng nhỏ bé, nơi họ chui rúc vào cùng chiếc đèn du lịch và cố gắng làm tan chảy phần thịt hải cẩu đông lạnh. Khi họ đã ngủ ngơi, cuộc hành trình lại tiếp diễn — đi ba mươi dặm một ngày để nhích được mười dặm về phía bắc. Cô gái lúc nào cũng giữ vẻ trầm mặc, nhưng Kotuko lại lầm bầm một mình và bật ra những câu hát mà cậu từng học được trong Ngôi nhà Ca hát — những bài ca mùa hè, những bài ca về tuần lộc và cá hồi — tất cả đều hoàn toàn lệch tông vào thời điểm mùa này. Cậu lớn tiếng tuyên bố rằng mình nghe thấy tiếng gầm gừ của tornaq đang gọi mình, rồi điên cuồng chạy lên một gò băng, vung vẩy hai tay và cất giọng đe dọa đầy oai nghiêm. Thú thực là Kotuko lúc bấy giờ đã gần như phát điên; nhưng cô gái lại đinh ninh rằng cậu đang được linh hồn hộ mệnh dẫn dắt và mọi chuyện rồi sẽ ổn thỏa. Thế nên cô chẳng lấy làm ngạc nhiên khi kết thúc chặng hành trình thứ tư, Kotuko — với đôi mắt đang bùng cháy như hai hòn than trong hốc đầu — bảo với cô rằng tornaq của cậu đang bám theo họ qua lớp băng dưới hình hài một con chó hai đầu. Cô gái nhìn theo hướng Kotuko chỉ, và hình như có thứ gì đó vừa trượt lọt tỏm xuống một khe vực. Nó chắc chắn không phải là con người, nhưng ai cũng biết rằng lũ tornait rất thích xuất hiện dưới lốt hình gấu, hải cẩu và những loài tương tự.
Đó có thể chính là Linh Hồn Gấu Trắng Mười Chân, hoặc bất kỳ thứ gì khác, bởi vì Kotuko và cô gái đã đói lả đến mức đôi mắt của họ chẳng còn đáng tin cậy nữa. Họ chẳng bẫy được gì, và chẳng thấy bóng dáng con mồi nào kể từ khi rời khỏi làng; lượng thức ăn của họ sẽ không thể trụ nổi qua tuần tới, và một trận bão lớn đang kéo đến. Một cơn bão vùng Cực có thể thổi liên tục mười ngày không ngừng nghỉ, và trong suốt khoảng thời gian đó, việc lang thang ngoài trời đồng nghĩa với cái chết chắc chắn. Kotuko dựng vội một túp lều tuyết đủ lớn để chứa chiếc xe trượt tay (đừng bao giờ để rời xa nguồn thức ăn của bạn), và trong lúc cậu đang đẽo gót khối băng bất định cuối cùng đóng vai trò là viên đá khóa của mái vòm, cậu nhìn thấy một Sinh vật đang nhìn chằm chằm vào mình từ một vách đá băng nhỏ cách đó nửa dặm. Không khí mờ mịt hơi sương, và Sinh vật đó trông dài tới bốn mươi feet, cao mười feet, với chiếc đuôi dài hai mươi feet cùng một hình thù cứ chập chờn dọc theo các đường viền. Cô gái cũng nhìn thấy nó, nhưng thay vì ré lên vì khiếp sợ, cô bình tĩnh nói: “Đó là Quiquern. Điều gì sẽ đến tiếp theo đây?”
“Nó sẽ nói chuyện với tôi,” Kotuko đáp lời; nhưng con dao khoét tuyết trong tay cậu bỗng run lẩy bẩy khi nói, bởi vì dù một con người có tin rằng mình là bạn của những linh hồn kỳ lạ và xấu xí đến đâu đi nữa, anh ta hiếm khi muốn bị bắt bám víu đúng vào lời nói của chính mình. Hơn nữa, Quiquern là bóng ma của một con chó khổng lồ không răng và không có lông, được cho là sinh sống ở vùng Viễn Bắc và lang thang khắp xứ sở ngay trước khi những biến cố sắp xảy ra. Đó có thể là những điềm lành hay điềm gở, nhưng ngay cả các pháp sư cũng chẳng mấy mặn mà khi nhắc đến Quiquern. Nó làm cho loài chó trở nên phát điên. Giống như Linh Hồn Gấu Trắng, nó có thêm mấy cặp chân — sáu hoặc tám — và Sinh vật đang nhấp nhô lên xuống trong làn sương mù ấy có nhiều chân hơn bất kỳ con chó thực thụ nào cần đến. Kotuko và cô gái nhanh chóng chui rúc vào trong túp lều của họ. Dĩ nhiên nếu Quiquern thực sự muốn hại họ, nó đã có thể xé tơi túp lều thành từng mảnh ngay trên đầu họ rồi, nhưng cảm giác có một bức tường tuyết dày một feet chắn giữa bản thân và màn đêm độc ác mang lại một sự an ủi lớn lao. Trận bão bùng nổ với tiếng gầm thét của gió hệt như tiếng còi tàu hỏa, và nó hoành hành suốt ba ngày ba đêm, không hề suy chuyển lấy một điểm, cũng chẳng dịu đi dù chỉ một phút. Họ nuôi ngọn đèn đá xà phòng nằm giữa hai đầu gối, nhấm nháp miếng thịt hải cẩu ấm dở, và chăm chú nhìn lớp bồ hóng đen kịt tích tụ trên mái nhà suốt bảy mươi hai tiếng đồng hồ đằng đẵng. Cô gái đếm lại số lượng thức ăn trên xe trượt; lượng dự trữ không còn quá hai ngày, và Kotuko đảo mắt kiểm tra những phần đầu lao bằng sắt cùng mối nối bằng gân hươu của cây lao, lao săn hải cẩu và lao phóng chim của mình. Chẳng còn việc gì khác để làm.
“Chúng ta sẽ sớm đến chỗ Sedna thôi — rất nhanh thôi,” cô gái thì thầm. “Ba ngày nữa chúng ta sẽ nằm xuống và đi. Tornaq của anh sẽ không làm gì sao? Hãy hát cho mụ nghe một bài ca của pháp sư để dụ mụ đến đây.”
Cậu bắt đầu cất tiếng hát bằng âm điệu tru tréo cao vút của những bài ca ma thuật, và trận bão từ từ dịu lại. Giữa lúc cậu đang hát, cô gái bỗng giật mình, áp bàn tay mang găng rồi áp cả đầu xuống nền băng của túp lều. Kotuko lập tức làm theo, và cả hai quỳ gối, dán chặt mắt vào nhau và lắng nghe bằng mọi sợi thần kinh căng thẳng. Cậu tước một thanh xương cá voi mỏng từ vành của chiếc bẫy chim nằm trên xe trượt, và sau khi uốn thẳng lại, cắm nó thẳng đứng vào một lỗ nhỏ trên mặt băng, cố định thật chắc bằng chiếc găng tay của mình. Nó được căn chỉnh tinh vi chẳng kém gì kim la bàn, và giờ đây thay vì lắng nghe, họ chuyển sang quan sát. Thanh mỏng rung rinh một chút — một chấn động nhỏ nhất trên đời; rồi nó dao động đều đặn trong vài giây, dừng lại, và lại dao động lần nữa, lần này nghiêng về một hướng khác của la bàn.
“Sớm quá!” Kotuko nói. “Có tảng băng trôi lớn nào đó vừa vỡ ở ngoài khơi xa lắm.”
Cô gái chỉ vào thanh mỏng và lắc đầu. “Đó là vụ vỡ lớn,” cô nói. “Hãy lắng nghe tiếng băng nền đi. Nó đang va đập đấy.”
Lần quỳ gối này, họ nghe rõ những tiếng càu nhàu và gõ lọc cọc kỳ lạ nhất, rõ ràng là phát ra từ ngay dưới chân họ. Thỉnh thoảng âm thanh nghe như tiếng một con chó mù đang ửng ửng trên ngọn đèn; lúc thì như tiếng hòn đá đang mài trên mặt băng cứng; và có lúc lại như những cú đấm bịt bùng vào mặt trống; nhưng tất cả đều bị kéo dài lê thê và thu nhỏ lại, cứ như thể chúng truyền qua một chiếc tù và nhỏ từ một khoảng cách mệt mỏi xa xôi.
“Chúng ta sẽ không đến chỗ Sedna trong tư thế nằm đâu,” Kotuko nói. “Đó là vụ vỡ băng. Tornaq đã lừa chúng ta. Chúng ta sẽ chết.”
Tất cả những điều này nghe có vẻ ngớ ngẩn, nhưng thực tế là hai con người ấy đang đối mặt với một mối nguy hiểm vô cùng nhãn tiền. Trận bão kéo dài ba ngày đã dồn khối lượng nước sâu của vịnh Baffin về phía nam, chồng chất chúng lên mép của lớp băng ven bờ trải dài từ đảo Bylot sang tận phía tây. Thêm vào đó, dòng hải lưu mạnh chảy về hướng đông ra khỏi eo biển Lancaster mang theo hàng dặm vuông những thứ mà họ gọi là băng ép — những khối băng gồ ghề chưa đóng thành mảng lớn; và khối băng ép này đang tấn công dồn dập vào tảng băng trôi ngay cùng thời điểm mà sức cuồn cuộn, dềnh lên của biển động do bão đang làm suy yếu và xói mòn chân đế của nó. Những gì Kotuko và cô gái vừa lắng nghe chính là tiếng vọng mờ nhạt của cuộc giao tranh đó cách họ ba mươi hoặc bốn mươi dặm, và chiếc thanh nhỏ báo động kia đang rung lên theo dư chấn của nó.
Giờ đây, như cách người Inuit thường nói, một khi băng đã thức giấc sau giấc ngủ đông dài dằng dặc, chẳng ai có thể đoán trước điều gì sẽ xảy ra, bởi vì tảng băng trôi kiên cố có thể biến đổi hình thù nhanh chẳng kém gì những đám mây. Trận bão rõ ràng là một cơn bão mùa xuân trái mùa, và điều gì cũng có thể xảy ra.
Tuy nhiên, tâm trí của cả hai lại cảm thấy nhẹ nhõm hơn trước. Nếu tảng băng trôi vỡ vụn, sẽ chẳng còn cảnh chờ đợi và chịu đựng nữa. Các linh hồn, yêu tinh và phù thủy đang di chuyển hỗn loạn trên lớp băng rạn nứt, và họ hoàn toàn có thể bước chân vào vương quốc của Sedna sát cánh cùng đủ loại Sinh vật hoang dã, với dư âm phấn khích vẫn còn đọng lại. Khi họ rời khỏi túp lều sau trận bão, tiếng ầm ầm ở chân trời đang lớn dần đều, và lớp băng cứng cáp đang rên rỉ, vo ve xung quanh họ tứ phía.
“Nó vẫn đang chờ đợi kìa,” Kotuko nói.
Ngồi hoặc chồm hỗm trên đỉnh một gò băng chính là Sinh vật tám chân mà họ từng nhìn thấy cách đây ba ngày — và nó đang tru lên một cách rởn tóc gáy.
“Hãy đi theo nó đi,” cô gái nói. “Biết đâu nó biết con đường nào không dẫn đến Sedna”; nhưng cô lảo đảo vì kiệt sức khi vươn tay nắm lấy sợi dây kéo. Sinh vật đó chậm chạp và vụng về di chuyển qua các gờ băng, hướng thẳng về phía tây và đất liền, và họ lẽo đẽo bước theo, trong khi tiếng sấm gầm gừ ở rìa băng trôi mỗi lúc một lăn đến gần hơn. Phần rìa của tảng băng trôi đã bị xé toạc và nứt nẻ theo mọi hướng kéo dài ba hoặc bốn dặm sâu vào đất liền, và những mảng băng dày mười feet rộng từ vài thước cho đến hai mươi mẫu Anh đang va đập,ụp lặn và dềnh lên xô đẩy lẫn nhau, lao vào cả tảng băng chưa vỡ, khi những đợt sóng cuồn cuộn quật ngã, xóc nảy và phun nước qua giữa chúng. Nói một cách hình ảnh, đám băng đâm húc này chính là đội quân đầu tiên mà biển cả đang ném vào tảng băng trôi. Tiếng va chạm và chấn động không dứt của những khối băng này gần như át đi tiếng rách toác của những lớp băng ép bị đẩy thô bạo xuống dưới tảng băng trôi hệt như những lá bài bị nhét vội vã dưới tấm khăn trải bàn. Ở những vùng nước nông, những lớp băng này sẽ chồng chất lên nhau cho đến khi lớp dưới cùng chạm tới lớp bùn ở độ sâu năm mươi feet, và làn nước biển đổi màu dồn ứ sau lớp băng bùn cho đến khi áp lực gia tăng đẩy toàn bộ lao về phía trước một lần nữa. Thêm vào đó, bên cạnh băng trôi và băng ép, bão táp và các dòng hải lưu còn kéo theo những ngọn núi băng thực sự — những ngọn núi băng trôi lững lờ bị bẻ gãy từ phía bờ biển Greenland hoặc bờ bắc vịnh Melville. Chúng chậm chạp giáng những cú đập nặng nề, sóng vỗ trắng xóa xung quanh, tiến thẳng vào tảng băng trôi hệt như một hạm đội thời xưa đang giương cao buồm. Một ngọn núi băng tưởng chừng sẵn sàng san bằng cả thế giới sẽ bất ngờ cắm sâu bất lực xuống vùng nước sâu, chòng chành rồi lăn lộn trong bọt nước, bùn lầy và hơi nước đóng băng bay tứ tung, trong khi một ngọn núi nhỏ hơn và thấp hơn sẽ xé toạc và chồm lên tảng băng phẳng, tung tóe hàng tấn băng sang hai bên và cắt ra một đường băng dài nửa dặm trước khi bị dừng lại. Một số khối rơi xuống như gươm giáo, rạch một con kênh nham nhở; số khác vỡ vụn thành một cơn mưa các khối đá nặng tới hàng chục tấn, xoay tít và lướt qua lại giữa các gò băng. Lại có những khối đột ngột chồmm lên khỏi mặt nước khi gặp vùng nước nông, xoắn vặn như thể đang đau đớn, rồi đổ sập hoàn toàn sang một bên trong lúc nước biển càn quét qua vai chúng. Cảnh tượng giẫm đạp, chen lấn, uốn cong, oằn mình và vòm hóa của băng thành mọi hình thù có thể tưởng tượng được ấy đang diễn ra xa tới tận tầm mắt dọc theo toàn bộ tuyến phía bắc của tảng băng trôi. Từ vị trí của Kotuko và cô gái, sự hỗn độn đó trông chẳng khác nào một chuyển động gợn sóng, bò trườn bất an ngay dưới chân trời; nhưng nó đang tiến về phía họ từng khoảnh khắc, và họ có thể nghe thấy từ xa hướng về phía đất liền tiếng vọng ầm ầm nặng nề, tựa như tiếng pháo kích vọng qua màn sương. Điều đó cho thấy tảng băng trôi đang bị dồn ép chặt vào những vách đá sắc bén của đảo Bylot — vùng đất ở phía nam ngay sau lưng họ.
“Chuyện này chưa từng xảy ra trước đây,” Kotuko ngây người nhìn đờ đẫn. “Bây giờ chưa phải lúc. Làm sao tảng băng trôi lại có thể vỡ BÂY GIỜ được chứ?”
“Hãy đi theo CÁI ĐÓ!” cô gái thét lên, chỉ tay về phía Sinh vật đang nửa thọt chân nửa cắm cổ chạy toán loạn phía trước họ. Họ lúp xúp bám theo, kéo giật chiếc xe trượt tay, trong khi tiếng gầm rú tiến quân của băng mỗi lúc một đến gần hơn. Cuối cùng, những cánh đồng băng xung quanh họ nứt toác và rạn hình hoa thị theo mọi hướng, những khe nứt mở toang và cắn xé nhau lách cách hệt như hàm răng loài sói. Nhưng ở nơi Sinh vật đó dừng chân — trên một gò đống gồm những khối băng cũ và rải rác cao chừng năm mươi feet — lại hoàn toàn tĩnh lặng. Kotuko điên cuồng lao tới, kéo theo cô gái phía sau và bò thục mạng đến chân gò băng. Tiếng gầm thét của lớp băng ngày một lớn hơn xung quanh họ, nhưng gò đống vẫn đứng vững, và khi cô gái nhìn cậu, cậu hất cửu trỏ lên trên và hướng ra ngoài, làm hiệu tay của người Inuit chỉ vùng đất dưới hình hài một hòn đảo. Và đó chính là đất liền — nơi mà Sinh vật tám chân đi thọt đã dẫn họ đến — một hòn đảo nhỏ có chóp đá granite, bãi cát dọc bờ biển, được bọc lót và che chắn kín đáo bằng lớp băng khiến không một ai có thể nhận ra nó khác biệt với tảng băng trôi, nhưng ở bên dưới lại là đất đai rắn chắc chứ không phải lớp băng dịch chuyển! Tiếng đập phá và bật nảy của các tảng băng trôi khi chúng chạm đáy và vỡ vụn đã vạch rõ ranh giới của hòn đảo, và một bãi cạn thân thiện chạy dài về phía bắc, hất chệch hướng lao của khối băng nặng nhất hệt như một lưỡi cày lật tung lớp đất trồng. Đương nhiên vẫn tồn tại nguy hiểm rằng một cánh đồng băng nào đó bị ép quá mạnh có thể chồm lên bãi biển và san phẳng đỉnh của hòn đảo nhỏ bé; nhưng điều đó chẳng làm Kotuko và cô gái bận tâm khi họ dựng túp lều tuyết và bắt đầu ăn uống, lắng nghe tiếng băng búa đập và trượt lướt dọc theo bờ biển. Sinh vật đó đã biến mất, và Kotuko đang hào hứng kể lể về quyền năng của mình đối với các linh hồn khi cậu ngồi chồm hỗm quây quần bên ngọn đèn. Giữa lúc cậu đang tuôn ra những lời lẽ điên cuồng, cô gái bỗng bật cười và ngả người lắc lư qua lại.
Ngay sau vai cô, đang rướn người bò vào túp lều từng chút một, là hai chiếc đầu — một vàng một đen — thuộc về hai trong số những con chó trông đau khổ và xấu hổ nhất mà bạn từng chứng kiến. Con chó Kotuko là một, và con chó đầu đàn lông đen là con còn lại. Cả hai giờ đây đều mập mạp, trông khỏe mạnh và hoàn toàn khôi phục lại trí tuệ bình thường, nhưng lại bị dính chặt vào nhau theo một cách kỳ lạ không tưởng. Khi con chó đầu đàn bỏ chạy, bạn còn nhớ đấy, nó vẫn đang mang chiếc dây cương trên người. Chắc hẳn nó đã chạm trán con chó Kotuko, và đùa giỡn hoặc đánh nhau với nó, khiến vòng đai vai của nó đã mắc kẹt vào vòng dây đồng bện trên cổ Kotuko và siết chặt lại, khiến cả hai không thể chạm tới dây kéo để cắn đứt nó, mà buộc phải dính chặt vào nhau ở tư thế lệch sang một bên cổ của người hàng xóm. Điều đó, kết hợp với sự tự do săn bắn theo ý thích, chắc chắn đã góp phần chữa khỏi căn bệnh điên của chúng.
Cô gái đẩy hai sinh vật đang bẽn lẽn về phía Kotuko, vừa khúc khích cười vừa gọi lớn: “Kia chính là Quiquern, kẻ đã dẫn chúng ta đến vùng đất an toàn đấy. Hãy nhìn tám cái chân và cái đầu kép của nó xem!”
Kotuko cắt đứt dây để giải thoát cho chúng, và cả hai lao vào vòng tay cậu, vàng và đen quấn quýt bên nhau, cố gắng bày tỏ cách mà chúng đã lấy lại được sự minh mẫn. Kotuko luồn tay dọc theo sườn của chúng, cảm nhận những khối cơ tròn trịa và được bao phủ tốt. “Chúng đã tìm thấy thức ăn,” cậu cười toe toét nói. “Ta nghĩ chúng ta sẽ chưa phải đến chỗ Sedna sớm thế đâu. Tornaq của ta đã phái những con này tới đấy. Căn bệnh đã rời bỏ chúng rồi.”
Ngay sau khi chào hỏi Kotuko xong, hai con vật — vốn bị ép buộc phải ngủ, ăn và săn bắn cùng nhau trong suốt những tuần lễ qua — lại lao thẳng vào cổ nhau, và một trận chiến tuyệt đẹp diễn ra ngay trong túp lều tuyết. “Những con chó đói thì không đánh nhau đâu,” Kotuko nói. “Chúng đã tìm thấy hải cẩu rồi. Hãy ngủ đi. Chúng ta sẽ có thức ăn.”
Khi họ tỉnh giấc, vùng nước trước bãi biển phía bắc của hòn đảo đã mở toang, và toàn bộ số băng tan chảy đã bị đẩy dạt vào đất liền. Âm thanh đầu tiên của sóng vỡ bờ là một trong những âm thanh tuyệt vời nhất mà người Inuit có thể lắng nghe, bởi vì nó báo hiệu mùa xuân đang trên đường tới. Kotuko và cô gái nắm chặt tay nhau và mỉm cười, bởi vì tiếng gầm rõ ràng và đầy đặn của con sóng vỗ giữa những tảng băng gợi nhắc họ về thời điểm săn cá hồi, tuần lộc cùng hương thơm của những chồi liễu đất đang nở hoa. Ngay trong lúc họ nhìn ngắm, mặt biển bắt đầu đóng lớp băng mỏng lướt qua giữa những tảng băng trôi, giá lạnh đến mức cùng cực; nhưng ở chân trời xuất hiện một vệt sáng đỏ rực, đó chính là ánh sáng của mặt trời đã lặn sâu. Cảm giác ấy giống như nghe thấy tiếng ngáp dài của nó trong giấc ngủ hơn là tận mắt thấy nó nhô lên, và ánh sáng rực rỡ ấy chỉ kéo dài trong vài phút ngắn ngủi, nhưng nó đánh dấu thời điểm chuyển giao của năm. Chẳng có điều gì, họ cảm thấy thế, có thể thay đổi được điều đó.
Kotuko phát hiện lũ chó đang tranh giành một con hải cẩu vừa bị giết — kẻ đang bơi theo đàn cá vốn luôn bị khuấy động bởi bão tố. Nó là con đầu tiên trong số khoảng hai mươi hoặc ba mươi con hải cẩu dạt lên hòn đảo trong ngày hôm đó, và cho đến khi mặt biển đóng băng cứng ngắc, có hàng trăm chiếc đầu đen bén nhọt đang vui mừng bơi lội trong vùng nước nông tự do và trôi dạt cùng những tảng băng nổi.
Thật tuyệt vời khi lại được thưởng thức gan hải cẩu; được vô tư châm đầy mỡ cá voi vào các ngọn đèn và ngắm ngọn lửa bùng cháy cao tới ba feet trong không khí; nhưng ngay khi lớp băng biển mới đủ sức chịu lực, Kotuko và cô gái liền chất đồ lên chiếc xe trượt tay, bắt đầu bắt hai con chó kéo đi với sức mạnh chưa từng có trong đời, bởi vì họ lo sợ những điều có thể đã xảy ra tại ngôi làng của mình. Thời tiết vẫn vô tình và khắc nghiệt như mọi khi; nhưng việc kéo một chiếc xe trượt chất đầy thức ăn ngon lành vẫn dễ dàng hơn nhiều so với việc đi săn trong cơn đói khát. Họ để lại hai mươi lăm xác hải cẩu được chôn vùi trong lớp băng ở bãi biển, sẵn sàng cho việc sử dụng, và vội vã quay trở lại với đồng bào của mình. Lũ chó đã dẫn đường ngay khi Kotuko ra lệnh những gì được mong đợi, và dẫu chẳng có lấy một dấu mốc chỉ đường nào, chỉ trong vòng hai ngày họ đã cất tiếng sủa vang bên ngoài ngôi nhà của Kadlu. Chỉ có ba con chó cất tiếng đáp lời; những con khác đã bị ăn thịt, và các căn lều đều chìm trong bóng tối. Nhưng khi Kotuko cất giọng hô lớn: “Ojo!” (thịt luộc), những giọng nói yếu ớt vang lên đáp lại, và khi cậu điểm danh từng người trong làng một cách rõ mồn một, không có một chỗ khuyết nào cả.
Một giờ sau, những ngọn đèn bừng sáng trong ngôi nhà của Kadlu; nước tuyết đang được đun nóng; các nồi xúp bắt đầu sôi lăn tăn, và những giọt nước tuyết nhỏ giọt từ mái nhà, trong lúc Amoraq tất bật chuẩn bị bữa ăn cho toàn bộ dân làng, đứa bé trai trong mũ trùm đầu nhai ngấu nghiến một dải mỡ béo ngậy thơm ngon, còn những người thợ săn thì chậm rãi và tuần tự nhét đầy dạ dày mình bằng thịt hải cẩu cho đến tận cổ. Kotuko và cô gái kể lại câu chuyện của họ. Hai con chó ngồi ngay giữa họ, và bất cứ khi nào tên của chúng được nhắc đến, mỗi con lại vểnh một chiếc tai lên và ra vẻ vô cùng xấu hổ. Người Inuit nói rằng, một con chó đã từng phát điên rồi hồi phục sẽ được miễn dịch an toàn trước mọi đợt bùng phát trong tương lai.
“Thế là tornaq đã không quên chúng ta,” Kotuko nói. “Bão gầm thét, băng vỡ ra, và hải cẩu bơi vào ẩn nấp phía sau đám cá hoảng sợ vì bão. Giờ đây các lỗ thở hải cẩu mới cách chưa đầy hai ngày đường. Hãy để những thợ săn cừ khôi lên đường vào ngày mai và mang về số hải cẩu mà ta đã phóng lao — hai mươi lăm con hải cẩu được chôn trong băng. Khi chúng ta ăn hết số đó, tất cả chúng ta sẽ cùng đi theo đàn hải cẩu trên băng trôi.”
“CÒN ANH THÌ SAO?” vị pháp sư lên giọng với cái điệu bộ hệt như lúc ông ta đối thoại với Kadlu — người giàu có nhất trong số những người Tununirmiut.
Kadlu nhìn cô gái đến từ phương Bắc, và điềm đạm đáp: “CHÚNG TÔI sẽ dựng một ngôi nhà.” Anh chỉ tay về phía tây bắc của ngôi nhà Kadlu, bởi vì đó chính là hướng mà những người con trai hoặc con gái đã lập gia đình luôn sinh sống.
Cô gái lật ngửa hai lòng bàn tay, kèm theo một cái lắc đầu đầy tuyệt vọng. Cô là người ngoại tộc, được nhặt về trong cơn đói lả, và chẳng thể mang theo bất cứ thứ gì cho cuộc sống gia đình mới.
Amoraq liền chồm dậy từ chiếc sập nơi bà đang ngồi, và bắt đầu vơ vét mọi thứ nhét vào lòng cô gái — những chiếc đèn đá, dụng cụ cạo da bằng sắt, ấm thiếc, đồ da hươu thêu răng bò xạ hương, và cả những chiếc kim may bằng vải bạt thực sự mà thủy thủ hay dùng — món hồi môn tuyệt vời nhất từng được trao tặng ở tận rìa xa xôi của Vòng Bắc Cực, và cô gái đến từ phương Bắc cúi gằm đầu sát tận sàn nhà.
“Cả những thứ này nữa!” Kotuko cười lớn và ra hiệu cho lũ chó, những con vật liền thò chiếc mõm lạnh ngắt của chúng áp vào mặt cô gái.
“À,” vị pháp sư tằng hắng với vẻ ta đây quan trọng, cứ như thể ông ta vừa nghiền ngẫm thấu đáo mọi chuyện. “Ngay khi Kotuko rời khỏi làng, ta đã đến Ngôi nhà Ca hát và thực hiện phép thuật. Ta đã hát suốt những đêm dài, và khẩn cầu Linh hồn Tuần lộc. Tiếng hát của ta đã làm bão nổi lên, làm vỡ băng và dẫn dụ hai con chó về phía Kotuko khi lớp băng suýt chút nữa đã nghiền nát xương cốt của cậu ta. Tiếng hát của ta đã kéo hải cẩu bơi vào sau lớp băng vỡ. Thể xác ta vẫn nằm yên bất động trong quaggi, nhưng linh hồn ta đã chạy nhảy tung tăng trên mặt băng và dẫn đường cho Kotuko cùng lũ chó trong mọi việc họ đã làm. Chính ta đã làm điều đó.”
Mọi người đều đã ăn no nê và ngái ngủ, nên chẳng ai phản bác lại; và vị pháp sư, dựa vào đặc quyền chức vị của mình, liền tự thưởng thêm cho mình một miếng thịt luộc nữa, rồi ngả người nằm xuống ngủ cùng những người khác trong căn nhà ấm áp, ngập tràn ánh sáng và đậm mùi mỡ.
Về phần Kotuko, vốn có tài vẽ lách rất cừ theo phong cách của người Inuit, cậu đã khắc những bức tranh ghi lại toàn bộ những chuyến phiêu lưu này lên một mảnh ngà dài và phẳng có khoét một lỗ ở một đầu. Khi cậu và cô gái đi về phía bắc tới Ellesmere Land vào năm Mùa Đông Mở Kỳ Diệu, cậu đã để lại câu chuyện bằng hình ảnh đó cho Kadlu — người đã đánh rơi nó vào đống sỏi đá khi chiếc xe trượt chó của mình bị hỏng vào một mùa hè trên bãi biển hồ Netilling ở Nikosiring, để rồi một người Inuit ở vùng hồ tìm thấy nó vào mùa xuân năm sau và bán nó cho một người ở Imigen — người làm phiên dịch trên một con tàu săn cá voi ở vịnh Cumberland, và chính người này lại bán nó cho Hans Olsen — người sau này trở thành sĩ quan tuần tra trên một chiếc tàu hơi nước lớn chở khách du lịch đến Mũi Bắc ở Na Uy. Khi mùa du lịch kết thúc, con tàu chạy tuyến giữa London và Australia, ghé qua Ceylon, và tại đó Olsen đã bán chiếc ngà voi cho một thợ kim hoàn người Ceylonese để đổi lấy hai viên ngọc bích giả. Tôi đã nhặt được nó dưới đống rác trong một ngôi nhà ở Colombo, và đã dịch lại toàn bộ từ đầu đến cuối.
