Các chàng trai cứ chạy miết, nhưng trong khi đó có một con mắt hung dữ vẫn đang chăm chú quan sát chúng qua lỗ thước ngắm, nhẹ nhàng hướng đầu ruồi từ đứa thứ nhất sang đứa thứ hai rồi đứa thứ ba. Con mắt ấy nhìn một cách căm thù, khi qua lỗ thước ngắm nó nhận thấy các cậu đang chạy về phía đàn sếu. Mảnh đất sau thước ngắm rộng mênh mông, còn những cậu thợ cày trong lỗ ngắm của đầu ruồi đang rung rinh trông mới thật nhỏ bé làm sao… Trong thước ngắm, bầu trời trên đầu chúng rộng bao la, còn chúng trên đầu ruồi ấy, lại vô cùng nhỏ bé. Chỉ cần kéo nhẹ ngón tay là lũ trẻ sẽ không còn nữa… trong một giây tất cả bọn chúng sẽ biến mất, sẽ không còn thấp thoáng trong lỗ ngắm nữa. Để làm việc ấy chỉ cần kéo nhẹ ngón tay lên cò.
– Hà, tao đã tóm gọn bọn nhóc này vào trong thước ngắm, giá bây giờ được hạ từng đứa một, chúng sẽ không kịp kêu một tiếng. - Kẻ vừa ngắm lũ trẻ qua đầu ruồi, cố nín thở nói.
– Thôi đi, đừng có làm cái trò ngốc nữa! Không được đùa với súng đạn và đừng có nhắm vớ vẩn. - Người kia trả lời, tay đang cầm cương ngựa, đứng trong đám cây kurai, dưới một cái hố sâu bên chân đồi, giống như hang chó sói.
Người vừa ngắm không nói gì nữa, đưa tay sờ sờ yết hầu, nhưng vẫn hướng đầu ruồi về phía bọn trẻ.
– Tảo bảo là đừng thò đầu ra nữa. - Người giữ ngựa ra lệnh. - Bọn chúng chạy đến rồi sẽ chạy đi. Việc gì đến mày?
Người kia vẫn không chịu nghe theo. Hắn ta nằm sấp, áp cái má đầy râu vào báng súng có vẻ thích thú ngắm qua đầu ruồi thấy lũ trẻ đang hớt hải chạy theo những tiếng kêu của đàn sếu. Hắn điên tiết. Chúng vừa chạy vừa cười! Vừa chạy vừa cười! Sướng lắm đấy! Chỉ cần siết cò cho ba phát súng là mấy thằng ôn này hết đường giãy. Vừa chạy vừa cười! Hừ, thử hỏi chúng thích thú cái gì cơ chứ? Cứ chạy và cười ầm ĩ…
Mấy chú thợ cày vẫn cứ chạy miết, nhưng khi chạy lên đỉnh đồi chúng thấy đàn sếu có vẻ muốn bốc lên cao hơn… chắc chúng không muốn đáp xuống nữa. Cũng có thể các cậu có cảm giác đàn sếu định hạ cánh xuống thôi.
Mấy chàng thanh niên dừng lại thở hổn hển, vẫn còn đang hăng tiết. Xuntanmurat chạy tiếp thêm một đoạn nữa rồi mới dừng lại, ngắm theo đàn sếu với những giọt lệ nơi khóe mắt…
Sau đó, các cậu quay lại và tiếp tục công việc của mình trên mảnh đất Akxai. Ngày hôm ấy trời đẹp thật. Quả là một ngày kỳ diệu. Đến trưa, một chiếc xe ngựa lớn của nông trang mang lên cho các cậu khoai tây, thịt, bột mì, củi đun và cỏ khô cho ngựa. Người đánh xe nói, ông đội trưởng Sekis nhắn là sáng mai ông sẽ lên cùng với Erges và Kubatkun, ông ấy còn nhắn là Xuntanmurat và các bạn đừng có buồn nữa, tất cả mọi việc đã giải quyết xong xuôi và ngày mai đội quân đổ bộ sẽ có mặt đầy đủ. Dứt khoát như vậy đấy. Ngoài ra chỉ hai ngày nữa chính ông chủ tịch Tynaliev sẽ lên Akxai thăm mọi người. Đó là những tin tức mới nhất mà người đánh xe mang đến. Mọi người cùng ăn trưa với nhau và khi cánh thợ cày chuẩn bị ra đồng, bà cấp dưỡng đề nghị Xuntanmurat cho bà theo xe về bản vì bà có một việc rất cần và tiện thể lấy xà phòng giặt lên luôn. Để bọn trẻ không bị đói, bà đã làm sẵn một số bánh mì đủ ăn trong ngày và nấu sẵn một nồi súp, khi nào ăn chúng chỉ việc hâm lại. Xuntanmurat không muốn cho bà cấp dưỡng đi nhưng chẳng lẽ lại đi cãi nhau với người lớn và giữ bà ấy lại, cậu đành phải đồng ý. Bà hứa sáng mai sẽ quay lại cùng với ông đội trưởng Sekis.
Nói rồi, những chàng thợ cày lại quay trở lại với những chiếc cày của mình. Thời gian còn lại trong ngày hôm ấy chúng phải cày xong khu ruộng. Đến chiều tối thì công việc hoàn thành. Bây giờ có thể phóng tầm mắt bao quát khắp cánh đồng vừa mới cày xong. Khu ruộng đầu tiên đã hoàn thành, nhưng trước mắt còn phải cày bao nhiêu đất nữa. Mở đầu công việc như thế là tốt. Đầu xuôi thì đuôi lọt.
Mãi đến lúc trời chạng vạng các cậu mới kết thúc đường cày cuối cùng. Sau đó, chúng cày lại những chỗ bị lỏi ở đầu ruộng và nhanh chóng đưa cày sang khoảng ruộng bên cạnh để sáng mai có thể cày ngay được.
Trong lúc các cậu tháo ngựa và quay về nơi đóng trại thì trời đã tối hẳn. Khu trại vắng tanh. Bà lão cấp dưỡng đã về bản. Thôi, cũng chẳng sao, sáng mai bà ấy quay lại.
Sau một ngày làm việc cật lực, cả bọn mệt rã người. Chúng chậm rãi tháo vòng cổ ngựa rồi mang những bộ đai thắng vào trong lều để vào chỗ của mình. Còn lũ ngựa, mười hai con cả thảy, được buộc cẩn thận nơi chiếc xe tải cũ không còn bánh xe, được mang lên đây để thay cho những chiếc máng cỏ. Từng chú ngựa được buộc vào đúng vị trí của mình bên cạnh phần cỏ khô dành cho nó ở trong chiếc xe. Các chú thợ cày định ngày mai sẽ dậy sớm để cọ rửa hết mồ hôi trên mình ngựa. Các cậu rửa ráy chân tay trong bóng tối, sau đó nhóm một đống lửa trong lều và bên ngọn đèn, chúng ăn bữa chiều khô khan, đạm bạc, không đủ sức làm ấm người.
Cả bọn đi ngủ. Xuntanmurat chợp mắt sau cùng. Trước khi ngủ, cậu còn ra khỏi lều một lần nữa xem xét đàn ngựa. Những chú ngựa vẫn bình thản đứng vục mõm vào bó cỏ khô, nhai sột soạt và thở phì phì, vẻ mệt mỏi. Lũ ngựa vẫn thản nhiên đứng cạnh nhau, mỗi bên xe sáu con.
Không gian có vẻ yên tĩnh. Trăng hạ huyền treo lơ lửng, trông nhỏ xíu.
Xuntanmurat đi lại một lát, không hiểu sao cậu lại cảm thấy sờ sợ. Một sự vắng vẻ, yên tĩnh đến ghê người. Màn đêm thăm thẳm, mênh mông. Trước đó, bận rộn vì công việc và lo lắng, cậu không nhận thấy buổi tối trên thảo nguyên hoang vắng thật ra cũng rất đáng sợ. Cậu nằm mãi một chỗ, mắt mở thao láo nhìn vào bóng đêm, không sao ngủ được. Cậu suy nghĩ và nhớ lại mọi chuyện linh tinh. Cậu bỗng cảm thấy buồn và nhớ nhà. Không biết vắng cậu, ở nhà mẹ xoay xở ra sao? Còn bố, thế là vẫn chẳng có tin tức gì. Nếu có thư, người đánh xe hôm nay đã mang lên rồi và nhất định anh ta sẽ đòi Suyunchu[1] nữa chứ chẳng chơi. Nếu anh ấy muốn gì thì mình cũng sẽ đưa hết. Mà biết tặng anh ấy cái gì được! Ở đây, cậu có cái gì đáng giá đâu. Cậu sẽ hứa tặng anh ấy nửa bao lúa mì, nhưng phải chờ đến mùa thu khi nông trang chia thóc cậu mới có. Xuntanmurat thở dài buồn bã, nghĩ mãi về chuyện ấy. Cậu chợt nhớ lại chuyện cậu hứa với Adzhimurat, khi nào bố từ mặt trận về hai anh em sẽ cùng cưỡi con Chabdar ra ga đón bố, cậu sẽ ngồi đằng trước vì cậu là anh còn thằng em sẽ ngồi đằng sau. Và khi gặp bố chúng sẽ trao lại cho bố con Chabdar để bố cưỡi, còn anh em sẽ chạy bên cạnh quay lại đón mẹ và những người thân quen… Chao ôi, nếu niềm hạnh phúc ấy trở thành hiện thực, cậu sẽ tháo ngay con Chabdar ra khỏi cỗ ngựa và phóng đi ngay.. Sau đó, cậu sẽ làm bù lại gấp trăm lần…
Xuntanmurat lặng lẽ khóc, bởi lẽ cậu lờ mờ hiểu ra rằng niềm hạnh phúc ấy có thể sẽ chẳng bao giờ có.
Sau đó cậu mỉm cười một mình trong đêm khi nhớ lại lần gặp Myrzagun bên những phiến đá dẫn qua sông. Đến tận bây giờ cậu vẫn còn nhớ cảm giác rạo rực khi bàn tay cô ấy chạm vào tay cậu và bàn tay ấy đã nói: “Mình rất sung sướng! Rất sung sướng! Chẳng lẽ bạn không nhận thấy là mình rất sung sướng hay sao!”. Lúc ấy cậu đã nhận ra chính mình trong tâm trí Myrzagun và cậu đã rất đỗi ngạc nhiên, nhưng đồng thời cũng rất sung sướng vì sự phát hiện đó, rằng Myrzagun cũng chính là cậu. Có lẽ bây giờ Myrzagun đã ngủ. Mà cũng có thể vao chính phút này cô ấy đang nghĩ về cậu. Dù sao thì cậu vẫn cứ là cậu cơ mà. Xuntanmurat lần trong bóng đêm chiếc khăn mùi soa của Myrzagun trong túi áo varơi và vuốt nhè nhẹ…
Mơ màng trong những ý nghĩ ấy, Xuntanmurat ngủ thiếp đi lúc nào không hay. Nó ngủ một giấc rất say. Sau đó nó mơ thấy một giấc mơ thật khủng khiếp. Có một người nào đó đang bóp cổ và vặn tréo tay nó ra sau lưng. Xuntanmurat bừng tỉnh dậy và chưa kịp hét lên vì sợ hãi thì một bàn tay nặng và cứng ngắc sặc mùi thuốc rê của ai đó bịt chặt lấy mồm cậu.
– Im mồm, nếu mày muốn sống! - Một giọng nói khàn khàn, nồng nặc mùi thuốc lá rót ngay vào tai cậu. Hàm cậu bị một bàn tay cứng như sắt bóp mạnh đến đau nhức và ngay lúc đó một chiếc giẻ tống ngày vào mồm. Trong lúc Xuntanmurat còn đang định thần xem có chuyện gì xảy ra thì hai cánh tay của cậu đã bị trói ngoặt ra sau lưng. Cậu vã mồ hôi, lạnh toát cả người, toàn thân bất giác run lên. Hai người lọt vào trong lều là ai và tại sao lại trói cậu lại?
– Thế nào, xong chưa? - Một người hỏi khẽ. - Bây giờ đến lượt mấy đứa kia.
Họ lúi húi trong bóng tối nơi Anatai đang ngủ. Anatai kêu thét lên, giãy giụa một lát nhưng ngay sau đó nó cũng bị trói chặt.
Còn Erkinbek hình như bị đánh vào đầu. Nó rên rỉ mấy tiếng rồi cũng im luôn.
Xuntanmurat không tài nào hiểu được có chuyện gì đang xảy ra. Mảnh giẻ nhét cứng trong miệng làm cậu nghẹt thở còn hai cánh tay bị tê cứng vì sợi dây trói. Trong lều tối om. Nhưng những người ấy là ai, tại sao họ lại xử sự với chúng như vậy, họ muốn gì, có thể họ muốn giết bọn chúng chăng? Nhưng giết để làm gì?
Xuntanmurat cố vùng vẫy, giãy giụa, nhưng ngay lúc ấy một người lấy đầu gối đè chặt cậu xuống và dùng một ngón tay cứng như sắt cốc mạnh vào đầu cậu rồi nói khẽ nhưng rõ ràng:
– Đừng có đá lung tung nữa nghe không? Mày chắc là thằng chỉ huy ở đây, nhớ ra chưa? - Người đó vừa nói vừa gõ ngón tay cứng như sắt vào đầu cậu. - Hãy khôn ngoan một tí thì mọi chuyện ổn hết. Khi mọi người tìm thấy chúng mày ở đây thì cứ kể lại y như đã xảy ra. Chẳng ai bắt tội chúng mày! Còn nếu như bây giờ thằng nào kêu lên tao sẽ giết ngay như giết lũ chó con, linh hồn sẽ về chầu ông vải ngay lập tức. Cứ nằm im đấy thì không chết!
Và hai người cùng bước ra khỏi lều vừa thở hổn hển vừa khạc nhổ và lầm bầm chửi rủa.
Xuntanmurat nghe thấy họ loay hoay ở chỗ buộc ngựa. Không hiểu họ làm gì nhưng lũ ngựa tỏ ra sợ hãi, giậm chân ầm ĩ, thở phì phì và lồng lên. Một lát sau, nghe thấy tiếng vó ngựa, tiếng roi quất vun vút rồi lại những tiếng chửi rủa và tiếng vó ngựa xa dần và im hẳn.
Mãi đến lúc ấy Xuntanmurat mới cảm thấy toàn bộ nỗi khủng khiếp khi hiểu ra chuyện gì. Bọn ăn cắp ngựa đã lấy mất những con ngựa cày! Một nỗi xúc phạm và căm giận choán ngợp trong lòng. Cậu giãy giụa cố làm lỏng sợi dây trói nhưng chẳng ăn thua gì. Vừa thở hổn hển vừa lắc lắc đầu, cậu cố dùng lưỡi đẩy mảnh giẻ trong miệng ra. Trong miệng bỏng rát, phồng căng ra và bị chảy máu. Nhưng cuối cùng, cậu vẫn nhổ được mảnh giẻ khốn kiếp ra khỏi miệng. Cậu có cảm giác như đã được tự do hoàn toàn. Một luồng không khí ùa vào phổi làm đầu óc cậu choáng váng.
– Các cậu ơi, mình đây! - Cậu ngẩng đầu lên, cất tiếng: - Mình đây, mình đang nói đây!
Nhưng chẳng có ai trả lời cậu cả. Cậu nghe thấy Anatai và Erkinbek động đậy tại chỗ các cậu ấy nằm.
– Các cậu ơi. - Cậu nói tiếp. - Đừng sợ. Mình sẽ đến ngay, mình sẽ tìm cách. Miễn là các cậu nghe theo mình. Anatai, cậu đang ở đâu, động đậy lên xem nào!
Anatai lúng búng trong cổ, bắt đầu cựa quậy rồi nhổm dậy.
– Anatai, chờ mình một tí! Cậu cứ ở đấy. - Xuntanmurat lăn qua đống quần áo, lao thẳng đến chỗ nó. - Bây giờ cậu nằm quay lưng lại phía mình, thẳng tay ra. Cậu nghe thấy không, quay lưng lại phía mình và giơ tay ra…
Hai đứa nằm quay lưng vào nhau, Xuntanmurat lần tìm sợi dây thừng ở tay bạn. Cậu ra lệnh cho Anatai nên nằm thế nào, xoay người ra sao và lần tìm được sợi dây trói. Vừa động viên cho Anatai cố chịu cơn đau nơi cánh tay, cậu vừa nắm đầu sợi dây buộc kéo lỏng ra. Đến lúc này Anatai đã có thể tự gỡ hai tay ra được rồi.
❀ ❀ ❀
[1] Suyunchu: Món quà để trả công cho người đã mang đến những tin tốt lành.
