Trước kia, Shinji sống cuộc đời tuy nghèo nhưng thanh thản và yên ổn, vậy mà từ ngày hôm đó cậu luôn bị nỗi bất an giày vò, lúc nào cũng ngơ ngơ ngẩn ngẩn. Cậu buồn phiền vì xem ra mình chẳng có gì để làm trái tim Hatsue rung động. Dù cậu khỏe như vậm, trừ một lần bị lên sởi ra chưa bao giờ nếm mùi bệnh tật, dù cậu bơi được tận năm vòng quanh đảo Utajima hay tự tin mình có lực tay không thua kém ai, cậu vẫn nghĩ mình sẽ chẳng thu hút được Hatsue.

Sau đó, mãi mà Shinji không có dịp gặp lại Hatsue. Mỗi lần đi đánh cá về, cậu lại nhìn khắp bãi biển, đôi khi cũng thấy cô, nhưng vì cô mải miết làm việc nên cậu chẳng dám lên tiếng bắt chuyện. Cô cũng không còn đứng tựa vào soroban mà ngắm biển như ngày ấy. Đã vậy, cứ hôm nào cậu chàng thấy phát mệt vì tương tư, quyết tâm không tơ tưởng đến Hatsue nữa, thì đúng vào hôm ấy, khi đi đánh cá về, kiểu gì cậu cũng thoáng thấy bóng dáng cô nàng lấp ló trong đám đông náo nhiệt trên bờ biển.

Bọn con trai thành thị còn có tiểu thuyết hay phim ảnh mà học cách yêu đương, chứ ở cái đảo Utajima này thì chẳng có gì để tham khảo cả. Vì vậy, Shinji đã cố nhớ lại xem lẽ ra mình nên làm gì trong khoảng thời gian quý báu của riêng hai người trên con đường từ tiền đồn đến ngọn hải đăng, nhưng chẳng nghĩ ra được gì. Dù vậy, hẳn nhiên trong lòng cậu vẫn âm ỉ niềm tiếc nuối, sao mình lại bỏ lỡ dịp may ấy.

Tuy hôm ấy không phải ngày giỗ hằng năm, nhưng trùng ngày cha mất vào tháng này, nên cả nhà sửa soạn đi thăm mộ. Shinji vẫn phải đi đánh cá như mọi bữa, nên họ đã chọn giờ thăm mộ trước khi cậu ra khơi và trước khi thằng em trai đi học. Mẹ cậu cầm sẵn hương và hoa cúng trên tay, cùng hai đứa con ra khỏi nhà. Ở trên đảo này, có để cửa nẻo mở toang mà đi thì cũng chẳng kẻ trộm nào thèm hỏi thăm.

Nghĩa trang nằm trên một gò đá thấp nối liền với bãi biển ở rìa làng. Khi thủy triều lên cao, nước biển dâng đến tận chân gò đá. Bia mộ lấp kín con dốc nhấp nhô gồ ghề, có những tấm bia ngả nghiêng do nền đất cát yếu.

Đêm vẫn chưa tan. Bên phía ngọn hải đăng, trời bắt đầu hừng sáng, nhưng ngôi làng và bến cảng quay về hướng Tây Bắc vẫn đang chìm trong bóng tối.

Shinji cầm đèn lồng dẫn đầu. Thằng em Hiroshi vừa đi theo sau vừa dụi mắt vẻ ngái ngủ, rồi kéo tay áo mẹ mà mè nheo:

“Hôm nay mẹ cho con bốn cái ohagi[1] vào hộp cơm nhé..."

“Dở hơi à. Hai cái thôi. Ăn đến ba cái là đã no vỡ bụng ra rồi.”

“Ứ ừ, cho con bốn cái đi mà...”

Vào dịp thờ thần Canh Thân[2] hay ngày giỗ tổ tiên, ohagi thường được làm to như cái gối.

Gió sáng lạnh buốt thổi qua nghĩa trang. Mặt biển gần bờ bị hòn đảo chắn sáng nên vẫn còn tối mờ, nhưng ngoài khơi xa đã tràn ngập ánh bình minh. Những dãy núi bao quanh biển Ise hiện lên rõ nét. Những tấm bia nằm trong ánh nắng mai nhàn nhạt nom như thuyền buồm trắng neo lại một bến cảng sầm uất. Đó là những cánh buồm vĩnh viễn không còn ngậm gió, nghỉ lâu đến nỗi rũ xuống nặng trĩu rồi hóa đá tự bao giờ. Còn những mỏ neo thì cắm sâu hút vào lòng đất, không thể nào kéo lên được nữa.

Đến trước mộ cha, mẹ Shinji cắm hoa, quẹt đi quẹt lại mấy que diêm vì gió cứ thổi tắt mãi, rồi châm lửa lên hương. Bà bảo hai cậu con vái cha, còn mình thì đúng phía sau vừa vái vừa khóc.

Dân trong làng tương truyền câu nói “Nhất kỵ đàn bà, nhì kỵ nhà sư”. Chiếc thuyền nơi cha Shinji qua đời đã phạm vào điều cấm kỵ này. Hôm ấy, thuyền của hợp tác xã chở thi thể một cụ bà mới chết đến đảo Toshijima để khám nghiệm, nhưng mới đi khỏi đảo Utajima khoảng ba dặm thì gặp phải máy bay ném ngư lôi B24 của địch. Chúng thả bom, rồi bắn súng máy xối xả xuống. Hôm ấy người thợ máy mọi khi vắng mặt, người thay thế anh ta lại không quen với máy móc trên thuyền. Khói đen bay lên từ động cơ chết của thuyền đã trở thành đích ngắm cho máy bay địch.

Đường ống và ống khói bị vỡ, cha Shinji bị bắn nát từ phần tai trở lên đầu, một người nữa bị bắn vào mắt và chết ngay. Một người bị đạn bắn xuyên qua lưng vào tận phổi, một người thì trúng đạn ở chân. Một người bị bắn toác cả mông, chảy máu quá nhiều nên chết ngay sau đó.

Boong và đáy thuyền trở thành ao máu. Thùng dầu bị bắn trúng, dầu tràn lên những con sóng máu. Những người vì thế mà không dám nằm úp mặt xuống thuyền đã bị bắn vào hông. Bốn người thoát chết nhờ nấp trong thùng lạnh ở khoang chứa hàng phía mũi thuyền. Một người đã điên cuồng lách mình qua cửa sổ phía sau của buồng lái để trốn, nhưng sau đó lúc quay ra, anh ta đã thử chui qua ô cửa sổ tròn nhỏ xíu ấy một lần nữa thì cố thế nào cũng không chui lọt.

Thế là trong mười một người thì có ba người thiệt mạng, nhưng lạ thay, thi thể của bà lão chỉ được đắp manh chiếu cỏ nằm ngang trên boong thì không hề trúng một viên đạn nào.

“Lúc đi đánh bắt cá cơm, bố đáng sợ lắm mẹ ạ.” Shinji quay về phía mẹ, nói.

“Con bị đánh như cơm bữa, hết chỗ này u đến chỗ kia sưng, chẳng kịp lành nữa.”

Cá cơm là loài cực kỳ khó bắt, phải tới vùng biển Yohirosawa mới có. Người ta dùng cần câu làm bằng tre mềm có gắn lông chim, bắt chước theo cách lũ chim biển đuổi cá dưới đáy nước. Kỹ thuật này đòi hỏi tay nghề lẹ làng thuần thục.

“Thì chả thế à. Bắt cá cơm là ngón nghề thể hiện đẳng cấp của ngư phủ mà.”

Hiroshi bỏ ngoài tai câu chuyện của mẹ và anh, nó đang mơ tưởng đến chuyến du lịch ngoại khóa của trường mười hôm nữa. Ở tuổi Hiroshi, Shinji không có tiền để đi du lịch ngoại khóa, nhưng giờ thì cậu đã dùng tiền mình dành dụm được để trả các khoản phí cho em.

Cả nhà viếng mộ xong, một mình Shinji đi thẳng đến bờ biển để chuẩn bị ra khơi. Mẹ cậu trở về nhà, bà tính mang cơm hộp đến đưa cho cậu trước giờ xuất phát.

Khi đang rảo bước đến chỗ thuyền Taiheimaru, Shinji nghe loáng thoáng trong gió sớm lời bàn tán của người đi đường.

“Nghe nói thằng Yasuo nhà Kawamoto sắp ở rể nhà con nhỏ Hatsue đấy.”

Nghe vậy, lòng Shinji bỗng trở nên u ám.

Cả ngày hôm đó thuyền Taiheimaru lại đánh bắt bạch tuộc.

Suốt mười một tiếng đồng hồ cho đến khi về cảng, Shinji hầu như chẳng nói năng gì mà chỉ chú tâm làm việc. Thường ngày cậu chàng vốn ít nói nên bữa nay im lặng như vậy cũng chẳng ai lấy làm lạ.

Khi về đến cảng, họ xếp thuyền của mình vào đoàn thuyền của hợp tác xã như thường lệ, dỡ bạch tuộc ra, còn những loại cá khác thì nhờ người môi giới chuyển sang “thuyền mua” của lái buôn cá. Trong chiếc giỏ sắt móc trên cân, những con cá tráp đen giãy đành đạch, thân mình lấp lánh ánh chiều.

Đúng vào ngày lĩnh lương tuần[3] nên Shinji và Ryuji theo thuyền trưởng đến văn phòng hợp tác xã.

Tuần đó doanh thu được hơn 40 quan[4], sau khi khấu trừ phí hoa hồng của hợp tác xã, trích ra 10% gửi tiết kiệm và trừ phí hao hụt thì còn lại 27.997 yên. Thuyền trưởng chia số tiền theo mức thu hoạch của mỗi người, trao cho Shinji 4.000 yên. Tầm này đã qua mùa đánh bắt cao điểm nên kiếm được như vậy là khá lắm.

Cậu chàng xòe bàn tay to bè cục mịch, liếm đầu ngón tay và cẩn thận đếm từng tờ tiền, rồi bỏ tiền vào một cái túi giấy có ghi tên mình, sau đó nhét sâu vào túi áo ngực bên trong áo khoác. Cậu cúi chào thuyền trưởng rồi rời đi. Lúc ấy thuyền trưởng đang ngồi quây quần cùng ông chủ tịch hợp tác xã bên lò than, tự hào khoe với ông ta cái tẩu lọc thuốc lá tự chế bằng san hô đen.

Đã định về thẳng nhà luôn, thế mà tự dưng đôi chân của Shinji lại bước về phía bờ biển đang tối dần.

Lúc ấy chiếc thuyền cuối cùng đang được kéo lên bờ. Nhân sự chỉ còn một người đàn ông quấn tời và vài gã phụ kéo dây thừng, nên hai cô gái trong đám sau khi chèn soroban vào đáy thuyền thì cũng ra sức đẩy. Nhưng xem ra thuyền chẳng hề nhúc nhích. Trên bờ biển, ánh chiều đang tắt, đám học sinh cấp hai vẫn hay lăng xăng phụ giúp giờ đã chẳng thấy tăm hơi. Shinji nghĩ, thôi thì mình giúp họ một tay.

Đúng lúc đó, một trong hai cô gái đang đẩy thuyền ngẩng mặt lên nhìn về phía Shinji. Là Hatsue. Shinji chẳng muốn nhìn mặt cái người đã làm lòng mình ảm đạm từ sáng tới giờ chút nào, nhưng chẳng hiểu sao chân cậu cứ tiến về phía ấy. Khuôn mặt thiếu nữ sáng bừng lên trong cảnh nhá nhem, vầng trán rịn mồ hôi, đôi má ủng hồng, cặp mắt đen lay láy nhìn trân trân về hướng chiếc thuyền đang được kéo lên. Shinji không thể nào rời mắt khỏi khuôn mặt ấy. Cậu chẳng nói chẳng rằng, đưa tay nắm lấy dây thừng. Gã đàn ông quấn tời lên tiếng: “Cảm ơn nhé”. Cánh tay của Shinji thật mạnh mẽ. Chiếc thuyền lập tức trượt lên trên bờ cát. Đám con gái ôm lấy soroban, vội vã chạy về phía đuôi thuyền.

Kéo thuyền lên xong, Shinji đi thẳng một mạch về nhà mà không hề quay đầu nhìn lại. Thực ra trong lòng cậu muốn lắm, nhưng cố nhịn.

Về đến nhà, kéo cửa ra, thứ đập vào mắt Shinji là tấm chiếu đã ngả màu nâu đỏ dưới ánh đèn dầu tù mù. Thằng em trai đang nằm sấp, chìa quyển sách giáo khoa vào vùng sáng của đèn dầu để đọc. Mẹ cậu thì đang lúi húi nấu ăn. Shinji vẫn mang đôi ủng cao su, ngả nửa người trên xuống chiếu.

“Con về rồi đấy à.”

Mẹ cậu cất giọng chào.

Shinji thích lẳng lặng đua bao tiền cho mẹ. Mẹ đúng là mẹ, rất hiểu tính con, nên bà vờ quên bẵng đi hôm nay là ngày cậu lĩnh lương. Vì bà biết tỏng con trai thích nhìn vẻ mặt bất ngờ của mẹ.

Shinji thò tay vào túi trong áo khoác. Không thấy tiền. Cậu tìm túi bên kia, rồi túi quần, rồi thò tay vào cả bên trong quần nữa.

Chắc chắn là đã đánh rơi trên bờ biển rồi. Cậu chẳng nói chẳng rằng, chạy ù đi.

Shinji đi được một lúc thì bên ngoài có ai gọi, mẹ cậu ra cửa nhìn thì thấy một thiếu nữ đang đứng trên lối vào tối om.

“Anh Shinji có nhà không ạ?”

“Nó vừa về rồi lại chạy đi đâu ấy.”

“Cháu nhặt được cái này trên bờ biển, thấy có ghi tên anh Shinji nên...”

“Ôi, cháu tốt bụng quá. Chắc Shinji nó đang chạy đi tìm đây mà.”

“Để cháu đi báo cho anh ấy nhé.”

“Ôi thế à. Cảm ơm cháu.”

Bờ biển đã tối đen. Ánh đèn le lói từ đảo Toshijima và đảo Sugashima lấp lánh trên mặt biển. Nhiều thuyền cá nằm dàn hàng im lìm dưới ánh sao đêm, mũi vườn cao hướng về phía biển đầy kiêu hãnh.

Hatsue vừa nhìn thấy bóng dáng Shinji thì phút chốc, cậu đã mất dạng sau một con thuyền. Lúc này Shinji đang cúi lom khom tìm túi tiền nên có vẻ cậu không nhìn thấy Hatsue. Thế rồi, hai người chạm mặt nhau dưới bóng một con thuyền. Chàng trai sững sờ đứng khựng lại.

Hatsue kể lại sự việc, bảo rằng cô đến đây báo cho Shinji biết là đã giao túi tiền tận tay mẹ cậu. Rồi cô kể thêm, trên đường đi đã hỏi hai, ba người địa chỉ nhà Shinji, nhưng để tránh họ nghi ngờ, gặp ai cô cũng giơ túi tiền ra giải thích.

Chàng trai thở phào nhẹ nhõm. Cậu mỉm cười, hàm răng trắng lộ ra thật đẹp trong bóng tối. Vì đi vội nên ngực cô gái còn đang thở phập phồng lên xuống. Hình ảnh ấy làm Shinji liên tưởng đến những con sóng xanh biếc dập dềnh trên biển. Biết bao u sầu ứ đọng trong lòng từ sáng bỗng tan biến, cậu đánh bạo hỏi:

“Thằng Yasuo nhà Kawamoto sắp đến ở rể nhà em phải không?”

Câu chất vấn tuôn ra từ miệng Shinji rất đỗi tự nhiên. Hatsue phá lên cười, cô cười mỗi lúc một to, cười đến nghẹt cả thở. Shinji muốn ngăn lại mà chẳng biết làm sao ngăn. Cậu vỗ vai Hatsue. Cái vỗ không mạnh, nhưng cũng làm cô gái mất đà ngã dúi dụi trên bãi cát. Ấy vậy mà cô vẫn tiếp tục cười.

“Sao thế? Sao thế?”

Shinji ngồi xổm xuống bên cạnh, lắc lắc vai Hatsue.

Hatsue mãi mới nín cười được, cô nghiêm nghị nhìn thẳng vào Shinji, song lại phá lên cười. Shinji vươn mặt tới, hỏi:

“Có thật không?”

“Dở hơi à. Làm gì có chuyện đó.”

“Nhưng rõ ràng người ta đồn thế mà.”

“Bịa đặt cả đấy.”

Hai người ngồi bó gối dưới bóng của con thuyền.

“Ôi đau quá. Cười nhiều nên giờ chỗ này đau quá...”

Cô gái đưa tay ấn vào ngực. Chỉ riêng trên phần ngực, những sọc kẻ đã phai màu của chiếc áo lao động đang chuyển động dữ dội trên đó.

“Chỗ này đau quá...”

Hatsue lặp lại.

“Có sao không?”

Shinji bất giác đưa tay đặt lên đó.

“Anh ấn vào thì đỡ hơn chút đấy.”

Thiếu nữ thỏ thẻ đáp. Trống ngực Shinji bắt đầu đập dồn. Trán hai người tiến sát vào nhau, họ ngửi thấy mùi của nhau tỏa ra nồng nàn như hương thủy triều, hơi ấm của họ truyền qua nhau. Hai cặp môi khô nứt nẻ chạm vào nhau. Vị mằn mặn. Cứ như tảo biển ấy, Shinji nghĩ. Khoảnh khắc đó vụt qua, chàng trai thẹn thùng bởi trải nghiệm đầu đời, cậu né ra khỏi Hatsue rồi đứng dậy.

“Ngày mai đi biển về, anh sẽ mang cá đến cho bác trưởng trạm hải đăng.”

Shinji nhìn về phía biển, lấy lại vẻ nghiêm trang, dõng dạc nói đầy nam tính.

“Em cũng sẽ đến nhà bác trạm trưởng trước lúc ấy.

Hatsue cũng nhìn về phía biển và nói vậy.

Hai người chia tay, rời khỏi con thuyền đi về hai hướng khác nhau. Shinji lên đường về nhà, nhưng nhận thấy bóng của Hatsue không tách ra khỏi bóng thuyền. Chợt một cái bóng chập chờn hiện lên trên cát đã tố cáo cho cậu biết cô vẫn đang nấp sau đuôi thuyền.

“Bóng em lộ ra ngoài rồi kìa.”

Chàng trai nhắc. Bất thần cô gái mặc bộ đồ lao động có những đường kẻ sọc to lao vọt ra như con thú hoang, cắm đầu cắm cổ chạy một mạch ngang qua bãi biển về phía bên kia, không ngoái lại một lần.”

❀ ❀ ❀

[1] Một loại bánh ngọt Nhật Bản được làm từ gạo nếp và vừng hoặc đậu đen.

[2] Thần Koshin, một vị thần trong tín ngưỡng dân gian Nhật Bản có nguồn gốc Đạo giáo.

[3] Tuần ở đây là 10 ngày theo cách tính một tháng có ba tuần gồm thượng tuần, trung tuần, hạ tuần.

[4] Đơn vị tiền tệ ngày xưa. 1 quan = 1.000 văn, tương đương 1.200 yên hiện nay.