Đã đến ngày thằng em Hiroshi của Shinji theo trường đi du lịch ngoại khóa. Đó là chuyến du lịch kéo dài sáu ngày năm đêm vòng quanh vùng Keihan[1]. Đám thiếu niên trước kia chưa bao giờ ra khỏi đảo này sẽ được tận mắt khám phá và học hỏi thế giới bên ngoài. Ngày xưa, mấy đứa học sinh tiểu học đi du lịch ngoại khóa đến đất liền, lần đầu tiên nhìn thấy xe ngựa Entaro[2], đã tròn mắt mà kêu lên rằng:

“Ôi, con chó khổng lồ kéo cái nhà xí mà chạy kìa!”

Bọn trẻ trên đảo thường học các khái niệm qua lời giải thích trong sách giáo khoa và tranh vẽ thay vì hiện vật. Hình dung ra những thứ như tàu điện, tòa nhà, rạp chiếu phim, tàu điện ngầm... chỉ bằng trí tưởng tượng thôi thì thật khó biết bao. Thế nhưng, sau khi đã tiếp xúc với hiện vật, đã trải nghiệm nỗi ngạc nhiên mới mẻ, chúng sẽ nhận thức rõ sự vô dụng của những khái niệm kia, và rồi trong suốt một năm dài trên đảo, chúng sẽ không còn nghĩ đến những chiếc tàu điện mà có lẽ giờ này đang chạy qua lại nhộn nhịp nơi thành phố nữa.

Cứ vào dịp học sinh đi du lịch ngoại khóa, bùa may mắn ở đền Yatsushiro lại bán rất chạy. Các bà mẹ đều lo ngay ngáy cứ như con mình sắp bước vào một cuộc phiêu lưu sinh tử vĩ đại ở nơi phồn hoa đô hội rộng lớn họ chưa từng một lần thấy qua. Mặc dù thật ra, hiểm nguy và chết chóc từ biển cả vẫn luôn rình rập xung quanh chúng trong cuộc sống mưu sinh thường ngày.

Mẹ của Hiroshi hào phóng mua hai quả trứng rồi làm cho nó món cơm hộp với trứng tráng mặn chát. Bà còn chuẩn bị thêm kẹo caramel và trái cây, cẩn thận nhét sâu vào góc cặp để thằng bé không dễ dàng phát hiện ra ngay.

Riêng hôm đó, tàu Kamikazemaru chuyên tuyến nối đảo Utajima và cảng Toba đã đặc biệt xuất phát từ đảo vào lúc một giờ chiều. Ông thuyền trưởng lão luyện nhưng bảo thủ của chiếc tàu hơi nước chưa đầy 20 tấn này vốn rất ghét làm việc trái lịch trình, nhưng lần ấy trúng vào dịp con ông ta cũng trong nhóm đi du lịch ngoại khóa, thừa biết nếu tàu đến cảng Toba sớm quá thì tụi nhóc sẽ đốt tiền mà giết thời gian trong lúc chờ tàu hỏa, nên kể từ năm đó, ông ta đành hậm hực nghe theo lịch trình do nhà trường sắp xếp.

Cả trong cabin và trên boong tàu Kamikazemaru đều đông nghịt lũ học sinh đeo bình nước và cặp sách với hai dây đan chéo nhau thành hình chữ thập trước ngực. Giáo viên phụ trách sợ cuống cả lên trước các bà mẹ đang xúm đen xúm đỏ trên khu bến cảng. Ở cái làng Utajima này, ý kiến của các bà mẹ có ảnh hưởng quan trọng đến vị trí của giáo viên trong trường. Trước đây đã có giáo viên bị các bà quy cho là thành phần phản động rồi bị đuổi ra khỏi đảo. Lại có ông thầy nọ nhờ được các bà quý mến mà dù gây ra vụ làm cho một cô giáo trong trường mang thai vẫn leo được đến cái ghế hiệu phó tạm quyền.

Lúc ấy là buổi xế trưa, tiết trời rất ra dáng ngày xuân. Khi tàu bắt đầu chuyển động, các bà mẹ đồng loạt gọi to tên con mình. Lũ học sinh, quai mũ cài dưới cằm, chờ đến khi người trên bến không nhìn rõ mặt mình nữa, mới đua nhau gào lên về phía bến cảng những câu quậy phá như “đồ khốn...”, “lũ khùng ơi...”, “đồ cứt nát...”. Chiếc tàu chở đầy học sinh mặc đồng phục màu đen bắt đầu rời đi, đưa ánh sáng lấp lánh trên những chiếc huy hiệu và khuy vàng xa dần khỏi bến cảng. Mẹ của Hiroshi quay về ngôi nhà mà ngay cả ban ngày cũng tối tăm và im ắng, ngồi xuống tấm chiếu, nghĩ cái ngày cả hai đứa con trai sẽ bỏ mình đi biển sẽ chẳng còn xa, rồi bật khóc.

Thả lũ học sinh xuống bến cảng Toba cạnh đảo Ngọc Trai Mikimoto, tàu Kamikazemaru lại trở về dáng vẻ đủng đỉnh, quê kệch, rồi chuẩn bị quay về đảo Utajima. Trên chiếc ống khói cũ treo một thùng nước gỗ. Trên những chiếc giỏ cá lớn treo ở phía sau mũi tàu và trên cầu tàu, ánh nước phản chiếu lấp lánh. Gian nhà kho hướng ra biển với chữ “Nước đá” được viết to bằng sơn màu trắng trên nền xám.

Cô con gái Chiyoko nhà bác trưởng trạm hải đăng đeo chiếc túi Boston đứng ở bờ kè. Vốn ghét giao tiếp nên cô không muốn có người trên đảo đón và bắt chuyện nhân dịp mình đi xa lâu ngày mới về.

Chiyoko không trang điểm, đóng bộ vest màu nâu tẻ ngắt trông lại càng nhạt nhòa. Tuy nhan sắc không mặn mà sắc sảo, nhưng đôi mắt, sống mũi cô mộc mạc, nét nào ra nét ấy, hắn vẫn có người thấy ưa nhìn. Ấy vậy mà Chiyoko lúc nào cũng mang sắc mặt u ám, một mực cho rằng mình không hề đẹp. Đây hẳn là thành quả nổi bật nhất của nền “giáo dục” cô nhận được từ trường đại học trên Tokyo từ bấy đến nay. Khuôn mặt cô rất đỗi bình thường, cứ khăng khăng cho rằng mình xấu xí thì cũng ngạo mạn chẳng khác gì nghĩ mình có nhan sắc tuyệt trần.

Niềm tin tiêu cực ấy của Chiyoko lại được ông bố tốt tính vô tình củng cố thêm. Ông thực lòng lo buồn rằng con gái mình xấu xí bẩm sinh là do di truyền từ cha, nên cứ vô tư than thở với khách trong khi cô con gái đang ở ngay phòng bên cạnh.

“Chao ôi thật là, có đứa con gái đến tuổi rồi mà kém sắc, tôi lo lắm. Chắc là do thằng bố này xấu xí quá đây mà. Âu cũng là cái số.”

Thấy có người vỗ vai mình, Chiyoko ngoảnh đầu lại. Gã Kawamoto Yasuo trong chiếc áo da sáng bóng đang đứng cười toe toét.

“Mới về à? Nghỉ xuân hả?”

“Ừ, mới thi xong hôm qua.

“Chắc về bú mẹ chứ gì?”

Yasuo được bố nhờ đi lo việc của hợp tác xã nên đã đến ủy ban thành phố Tsu từ hôm trước, sau đó ngủ lại lữ quán của nhà họ hàng ở Toba, rồi cũng đi tàu này về đảo Utajima. Hắn lấy làm đắc ý vì có thể nói chuyện với cô sinh viên học ở Tokyo bằng thứ tiếng phổ thông sành sỏi.

Nhìn điệu bộ lõi đời của gã thanh niên bằng tuổi, Chiyoko cảm nhận được hắn đang khoái trá cho rằng “con nhỏ này chắc mê tít mình rồi”. Cảm giác đó càng khiến Chiyoko khó chịu. Lại cái kiểu này nữa rồi, cô nghĩ. Cũng do phim ảnh và tiểu thuyết ở Tokyo ảnh hưởng phần nào, cô luôn ước được một lần có chàng trai nhìn mình bằng ánh mắt ngỏ ý “Anh yêu em”. Nhưng cô cũng tự nhủ với lòng cả đời chắc mình chẳng có được cái diễm phúc ấy.

Từ phía tàu Kamikazemaru có tiếng gọi ôm ồm cất lên:

“Nà... y, chưa thấy chăn đâu cả. Ai đi tìm đi.”

Ngay sau đó, bó chăn to in những đường uốn lượn nằm trên cầu cảng khuất một nửa dưới bóng của nhà kho đã được một người đàn ông chất lên vai mang đến.

“Đến giờ tàu chạy rồi.” Yasuo nói.

Lúc nhảy lên tàu, hắn nắm tay Chiyoko để giúp cô. Chiyoko cảm thấy bàn tay cứng như sắt của hắn khác hẳn bàn tay của bọn con trai ở Tokyo. Nhưng cô lại tưởng tượng ra bàn tay của Shinji mà cô chưa một lần được nắm.

Ghé mắt nhìn qua khung cửa kiểu giếng trời, họ thấy những dáng người đang nằm trên chiếu trong cabin mờ tối, đôi mắt đã quen với ánh sáng bên ngoài chỉ thấy lờ mờ những chiếc khăn quấn cổ màu trắng hay ánh phản chiếu lấp lánh hắt ra từ những cặp kính.

“Lên boong thích hơn đấy. Lạnh chút nhưng vẫn thích hơn.”

Yasuo và Chiyoko muốn tránh gió nên ngồi ngả lưng dựa vào cuộn dây thừng sau buồng lái.

“Này, nhấc cái mông lên tí.”

Gã phụ việc trẻ cục cằn của thuyền trưởng cất giọng bảo, rồi kéo tấm ván phía dưới họ ra. Thì ra họ đã ngồi lên trên tấm ván dùng để đậy của cabin.

Trên buồng lái đã tróc sơn đến nửa phần lộ ra những lớp vân gỗ, thuyền trưởng rung chuông. Tàu Kamikazemaru xuất phát.

Thả mình theo nhịp rung bần bật của động cơ cũ kỹ, hai người dõi mắt ngắm cảng Toba đang xa dần. Yasuo rất muốn bóng gió khoe với Chiyoko chuyện lén lút đi chơi gái đêm qua, nhưng nghĩ kỹ lại thôi. Ở một làng chài bình thường, rành về đàn bà là chuyện có thể tự mãn, nhưng ở đảo Utajima thanh sạch thì Yasuo phải ngậm chặt miệng, còn trẻ măng mà hắn đã có cái thói đạo đức giả rồi.

Chiyoko thầm đặt cược vào khoảnh khắc con chim hải âu bay cao quá ngọn tháp sắt của cáp treo trước ga Toba. Vốn tính nhút nhát nên chẳng có dịp trải nghiệm chuyến phiêu lưu nào ở Tokyo, mỗi lần về đảo, cô lại ước ao sẽ gặp chuyện động trời có thể làm thay đổi cả thế giới của mình. Khi tàu đi xa bến cảng Toba thì dù chim hải âu bay thấp cỡ nào, trông cũng như bay cao hơn ngọn tháp nhỏ xíu phía xa. Tuy nhiên, lúc này ngọn tháp vẫn đang cao sừng sững. Chiyoko dán mắt vào kim giây của chiếc đồng hồ đeo tay có dây da màu đỏ. “Trong vòng 30 giây nữa, nếu chim hải âu bay cao quá cái tháp kia, thì chính là điềm báo sẽ có một chuyện tuyệt vời đang đợi mình." Năm giây trôi qua. Một con chim hải âu đuổi theo tàu đột ngột lao vút lên, vỗ cánh bay quá cả ngọn tháp sắt.

Để Yasuo khỏi thắc mắc về nụ cười vừa hé nở trên môi mình, Chiyoko vội lên tiếng trước.

“Ở đảo có gì mới không?”

Tàu đi lướt qua đảo Sakatejima ở phía bên phải. Yasuo dụi điếu thuốc đã cháy đến gần chạm môi xuống sàn tàu, rồi trả lời.

“Chả có gì... À, cho đến mười ngày trước thì máy phát điện bị hỏng nên cả làng phải thắp đèn dầu. Nhưng giờ đã sửa được rồi.”

“Trong thư mẹ tớ cũng nói vậy.”

“Thế à. Ngoài ra còn tin gì không nhỉ..."

Hắn nheo mắt trước ánh sáng phản chiếu từ mặt biển tràn đầy nắng xuân. Cách đó khoảng 10 mét, con tàu trắng tinh Hiyodorimaru của lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản chạy qua, hướng về phía cảng Toba.

“À đúng rồi. Nhà lão Miyata Teru mới gọi con gái về. Con bé tên là Hatsue, đẹp xuất sắc luôn đó.”

“Vậy à.”

Nghe nói đến “đẹp”, Chiyoko sa sầm mặt. Chỉ riêng cái từ ấy đã như một sự chỉ trích đối với cô.

“Lão Teru thì khoái tớ. Mà tớ lại là con trai thứ nữa. Trong làng bây giờ ai ai cũng đồn là tớ sẽ lấy Hatsue và ở rể nhà ấy.”

Lúc này từ tàu Kamikazemaru có thể nhìn thấy quang cảnh đảo Sugashima bên phải, và đảo Toshijima khổng lồ bên trái. Ở vùng biển giữa hai hòn đảo này, dù vào ngày thời tiết êm đềm đến mấy, sóng dữ vẫn cuộn trào làm con tàu kêu cọt kẹt. Từ đây nhìn ra, có thể thấy lũ chim cốc đang bơi giữa muôn trùng sóng. Đảo hoang Okinose nằm giữa đại dương, với những khối đá nhô lên tua tủa. Yasuo cau mày, rời mắt khỏi nơi in dấu nỗi nhục duy nhất của dân đảo Utajima. Quyền đánh bắt ở đảo Okinose, thứ mà từ xa xưa bao nhiêu thanh niên đã đổ máu mà tranh chấp, nay thuộc về dân đảo Toshijima.

Chiyoko và Yasuo đứng lên, nhìn qua buồng lái thấp, chờ bóng đảo hiện ra ngoài khơi. Đảo Utajima luôn hiện lên nơi đường chân trời dưới hình dáng một chiếc mũ giáp kabuto[3] mờ ảo và thần bí. Tàu nghiêng theo sóng, chiếc mũ giáp ấy cũng nghiêng theo.

❀ ❀ ❀

[1] Vùng Kyoto-Osaka.

[2] Xe ngựa chở khách thời Minh Trị (1868-1912) ở Nhật Bản.

[3] Mũ giáp chiến binh thời xưa của các samurai Nhật Bản,