Ngày hôm sau, đi đánh cá về, Shinji xách trên tay hai con cá mặt quỷ dài cỡ năm, sáu tấc[1] được xâu sợi rơm xuyên qua mang, đi đến nhà bác trưởng trạm hải đăng. Khi leo lên đến phía sau đền Yatsushiro, chợt nhớ ra mình chưa cảm tạ thần linh vì đã sớm ban ơn, cậu vòng ra phía trước đền, chắp tay khấn rất thành kính.

Khấn xong, cậu quay ra ngắm biển Ise lấp lánh ánh trăng, hít thở thật sâu. Mặt biển bồng bềnh những áng mây trông như các vị thần cổ đại.

Chàng trai trẻ cảm nhận được bản thân mình đang hòa hợp trọn vẹn với thiên nhiên tươi đẹp xung quanh. Dường như, những nhịp hít thở sâu đã đưa một phần năng lượng vô hình kiến tạo nên thiên nhiên thẩm thấu vào cơ thể cậu. Tiếng sóng cậu nghe thấy là tiếng của những dòng thủy triều khổng lồ cuồn cuộn trong lòng biển hòa nhịp chảy với dòng máu trẻ trung đang dạt dào trong cơ thể thanh xuân. Trong cuộc sống hằng ngày Shinji chẳng mấy khi nghe nhạc, hẳn là bởi âm nhạc được thiên nhiên tấu lên đã làm thỏa lòng thưởng thức của cậu rồi.

Shinji nâng hai con cá mặt quỷ lên cao ngang tầm mắt, lè lưỡi giễu cợt những cái mặt xấu xí có gai ấy. Lũ cá rõ ràng vẫn còn sống nhăn, nhưng không thèm động đậy. Thế là cậu chàng chọc chọc vào hàm của một con làm nó giãy đành đạch giữa không trung.

Cuộc hội ngộ hạnh phúc này đến sớm quá làm chàng trai đâm tiếc rẻ, thành thử chàng ta cứ nhởn nhơ như vậy.

Bác trạm trưởng và vợ đều rất quý cô học trò mới Hatsue. Lúc tưởng cô bé ít nói chẳng đáng yêu, thì đột nhiên cô bật cười rất duyên, lúc thì có vẻ đầu óc trên mây, thế mà lại rất có ý tứ. Sau những buổi học lễ nghi, các cô gái khác chẳng mảy may để ý nhưng Hatsue luôn nhanh tay dọn rửa cốc uống trà của cả lớp, rồi nhân tiện giúp bác gái rửa cả bát đĩa trong nhà.

Vợ chồng bác trạm trưởng có con gái đang học đại học ở Tokyo. Thay cho đứa con gái ruột chỉ về nhà những dịp nghỉ ấy, hai bác coi mấy cô gái trong làng thỉnh thoảng đến nhà chơi như con gái của mình. Bởi vậy, các cô có chuyện gì thì hai bác thật tình lo lắng, các cô hạnh phúc thì hai bác vui như chuyện nhà mình.

Bác trạm trưởng đã sống ở trạm hải đăng này 30 năm. Trong bác rất nghiêm, lại hay quát oang oang mấy đứa nhỏ nghịch ngợm mò vào thám hiểm trạm hải đăng, nên tụi trẻ con trong làng sợ bác một phép, nhưng thực ra bác là một người lòng dạ hiền hòa. Cuộc sống cô đơn đã lấy đi từ bác mối hiểm nghi dã tâm của người khác. Ở cái trạm hải đăng này, có khách đến thăm là quý chẳng gì bằng. Người cất công lặn lội đến thăm cái nơi heo hút này thì hẳn không mang ý đồ xấu xa, mà giả dụ có đi chăng nữa, được hai vợ chồng bác đem lòng chân thật ra đón tiếp như thường khách thì ác ý nào cũng tiêu tan cả. Đúng như lời bác thường nói “Cái ác chẳng thể đi xa như cái thiện”.

Vợ bác trạm trưởng cũng tốt tính vô cùng. Ngày xưa bà dạy trường nữ sinh ở quê, sau này sống suốt bao nhiêu năm trời ở trạm hải đăng mà vẫn giữ tính ham đọc sách, bởi thế bà giống như một cuốn bách khoa toàn thư sống, cái gì cũng biết. Bà biết ở Milan có nhà hát nhạc kịch La Scala, rồi còn biết có nữ diễn viên trên Tokyo mới bị trẹo chân phải ở chỗ này chỗ nọ. Cãi thắng đức ông chồng xong, bà lại tất bật vá bít tất cho ông, rồi cặm cụi nấu cơm tối. Hễ có khách đến nhà thì bà nói chuyện thao thao bất tuyệt. Đám đàn ông trong làng say sưa nghe bà nói rồi lại đem so bà với các bà vợ kiệm lời của mình, cũng có người nhiều chuyện tỏ lòng ái ngại với bác trạm trưởng nhưng bác thì lại rất kính trọng học thức của vợ mình.

Vợ chồng bác sống trong một ngôi nhà ba gian. Mọi thứ trong nhà, cũng như bên trong ngọn hải đăng, đều được sắp xếp ngăn nắp, đánh bóng sáng choang. Trên cột nhà có treo tờ lịch của công ty tàu biển, trong bếp sưởi trên sàn phòng khách, lớp tro luôn được dàn phẳng phiu đẹp mắt. Trong góc phòng khách, dù cô con gái vắng nhà, chiếc bàn có bày biện con búp bê Pháp vẫn luôn sáng bóng, ánh lên chiếc khay đựng bút thủy tinh màu xanh hiện đang trống trơn. Phía sau nhà có cái bồn tắm Goemon[2], dầu máy dùng cho ngọn hải đăng còn thừa được tận dụng làm chất đốt đun nước cho bồn. Khác hẳn với nhà các ngư dân thường bề bộn bẩn thỉu, ở đây ngay cả chiếc khăn lau tay màu xanh treo chỗ nhà vệ sinh cũng luôn được giặt sạch bong như mới.

Hơn nửa ngày trời, bác trạm trưởng chỉ ngồi cạnh bếp sưởi, nhét thuốc lá hiệu Tân Sinh vào chiếc tẩu bằng đồng rồi thưởng thức. Ban ngày, ngọn hải đăng tắt sáng. Người nhân viên trẻ trong lán trực chỉ có việc ghi chép báo cáo tàu thuyền qua lại.

Hôm ấy không có buổi học lễ nghi, nhưng tầm sẩm tối, Hatsue vẫn ghé qua, mang theo một con hải sâm bọc trong giấy báo. Cô mặc váy vải sọc màu xanh thẫm, mang tất cotton dài màu da chân, bên ngoài mang thêm tất ngắn màu đỏ, mặc chiếc áo len màu đỏ tươi quen thuộc.

Hatsue vừa vào đến nhà, bác gái đã hồn hậu bảo ngay:

“Mặc váy xanh thì nên đi tất màu đen Hatsue à. Cháu có mà nhỉ? Lần nọ đến đây cháu đã mang rồi.”

“Vâng.”

Hatsue hơi đỏ mặt, ngồi xuống cạnh bếp sưởi.

Ở buổi học, các cô học sinh đều cố giữ nết đoan trang, bác gái cũng giảng giải bằng giọng nghiêm nghị, nhưng ngồi cạnh nhau bên bếp sưởi thế này, bà lại trò chuyện suồng sã thân tình. Có cô gái trẻ ghé chơi, bà nói chuyện yêu đương chung chung rồi dò hỏi: “Thế cháu có người yêu chưa?”. Thấy cô gái có vẻ lúng túng, bác trạm trưởng thỉnh thoảng cũng tham gia hỏi đùa.

Trời bắt đầu tối nên vợ chồng bác mời Hatsue ở lại ăn cơm, nhưng cô khước từ vì ở nhà còn cha già chờ đợi, rồi xắn tay áo giúp vợ chồng bác chuẩn bị cơm tối. Trước đó, vợ chồng bác có mời bánh ngọt nhưng cô không ăn miếng nào, cứ cúi đầu đỏ mặt mãi, nhưng ra đến bếp thì bỗng tươi tắn hẳn. Cô vừa thái hải sâm vừa cất giọng hát bài dân ca Ise mà dân đảo này hay ca mỗi khi múa Obon, hôm qua cô mới được bà bác dạy cho.

Mẹ cho con nào rương, nào tủ

Ngỡ một đi, chốn cũ chẳng về

Mẹ ơi, trong dạ bộn bề

Trông trời mây thấy tái tê cõi lòng

Gió cuồn cuộn thổi đằng Đông

Mưa giăng giăng lối mịt mùng đằng Tây

Thuyền kia tôm cá đã đầy

Cũng chờ quang tạnh mà quay về bờ.

“Ô kìa, bác đến đảo này ba mươi năm rồi mà còn chưa thuộc bài ca ấy, thế mà Hatsue đã thuộc rồi à.” Bác gái nói.

“Vì nó giống một bài ca bên vùng Oizaki lắm bác ạ.” Hatsue đáp.

Đúng lúc ấy, bên ngoài cửa vang lên tiếng bước chân, rồi có tiếng chào vọng vào từ bóng tối:

“Có ai ở nhà không ạ?”

Bác gái ló đầu ra từ cửa bếp.

“Cậu Shinji đấy à?... Ôi, lại mang cá cho hai bác nữa. Bác cảm ơn nhé. Ông xã ơi, nhà cô Kubo lại cho cá đây này.”

“Lần nào cũng cho. Bác cảm ơn.”

Bác trạm trưởng vẫn ngồi cạnh bếp sưởi nói vọng ra.

“Vào nhà đi Shinji.”

Trong lúc hai ông bà chộn rộn, Shinji và Hatsue đưa mắt nhìn nhau. Shinji cười. Hatsue cũng mỉm cười. Thế nhưng bác gái bất ngờ quay lại, vô tình trông thấy nụ cười của đội trẻ.

“Hóa ra hai đứa biết nhau à. Đúng là trái đất tròn, quanh đi quẩn lại cũng người làng mình cả. Thế lại càng vui, cậu Shinji vào nhà đi chứ... À, con bé Chiyoko nhà tôi mới gửi thư từ Tokyo về, nó còn hỏi thăm anh Shinji có khỏe không đấy. Con bé thích cậu Shinji ra mặt nhỉ. Nó sắp về nghỉ xuân đấy, nhớ đến chơi với em nhé.”

Shinji vừa định bụng vào nhà một lát, nhưng mấy lời này đã làm tiêu tan ý định. Hatsue thì quay ngoắt vào bồn rửa bát, không thèm ngoảnh lại. Chàng trai lùi lại vào khoảng sân tối, vợ chồng bác trạm trưởng có mời thế nào cũng không chịu vào nhà. Cậu cúi chào từ xa rồi quay người đi thẳng.

“Cậu Shinji hay xấu hổ thế không biết, ông xã nhỉ.”

Bác gái nói vậy và cười mãi không thôi. Trong nhà chỉ vang tiếng cười của bác. Bác trạm trưởng và Hatsue đều không đáp lại.

Shinji rẽ qua dốc Ma Nữ rồi đứng đợi Hatsue.

Tại khúc quanh đó, hoàng hôn quanh ngọn hải đăng đang chuyển thành những tia sáng nhạt nhòa sót lại của ngày tàn. Tuy bóng thông chồng lên nhau tối sầm, biển bên dưới vẫn tràn ngập chút ráng chiều cuối cùng. Suốt cả ngày hôm nay, cơn gió đầu mùa từ phía Đông thổi lồng lộng qua biển, nhưng đến chiều tối, cái lạnh vẫn chưa chạm vào da thịt. Qua dốc Ma Nữ thì gió ấy cũng lặng, ánh hoàng hôn dịu dàng rọi xuyên kẽ mây.

Trên biển, một mũi đất ngắn vươn ra, giáp với cảng Utajima ở phía đối diện. Đầu mũi đứt đoạn, tách những con sóng trắng qua khe những tảng đá, hất tung chúng lên cao. Vùng xung quanh mũi đất vẫn còn sáng rực. Một cây thông đỏ đứng sừng sững trên đỉnh mũi đất, tắm trong ánh sáng sót lại của chiều tà, in bóng rõ ràng trong đôi mắt tinh anh của chàng trai trẻ. Bỗng nhiên ánh sáng trên thân cây lịm tắt. Chàng trai ngước nhìn trời cao, thấy mây đã chuyển màu đen, và quanh núi Higashi sao bắt đầu lấp lánh.

Shinji ghé tai vào vách đá, cậu nghe thấy tiếng giày đi xuống khỏi bậc thềm đá ngoài cổng nhà bác trạm trưởng, bước những bước nhỏ trên con đường lát đá tiến gần về phía mình. Bản tính nghịch ngợm nên cậu định bụng sẽ nấp vào đâu đó rồi nhảy xổ ra hù dọa Hatsue. Thế nhưng tiếng giày dễ thương ấy càng đến gần thì Shinji càng ngần ngại, không muốn làm cô sợ nữa, chẳng những thế, cậu chàng còn muốn ngầm cho đối phương biết mình đang ở đây, bèn huýt sáo một khúc trong bài dân ca Ise mà ban nãy Hatsue vừa hát:

Gió cuồn cuộn thổi đằng Đông

Thuyền kia tôm cá đã đầy...

Hatsue đã rẽ qua dốc Ma Nữ, nhưng cô cứ đều bước đi tiếp như chẳng nhận thấy Shinji đứng đó. Shinji vội đuổi theo sau.

“Nà... y, nà... y...”

Gọi thế mà cô nàng vẫn không thèm quay lại. Không biết làm sao, chàng trai đành im lặng đi theo sau.

Tiến vào trong rừng thông, đường càng tối và hiểm trở. Hatsue cầm đèn pin nhỏ rọi đường, bước chậm lại, thành thử từ lúc nào Shinji đã vượt lên trước. Bỗng cô gái khẽ kêu lên, cùng lúc ấy ánh đèn pin vọt lên như chú chim vút bay từ cành thông lên ngọn thông. Shinji quay ngoắt lại, ôm lấy thiếu nữ vừa ngã xuống đất và đỡ cô dậy.

Shinji thực tình thấy những hành vi rình rập, huýt sáo, đeo bám của mình, dù do hoàn cảnh đưa đẩy nhưng quả là chẳng đường hoàng chút nào, và đâm xấu hổ. Khi đỡ Hatsue dậy, cậu đã không lặp lại những hành động âu yếm hôm qua, chỉ nhẹ nhàng phủi đất bẩn bám trên quần áo của cô gái như một người anh trai vậy. Đất phần lớn là cát khô nên phủi đi rất dễ. May sao, cô gái không bị thương ở đâu. Trong lúc Shinji làm thế, Hatsue đứng yên, bám chặt tay lên đôi vai vạm vỡ của chàng trai, ngoan ngoãn như đứa trẻ.

Hatsue tìm chiếc đèn pin vừa đánh rơi, nó nằm trên mặt đất phía sau hai người, chiếu ánh sáng nhạt hình quạt ra xung quanh. Lá thông phủ đầy trên quầng sáng. Bóng chiều trên đảo bao trùm xung quanh điểm sáng mờ nhạt ấy.

“Thì ra là ở đây. Chắc lúc em bị ngã nó văng ra đằng sau đây mà.”

Cô gái cười nói vui vẻ.

“Giận chuyện gì thế?”

Shinji hỏi thẳng.

“Chuyện cô Chiyoko chứ gì nữa.”

“Dở hơi.”

“Không có gì đấy chứ?”

“Chẳng có gì sất.”

Hai người sánh vai bước đi, Shinji cầm đèn pin, dẫn Hatsue qua những đoạn đường hiểm trở giống như hoa tiêu trên biển. Chẳng có chuyện gì mà nói nên cậu cất giọng nhát gừng:

“Một ngày nào đó, anh sẽ mua một con thuyền máy bằng tiền đi làm dành dụm được, rồi cùng thằng em trai đi chở gỗ của Kishu và than của Kyushu. Anh sẽ để mẹ được vui hưởng tuổi già, rồi khi nào có tuổi, anh sẽ trở về đảo sống an nhàn. Dù có đi đến chân trời góc bể anh cũng sẽ không quên đảo ta, phong cảnh của hòn đảo này sẽ mãi là phong cảnh đẹp nhất Nhật Bản (người dân đảo Utajima ai cũng tin như vậy). Với lại, anh sẽ hợp sức cùng mọi người biến đảo này thành nơi bình yên hơn bất cứ đâu, hạnh phúc hơn bất cứ đâu. Nếu ta không làm thế thì sẽ chẳng còn ai nhớ đến đảo này. Cho dù thời thế đổi thay, bao nhiêu thói xấu ngoài kia cũng sẽ tiêu tan trước khi chạm đến đảo này. Còn biển ấy, biển sẽ chỉ mang những thứ tốt đẹp đến cho đảo, và bảo vệ những thứ tốt đẹp còn lại trên đảo. Hòn đảo không có lấy một tên trộm này sẽ mãi mãi là nơi của lòng chân thành, tinh thần lao động siêng năng kiên trì, tình yêu trước sau như một, lòng dũng cảm, là xứ sở của những người đàn ông thực thụ không chút để hèn.”

Tất nhiên Shinji nói ngập ngừng, ngắt quãng và lộn xộn chứ không được lưu loát, liền mạch như vậy, nhưng quả thực hôm nay cậu hoạt ngôn đến lạ và đã bộc bạch với cô gái tất cả những điều trên. Hatsue không đáp lời, nhưng liên tục gật đầu. Khuôn mặt cô chẳng tỏ chút buồn chán mà ngược lại, tràn đầy vẻ đồng cảm và tin tưởng không chút giả tạo. Shinji thấy thế thì vui sướng lắm. Sau khi nói biết bao lời lẽ nghiêm trang dường ấy, cậu không muốn bị Hatsue cho là thiếu đứng đắn, nên đã cố tình “cắt xén” đi điều quan trọng cuối cùng trong lời cầu nguyện với thần biển hôm trước. Lối đi giờ đã quang, những hàng cây vẫn phủ bóng tối thăm thẳm lên hai người, nhưng lần này Shinji không nắm tay Hatsue, và cũng không hề nghĩ đến những chuyện xa hơn, như là hôn cô. Sự việc xảy ra chiều tối hôm qua trên bờ biển có lẽ không khởi phát từ ý chí của hai người, mà là hành động bột phát bất ngờ bị tác động bởi một thứ sức mạnh nằm ngoài tầm kiểm soát. Đến Shinji cũng lấy làm lạ sao chuyện ấy có thể xảy ra. Họ lại hẹn gặp nhau ở tiền đồn vào buổi chiều ngày nghỉ đánh cá tiếp theo.

Khi hai người đi qua mặt sau của đền Yatsushiro, Hatsue khẽ reo lên và dừng lại. Shinji cũng dùng theo.

Cả ngôi làng bừng sáng trong ánh đèn điện. Khung cảnh như buổi mở màn của một lễ hội rực rỡ, chỉ thiếu âm thanh, ô cửa sổ nào cũng phát ra ánh đèn điện sáng trung khác hẳn với ánh đèn dầu tù mù. Ngôi làng như vừa mới hồi sinh, nổi lên từ trong lòng bóng tối. Cái máy phát điện bị hỏng lâu ngày đã được sửa xong rồi.

Trước khi vào làng, hai người chia ra hai ngả, Hatsue một mình bước xuống những bậc đá đã lâu mới được ánh đèn đường chiếu sáng.

❀ ❀ ❀

[1] Một tấc = 30,303 mm.

[2] Kiều bồn tắm ngày xưa, nước được đun sẵn trực tiếp từ dưới bồn, trong bồn có nắp gỗ để nổi trên mặt nước, khi vào bồn thì người tắm sẽ giẫm lên chính cái nắp đó cho nó chìm xuống đáy rồi ngồi lên nó để ngâm mình trong nước nóng.