—A! Ôi tối tăm thay
Những cõi dài đằng đẵng với miền hoang phế sầu thương;
Nơi chỉ ngự trị sự thinh lặng, và màn đêm, màn đêm đen tối,
Đen tối tựa Hỗn mang thuở Mặt Trời Non
Chưa kịp hòa quyện, hay chưa thử ánh hào quang
Xuyên qua cõi u sương mịt mùng!
Ngọn Đèn bệnh hoạn
Lập lòe soi qua những vòm hầm sương mù trĩu thấp,
Đóng đầy lớp ẩm mốc nhầy nhụa, và chất nhờn bợt bạt,
Gieo rắc thêm một nỗi kinh hoàng thừa thãi,
Và chỉ cốt làm cho
Màn đêm của ngươi thêm phần nhức nhối!
BLAIR.
Trở về Tu viện mà không bị ai phát hiện, tâm trí Ambrosio tràn ngập những hình ảnh đầy thơ mộng. Hắn cố tình nhắm mắt trước hiểm họa khi tự phơi bày bản thân trước vẻ quyến rũ của Antonia: Hắn chỉ nhớ đến niềm vui mà sự bầu bạn của nàng mang lại, đồng thời khát khao viễn cảnh niềm vui ấy được lặp lại. Hắn không bỏ lỡ cơ hội tận dụng sự suy yếu của Elvira để được gặp con gái bà mỗi ngày. Ban đầu, hắn chỉ giới hạn ước muốn của mình ở việc khơi gợi tình bạn nơi Antonia; nhưng ngay khi nhận ra nàng đã dành trọn tình cảm ấy cho mình, mục đích của hắn trở nên kiên quyết hơn, và sự quan tâm của hắn mang màu sắc nồng nàn hơn. Sự thân mật ngây thơ mà nàng đối xử với hắn đã khích lệ nhữngham muốn trong hắn; đã quen với sự thẹn thùng của nàng, hắn không còn giữ sự kính trọng và e sợ như trước: Hắn vẫn ca ngợi điều đó, nhưng nó chỉ khiến hắn thêm khao khát tước đi ở nàng phẩm chất vốn là nét duyên dáng chủ đạo ấy. Sự nồng nhiệt của dục vọng và sự nhạy bén bẩm sinh — mà ngặt nỗi, cả cho bản thân lẫn Antonia, hắn đều sở hữu một lượng dồi dào — đã tiếp cho hắn sự am tường về các thủ đoạn dụ dỗ. Hắn dễ dàng nhận ra những xúc cảm thuận lợi cho mưu đồ của mình, và hăng hái chớp lấy mọi phương tiện để tiêm nhiễm sự đồi bại vào tâm hồn Antonia. Hắn thấy việc này không hề dễ dàng. Sự ngây thơ tột bậc đã ngăn cản nàng nhận ra mục đích hướng tới trong những lời bóng gió của vị tu sĩ; nhưng nền tảng đạo đức xuất sắc mà nàng có được nhờ sự chăm sóc của Elvira, sự vững vàng và minh bạch trong nhận thức, cùng một bản năng mạnh mẽ về lẽ phải được Thiên nhiên khắc sâu vào tim, đã khiến nàng cảm thấy những lời giáo huấn của hắn có gì đó sai trái. Chỉ bằng vài lời đơn giản, nàng thường xuyên đập tan toàn bộ những lý luận ngụy biện của hắn, khiến hắn nhận ra chúng yếu ớt thế nào khi đối lập với Đức hạnh và Chân lý. Trong những dịp như thế, hắn tìm sự che chở nơi sự hùng biện của mình; hắn áp đảo nàng bằng một tràng những nghịch lý triết học mà vì không hiểu nổi, nàng đành chịu bó tay không thể đáp lại; và cứ thế, dù không thể thuyết phục nàng rằng lập luận của mình là đúng, hắn ít nhất cũng ngăn được nàng nhận ra sự sai quáng trong đó. Hắn nhận thấy sự kính trọng của nàng dành cho phán đoán của mình ngày một tăng lên, và không mảy may nghi ngờ rằng với thời gian, hắn sẽ đưa được nàng đến cái đích mong muốn.
Hắn thừa hiểu những mưu toan của mình là một tội ác tày trời: Hắn thấy rõ sự đê tiện khi dụ dỗ một thiếu nữ ngây thơ; thế nhưng niềm đam mê trong hắn quá đỗi bạo liệt, không cho phép hắn từ bỏ ý đồ. Hắn quyết tâm theo đuổi đến cùng, mặc cho hậu quả ra sao. Hắn trông chờ tìm được Antonia vào một khoảnh khắc sơ hở; và vì không thấy người đàn ông nào khác được bước vào thế giới của nàng, cũng chẳng nghe nàng hay Elvira nhắc đến ai, hắn đinh ninh rằng trái tim non trẻ của nàng vẫn hãy còn trống trải. Trong lúc chờ đợi cơ hội thỏa mãn bản năng thú tính trái phép ấy, ngày qua ngày, sự lạnh nhạt của hắn dành cho Matilda lại càng tăng lên. Điều này phần lớn bắt nguồn từ sự dằn vặt vì những lỗi lầm hắn đã gây ra cho nàng. Hắn không đủ tôi luyện để giấu kín chúng trước mặt nàng: Dẫu vậy, hắn vẫn nơm nớp lo sợ rằng trong một cơn thịnh nộ ghen tuông, nàng sẽ tiết lộ bí mật vốn quyết định danh dự và thậm chí cả sinh mạng của hắn. Matilda không thể không nhận ra sự thờ ơ của hắn; bản thân hắn cũng biết nàng đã nhận ra điều đó, và vì sợ những lời quở trách từ nàng, hắn tìm cách né tránh nàng một cách có chủ ý. Thế nhưng, khi chẳng thể tránh mặt, sự ôn hòa của nàng nhẽ ra phải khiến hắn hiểu rằng mình chẳng có gì phải sợ hãi trước cơn thịnh nộ của nàng. Nàng đã khoác lại tấm áo của chàng Rosario dịu dàng và đầy cuốn hút; nàng không hề trách móc sự vô ơn của hắn, thế nhưng đôi mắt nàng đẫm những giọt lệ tuôn rơi không kìm nổ, cùng nét u sầu dịu dàng trên gương mặt và giọng nói của nàng cất lên những lời oán thán còn lay động hơn vạn lời ca. Ambrosio không phải là không động lòng trước nỗi sầu muộn ấy; nhưng vì bất lực trong việc xóa bỏ nguyên nhân, hắn đành phớt lờ việc cho thấy nó tác động đến mình ra sao. Khi cách hành xử của Matilda thuyết phục hắn rằng bản thân không cần phải sợ sự trả thù từ nàng, hắn tiếp tục quay lưng và cẩn trọng lánh xa hội của nàng. Matilda thấy rằng mọi nỗ lực giành lại tình cảm của hắn đều là công dã tràng; dẫu vậy, nàng nén lại ngọn lửa phẫn hận, và vẫn tiếp tục đối xử với người Tình bội bạc bằng sự âu yếm và quan tâm như thuở nào.
Dần dần, thể trạng của Elvira đã hồi phục. Bà không còn bị những cơn co giật làm phiền, và Antonia cũng thôi nơm nớp lo sợ cho mẹ mình. Ambrosio chứng kiến sự bình phục ấy với nỗi khó chịu khôn nguôi. Hắn thấy rằng sự từng trải của Elvira sẽ chẳng dễ gì bị qua mặt bởi vẻ ngoài đạo đức giả của hắn, và bà sẽ sớm nhận ra những mưu đồ của hắn nhắm vào con gái mình. Do đó, hắn quyết định trước khi bà rời khỏi phòng, hắn phải thử dò thấu tầm ảnh hưởng của mình đối với nàng thiếu nữ ngây thơ Antonia.
Vào một buổi tối nọ, khi thấy Elvira đã hồi phục gần như hoàn toàn, hắn xin phép ra về sớm hơn mọi khi. Không thấy Antonia ở phòng ngoài, hắn liều lĩnh đi theo nàng vào tận phòng riêng. Nơi ấy chỉ cách phòng của mẹ nàng bởi một cái phòng nhỏ, nơi Flora, người hầu gái, thường vẫn ngủ. Antonia đang ngồi trên một chiếc ghế búp-phê, quay lưng về phía cửa, chăm chú đọc sách. Nàng không hề hay biết sự xuất hiện của hắn cho đến khi hắn đã ngồi xuống ngay bên cạnh. Nàng giật mình, chào đón hắn với một ánh nhìn đầy hoan hỉ; rồi đứng dậy, nàng định dẫn hắn sang phòng khách; nhưng Ambrosio đưa tay nắm lấy cổ tay nàng, dùng một lực dịu dàng buộc nàng phải ngồi lại chỗ cũ. Nàng ngoan ngoãn vâng lời mà chẳng mảy may thắc mắc; nàng vốn chẳng hề nghĩ rằng trò chuyện với hắn ở căn phòng này lại có điều gì khiếm nhã hơn phòng khác. Nàng tin tưởng tuyệt đối vào nguyên tắc sống của hắn cũng như của chính mình, và sau khi ngồi xuống ghế búp-phê, nàng bắt đầu huyên thuyên với hắn bằng vẻ tự nhiên và hoạt bát thường ngày.
Hắn lật xem cuốn sách nàng vừa đọc và lúc này đã đặt lên bàn. Đó chính là Kinh Thánh.
“Sao cơ!” Tu sĩ thầm nghĩ; “Antonia đọc Kinh Thánh, mà vẫn ngây thơ đến thế sao?”
Nhưng khi xem xét kỹ hơn, hắn nhận ra Elvira cũng từng có đúng suy nghĩ ấy. Người mẹ thận trọng ấy, dẫu vô cùng ngưỡng mộ những vẻ đẹp của văn phẩm thánh thiêng, vẫn đinh ninh rằng nếu không có sự kiểm soát, chẳng có tài liệu đọc nào không phù hợp hơn thế lại có thể được đặt vào tay một thiếu nữ. Rất nhiều câu chuyện trong đó chỉ có thể khơi gợi những ý nghĩ tồi tệ nhất đối với tâm hồn người phụ nữ: Mọi thứ đều được gọi tên một cách trần trụi và xằng bậy; và biên niên sử của một lầu xanh chắc cũng khó lòng mang đến một sự chọn lựa phong phú hơn về những lời lẽ khiếm nhã. Thế nhưng, đây lại là cuốn sách được khuyên các thiếu nữ nên nghiên cứu; được đặt vào tay những đứa trẻ hãy còn quá nhỏ để có thể hiểu được bất cứ điều gì ngoài những đoạn mà tốt hơn hết chúng nên ngơ đi; và là thứ quá thường xuyên gieo mầm mống đầu tiên của tội lỗi, đánh thức những bản năng hãy còn đang say ngủ. Về điều này, Elvira vô cùng chắc chắn, đến mức bà thà đặt vào tay con gái mình cuốn “Amadis de Gaul” hoặc “Dũng sĩ Tirante xứ White,” còn hơn là cho phép nàng nghiên cứu những hành vi dâm ô của “Don Galaor” hay những lời đùa cợt lẳng lơ của “Nàng hầu Plazer di mi vida.” Do đó, bà đã đưa ra hai quyết định liên quan đến Kinh Thánh. Thứ nhất là Antonia sẽ không được đọc nó cho đến khi đủ tuổi để cảm nhận vẻ đẹp và rút tỉa đạo lý từ đó; thứ hai là cuốn sách phải được chép lại bằng chính tay bà, và mọi đoạn không phù hợp đều phải được sửa đổi hoặc lược bỏ. Bà đã tuân thủ nghiêm ngặt quyết định này, và đó chính là cuốn Kinh Thánh mà Antonia đang đọc: Nó vừa mới được giao cho nàng, và nàng nghiền ngẫm nó với một sự say mê, một niềm vui sướng không thể diễn tả thành lời. Ambrosio nhận ra sự nhầm lẫn của mình, và đặt lại cuốn sách lên bàn.
Antonia nói về sức khỏe của mẹ với tất cả niềm hân hoan say đắm của một trái tim trẻ tuổi.
“Ta khâm phục tình mẫu tử của con,” Viện phụ cất lời; “Nó chứng tỏ phẩm chất tuyệt vời và sự nhạy cảm trong tâm hồn con; nó hứa hẹn là một kho báu cho người mà Thiên đàng đã định sẵn để sở hữu tình cảm của con. Một trái tim vốn dĩ dạt dào tình cảm với đấng sinh thành như thế, liệu sẽ cảm thấy thế nào đối với người mình yêu? Hay thậm chí, ngay lúc này đây, nó đang cảm thấy gì cho một người như thế? Hãy nói cho ta biết, cô con gái xinh đẹp của ta; con đã biết thế nào là yêu chưa? Hãy trả lời ta bằng sự thành thật: Hãy quên đi tấm áo tu hành này và chỉ xem ta như một Người Bàn sự.”
“Thế nào là yêu ạ?” Nàng thốt lên, lặp lại câu hỏi của hắn; “Ồ! Vâng, chắc chắn rồi ạ; con đã yêu rất, rất nhiều người.”
“Đó không phải là điều ta muốn nói. Tình yêu mà ta nói đến chỉ có thể dành cho một người duy nhất. Con chưa từng nhìn thấy người đàn ông mà con ước ao sẽ trở thành chồng mình sao?”
“Ồ! Không ạ, thực sự là chưa!”
Đó là một lời nói dối, nhưng nàng hoàn toàn không hay biết sự sai lệch của nó; nàng không hiểu rõ bản chất những xúc cảm của mình dành cho Lorenzo; và từ sau chuyến thăm đầu tiên của hắn đến chỗ Elvira, hình bóng ấy mỗi ngày một phai nhạt dần trong tâm trí nàng. Hơn nữa, nàng nghĩ về một người chồng với tất cả sự kinh hãi của một trinh nữ, và từ chối câu hỏi của vị tu sĩ mà không ngần ngại lấy một giây.
“Và con không khao khát được gặp người đó sao, Antonia? Con không cảm thấy một khoảng trống nào trong tim mà con tha thiết muốn được lấp đầy hay sao? Con không hề thổn thức vì sự vắng mặt của một người vô cùng thân thiết với con — dẫu con chẳng biết người ấy là ai — hay sao? Con không nhận ra rằng những điều từng làm con vui thích giờ đây không còn sức hút nữa hay sao? Rằng hàng ngàn ước nguyện mới, ý tưởng mới, cảm giác mới đang chớm nở trong lồng ngực con, chỉ để được cảm nhận chứ chẳng bao giờ diễn tả thành lời? Hay trong khi con đang làm cho mọi trái tim khác thổn thức vì đam mê, chẳng lẽ trái tim của chính con vẫn mãi dửng dưng và lạnh giá? Không thể nào như thế được! Ánh mắt đê mê đó, đôi gò má ửng hồng đó, vẻ u sầu đầy khiêu gợi và mê hoặc đôi khi bao phủ lấy nét mặt con, tất cả những dấu hiệu ấy đang phủ nhận lời con nói. Con đang yêu, Antonia ạ, và con đang hoài công che giấu điều đó với ta.”
“Thưa Cha, Cha làm con kinh ngạc quá! Thứ tình yêu mà Cha đang nói đến là gì vậy? Con chẳng hề biết bản chất của nó, và dẫu có cảm nhận được đi chăng nữa, tại sao con phải che giấu cảm xúc ấy chứ?”
“Con chưa từng gặp người đàn ông nào, Antonia, mà dẫu chưa từng thấy bao giờ, con vẫn có cảm giác như đã kiếm tìm từ lâu? Người mà vóc dáng, dẫu là một kẻ lạ mặt, lại quen thuộc với mắt con? Âm thanh giọng nói đã vỗ về con, làm con vui thích, thấu tận tâm can con? Người mà khi có mặt, con thấy hân hoan, còn khi vắng bóng, con cảm thấy tiếc nuối? Người mà khi ở bên, trái tim con như rộng mở, và trong lồng ngực người ấy, con hoàn toàn tin tưởng gửi gắm những muộn phiền của chính mình? Con chưa từng cảm nhận tất cả những điều đó sao, Antonia?”
“Chắc chắn là có ạ: Ngay lần đầu tiên gặp Cha, con đã cảm thấy thế.”
Ambrosio giật mình. Hắn suýt không dám tin vào tai mình.
“Ta ư, Antonia?” Hắn thốt lên, đôi mắt ánh lên niềm vui sướng và sự thiếu kiên nhẫn, trong khi hắn chộp lấy bàn tay nàng, say đắm đặt lên môi hôn. “Ta ư, Antonia? Con đã cảm thấy những xúc cảm ấy vì ta sao?”
“Thậm chí còn mãnh liệt hơn những gì Cha vừa miêu tả nữa ạ. Ngay khoảnh khắc nhìn thấy Cha, con đã cảm thấy vô cùng vui sướng, vô cùng hứng thú! Con đã mòn mỏi chờ đợi để được nghe âm thanh giọng nói của Cha, và khi nghe thấy nó, con thấy nó mới ngọt ngào làm sao! Nó thì thầm với con một ngôn ngữ mà trước đó con chưa từng biết đến! Cứ như thể nó kể cho con nghe hàng ngàn điều mà con hằng khao khát được lắng nghe! Cứ như thể con đã quen biết Cha từ lâu lắm rồi; cứ như thể con có quyền được nhận tình bạn, lời khuyên nhủ và sự che chở từ Cha.
Con đã khóc khi Cha ra về, và mong mỏi đến khoảnh khắc được gặp lại Cha.”
“Antonia! Antonia kiều diễm của ta!” Vị tu sĩ kêu lên, ôm chầm lấy nàng vào ngực; “Ta có thể tin vào tai mình không? Hãy lặp lại điều đó cho ta nghe đi, cô bé ngọt ngào của ta! Hãy nói lại cho ta nghe rằng con yêu ta, rằng con yêu ta thực lòng và sâu sắc!”
“Thực sự là thế ạ: Nếu trừ Mẹ ra, thế gian này không còn ai thân thiết với con hơn Cha nữa!”
Trước lời thổ lộ bộc trực này, Ambrosio hoàn toàn mất kiểm soát; cuồng dại vì khao khát, hắn ôm chặt lấy giai nhân đang run rẩy và đỏ bừng mặt vào lòng. Hắn ngấu nghiến áp môi mình lên môi nàng, hút lấy hơi thở thanh khiết ngọt ngào, dùng bàn tay bạo dã xâm phạm những báu vật trước ngực nàng, và vòng tay ôm lấy thân thể mềm mại đang oằn mình khuất phục. Bị đánh úp, hoảng hốt và bối rối trước hành động của hắn, sự ngỡ ngàng thoạt đầu đã tước đi ở nàng sức mạnh chống cự. Cuối cùng, khi đã định thần lại, nàng vùng vẫy tìm cách thoát khỏi cái ôm của hắn.
“Thưa Cha!.... Ambrosio!” Nàng kêu lên; “Xin Cha hãy buông con ra, vì Chúa!”
Nhưng vị tu sĩ đồi bại nào có màng tới những lời cầu khẩn của nàng; hắn kiên quyết theo đuổi ý đồ và tiếp tục có những hành động suồng sã hơn nữa. Antonia cầu xin, khóc lóc và vùng vẫy; hoảng sợ tột độ, dù chẳng hiểu vì điều gì, nàng dồn hết sức lực để đẩy vị tu sĩ ra và suýt chút nữa đã thét lên cầu cứu thì cánh cửa phòng bỗng bật mở tung.
Ambrosio vừa đủ sự tỉnh táo để nhận thức được hiểm họa. Lưu luyến buông con mồi, hắn hốc hác bật dậy khỏi chiếc ghế dài. Antonia thốt lên một tiếng kêu vui sướng, lao về phía cửa và thấy mình đang nằm gọn trong vòng tay của mẹ.
Hoảng hốt trước một vài lời nói của vị viện phụ mà Antonia đã ngây thơ lặp lại, Elvira quyết định phải xác thực sự thật đằng sau những nghi ngờ của mình. Bà đã trải đời đủ để không bị qua mặt bởi tiếng tăm đức độ của vị tu sĩ. Bà ngẫm nghĩ lại nhiều tình tiết, dẫu tầm thường, nhưng khi xâu chuỗi lại dường như đã chứng minh cho nỗi sợ hãi của bà. Những chuyến viếng thăm thường xuyên của hắn, theo những gì bà thấy, chỉ xoay quanh gia đình bà; sự xúc động rõ rệt của hắn mỗi khi bà nhắc đến Antonia; việc hắn đang ở độ tuổi sung mãn và hừng hực nhất của một người đàn ông; và trên hết là triết lý độc hại mà Antonia đã truyền đạt lại — thứ triết lý chẳng ăn nhập gì với phong thái trò chuyện của hắn khi diện kiến bà — tất cả những tình tiết ấy đã gieo rắc vào lòng bà nỗi hoài nghi về sự trong sáng trong tình bạn của Ambrosio. Do đó, bà quyết định lần tới khi hắn ở một mình với Antonia, bà sẽ tìm cách đánh úp. Kế hoạch của bà đã thành công. Quả thực, khi bà bước vào phòng, hắn đã buông con mồi; nhưng vẻ xộc xệch trên trang phục của con gái, cùng sự hổ thẹn và bối rối hằn rõ trên gương mặt vị tu sĩ, đã là quá đủ để chứng minh những nghi ngờ của bà là hoàn toàn có cơ sở. Dù vậy, bà vẫn quá cẩn trọng để vội vã vạch trần những nghi ngờ ấy. Bà đánh giá rằng việc lật mặt kẻ đạo đức giả này không phải chuyện dễ dàng, khi mà công chúng đang quá ư thiên vị hắn; và vì có ít bạn bè, bà cho rằng việc tự chuốc lấy một kẻ thù quyền thế như vậy là vô cùng nguy hiểm. Do đó, bà vờ như không nhận thấy sự bấn loạn của hắn, điềm nhiên ngồi xuống ghế dài, viện ra vài lý do vụn vặt cho việc bất ngờ rời khỏi phòng, rồi trò chuyện về đủ thứ đề tài với vẻ tự tin và điềm tĩnh giả tạo.
Được trấn an bởi cách hành xử của bà, vị tu sĩ bắt đầu lấy lại bình tĩnh. Hắn cố gắng đáp lời Elvira mà không tỏ ra ngượng ngùng; nhưng hắn vẫn còn là một kẻ tay mơ trong nghệ thuật giả tạo, và hắn cảm thấy mình vẫn đang mang bộ dạng lúng túng, vụng về. Hắn nhanh chóng kết thúc câu chuyện và đứng dậy cáo từ. Sự bực bội của hắn lớn nhường nào khi đến lúc chia tay, Elvira dùng những lời lẽ lịch sự để nói với hắn rằng giờ đây khi đã hoàn toàn bình phục, bà thấy thật bất công nếu cứ tước đoạt sự hiện diện của hắn khỏi những người khác — những kẻ có lẽ đang cần đến hắn hơn! Bà bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc vì ơn huệ mà trong suốt thời gian lâm bệnh, bà đã nhận được từ sự bầu bạn và những lời khuyên nhủ của hắn; đồng thời bà cũng lấy làm tiếc vì những công việc gia đình cũng như bộn bề công vụ mà địa vị tất yếu áp đặt lên vai hắn sẽ tước đi của bà niềm vinh hạnh được đón tiếp hắn trong tương lai. Dù được truyền tải bằng những ngôn từ ôn hòa nhất, lời bóng gió ấy quá rõ ràng để có thể hiểu lầm. Hắn vẫn định lên tiếng phản đối thì một ánh nhìn đầy hàm ý từ Elvira đã chặn đứng hắn lại. Hắn không dám nài nỉ được tiếp tục đến thăm, bởi thái độ của bà đã thuyết phục hắn rằng bộ mặt thật đã bị phơi bày; hắn đành ngậm ngùi không đáp, vội vã cáo từ và rút lui về tu viện với trái tim tràn ngập phẫn nộ và hổ thẹn, cùng cay đắng và thất vọng.
Tâm trí Antonia cảm thấy nhẹ nhõm phần nào sau sự ra đi của hắn; thế nhưng nàng vẫn không khỏi tiếc nuối khi nghĩ rằng mình sẽ chẳng bao giờ được gặp lại hắn nữa. Elvira cũng mang trong lòng một nỗi buồn thầm kín; bà đã nhận quá nhiều niềm vui từ việc đinh ninh hắn là bạn, nên không thể không tiếc nuối trước cái kết buộc bà phải thay đổi quan điểm; nhưng tâm lý bà đã quá quen thuộc với sự giả dối của những mối quan hệ thế gian để có thể để nỗi thất vọng hiện tại đè nặng lâu hơn. Giờ đây, bà cố gắng làm cho con gái mình nhận thức được hiểm họa mà nàng vừa sượt qua; nhưng bà buộc phải xử lý vấn đề một cách cẩn trọng, kẻo khi giật phăng chiếc băng bịt mắt của sự dốt nát, tấm khăn che của sự ngây thơ cũng sẽ bị xé toạc theo. Do đó, bà tự bằng lòng với việc cảnh báo Antonia phải luôn cảnh giác, đồng thời ra lệnh cho nàng, nếu vị viện phụ có cố tình tiếp tục viếng thăm, tuyệt đối không được tiếp đón nếu không có người khác đi cùng. Antonia ngoan ngoãn hứa sẽ tuân thủ chỉ thị này.
Ambrosio vội vã bước về thất của mình. Hắn đóng sầm cửa lại và ngã người xuống giường trong sự tuyệt vọng. Sức mạnh của dục vọng, sự nhức nhối của thất bại, nỗi hổ thẹn vì bị tẩy chay và nỗi sợ bị phơi bày trước công chúng đã biến lồng ngực hắn thành một chốn hỗn mang kinh hoàng nhất. Hắn chẳng biết phải xoay sở ra sao. Bị tước đoạt quyền tề tựu trước Antonia, hắn chẳng còn hy vọng thỏa mãn thứ đam mê giờ đây đã hóa thành một phần sinh mệnh của mình. Hắn ngẫm nghĩ về việc bí mật của mình đang nằm trong tay một người phụ nữ; hắn run rẩy vì khiếp hãi khi đối mặt với vực thẳm trước mắt, và trào dâng cơn thịnh nộ khi nghĩ rằng nếu không vì Elvira, lẽ ra giờ này hắn đã ôm trọn đối tượng của thèm khát trong tay. Với những lời nguyền rủa trực diện, hắn thề sẽ trả thù bà; hắn thề rằng dù có phải trả giá bằng bất cứ giá nào, hắn nhất định vẫn phải chiếm đoạt Antonia. Bật dậy khỏi chiếc giường, hắn bước những bước chân cuồng loạn quanh căn phòng, hú lên trong sự bất lực đến tột cùng, lao đầu vào tường và chìm đắm trong mọi cung bậc giận dữ và điên cuồng.
Hắn vẫn đang chịu sự chi phối của cơn bão tố cảm xúc ấy thì nghe thấy tiếng gõ nhẹ vang lên ở cửa phòng. Biết chắc tiếng động của mình đã bị nghe thấy, hắn không dám từ chối việc tống khứ kẻ phiền phức; hắn cố kìm nén bản thân và giấu đi vẻ bấn loạn. Khi đã phần nào thành công, hắn kéo then cài: Cánh cửa mở ra, và Matilda xuất hiện.
Vào đúng thời khắc này, chẳng có ai mà sự hiện diện của họ lại khiến hắn thấy phiền toái hơn thế. Hắn không đủ tự chủ để che giấu sự bực dọc. Hắn giật lùi lại và cau mày.
“Ta đang bận,” hắn cất giọng lạnh lùng và gắt gỏng; “Hãy rời đi!”
Matilda chẳng màng tới hắn; nàng khép chặt cửa lại lần nữa, rồi tiến về phía hắn với vẻ dịu dàng và khẩn khoản.
“Xin hãy tha thứ cho em, Ambrosio,” nàng nói; “Vì chính anh, em không thể vâng lời anh được đâu. Đừng sợ những lời oán thán từ em; em không đến để trách móc sự vô ơn của anh. Em tha thứ cho anh từ tận đáy lòng, và vì tình yêu của anh không còn có thể là của em nữa, em xin cầu xin món quà kế tiếp — sự tin tưởng và tình bạn của anh. Chúng ta không thể ép buộc xu hướng của lòng mình; chút nhan sắc mà anh từng thấy ở em nay đã tàn phai theo sự đổi mới, và nếu nó không còn có thể khơi gợi ham muốn, đó là lỗi tại em chứ không phải anh. Nhưng tại sao anh cứ khăng khăng lánh mặt em? Tại sao lại phải cuống cuồng trốn chạy sự hiện diện của em đến thế? Anh có những nỗi buồn, nhưng lại không cho phép em được sẻ chia; anh có những niềm đau thất vọng, nhưng lại từ chối sự xoa dịu từ em; anh có những ước nguyện, nhưng lại cấm em giúp anh theo đuổi chúng. Em phàn nàn vì điều đó, chứ không phải vì sự thờ ơ của anh đối với thân xác em. Em đã từ bỏ quyền hạn của một người Tình, nhưng không gì có thể lay chuyển em từ bỏ quyền hạn của một Người Bạn.”
Sự ôn hòa của nàng có tác dụng tức thì lên tâm trạng của Ambrosio.
“Matilda cao thượng!” Hắn đáp, nắm lấy tay nàng, “Em mới vượt trội làm sao trước những yếu mềm của giới tính mình! Vâng, anh chấp nhận lời đề nghị của em. Anh đang cần một quân sư và một tri kỷ: Ở nơi em, anh tìm thấy mọi phẩm chất cần thiết. Nhưng để giúp anh theo đuổi.... Ồ! Matilda, đó không phải là việc nằm trong tầm tay em!”
“Nó nằm trong tầm tay của bất kỳ ai đâu, ngoại trừ em. Ambrosio, bí mật của anh chẳng có gì là lạ với em cả; từng bước đi, từng hành động của anh đều được quan sát bởi ánh mắt chăm chú của em. Anh đang yêu.”
“Matilda!”
“Tại sao phải giấu em? Đừng sợ cái thói ghen tuông nhỏ nhen vẫn vấy bẩn đa số phụ nữ; tâm hồn em khinh miệt một thứ tình cảm đáng khinh bỉ như thế. Anh đang yêu, Ambrosio ạ; Antonia Dalfa chính là đối tượng của ngọn lửa lòng anh. Em nắm rõ mọi tình tiết liên quan đến niềm đam mê của anh; mọi cuộc trò chuyện đều được thuật lại cho em. Em đã được thông tuệ về nỗ lực chiếm đoạt thân xác Antonia của anh, về sự thất bại của anh, và việc bị tẻ vạt khỏi nhà Elvira. Giờ đây anh đang tuyệt vọng vì không thể sở hữu người mình yêu; nhưng em đến để thắp lại hy vọng cho anh, và chỉ cho anh con đường dẫn đến thành công.”
“Thành công ư? Ồ, bất khả thi!”
“Với những kẻ dám làm thì chẳng có gì là bất khả thi. Hãy tin tưởng em, và anh vẫn có thể được hạnh phúc. Thời điểm đã đến, Ambrosio, khi mà sự quan tâm đến sự thoải mái và bình yên của anh buộc em phải tiết lộ một phần lịch sử của mình — điều mà anh vẫn chưa hề hay biết. Hãy lắng nghe và đừng ngắt lời em: Nếu lời thú tội của em có làm anh ghê tởm, hãy nhớ rằng mục đích duy nhất của em khi thốt ra nó là để thỏa mãn những mong mỏi của anh, và trả lại sự bình yên cho trái tim hiện đang rời bỏ lồng ngực anh. Từng có lúc em nhắc rằng người giám hộ của em là một người uyên bác phi thường; ông đã nhọc công truyền đạt tri thức ấy vào tâm trí non nớt của em. Giữa vô số khoa học mà sự tò mò đã xui khiến ông khám phá, ông không hề bỏ qua thứ mà đa số coi là tội ác và nhiều kẻ xem là huyễn tưởng. Em đang muốn nói đến những nghệ thuật liên quan đến thế giới của các Linh hồn. Những cuộc nghiên cứu sâu sắc của ông vào nguyên nhân và hệ quả, sự kiên trì miệt mài trong việc nghiên cứu triết học tự nhiên, cùng vốn kiến thức uyên bác và vô hạn về đặc tính và công năng của từng viên ngọc quý làm giàu cho đáy biển, từng thứ cỏ cây mà đất mẹ sinh ra, cuối cùng đã mang lại cho ông sự tôn vinh mà ông đã hằng mỏi mòn tìm kiếm. Sự tò mò của ông đã được thỏa mãn hoàn toàn, tham vọng của ông được đền đáp xứng đáng. Ông ra lệnh cho các nguyên tố; ông có thể đảo ngược trật tự tự nhiên; đôi mắt ông đọc được những sắc lệnh của tương lai, và các Linh hồn địa ngục phải cúi đầu tuân lệnh ông. Sao anh lại lùi bước trước em? Em hiểu ánh mắt dò hỏi đó. Những nghi ngờ của anh là chính xác, dẫu nỗi sợ hãi của anh là vô căn cứ. Người giám hộ của em không giấu giếm em món tài sản quý giá nhất của ông. Dẫu vậy, nếu em chưa từng gặp anh, em sẽ chẳng bao giờ vận dụng sức mạnh ấy. Giống như anh, em từng rùng mình khi nghĩ đến Ma thuật; giống như anh, em từng hình thành một ý niệm khủng khiếp về hậu quả của việc triệu hồi một ác ma. Để bảo vệ sinh mạng mà tình yêu của anh đã dạy em biết trân quý, em đã phải viện đến những phương tiện mà bản thân run rẩy khi dùng đến. Anh còn nhớ đêm mà em đã trải qua trong Hầm mộ St. Clare không? Chính vào khoảnh khắc đó, giữa vây quanh là những thây ma mục rữa, em đã dám thực hiện những nghi thức huyền bí triệu hồi một Thiên thần sa ngã. Hãy thử phán đoán xem niềm vui của em lớn nhường nào khi phát hiện ra những nỗi sợ của mình chỉ là ảo tưởng: Em thấy Ác ma ngoan ngoãn vâng theo mệnh lệnh của mình, em thấy hắn run rẩy trước cái cau mày của em, và nhận ra rằng, thay vì bán linh hồn cho một Ông Chủ, lòng dũng cảm của em đã tậu về cho chính mình một kẻ nô bồ.”
“Matilda liều lĩnh! Em đã làm gì thế? Em đã tự kết án mình vào sự đày đọa vĩnh viễn; em đã đánh đổi hạnh phúc vĩnh hằng để lấy chút quyền lực chớp nhoáng! Nếu việc thỏa mãn khao khát của anh phụ thuộc vào ma thuật, anh tuyệt đối từ bỏ sự trợ giúp của em. Hậu quả quá đỗi kinh hoàng: Anh say đắm Antonia, nhưng chưa đến mức bị dục vọng làm cho mờ mắt đến độ hy sinh sự tồn tại của mình ở cả thế giới này lẫn thế giới mai sau để đổi lấy việc chiếm đoạt nàng.”
“Những thành kiến thật nực cười! Ồ, hãy đỏ mặt đi, Ambrosio, hãy đỏ mặt vì bị chi phối bởi ách thống trị của chúng. Nợ nguy hiểm nào khi chấp nhận lời đề nghị của em chứ? Có điều gì xui khiến em thuyết phục anh làm bước này, ngoài ước nguyện trả lại cho anh hạnh phúc và sự tĩnh lặng cơ chứ? Nếu có hiểm họa, nó phải giáng xuống đầu em: Chính em là kẻ khẩn cầu sự can thiệp của các Linh hồn; do đó tội lỗi sẽ thuộc về em, còn phần thưởng sẽ là của anh. Nhưng làm gì có hiểm họa nào: Kẻ Thù của Nhân Loại là Nô Bộc của em, chứ không phải Chủ Tể. Chẳng lẽ không có sự khác biệt giữa việc ban hành và tuân thủ luật lệ, giữa việc phục tùng và ra lệnh hay sao? Hãy bừng tỉnh khỏi những giấc mộng hão huyền đi, Ambrosio! Hãy vứt bỏ những nỗi sợ hãi vốn chẳng hề hợp với một tâm hồn như anh; hãy để chúng lại cho những kẻ phàm phu, và dám sống hạnh phúc đi! Hãy đồng hành cùng em đêm nay đến Hầm mộ St. Clare, tận mắt chứng kiến những nghi thức của em, và Antonia sẽ là của riêng anh.”
“Để có được nàng bằng những phương cách ấy, anh không thể và cũng sẽ không làm. Vậy thì đừng thuyết phục anh nữa, vì anh không dám dùng đến cánh tay của Địa ngục.”
“Anh KHÔNG DÁM ư? Anh đã đánh lừa em biết bao! Cái tâm hồn mà em từng đánh giá là vĩ đại và anh dũng ấy, hóa ra lại yếu đuối, nhảm nhí và thấp hèn, chỉ là nô lệ cho những sai lầm thô thiển, thậm chí còn yếu mềm hơn cả phụ nữ.”
“Sao cơ? Dù nhận thức rõ hiểm họa, chẳng lẽ anh lại cố tình phơi mình trước những thủ đoạn của Kẻ Cám Dỗ ư? Chẳng lẽ anh lại từ bỏ quyền được cứu rỗi của mình mãi mãi sao? Chẳng lẽ đôi mắt anh lại đi tìm một cảnh tượng mà anh biết sẽ làm chúng mù lòa ư? Không, không, Matilda; anh sẽ không kết thân với Kẻ Thù của Thiên Chúa.”
“Thế hiện tại anh là Bằng hữu của Chúa chắc? Chẳng lẽ anh chưa từng phá vỡ những lời thề nguyền với Ngài, từ bỏ thánh chức của Ngài và phó mặc bản thân cho sự thúc giục của dục vọng sao? Chẳng lẽ anh không đang lên kế hoạch hủy diệt sự ngây thơ, hủy hoại một Tạo Vật mà Ngài đã nặn ra từ khuôn mẫu của các Thiên thần sao? Nếu không phải ác ma, thì anh muốn khẩn cầu sự trợ giúp của ai để đẩy mạnh thiết kế đáng khen này? Liệu các Xê-raphim có bảo vệ nó, dẫn Antonia vào vòng tay anh, và dùng thánh chức của họ để ban phước cho những thú vui bất chính của anh không? Thật ngớ ngẩn! Nhưng em không bị lừa đâu, Ambrosio! Không phải đức độ khiến anh từ chối lời đề nghị của em: Anh MUỐN chấp nhận nó, nhưng anh không dám. Không phải tội lỗi kìm tay anh, mà là sự trừng phạt; không phải sự kính trọng dành cho Chúa kìm hãm anh, mà là nỗi kinh hoàng trước sự báo thù của Ngài! Anh tha thiết muốn xúc phạm Ngài trong bóng tối, nhưng lại run rẩy khi phải công khai bản thân là Kẻ Thù của Ngài. Thật nhục nhã cho một tâm hồn hèn nhát, kẻ thiếu đi dũng khí để làm một Bằng hữu kiên định hay một Kẻ Thù công khai!”
“Xem tội lỗi bằng ánh mắt kinh hoàng, hỡi Matilda, tự bản thân nó đã là một công trạng: Về mặt này, anh tự hào thú nhận mình là kẻ Hèn Nhát. Dẫu cho dục vọng đã khiến anh chệch khỏi những luật lệ của Người, anh vẫn cảm thấy trong tim mình một tình yêu bẩm sinh dành cho đức hạnh. Nhưng em thật chẳng phải phép khi trách móc anh về tội bội tín; chính em là kẻ đầu tiên dụ dỗ anh vi phạm lời thề; chính em là kẻ đầu tiên đánh thức những thói hư tật xấu đang ngủ quên trong anh, khiến anh cảm nhận được sức nặng từ xiềng xích của Tôn giáo, và xui khiến anh tin rằng tội lỗi cũng có những nét hoan lạc riêng. Dẫu cho các nguyên tắc của anh đã khuất phục trước sức mạnh của bản năng, anh vẫn còn đủ sự ân điển để rùng mình trước Ma thuật, và lánh xa một tội ác quá đỗi quái đản, không thể dung thứ!”
“Không thể dung thứ, anh nói sao? Thế thì những lời khoe khoang thường trực của anh về sự dung thứ vô hạn của Đấng Tối Cao nằm ở đâu? Gần đây Ngài đã đặt ra giới hạn cho nó rồi sao? Ngài không còn hoan hỉ đón chào một Kẻ Tội Lỗi nữa sao? Anh đang xúc phạm Ngài đấy, Ambrosio; anh sẽ luôn có thời gian để ăn năn, và Ngài sẽ luôn có sự bao dung để tha thứ. Hãy ban cho Ngài một cơ hội vinh quang để phát huy sự bao dung ấy: Tội lỗi của anh càng lớn, công đức tha thứ của Ngài càng cao. Thế nên hãy dẹp bỏ những sự do dự trẻ con ấy đi; hãy bị thuyết phục vì lợi ích của chính mình, và theo em đến Hầm mộ.”
“Ồ, thôi đi, Matilda! Cái giọng điệu chế giễu đó, ngôn từ táo bạo và bất kính đó, thật kinh khủng ở bất kỳ cái miệng nào, nhưng tồi tệ nhất là ở phụ nữ. Chúng ta hãy chấm dứt một cuộc trò chuyện chẳng mang lại xúc cảm nào khác ngoài kinh hoàng và ghê tởm đi. Anh sẽ không theo em đến Hầm mộ, cũng chẳng chấp nhận dịch vụ từ những Tác Nhân địa ngục của em. Antonia sẽ là của anh, nhưng phải bằng những phương cách con người.”
“Thế thì nàng sẽ chẳng bao giờ là của anh đâu! Anh đã bị trục xuất khỏi sự hiện diện của nàng; Mẹ nàng đã mở mắt cho nàng thấy những mưu đồ của anh và giờ đây nàng đang cảnh giác với chúng. Hơn thế nữa, nàng đang yêu một người khác. Một Chàng Trai có phẩm giá nổi trội đang chiếm giữ trái tim nàng, và trừ phi anh nhúng tay vào, chỉ vài ngày nữa thôi nàng sẽ là cô dâu của hắn. Tin tức này được mang đến bởi những Đầy tớ vô hình của em, những kẻ mà em đã cậy nhờ ngay khi nhận thấy sự thờ dửng của anh. Chúng đã theo dõi từng hành động của anh, thuật lại cho em nghe mọi chuyện diễn ra ở nhà Elvira, và truyền cảm hứng cho em ý tưởng ủng hộ mưu đồ của anh. Những bản báo cáo của chúng là niềm an ủi duy nhất của em. Dẫu anh có lánh mặt em, mọi tiến triển của anh đều nằm trong tầm biết của em; thậm chí em còn luôn đồng hành cùng anh ở một mức độ nào đó, nhờ vào món quà quý giá này!”
Nói đoạn, nàng rút từ dưới lớp áo tu hành ra một chiếc gương bằng thép được đánh bóng, viền quanh khắc đủ loại ký tự kỳ lạ và chưa từng được biết đến.
“Giữa muôn vàn đau khổ, giữa muôn vàn tiếc nuối vì sự lạnh nhạt của anh, em vẫn được duy trì khỏi sự tuyệt vọng nhờ vào công năng của Chiếc Bùa này. Khi cất lên những từ ngữ nhất định, Người mà suy nghĩ của Quan sát viên hướng về sẽ hiện lên trong đó: Thế nên dẫu em bị đày ải khỏi tầm nhìn của anh, hỡi Ambrosio, anh vẫn luôn hiện hữu trong mắt em.”
Sự tò mò của vị tu sĩ bị kích thích dữ dội.
“Những gì em thuật lại thật không thể tin nổi! Matilda, chẳng lẽ em đang đùa cợt với sự cả tin của anh sao?”
“Hãy để đôi mắt anh tự phán xét.”
Nàng trao chiếc Gương vào tay hắn. Sự tò mò xui khiến hắn đón lấy, và Tình yêu cầu mong Antonia sẽ hiện hình. Matilda cất lời những từ ngữ ma thuật. Ngay lập tức, một làn khói dày bốc lên từ những ký tự được khắc trên đường viền, rồi lan tỏa khắp bề mặt. Nó tan đi dần dần; một sự pha trộn hỗn độn giữa màu sắc và hình ảnh hiện ra trước mắt vị tu sĩ, để rồi cuối cùng sắp xếp vào đúng vị trí của chúng, và hắn chiêm ngưỡng được vóc dáng kiều diễm của Antonia dưới dạng thu nhỏ.
Khung cảnh là một căn phòng nhỏ thuộc căn hộ của nàng. Nàng đang cởi đồ để tắm. Mái tóc dài đã được búi gọn gàng. Vị tu sĩ dâm ô có cơ hội quan sát trọn vẹn những đường cong gợi cảm và sự cân đối tuyệt vời trên cơ thể nàng. Nàng cởi bỏ món y phục cuối cùng, bước về phía bồn tắm đã được chuẩn bị sẵn, và đặt chân xuống nước. Nước lạnh ngắt khiến nàng rụt chân lại. Dẫu không hay biết mình đang bị theo dõi, một bản năng khiêm nhường bẩm sinh vẫn xui khiến nàng che đậy vẻ đẹp của mình; và nàng đứng ngập ngừng bên bờ vực, trong tư thế của bức tượng Vệ nữ thành Medici. Đúng lúc này, một con chim hoàng yến thuần hóa bay sà đến chỗ nàng, rúc đầu vào giữa bầu ngực nàng và rỉa cắn trong một trò đùa tinh nghịch. Antonia mỉm cười vô vọng tìm cách hất con chim ra, rồi cuối cùng đưa tay xua nó khỏi chốn trú ngụ tuyệt diệu ấy. Ambrosio không thể chịu đựng thêm được nữa; dục vọng trong hắn đã bùng phát đến mức cuồng loạn.
“Anh chịu thua!” Hắn thét lên, đập mạnh chiếc gương xuống đất: “Matilda, anh đi theo em! Muốn làm gì anh cũng được!”
Nàng không chờ hắn lặp lại sự đồng thuận. Trời đã điểm nửa đêm. Nàng bay về phòng mình, chẳng mấy chốc quay lại với chiếc giỏ nhỏ cùng Chìa khóa Nghĩa trang — thứ vẫn nằm trong tay nàng từ chuyến viếng thăm đầu tiên tới Hầm mộ. Nàng không cho vị tu sĩ bất kỳ khoảng thời gian nào để suy ngẫm.
“Đi thôi!” Nàng nói, nắm lấy tay hắn; “Hãy theo em và tận mắt chứng kiến hiệu quả từ quyết định của anh!”
Nói đoạn, nàng vội vã kéo hắn đi. Họ bước qua khu nghĩa trang mà không bị ai phát hiện, mở cửa Hầm mộ và thấy mình đang đứng ở bậc thềm cầu thang ngầm. Cho đến lúc ấy, ánh trăng tròn hãy còn soi đường cho bước chân họ, nhưng nguồn sáng ấy giờ đã vụt tắt. Matilda đã quên mang theo Đèn. Vẫn nắm chặt tay Ambrosio, nàng bước xuống những bậc đá cẩm thạch; nhưng màn tối mịt mờ bao trùm lấy họ buộc họ phải di chuyển chậm chạp và cẩn trọng.
“Anh đang run đấy phỏng!” Matilda nói với Người bạn đồng hành; “Đừng sợ; nơi định mệnh đã ở gần đây thôi.”
Họ đặt chân tới điểm cuối cầu thang và tiếp tục tiến bước, dò dẫm tìm đường dọc theo các bức Tường. Khi đột ngột rẽ qua một khúc cua, họ thoáng thấy những đốm sáng yếu ớt dường như đang leo lét ở đằng xa. Họ hướng bước chân về phía đó; những tia sáng phát ra từ một chiếc đèn hầm mộ nhỏ đang cháy không ngớt trước Bức tượng St. Clare. Nó nhuốm lên những tia sáng mờ ảo và ảm đạm vào các Cột trụ đồ sộ chống đỡ Mái vòm, nhưng quá đỗi yếu ớt để có thể xua tan bóng tối dày đặc đang vùi lấp những Hầm mộ phía trên.
Matilda cầm lấy Chiếc đèn.
“Hãy đợi em ở đây!” Nàng bảo vị tu sĩ; “Chỉ khoảnh khắc nữa thôi là em quay lại.”
Nói xong, nàng vội vã rẽ vào một trong những lối đi tỏa ra theo nhiều hướng từ điểm này, tạo thành một dạng Mê cung. Ambrosio giờ đây chỉ còn lại một mình; Bóng tối đen đặc nhất vây quanh hắn, khơi dậy những mối hoài nghi bắt đầu trỗi dậy trong lồng ngực. Hắn đã bị cuốn đi bởi sự mê sảng của khoảnh khắc; nỗi hổ thẹn vì phơi bày sự sợ hãi trước mặt Matilda đã xui khiến hắn kìm nén chúng lại; nhưng giờ đây, khi bị bỏ lại một mình, chúng lại giành lại thế thượng phong. Hắn run rẩy trước khung cảnh sắp sửa chứng kiến. Hắn chẳng biết ảo ảnh của Ma thuật sẽ tác động đến tâm trí mình đến mức nào, và rất có thể sẽ ép hắn làm những hành động mà hệ quả sẽ khiến mối liên kết giữa hắn với Thiên đàng đứt đoạn vĩnh viễn. Trong tình thế tiến thoái lưỡng nan đầy sợ hãi này, hắn suýt đã cầu xin sự trợ giúp từ Chúa, nhưng lại nhận thức rõ rằng bản thân đã đánh mất mọi quyền đòi hỏi sự bảo vệ ấy. Hắn sẵn lòng quay lại tu viện biết bao; nhưng vì đã đi qua vô số Hang động và lối đi ngoằn ngoèo, hy vọng tìm đường quay lại Cầu thang là điều không thể. Số phận của hắn đã an bài; chẳng còn lối thoát nào mở ra trước mắt. Do đó, hắn nén lại những lo âu, tự nhủ mọi lý lẽ có thể giúp bản thân kiên cường đối mặt với thử thách. Hắn nghĩ rằng Antonia sẽ là phần thưởng cho sự táo bạo của mình; hắn tự kích động trí tưởng tượng bằng cách đếm nhẩm những nét kiều diễm của nàng. Hắn tự nhủ rằng (như Matilda từng quan sát), hắn sẽ luôn có đủ thời gian để ăn năn, và vì hắn chỉ dụng sự hỗ trợ của nàng chứ không phải của các Ác ma, tội danh Ma thuật sẽ không thể khép cho hắn. Hắn từng đọc rất nhiều về phù thủy; hắn hiểu rằng trừ khi một Hành vi chính thức được ký kết từ bỏ quyền được cứu rỗi, Satan sẽ chẳng có quyền năng gì đối với hắn. Hắn hoàn toàn quyết tâm sẽ không thực thi bất kỳ hành động nào như thế, bất kể những lời đe dọa hay lợi ích nào được bày ra trước mắt.
Những suy tư ấy kéo dài trong lúc chờ đợi Matilda. Chúng bị cắt đứt bởi một âm thanh thì thầm trầm đục dường như phát ra cách đó không xa. Hắn giật mình. Hắn lắng nghe. Vài phút trôi qua trong thinh lặng, rồi tiếng thì thầm ấy lặp lại. Nó tựa như tiếng rên rỉ của một kẻ đang oằn mình trong đớn đau. Ở bất kỳ hoàn cảnh nào khác, tình tiết này hẳn chỉ khơi gợi sự chú ý và tò mò của hắn.
Nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, cảm xúc thống trị trong hắn lại là nỗi kinh hoàng. Với trí tưởng tượng hoàn toàn bị chiếm lĩnh bởi ý niệm về ma thuật và các Linh hồn, hắn tưởng rằng có hồn ma vất vưởng nào đang lang thang gần đó; hoặc không thì Matilda đã ngã gục như một Nạn nhân của sự ngạo mạn, và đang mạng vong dưới nanh vuốt tàn nhẫn của các Ác ma. Tiếng động có vẻ không tiến lại gần, nhưng vẫn tiếp tục phát ra ngắt quãng. Thỉnh thoảng nó trở nên rõ ràng hơn, chắc hẳn là khi những đau đớn của kẻ cất lên tiếng rên trở nên cùng cực và không thể chịu đựng nổi. Ambrosio chốc chốc lại tưởng như mình có thể phân biệt được những âm tiết; và có lần, hắn gần như chắc chắn nghe thấy một giọng nói yếu ớt thốt lên:
“Chúa ơi! Ôi Chúa ơi! Không hy vọng! Không cứu rỗi!”
Những tiếng rên rỉ thậm chí còn sâu thẳm hơn cất lên tiếp nối những lời đó. Chúng nhỏ dần rồi mất hút, và sự im lặng tuyệt đối lại bao trùm.
“Chàng trai bối rối thầm nghĩ, “Điều này có nghĩa là gì?”
Vào khoảnh khắc đó, một ý nghĩ lóe lên trong đầu hắn, suýt làm hắn hóa đá vì kinh hoàng. Hắn giật mình, rùng mình trước chính mình.
“Liệu có thể thế không!” Hắn vô tình rên rỉ; “Nếu thực sự có thể như vậy, Ôi, ta đúng là một Quái vật nhường nào!”
Hắn muốn tự giải đáp những hoài nghi, và chuộc lại lỗi lầm của mình, nếu như mọi thứ chưa quá muộn; thế nhưng những cảm xúc cao thượng và trắc ẩn ấy nhanh chóng bị cuốn bay bởi sự trở lại của Matilda. Hắn quên đi Nạn nhân đang rên rỉ, và chẳng nhớ gì ngoài hiểm họa cùng sự bẽ bàng của chính tình cảnh mình. Ánh sáng từ chiếc đèn đang quay trở lại soi rọi các bức tường, và chỉ khoảnh khắc sau, Matilda đã đứng bên cạnh hắn. Nàng đã cởi bỏ tấm áo tu hành; giờ đây nàng khoác lên mình một chiếc Áo choàng đen dài, trên đó thêu nổi bằng chỉ vàng vô số các ký tự lạ lẫm: Nó được thắt lại bằng một chiếc đai lưng nạm đá quý, gài chặt một thanh đoản kiếm. Cổ và cánh tay nàng để trần. Trên tay nàng cầm một chiếc gậy bằng vàng. Mái tóc buông xõa và bay lả tả trên đôi vai; đôi mắt ánh lên biểu cảm đầy khiếp hãi; và toàn bộ Phong thái của nàng như chực chờ truyền cảm hứng kinh ngạc lẫn thán phục cho kẻ đối diện.
“Hãy theo em!” Nàng cất giọng trầm ngầm và trang nghiêm nói với vị tu sĩ; “Mọi thứ đã sẵn sàng!”
Tứ chi hắn run lẩy bẩy trong lúc vâng lời nàng. Nàng dẫn hắn đi qua vô số lối đi chật hẹp; và ở mỗi bên đường họ bước qua, ánh sáng của ngọn đèn chỉ phơi bày những đối tượng ghê tởm nhất: Hộp sọ, Xương cốt, Mồ mả, và những Tượng hình với ánh mắt dường như đang trừng trừng nhìn họ đầy kinh hãi và ngỡ ngàng. Cuối cùng, họ cũng đến được một Hang động rộng lớn, nơi mái vòm cao ngất khiến mắt người mỏi mòn tìm kiếm trong vô vọng. Một bóng tối sâu thẳm lơ lửng khắp không gian. Hơi nước ẩm ướt lạnh ngắt thấu tận tim gan vị tu sĩ, và hắn u sầu lắng nghe tiếng gió hú dọc theo những Hầm mộ cô độc. Đến đây Matilda dừng lại. Nàng quay sang Ambrosio. Má và môi hắn tái mét vì sợ hãi. Bằng một cái liếc nhìn pha trộn giữa khinh miệt và giận dữ, nàng quở trách sự nhát gan của hắn, nhưng không thốt một lời. Nàng đặt ngọn đèn xuống đất, gần chiếc giỏ. Nàng ra hiệu cho Ambrosio phải giữ im lặng, rồi bắt đầu cử hành những nghi thức huyền bí. Nàng vẽ một vòng tròn quanh hắn, một vòng tròn khác quanh chính mình, rồi nhặt một chiếc lọ nhỏ từ trong giỏ, nhỏ vài giọt xuống đất trước mặt. Nàng cúi người sát xuống đất, lẩm bẩm vài câu không rõ nghĩa, và ngay lập tức, một ngọn lửa lưu huỳnh nhạt màu bốc lên từ mặt đất. Nó lan rộng dần, cuối cùng trải những lớp sóng của mình qua toàn bộ bề mặt, ngoại trừ những vòng tròn nơi Matilda và vị tu sĩ đang đứng. Nó sau đó bốc lên các Cột trụ khổng lồ bằng đá thô, lướt dọc theo mái vòm, biến Hang động thành một căn phòng rộng lớn ngập chìm trong thứ lửa xanh đang run rẩy. Nó không tỏa ra chút hơi ấm nào; trái lại, cái lạnh cắt da cắt thịt của chốn này dường như càng lúc càng tăng thêm sau mỗi khoảnh khắc. Matilda tiếp tục những lời ngâm tụng ma thuật; thỉnh thoảng nàng lấy từ trong giỏ ra đủ loại vật phẩm, phần lớn bản chất và tên gọi đều xa lạ với vị tu sĩ; nhưng trong số ít ỏi những thứ hắn có thể phân biệt, hắn đặc biệt chú ý đến ba ngón tay người, và một chiếc Agnus Dei bị nàng bẻ vụn. Nàng ném tất cả vào ngọn lửa đang cháy trước mặt, và chúng lập tức hóa thành tro bụi.
Vị tu sĩ chăm chú nhìn nàng với sự tò mò đầy lo lắng. Bỗng nhiên nàng cất lên một tiếng thét sắc lẹm và chói tai. Nàng dường như bị quật ngã bởi một cơn mê sảng; nàng cào cấu mái tóc, đấm vào ngực, thực hiện những cử chỉ điên cuồng nhất, rồi rút thanh đoản kiếm từ đai lưng đâm thẳng vào cánh tay trái. Máu tuôn xối xả, và khi đứng bên bờ vòng tròn, nàng cẩn thận để cho máu rơi ra phía ngoài. Ngọn lửa rút lùi khỏi vết máu đang tuôn rơi. Một cuộn mây đen từ từ bốc lên từ lớp đất đẫm máu, bay là đà dần cho đến khi chạm tới mái vòm Hang động. Cùng lúc ấy, một tiếng sấm vang lên: Tiếng vang dội lại đáng sợ dọc theo các lối đi ngầm, và mặt đất rung chuyển dưới chân nữ phù thủy.
Chính khoảnh khắc này là lúc Ambrosio hối hận vì sự hấp tấp của mình. Sự kỳ lạ trang nghiêm của bùa chú đã chuẩn bị cho hắn tâm lý đón nhận điều gì đó kỳ quái và kinh hãi. Hắn nơm nớp chờ đợi sự xuất hiện của Linh hồn, kẻ mà sự giáng lâm được báo trước bởi sấm sét và động đất. Hắn hoảng loạn nhìn quanh, trông ngóng một Áp-pha-rít kinh hoàng nào đó sẽ xuất hiện trước mắt, kẻ mà cái nhìn có thể khiến hắn mất trí. Một cơn run rẩy lạnh buốt thâu tóm cơ thể, khiến hắn khụy xuống một bên gối, không sao trụ nổi.
“Hắn đến kìa!” Matilda hân hoan thốt lên.
Ambrosio giật mình, đầy khiếp hãi chờ đợi Ác ma. Sự ngỡ ngàng của hắn lớn nhường nào khi tiếng sấm ngừng gầm rú, một giai điệu âm nhạc du dương trọn vẹn vang lên trong không gian. Cùng lúc ấy, đám mây tan đi, và hắn chiêm ngưỡng một Thể hình đẹp đẽ hơn bất kỳ nét bút nào của Trí tưởng tượng từng vẽ ra. Đó là một Chàng trai dường như chưa tròn mười tám tuổi, với vẻ đẹp hình thể và gương mặt hoàn mỹ không tì vết. Cậu ta hoàn toàn trần trụi: Một ngôi sao sáng rực tỏa sáng trên vương trán; hai chiếc cánh đỏ thắm xòe rộng từ đôi vai; và mái tóc tơ được kìm giữ bởi một dải băng bùng cháy đủ màu sắc, nhảy múa quanh đầu cậu, biến hóa thành muôn hình vạn trạng và tỏa sáng rực rỡ vượt xa cả Đá quý. Những vòng kim cương được gắn chặt quanh tay và cổ chân, trên tay phải cậu cầm một nhánh bạc phỏng theo nhánh sim. Vóc dáng cậu tỏa ra ánh hào quang chói lọi; xung quanh cậu vây quanh những đám mây ánh sáng hồng phấn, và vào khoảnh khắc cậu xuất hiện, một làn gió trong lành thổi bùng hương thơm khắp Hang động. Mê mẩn trước một tầm nhìn trái ngược hoàn toàn với những kỳ vọng, Ambrosio đắm chìm ngắm nhìn Linh hồn với niềm vui thích và kinh ngạc; thế nhưng dẫu Thể hình có kiều diễm đến đâu, hắn vẫn không khỏi nhận ra nét hoang dại trong đôi mắt Ác ma, cùng nỗi sầu muộn bí ẩn hằn sâu trên nét mặt, tố cáo bản chất của một Thiên thần Sa ngã và gieo rắc nỗi sợ thâm trầm vào tâm can kẻ quan sát.
Âm nhạc ngưng bặt. Matilda cất lời hướng về Linh hồn; nàng nói bằng một thứ ngôn ngữ mà vị tu sĩ không tài nào hiểu nổi, và được đáp lại bằng chính thứ tiếng ấy. Nàng dường như đang khăng khăng đòi hỏi điều gì đó mà Ác ma không muốn ban phát. Hắn liên tục liếc nhìn Ambrosio bằng ánh mắt giận dữ, và mỗi lần như thế, trái tim vị tu sĩ lại chùng xuống. Matilda có vẻ nổi giận. Nàng cất giọng to và uy quyền, những cử chỉ của nàng cho thấy nàng đang đe dọa hắn bằng sự trả thù của mình. Những lời đe dọa đã mang lại hiệu quả mong muốn: Ác ma quỳ xuống, và với vẻ phục tùng, dâng lên nàng nhánh sim. Vừa nhận được nó, âm nhạc lại vang lên lần nữa; một đám mây dày bao trùm lấy Áp-pha-rít; ngọn lửa xanh biến mất, và màn đêm u tối bao trùm toàn bộ Hang động. Viện phụ không rời khỏi chỗ đứng; mọi giác quan của hắn đều bị ràng buộc trong niềm vui sướng, sự lo âu và ngỡ ngàng. Cuối cùng, khi màn đêm tan đi, hắn nhận ra Matilda đang đứng cạnh mình trong bộ áo tu hành, tay cầm nhánh sim. Chẳng còn dấu vết nào của nghi thức ma thuật, và những Hầm mộ giờ đây chỉ được soi sáng bởi những tia sáng yếu ớt phát ra từ ngọn đèn hầm mộ.
“Ta đã thành công,” Matilda nói, “dù vất vả hơn ta tưởng. Lucifer, kẻ mà ta triệu hồi đến trợ giúp, thoạt đầu không muốn vâng lời ta; để ép hắn khuất phục, ta buộc phải dùng đến những bùa chú mạnh nhất của mình. Chúng đã tạo ra hiệu quả mong muốn, nhưng ta đã cam kết sẽ không bao giờ viện đến sự can thiệp của hắn vì lợi ích của anh nữa. Vậy hãy cẩn trọng cách anh tận dụng cơ hội sẽ chẳng bao giờ lặp lại này. Những thuật ma thuật của ta giờ đây sẽ chẳng còn ích gì cho anh nữa; trong tương lai, anh chỉ có thể hy vọng vào sự trợ giúp siêu nhiên bằng cách tự mình triệu hồi các Ác ma và chấp nhận những điều kiện phục vụ của chúng. Anh sẽ chẳng bao giờ làm thế: Anh thiếu đi sự kiên định để ép chúng tuân lệnh, và trừ khi anh trả cái giá đã định của chúng, chúng sẽ không tự nguyện làm Nô bộc cho anh. Chỉ trong trường hợp duy nhất này, chúng đồng ý vâng lệnh anh: Ta trao cho anh phương tiện để thưởng ngoạn Người tình của mình, hãy cẩn thận đừng để vụt mất cơ hội. Hãy nhận lấy nhánh sim được tinh tú này: Khi anh cầm nó trong tay, mọi cánh cửa sẽ tự động bật mở trước mặt anh. Nó sẽ mở lối cho anh bước vào phòng Antonia vào đêm mai; lúc đó hãy thổi vào nó ba lần, xướng tên nàng và đặt nó lên gối nàng. Một giấc ngủ chết chóc sẽ ngay lập tức bao trùm lấy nàng, tước đi sức mạnh chống cự trước những mưu đồ của anh. Giấc ngủ sẽ giữ chân nàng cho đến tận sáng hôm sau. Trong trạng thái này, anh có thể thỏa mãn dục vọng mà chẳng sợ bị phát hiện; bởi khi ánh ban mai xóa tan tác dụng của bùa phép, Antonia sẽ nhận thức được sự ô nhục của mình, nhưng hoàn toàn mù tịt về Kẻ Cướp đoạt. Hãy hạnh phúc đi, hỡi Ambrosio của ta, và hãy để dịch vụ này thuyết phục anh rằng tình bạn của ta là vô tư và trong sáng. Đêm nay hẳn sắp tàn: Chúng ta hãy trở về tu viện, kẻo sự vắng mặt gây ra những ngạc nhiên không đáng có.”
Viện phụ đón lấy chiếc bùa hộ mệnh trong sự biết ơn thầm lặng. Tâm trí hắn quá đỗi bối rối trước những cuộc phiêu lưu trong đêm để có thể diễn tả lòng biết ơn thành lời, hoặc thực sự cảm nhận được toàn bộ giá trị món quà của nàng ngay lúc này. Matilda nhặt lấy ngọn đèn cùng chiếc giỏ, dẫn đường cho Người bạn đồng hành rời khỏi Hang động huyền bí. Nàng đặt ngọn đèn trở lại vị trí cũ, tiếp tục hành trình trong bóng tối cho đến khi chạm tới chân cầu thang. Những tia nắng đầu tiên của buổi bình minh chiếu rọi xuống đã giúp việc leo lên trở nên dễ dàng hơn. Matilda và Viện phụ vội vã rời khỏi Hầm mộ, khép chặt cửa phía sau và chẳng mấy chốc đã trở lại Hành lang phía Tây của tu viện. Chẳng một ai chạm mặt họ, và cả hai rút lui mà không bị ai phát hiện về phòng riêng của mình.
Sự bấn loạn trong tâm trí Ambrosio giờ đây bắt đầu dịu xuống. Hắn vui mừng trước kết quả tốt đẹp của cuộc phiêu lưu, và khi ngẫm lại công năng của nhánh sim, hắn coi Antonia như đã nằm gọn trong tầm tay. Trí tưởng tượng tái hiện lại cho hắn những nét quyến rũ thầm kín từng được phơi bày qua Chiếc gương ma thuật, và hắn mòn mỏi chờ đợi thời khắc nửa đêm điểm.