Cái nắng tháng Tám chói chang treo lơ lửng trên bầu trời thị trấn Tam Chạc Hà, thiêu đốt đến mức mặt đường bốc lên làn khói mù.
Bên đường có ba căn nhà ngói cũ nằm sóng đôi hướng ra mặt phố, trong ba cánh cửa mở ra đường thì chỉ mở đúng cửa chính giữa. Yến Phi đang trốn sau cánh cửa, mặt mày ủ dột nằm trên chiếc ghế mây cũ kỹ, hai bàn chân trần vểnh cao chót vót, nhìn dòng người qua lại nườm nượp trên phố.
Thỉnh thoảng thấy có người đi chợ cầm theo những nông cụ bóng loáng mới tinh do nhà máy sản xuất, trong lòng Yến Phi lại vô cùng khó chịu. Bởi vì trước mặt cậu đặt một chiếc sạp dựng tạm bằng mấy tấm ván gỗ dài, bên trên bày liệt toàn dao thái thức ăn, cuốc, liềm.
Có điều những thứ cậu bán đều là đồ thủ công do nhà mình tự tay rèn từng búa một. Chưa bàn đến chuyện cái nào bền hơn khi sử dụng, chỉ riêng về hình thức bên ngoài đã kém xa đồ nhà máy sản xuất không chỉ một chút.
Không bán được hàng đã đủ bực mình, thế mà thỉnh thoảng có người quen đi ngang qua còn trêu ghẹo: "Yến Phi đấy à, hôm nay sao lại dọn hàng ra bán thế? Mày có biết giá cả thế nào không đấy?"
Yến Phi đến cả mi mắt cũng chả buồn nhếch lên, mặt đơ ra không chút cảm xúc.
Lớn lên ở lò rèn nhỏ này từ bé, nhưng chưa bao giờ Yến Phi - năm nay mới mười hai tuổi - lại quan tâm đến việc làm ăn của gia đình như thế này.
Nửa tháng trước, cậu vẫn còn ngồi ở vị trí không xa phía sau lưng giật ống bễ, người ông nội ngoài mươi năm mươi tuổi đứng bên cạnh vung chiếc búa lớn, nện những tiếng "bang bang bang" vang động cả nửa con phố. Cậu còn đang kể cho ông nghe chuyện thi chuyển cấp từ tiểu học lên trung học cơ sở hằng ngày, bỗng nhiên tay ông buông lỏng làm búa rơi rầm xuống đất, rồi cả người ngã gục sang một bên.
Trên đường đi cấp cứu, ông nội nắm chặt lấy tay cậu, miệng mấp máy không thốt ra lời. Đến khi hàng xóm đưa người tới bệnh viện, người đàn ông vốn được coi là mình đồng da sắt này đã không qua khỏi.
Bố mẹ Yến Phi đều làm việc ở nhà máy phân bón trên huyện, nghe tin vội vã chạy về, khóc lóc thảm thiết rồi đem người bố già mất vợ từ sớm chôn cất cùng với mẹ cậu, sau đó muốn dắt Yến Phi lên huyện sống.
Yến Phi nói thế nào cũng không đi.
Từ nhỏ cậu đã sống với ông nội vì khác biệt với người thường, ngoại trừ ông nội ra cậu căn bản không thân thiết với ai khác, huống chi hiện tại bố mẹ còn có thêm một đứa em trai mới năm sáu tuổi. Hơn nữa, lên huyện phải chen chúc với bố mẹ trong căn phòng tập thể vỏn vẹn hai gian, làm sao thoải mái bằng ở nhà với trước sau tổng cộng bảy tám gian phòng.
Yến Phi đối phó với bố mẹ chỉ dùng đúng một chiêu: hễ họ bảo đưa cậu lên huyện, cậu liền giả vờ làm một đứa đần độn, khiến bố mẹ hoàn toàn bất lực. May mà hiện tại vẫn đang là nghỉ hè, hai vợ chồng thật sự không làm gì được cậu, đành phải để lại ít tiền rồi cho cậu thử tự ở nhà một mình.
Đợi bố mẹ vừa đi, Yến Phi ngồi một mình trong nhà liền thấy khó chịu. Căn nhà trống trải vắng bóng dáng ông nội khiến cậu càng thêm cô đơn tủi thân.
Sau đó cậu bắt đầu bộc phát: phía đông mua gà, phía tây mua cá, trứng gà nhà nuôi đẻ ra hằng ngày đem luộc, lấy nước dùng gà pha mì ăn liền, thậm chí còn lôi mấy ngụm rượu ngày trước ông nội cất giấu ra nhấp thử. Thấy cay quá không hợp khẩu vị nên thôi không uống nữa. Ban ngày ăn uống thả ga, ban đêm thì chui vào một phòng chiếu video nhỏ trong trấn xem phim, mấy cảnh võ thuật đánh nhau tưng bừng, hế!
Màn thể hiện này suýt chút nữa làm ông ngoại từ dưới quê lặn lội lên thăm cậu tức đến hộc máu.
Dù sao thì sau khi quậy phá tưng bừng suốt sáu ngày, đến ngày thứ bảy, tức là hôm qua, cậu mới phát hiện ra một vấn đề: túi áo trống rỗng rồi! Hết tiền rồi!
Tiền bố mẹ để lại cho cậu không ít, ở cái thời buổi này chi tiêu ăn uống một tháng tuyệt đối không thành vấn đề. Thế nhưng với kiểu tiêu xài như cậu, hàng xóm xung quanh chỉ thốt lên một câu: "Yến đại ngốc, cháu tính không sống nữa đấy à?"
"Không sống nữa" nghĩa là chuẩn bị ăn thô xé họng phá sạch gia tài, rồi làm một con ma no.
Yến Phi nở nụ cười trên môi, nhưng trong lòng chửi thầm: Cả nhà các người mới ngốc, lũ quê mùa cả đời chưa từng bước chân ra khỏi lũy lũy tre làng, các người có biết ngày nào tôi cũng được ngắm biển không?
Nói rồi vừa quay đầu một cái, cậu đã xuất hiện tại miệng một hang đá nằm lơ lửng giữa vách núi dựng đứng.
Tuy rằng ánh mặt trời chiếu lên người hơi nóng, nhưng phóng tầm mắt ra xa thì phong cảnh đẹp vô tận. Một bên là khu rừng cổ thụ ngút ngàn, bên kia là bãi cát, sóng biển... còn có cả khủng long...
Trên bầu trời từng đàn dực long kêu "quác quác" bay qua, săn mồi trên mặt biển bao la bát ngát. Thỉnh thoảng lại có những cái đầu hình thù kỳ dị nhô lên khỏi mặt nước, thậm chí có cả chiếc miệng to bằng cả căn nhà đột ngột lao ra, tập kích những con dực long đang bắt cá. Trong khu rừng phía sau lưng, những con dực ngạc long nhỏ nhắn tinh khôn đang lao đi thoăn thoắt giữa các vòm cây.
Miệng hang đá này thực chất chỉ là một khe nứt nhỏ, nhưng khoảng không gian bên trong lại khá rộng lớn. Đây là nơi Yến Phi phải tìm kiếm không biết bao lâu mới phát hiện ra. Trên cái đảo rách này, bất kể thứ gì biết chạy biết bay, miễn là còn thở thì không một con nào dễ chọc vào. Chỉ có chỗ này lơ lửng giữa lưng chừng trời, khủng long đi bằng chân trong rừng không leo lên được, dực long bay trên trời thì thân hình quá khổ không chui vào nổi.
Thị trấn Tam Chạc Hà nằm ở vùng trung tâm lục địa, phần lớn mọi người cả đời chưa từng nhìn thấy biển cả, Yến Phi - người đã xem biển đến phát chán - gọi chung họ là lũ quê mùa.
Còn họ thì gọi chung Yến Phi là Yến đại ngốc.
Từ lúc bắt đầu biết ghi nhớ, Yến Phi đã thường xuyên nhìn thấy một thế giới mà người khác không thể nhìn thấy, đó chính là thế giới khủng long này, mặc dù hiện tại cậu chỉ có thể nhìn thấy một hòn đảo nhỏ trong số đó.
Thế nhưng mỗi lần "nhìn" hòn đảo này, người khác thấy cậu sẽ là một vẻ mặt như ngây dại, cơ thể bất động, ánh mắt thẫn thờ. Một đứa trẻ như vậy há chẳng phải là một đứa đần độn sao? Bố mẹ đưa cậu đi khắp nơi chữa trị, rốt cuộc cũng chẳng ai chữa khỏi.
Chính vì nguyên nhân này mà bố mẹ cậu mới có thể hiên ngang nặn thêm một đứa em trai cho cậu giữa lúc cả nước đang gắt gao thực hiện công tác kế hoạch hóa gia đình.
Cũng chính vì nguyên nhân này mà cậu mới sống với ông nội từ nhỏ.
Về sau không hiểu thế nào, cậu lại có thể đưa cả cơ thể chui vào hòn đảo nhỏ này. Lúc đó đứa trẻ còn chưa hiểu chuyện, chui vào chỉ để xem cho lạ mắt. Thế rồi những con dực ngạc long nhỏ đang chiếm giữ vị trí thống trị trên đảo liền kêu "cục cục" rồi lao vút tới.
Cứ hễ sợ hãi là cậu sẽ tự động quay trở về bên cạnh ông nội — thế nên ông cậu mới bắt buộc phải tha cậu theo bên mình, để rồi bị người ta gọi là "ông lão gàn dở".
Thế nhưng tất cả những điều này, theo sự ra đi đột ngột của ông nội, đều đã trở thành quá khứ.
Bây giờ Yến Phi chẳng còn tâm trí đâu mà ngắm cảnh, cậu phải nghĩ cách kiếm tiền ăn cơm cho nhanh.
Yến Phi không có ý định đòi tiền bố mẹ sớm như vậy. Tiêu tốn quá nhiều tiền chắc chắn sẽ bị bắt lên huyện. Cậu đâu có ngốc thật, lên huyện rồi thì làm sao mà ngắm biển?
Từ nhỏ đã bị người ta chê ngốc, nhưng thực ra chỉ cần không dùng ý niệm để nhìn hòn đảo thì cậu chẳng ngốc chút nào. Ông nội cậu cũng dặn dò không ít lần: lúc có người thì cùng lắm chỉ được "ngắm biển" trong đầu, tuyệt đối không được đưa cả người đi "ngắm biển", cẩn thận kẻo bị người ta coi là yêu quái.
Người không chui vào đảo để "ngắm" thì người ta cùng lắm chỉ bảo cậu là đứa đần, chứ nếu một sống con người đột nhiên biến mất thì sẽ dọa chết người ta mất.
Cậu đã sớm làm được những điều ông nội yêu cầu, thế nhưng có một số việc thì đành chịu chết.
Chẳng hạn như việc tự mình trang trải cuộc sống nhỏ này.
Mặt trời đã lên đến đỉnh đầu, người đi chợ đều đã giải tán hết. Yến Phi uể uả bước vào bếp, vơ một nắm củi nhóm lửa, chuẩn bị hâm lại chút cơm nguội để ăn.
Thịt gà này ăn chẳng có vị gì cả!
Yến Phi tiện tay ném gặm sạch xương gà ra ngoài sân, nhìn đàn gà ta lao vào tranh giành. Nếu là trước đây chắc chắn cậu sẽ lẩm bẩm một câu "gà ăn thịt gà thì có vị gì", nhưng hôm nay thật sự chẳng còn tâm trạng.
Nghèo thì hẹp hòi chí khí mà!
Tên nhóc quê mùa mười hai tuổi mặc mỗi chiếc quần đùi đại tẩu, chân trần ngực trần, ngửa mặt lên trời thở dài đánh thượt.
Rửa xong nồi rửa xong bát, xách chiếc thùng chứa đầy nước rửa nồi, cắm đầu một cái lại đến bờ biển. Lần này cậu trực tiếp xuất hiện trên bãi cát, đổ nước trong thùng xuống bãi biển rồi quay trở về.
Sau đó đổi một chiếc thùng khác chui vào lại, tới bên một đầm nước nhỏ, múc một thùng nước xách về đặt trong bếp để dùng dần.
Đó là một trong số ít công dụng của đảo khủng long đối với Yến Phi.
Bởi vì cậu có thể vào đảo bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu, đồng thời có thể lựa chọn bất kỳ vị trí nào cậu từng đặt chân tới, bất kể là trên ngọn cây hay trên vách đá dựng đứng, chỉ cần cậu muốn là có thể tới nơi.
Nhưng khi trở về thì chỉ có thể quay lại đúng vị trí ban đầu lúc chui vào.
Ví dụ như cậu từ gian bếp chui vào hang đá trên đảo, thì sau đó dù có quay về từ bất cứ đâu cũng sẽ trở lại gian bếp; cậu cũng có thể từ gian bếp nhảy sang một cái cây nào đó trên đảo, nhưng không thể từ trên cây dịch chuyển tức thời thẳng vào hang đá trên đảo được, mà bắt buộc phải trở về gian bếp rồi mới vào lại hang đá.
Nhờ có thể quan sát hòn đảo trước khi chui vào, lại thêm việc có thể trở về bất cứ lúc nào nên cậu chưa từng gặp phải nguy hiểm gì. Không chỉ có thế, trước đây cậu còn nhặt được không ít vỏ ốc năm sắc rực rỡ trên bãi biển, nhưng đều bị ông nội dặn mang cất hết vào hang đá trên đảo rồi.
Đồ đạc trên đảo không được mang ra ngoài khoe khoang, chơi một mình vài lần cũng chán, hiện tại cậu đã hoàn toàn mất hết hứng thú với vô số sinh vật nhỏ trên bãi biển.
Trái lại cậu từng thấy những con dực ngạc long nhỏ đi thành từng đàn trên bãi biển, tranh thủ lúc thủy triều lên xuống nhặt những thứ này để ăn. Cậu từng nhặt một con mang về, ông nội vừa nhìn đã thấy buồn nôn không chịu nổi.
Nhầy nhụa như kiểu bảy tám con sên hợp lại, nhìn đã thấy mất cảm giác thèm ăn — Sau này cậu mới nghĩ ra, đó chắc là bạch tuộc hoặc mực ống gì đó, chỉ là thứ nhìn thấy trên tivi, sách giáo khoa hay truyện tranh so với thực tế chênh lệch quá lớn.
Chỉ trách cậu sinh ra quá sớm, sinh muộn vài năm thì dù không ra khỏi cửa, lên mạng lướt qua một cái là sâm biển, bào ngư, mực ống các kiểu, nhìn hình ảnh là biết hết ngay.
Yến Phi lúc này chính là kẻ sở hữu đảo báu mà không tự biết, đang đi trên đường ngó ngang ngó ngửa.
Thị trấn Tam Chạc Hà là một cổ trấn, đến nay Liên Xô đã tan rã được mấy năm rồi, thế nhưng thị trấn nhỏ này vẫn giống như ngôi miếu cổ hơn ba trăm năm tuổi ở giữa trấn, chẳng có gì thay đổi.
Ra khỏi nhà đi về hướng đông, dọc đường có quán ăn, nơi làm cân, tiệm kim hoàn chế tác vàng bạc, tiệm bán thuốc lá rượu bánh kẹo, xưởng ép dầu, xưởng xay bột, cái gì cũng có.
Duy chỉ không có thứ gì có thể gợi ra ý tưởng kiếm tiền cho cậu. Đi đến tận đầu phía đông thấy sắp tới bức tường thành lũy rồi cậu mới ngoảnh đầu quay lại.
Đi một vòng trở về trước cửa nhà mình, cậu lại tiếp tục đi về phía tây. Ngay đầu một con hẻm nhỏ là một công trường xây dựng lớn.
Nơi này vốn là trạm thú y, hiện tại trạm thú y đã chuyển ra phía sau, ở đây chuẩn bị dựng lên một khu thương xá lớn.
Cái nắng giữa trưa không làm gián đoạn công việc của công nhân. Yến Phi nhìn một lúc thì mắt sáng rực lên, ánh mắt đảo quanh một hồi liền nhìn thấy một người quen: "Chú Minh, chú Minh..."
Một thanh niên đang chỉ đạo công việc trên công trường ngoảnh đầu nhìn lại. Thấy cậu, anh ta quay sang dặn dò công nhân vài câu rồi bước về phía cậu: "Tiểu Phi, cháu có chuyện gì thế?"
Yến Phi vội vã nói ra suy nghĩ trong lòng: "Cháu vào đây làm việc có được không? Một ngày trả cho cháu bao nhiêu tiền ạ?"
Chú Minh lập tức nổi giận: "Cút cút cút, không thấy chú đang bận à?"
Vừa định quay lưng đi thì anh ta lại quay lại, móc trong túi ra một xấp tiền, rút ra một tờ năm đồng nhét vào tay cậu: "Đã bảo cháu tiết kiệm tiền mà tiêu rồi, hết tiền ăn cơm rồi phải không? Cứ dùng tạm cái này, hết thì qua đây đòi chú."
Yến Phi mặt dày nhận lấy tiền: "Thực ra cháu vẫn còn tiền, nhưng cháu nghĩ sống qua ngày thì cũng phải nhìn xa trông rộng đúng không ạ?"
Giọng nói dở khóc dở cười của chú Minh vọng lại từ xa: "Thằng ranh con mau cút ngay, ở đây lộn xộn coi chừng vấp ngã trầy da đấy. Học sinh thi được ba điểm cũng biết dùng thành ngữ cơ đấy, còn nhìn xa trông rộng, tài giỏi nhờ..."
Nghe thấy hai chữ "ba điểm", Yến Phi lập tức không còn đắc ý nổi nữa. Vốn dĩ hồi học tiểu học cậu đã đi học theo kiểu bữa đực bữa cái, dù sao người khác đều nghĩ não cậu có vấn đề nên cũng chẳng có giáo viên nào thèm quản.
Kết quả đến lúc thi lại đúng vào đợt ông nội qua đời. Cậu tuy có tham gia kỳ thi nhưng chỉ viết bậy bạ vài chữ rồi bỏ chạy mất.
Đến khi có kết quả thi, điểm số làm cho giáo viên nhìn mà ngây dại. Tổng điểm hơn hai trăm mà Yến Phi thi được đúng ba điểm.
Ngữ văn một điểm, Toán hai điểm, cộng lại vừa tròn ba điểm.
Đây đúng là vết nhơ của đời người mà!
Yến Phi cảm thán một tiếng, nhìn tờ tiền trong tay, trong lòng lại không kìm được mà lẩm bẩm: Cứ tiện tay lấy tiền của người ta thế này gọi là trơ tráo đi nhỉ?
Đừng khinh thi ba điểm, thành ngữ mình vẫn biết dùng đấy nhé. Thế là cậu trơ tráo nhét tờ năm đồng vào chiếc túi sau mông quần đùi, tiếp tục đi dọc theo con đường chính về phía tây để tìm con đường phát tài làm giàu.
