[TIÊU DỀ]: Sự tĩnh lặng là một thứ năng lực sản xuất

Người đời Thanh Trương Triều từng viết trong "U mộng ảnh" rằng: "Năng nhàn thế nhân chi sở mang giả, phương năng mang thế nhân chi sở nhàn." Câu nói này rất có ý vị, ý là những việc mà ai nấy đều đang bận rộn, ngươi lại có thể thản nhiên đối đãi với nó, thì mới có thời gian, có tâm tư để thỏa mãn những sở thích nhàn nhã của bản thân.

Thứ mà người khác bận rộn theo đuổi thì ngươi không đuổi theo, thứ mà người khác phớt lờ thì ngươi dùng tâm để cảm nhận. Đây là một quá trình phát hiện. Phát hiện cái gì? Phát hiện một lối sống, phát hiện chất lượng sinh mệnh. Trong "Thái căn đàm" có câu: "Tính táo tâm thô giả, nhất sự vô thành; tâm hòa khí bình giả, bách phúc tự tập." Nói về cùng một đạo lý.

Sự tĩnh lặng đôi khi cũng là một thứ năng lực sản xuất. Một người có thể bình tâm tĩnh khí, thì sẽ có thể có được một nguồn năng lượng trí tuệ, nâng cao chất lượng và hiệu suất của sinh mệnh.

Tôi từng đọc được một câu chuyện nhỏ. Một người thợ mộc dẫn theo một đám đồ đệ làm việc, làm mãi thì mệt, lúc lau mồ hôi vung tay hất một cái, chiếc đồng hồ đeo tay trên cổ tay liền bay vụt ra ngoài, rơi vào đống dăm bào. Xưởng mộc bị đống dăm bào chất đầy, cao đến nửa người, các đồ đệ dừng tay việc trong tay lục tung tìm kiếm khắp nơi, rốt cuộc vẫn không tìm thấy.

Trời đã tối muộn, sư phụ nói: "Thôi vậy, đi ăn cơm tối trước đã, ngày mai lại tìm vậy!" liền dẫn các đồ đệ rời khỏi xưởng mộc.

Hơn một tiếng sau, thầy trò ăn uống no say trở lại xưởng mộc, liền thấy con trai út của người thợ mộc ngồi ở cửa, cầm chiếc đồng hồ nói: "Bố ơi, con giúp bố tìm thấy đồng hồ rồi."

Thợ mộc hết sức kinh ngạc: "Đám người lớn chúng ta, ban ngày ban mặt còn không tìm thấy, bây giờ tối tăm mù mịt thế này, con tìm thấy bằng cách nào?"

Cậu bé nói: "Mọi người cùng nhau tìm, nhốn nháo cả lên. Sau khi các bác các bố đi rồi, con một mình ngồi trong bóng tối, nghe thấy tiếng đồng hồ tích tắc tích tắc, theo hướng âm thanh sờ qua, thế là sờ thấy."

Câu chuyện rất đơn giản, đạo lý lại vô cùng sâu sắc. Thử nghĩ xem, tĩnh lặng chẳng lẽ không phải là một loại năng lực sản xuất sao?

Trong "Trang Tử" có câu: "Thủy tĩnh vưu minh, nhi huống tinh thần! Thánh nhân chi tâm tĩnh hồ! Thiên địa chi giám dã, vạn vật chi kính dã." Thiên địa vạn vật có thể phản chiếu trong tâm chúng ta, điều kiện tiên quyết là tâm phải tĩnh, bởi vì dòng nước chính là như vậy. Khi con suối huyên náo vỗ những bọt vụn lên vách núi, khi đại dương cuồn cuộn đập những con sóng vào bãi cát, nó có thể soi chiếu thế giới không? Nó chẳng nhìn thấy gì cả.

Trong lòng một người có quá nhiều dục vọng, hoặc là quá mức quan tâm đến những lời tán thán và phỉ báng của người khác, trái tim này sẽ giống như bọt vụn của con suối huyên náo và sóng lớn của đại dương cuồn cuộn, phồng lên, dao động, dùng một tâm thái như vậy để nhìn thế tướng và bản thân, sao có thể không có sai lệch chứ? Nếu không thể sở hữu một phần tĩnh lặng, không thể sở hữu một sự nhàn nhã, chúng ta có thể nhìn thấy bản chất chân thực của sinh mệnh không?

Hãy tĩnh lại, đi khám phá niềm vui tự tại trong quy luật sinh mệnh vốn có của người Trung Quốc, đối với thời đại ngày nay mà nói, có lẽ không chỉ là một chuyện gấm thêu hoa, mà nói nó là lò sưởi ngày tuyết thì cũng không hề quá đáng.