Mùa đông kéo dài nhiều tháng. Chỉ đến tháng 5, mặt trời mới lấp ló. Những lớp mây thấp tan đi. Trời trở nên xanh và bắt đầu làm cho mặt đất sáng hồng. Núi non đẹp tuyệt với; cái nắng ở đây không gắt bằng nắng Sài Gòn. Những ngọn gió nhẹ quét làn không khí. Không bao giờ có những cơn bão lốc đến Trung kỳ; chạm vào núi là chúng đã tan đi và biến thành những luồng gió nhỏ len lỏi qua các đèo cao lũng thấp. Khi đó trời tối sầm; các tu sĩ càng thấy mình bị bỏ quên, cô đơn. Dân ở đây thưa hơn, sống cách biệt trong những cái làng nhà chòi của mình. Đến gần mùa mưa, những mái núi màu xanh đen trông rất đáng sợ. Người ta ẩn nấp tại các cửa rừng hoặc trong những ngôi nhà tường đất mái tranh.

Mùa xuân qua đi, rồi đến mùa hè. Các mùa mới đem lại niềm vui cho dì Catherine và thầy Dominique. Thiên nhiên hoạt bát lên; các thung lũng biến thành những cảnh trí lạ kỳ, những đàn voi và rừng cỏ mênh mông. Ánh sáng tưng bừng trở lại.

Dì Catherine còn trẻ. Dì sinh tại Bordeaux năm 1760. Dì vẫn luôn luôn ưa thích những tảng đá màu đất son, những khoảng không gian tự do và ánh nắng mặt trời. Hai mươi tuổi, dì vào dòng tu. Không ai ép buộc dì cả: dì đi tu là do ơn Chúa kêu gọi. Dì biết nâng đỡ các linh hồn và săn sóc người đau ốm. Dì Catherine đã bước đi từ nhiều năm nay dưới bóng của nhà tu kín; dì đã chán cảnh sống triền miên sau cánh cửa đóng âm thầm. Các nữ tu trước con mắt dì đều có vẻ khô khan và ảm đạm; dì ra đi. Chẳng ai thích gì một giáo sĩ đàn bà cả; nước da trắng màu sữa của dì bộc lộ một sức khỏe mong manh. Pierre Pigneau de Béhaine đã tiếp đón dì và chấp nhận dì: vì dì có bản lĩnh vững vàng tuy không bạo dạn. Sự có mặt của phụ nữ trong đoàn chắc sẽ có tác dụng đối với người Việt Nam. Vậy là dì xuống tàu Saint-Paul; dì có tâm hồn thanh khiết và suy nghĩ sâu sắc lâu dài… Cuộc đời của dì bí mật, lòng tận tụy của dì lặng lẽ không ai hay. Với Dominique nữa, dì cũng lắng nghe nhiều lắm. Dì yêu quý sự nhiệt tình, lòng phấn khởi của thầy. Đức tin của dì thật là khiêm tốn.

Nhiều tháng trôi qua. Rồi nhiều năm trôi qua.

Họ sống một cuộc sống nặng nhọc khắc khổ. Họ cầu nguyện buổi tối, dưới ánh sáng một cây đèn bạch lạp. Tâm trí họ không tập trung vào lời cầu nguyện nữa. Những câu hát thánh ca chỉ còn là một thói quen. Những ước mong của họ đã bị xóa nhòa trong cái uể oải của nước Việt Nam rồi. Những khó khăn, cái chết của thầy Michel đè nặng lên con tim của họ. Mọi ý thức tôn giáo đối với họ dần dần trở nên xa vời rồi như thoát khỏi con người của họ. Thầy Dominique và dì Catherine tự biết mình bị thiên hạ bỏ quên; họ nhận thấy sự hiện diện của họ trên xứ sở này hoàn toàn là vô nghĩa. Người nông dân nghe họ giảng đạo, với một nụ cười trên miệng; nhưng rồi những lời thánh thiện của họ tan biến đi trong âm vang của núi rừng. Họ cảm thấy lòng mình trống rỗng: họ mệt mỏi và cô đơn.

Người Gia Rai tin ở một thế giới chưa đầy những thần linh vô hình. Thượng Đế có trong mọi vật. Mọi vật thể dù là bất động vẫn mang một linh hồn. Những con người Việt Nam đó khôn ngoan và yên tĩnh. Họ nhẫn nại tôn thờ vũ trụ trong mỗi một dấu hiệu bên ngoài. Trời mưa nói chuyện với họ, cũng như ngọn gió, vầng trăng.

Các giáo sĩ đưa cho họ xem một cuốn sách, có hình ảnh, kể những truyện cổ tích xa xôi; những truyện này vui lắm. Nhưng các thần trời và thần đất rất kỳ cục và cũng rất gần gũi; họ làm rung động mỗi ngọn cỏ, lá cây. Có những đêm mùa hè, xuất hiện nhiều dấu hiệu, cả làng lao xao những tiếng rên sung sướng. Đó là lúc người đàn ông và người đàn bà hòa hợp hoàn toàn vào với thiên nhiên.

Người ta được tin Nguyễn Ánh lại một lần nữa làm hoàng đế nước Việt Nam. Cả miền Nam Kỳ và Bắc Kỳ đều thuộc quyền cai trị của ông ta. Những năm ông ta trị vì hết sức là nghiêm khắc, trật tự. Ông tự xưng niên hiệu Gia Long và bắt đầu cải tổ lại đất nước. Ông thiết lập một bộ hình luật kiểu Mãn Châu. Ông xây dựng cung điện, mỏ các trường học. Dominique và Catherine cũng đã biết số phận các bạn mình ở Sài Gòn. Họ biết cái chết khủng khiếp của Jeanne, bị bóp cổ chết sau khi bị bọn lính thi nhau hãm hiếp. Họ buồn. Họ quen biết những người bạn cùng đức tin với mình đó; cuộc viễn chinh của Pierre Pigneau de Béhaine đến đây là xong. Chỉ còn lại hai giáo sĩ Trung Kỳ bị tất cả bỏ quên và tự mình quên luôn cả mình. Ý nghĩa sự hiện diện của họ tại Việt Nam bị ngập chìm trong những tấn bi kịch và các mùa nối tiếp theo nhau. Nhưng họ là những tù nhân của đất nước này.

Tuy nhiên cả hai người đều cảm thấy niềm vui cuộc sống giản dị và tự do của họ. Tâm hồn họ đã bị bóc lột đi tất cả, nhưng cái điều cơ bản thì họ còn. Công việc họ làm lành mạnh. Họ nuôi heo, nuôi gà, những con gà gầy nhom và khô không khốc. Catherine đã tập cưỡi voi; Dominique thì kéo chiếc cày giữa những thung lũng eo hẹp. Họ đã thấy những con tê giác và con hổ răng nhọn chưa hề ăn thịt người. Tối tối, bên bếp lửa, họ cùng với những người nông dân gọi hồn lửa và hồn nước. Những tiếng hát the thé và cụt ngủn. những người đàn bà mặc áo đen nhảy múa. Hai vị giáo sĩ phát hiện ra cuộc sống của người khác ngoài mình; họ biết được người khác qua chính bản thân của họ Người ta chỉ cho họ những bức tượng bằng gỗ biểu hiện các thần linh của núi rừng. Họ nói về đất nước của họ. Nước Pháp giờ đây như thế nào? Họ chẳng biết gì cả. Versailles đã mất đi tính chân thực của nó; Xrilanca, với những ngôi nhà lụp xụp màu sắc lòe loẹt gần gũi với tâm trí họ hơn. Gia đình họ đã sống trong một thế giới lạ kỳ và hầu như đã tiêu tan. Catherine để cho tuổi trẻ của mình lên tiếng nói. Dì kể với Dominique về ơn kêu gọi của mình, về những viên đá lát trên đó dì đã từng giang tay hình chữ thập nằm dài. Dì đã đính hôn với Chúa. Dì cũng nói về những nỗi vất vả của chuyến đi, những thủy thủ đã nhìn chòng chọc vào đì, những tiếng thì thầm của ban đêm không thể tìm ra ý nghĩa. Những cái mới đập vào mắt dì như một làn roi. Dần dần, những niềm tin tôn giáo của dì bị gặm mòn đi mà dì không để ý. Dì không lo sợ gì cả, chỉ hơi ngạc nhiên. Năm tháng đã trôi qua. Đức tin của dì đã bị xóa sạch khỏi lòng, chỉ để lại những câu thánh ca và niềm vui hạnh phúc. Họ sống một cuộc sống trong sạch nơi miền núi cao của xứ “Annam”. Dominique và Catherine không mong muốn trở về Pháp nữa.

Một vài ngày, họ cùng đi vào núi. Một nông dân già đi theo họ. Ông ta đi chậm rãi. Hai vị giáo sĩ phát hiện ra những quang cảnh chưa được nghe nói tới bao giờ. Ở sườn núi phía Nam, có những ruộng lúa lạ kỳ, như những cái ao có những bức tường thấp vây quanh. Những cây lúa trổ bông giữa những mảnh đất bằng phẳng ấy, tựa hồ như những đường chỉ địa chất lưu lại của thời gian. Con người dường như vắng mặt. Thỉnh thoảng mới thấy một người đàn bà cấy mạ rồi biến mất trong những cái kênh lúa kia luôn. Những thung lũng mở rộng vô tận trước con mắt họ. Người nông dân già nói tiếng Việt. Họ nói chuyện về nước Pháp cho ông nghe và ông đã hiểu.

- Các bạn hữu quên chúng tôi rồi, và Chúa thì chẳng mấy khi nói chuyện với chúng tôi, ông già ạ!

Ông ta đáp:

- Ruộng lúa xanh tốt biết bao! Nó là tấm gương soi của trời.

Họ xuống tắm ở một dòng suối trong; nước lạnh từ trong hốc đá phun ra. Họ đùa giỡn và ngồi hóng mát. Họ câu những con cá nhiều màu sắc mang những cái tên lạ họ chưa hề biết.

Dominique và Catherine dự các ngày hội lễ của làng. Họ bắt đầu hiểu được ý nghĩa những ngày hội đó. Một vài ngày hội được dành riêng cho các phụ nữ trẻ. họ trao đổi những chiếc vòng bằng đồng với người đàn ông mà họ thích. Tối đến, những bô lão có kinh nghiệm, đáng kính nghe người thiếu phụ kể giấc chiêm bao của mình rồi đoán tương lai cho đôi trai gái đang yêu nhau đó. Cũng có khi các triệu chứng chỉ lập lờ hoặc đen tối. Trong trường hợp này, người ta ngừng công cuộc chuẩn bị. nếu là triệu chứng tốt, thì cô dâu trẻ được đón nhận vào gia đình mới của cô, người thơm nức mùi hương rừng và mình mặc quần áo lụa đen. Cả làng ăn chung vui một bữa ăn thịnh soạn có cơm gạo nếp, có đọt đậu nành chấm nước muối chát.

Một buổi sáng, Catherine bỗng nhớ lại lời cầu kinh của người lính: “Lạy Chúa, xin hãy ban cho con sức mạnh để kính yêu Người!”

Bây giờ dì không còn sức mạnh ấy nữa. Đức tin của dì đã dần dần tiêu tan đi. Họ không còn bao giờ dạy giáo lý nữa như họ đã làm trước đây tại một nơi không xa Sài Gòn bao nhiêu.