Năm 1820, vua Minh Mạng, một nhà nho chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc, thực hiện chính sách bế quan tỏa cảng. Tuy vậy, nước Pháp vẫn gửi sang những đoàn viễn chinh khác, khá quan trọng. Algérie đã bị chinh phục; Đông Dương cũng bị. Sau đó, Angkor Vat với những khối đá đồ sộ chằng chịt dây leo cũng trở thành thuộc Pháp luôn. Đạo Cơ Đốc đã bị lãng quên. Bọn lính thật chẳng hề biết thương xót. Chúng tìm thấy tại Sài Gòn đôi ba dấu hiệu về sự có mặt của các giáo sĩ Domninicain. Chỉ thế thôi. Pierre Pigneau de Béhaine cùng với ông hoàng đế bé con Cảnh đã bị người ta quên đi lâu rồi.
Năm 1856, người ta đi thám hiểm những làng hẻo lánh của Annam. Không có gì thay đổi. Những con voi vẫn tiếp tục kéo cày; các căn chòi vẫn tiếp tục nhìn thấy những cơn mưa đầu thu làm vữa nát các mái nhà bằng đất của chúng. Đoàn viễn chinh Pháp tìm thấy chiếc thánh giá bằng tre trong cái làng mà thầy Dominique và dì Catherine đã sống. Người ta ngạc nhiên trước cây thánh giá duy nhất ấy, cũng không thể nào tin rằng hai người đã sống tại đây. Cha tuyên úy nghi ngờ; ông đập tan cây thánh giá bằng tre. Phải quên!
Dominique và Catherine đã thoát khỏi những cuộc khủng bố do Nguyễn Ánh tổ chức. Triều đại của ông đang đến ngày kết thúc: ông săn bắt, sát phạt các nhóm dân tộc ít người mà ông thấy quá độc lập, không hợp ý thích của ông.
Một đêm năm 1802, một tốp người vũ trang xâm nhập vào làng Công Rai; chúng tìm kiếm hai giáo sĩ da trắng. Chúng lục soát từng nhà một. Chúng ngạc nhiên vì chẳng tìm thấy dấu hiệu nào của phương Tây cả. Cuối cùng, họ phá cửa ngôi nhà của Dominique và Catherine: hai người đang trần truồng nằm ngủ bên nhau. Người đàn ông đặt tay lên ngực người thiếu phụ. Người thiếu phụ thì bụng đang nhớp nhát mồ hôi. Họ đã yêu nhau. Một sự im lặng sâu sắc bao trùm cảnh vật. Bọn lính đưa mắt hỏi ý kiến nhau. Đáng lẽ chúng phải tìm thấy những người đàn ông và đàn bà có cái nhìn cứng cỏi, một ngôn ngữ thù địch và không chia sẻ thân mình… Sự yên tĩnh, cũng như sắc mặt xanh xao của hai vị tu sĩ đã làm cho bọn lính mủi lòng.
Không một cử chỉ, chúng lặng lẽ bỏ đi sang những làng khác.
--HẾT--
