Cuối cùng thì họ cũng đến nơi đúng giờ. Bà Spencer sống trong một ngôi nhà lớn màu vàng ở White Sands Cove, và bà ra tận cửa với vẻ ngạc nhiên lẫn niềm nở hiện rõ trên khuôn mặt nhân hậu.
“Ôi chao,” bà thốt lên, “hai người là những vị khách tôi ít ngờ tới nhất hôm nay, nhưng tôi thực sự rất vui được gặp hai người. Hai người vào chuồng ngựa gửi xe nhé? Và cháu khỏe cả chứ, Anne?”
“Cháu khỏe như bình thường ạ, cảm ơn bác,” Anne đáp mà không mỉm cười. Một vẻ ủ rũ dường như đã bao trùm lấy con bé.
“Chắc chúng tôi sẽ ở lại một lát để cho con ngựa nghỉ ngơi,” Marilla nói, “nhưng tôi đã hứa với Matthew là sẽ về sớm. Thực ra, thưa bà Spencer, đã có một sự nhầm lẫn oái oăm nào đó, và tôi đến đây để xem vướng mắc ở đâu. Chúng tôi đã nhắn tin, cả Matthew lẫn tôi, nhờ bà đưa về một cậu bé từ trại mồ côi. Chúng tôi đã dặn em trai Robert của bà nhắn lại rằng chúng tôi muốn một đứa con trai khoảng mười hay mười một tuổi.”
“Marilla Cuthbert, sao chị lại nói thế!” bà Spencer kêu lên đầy áy náy. “Ơ hay, Robert đã nhờ con gái nó là Nancy mang lời nhắn xuống và nó bảo rằng chị muốn một đứa con gái cơ mà—phải không, Flora Jane?” bà quay sang hỏi cô con gái vừa bước ra thềm cửa.
“Đúng thế ạ, thưa cô Cuthbert,” Flora Jane kiên quyết xác nhận.
“Tôi vô cùng xin lỗi,” bà Spencer nói. “Thật là tồi tệ; nhưng thú thực đó không phải lỗi của tôi, thưa cô Cuthbert. Tôi đã làm hết sức có thể và nghĩ rằng mình đang làm theo đúng chỉ dẫn của chị. Con bé Nancy đúng là một đứa đầu óc bay bổng. Tôi đã phải mắng cho nó một trận nên thân vì cái tội lơ đễnh rồi đấy.”
“Đó là lỗi của chúng tôi,” Marilla nhún nhường đáp. “Lẽ ra chúng tôi nên tự đến gặp bà thay vì để lại một lời nhắn quan trọng bị truyền đạt qua miệng người khác theo cái kiểu ấy. Dù sao thì chuyện nhầm lẫn cũng đã rồi, và điều duy nhất cần làm bây giờ là sửa lại cho đúng. Liệu chúng tôi có thể gửi con bé lại trại mồ côi không? Chắc họ nhận lại con bé chứ, phải không hả bà?”
“Tôi nghĩ là được,” bà Spencer đăm chiêu nói, “nhưng tôi không nghĩ cần phải gửi nó quay lại đó. Bà Peter Blewett vừa lên đây hôm qua, và bà ấy có phàn nàn với tôi rằng ước gì hôm đó nhờ tôi mua hộ một đứa bé gái để giúp việc. Chà, nhà bà Peter có đông con, chị biết đấy, và bà ấy rất khó tìm người giúp đỡ. Con bé Anne này sẽ là đứa vừa vặn cho bà ấy đấy. Tôi thấy việc này khéo lại là sự sắp đặt của ơn trên ấy chứ.”
Trông Marilla không có vẻ gì là tin ơn trên dính líu đến chuyện này. Đây bất ngờ lại là một cơ hội tốt để đẩy con bé mồ côi không mong muốn này đi, thế nhưng bà thậm chí còn chẳng cảm thấy biết ơn vì điều đó.
Bà chỉ biết mặt bà Peter Blewett như một người đàn bà gầy gò, đanh đá với dáng người trơ xương không có lấy một gram mỡ thừa. Nhưng bà đã từng nghe tiếng tăm về người phụ nữ này. Người ta đồn rằng bà Peter là “một kẻ làm việc như trâu và cay nghiệt như quỷ”; và những cô hầu gái từng làm việc ở đó đã kể lại những câu chuyện kinh hoàng về tính khí keo kiệt cùng bầy con hỗn láo, ưa gây sự của bà ta. Marilla cảm thấy cắn rứt lương tâm khi nghĩ đến cảnh giao phó Anne cho sự cay nghiệt của người đàn bà ấy.
“Thôi được, tôi sẽ vào trong và chúng ta sẽ bàn bạc kỹ hơn,” bà nói.
“Và kìa, chẳng phải bà Peter đang đi lên lối đi đó sao, đúng vào cái giờ lành này!” bà Spencer thốt lên, vội vã giục những vị khách đi qua hành lang vào phòng khách—nơi có một cái lạnh ngắt như thể không khí đã bị nhốt qua những tấm rèm xanh thẫm, kéo kín lâu ngày đến mức mất sạch mọi hơi ấm từng có. “Thật là may mắn quá, vì chúng ta có thể giải quyết dứt điểm chuyện này ngay lập tức. Mời cô ngồi ghế bành, thưa cô Cuthbert. Còn Anne, cháu ngồi đây lên chiếc ghế đôn này và đừng có ngọ nguậy nhé. Để tôi cầm mũ cho hai người. Flora Jane, ra ngoài bắc ấm nước lên đi. Chào buổi chiều, bà Blewett. Chúng tôi vừa nhắc đến việc thật may là bà lại ghé qua đây lúc này. Xin giới thiệu với hai vị đây là hai vị phu nhân. Bà Blewett, còn đây là cô Cuthbert. Xin phép hai người cho tôi đi ra ngoài một lát nhé. Tôi quên bảo Flora Jane lấy bánh nướng ra khỏi lò mất rồi.”
Bà Spencer nhanh nhảu biến mất sau khi kéo mấy tấm rèm cửa lên. Anne ngồi lặng lẽ trên chiếc ghế đôn, hai tay đan chặt vào nhau trên đùi, ngước nhìn bà Blewett như bị thôi miên. Liệu con bé có bị trao cho người phụ nữ có gương mặt sắc sảo và đôi mắt sắc lẹm này không? Cổ họng con bé nghẹn đắng lại và sống mũi bắt đầu đau nhức. Con bé đang sợ rằng mình không thể kìm nén những giọt nước mắt chực trào thì bà Spencer đã quay trở lại, mặt đỏ hừng hực và rạng rỡ, hoàn toàn tự tin có thể giải quyết mọi rắc rối từ thể xác, tinh thần cho đến tâm linh một cách nhanh gọn.
“Dường như đã có một sự nhầm lẫn về đứa bé gái này, thưa bà Blewett,” bà nói. “Tôi cứ đinh ninh rằng ông bà Cuthbert muốn nhận nuôi một bé gái. Quả thực tôi đã được bảo như vậy. Nhưng hóa ra thứ họ muốn lại là một cậu bé. Thế nên nếu bà vẫn giữ nguyên ý định như ngày hôm qua, tôi nghĩ con bé này sẽ vô cùng thích hợp với bà đấy.”
Bà Blewett đảo đôi mắt láo liên nhìn Anne từ đầu đến chân.
“Mày bao nhiêu tuổi rồi và tên gì?” bà ta hách dịch hỏi.
“Dạ cháu là Anne Shirley,” đứa trẻ co rúm người lại đáp, không dám đưa ra bất kỳ đòi hỏi nào về cách đánh vần cái tên ấy, “và cháu mười một tuổi ạ.”
“Hừm! Trông mày có vẻ chẳng có tí thịt thà gì. Nhưng người ngợm chắc cũng gân guốc dai sức đây. Tao không biết mấy đứa gân guốc này rốt cuộc có phải là tốt nhất không nữa. Thôi được, nếu tao nhận mày thì mày phải ngoan ngoãn vào đấy—ngoan ngoãn, tháo vát và biết điều. Tao mong mày phải làm việc để đáng đồng tiền bát gạo nuôi mày đấy, không nhầm lẫn gì được đâu. Ừ, tao nghĩ chắc cũng nên nhận con bé này thay cho cô Cuthbert vậy. Thằng út nhà tao quấy khóc khủng khiếp, và tao thì kiệt sức hẳn đi vì chăm nó rồi. Nếu chị thích, tôi có thể dắt nó về nhà ngay bây giờ đây.”
Marilla nhìn Anne và mềm lòng trước gương mặt tái nhợt cùng ánh mắt tuyệt vọng câm lặng của đứa trẻ—nỗi tuyệt vọng của một sinh vật nhỏ bé, bất lực lại rơi vào cái bẫy mà nó vừa vất vả trốn thoát. Marilla mang một cảm giác bứt rứt rằng, nếu bà khước từ ánh mắt cầu cứu ấy, nó sẽ ám ảnh bà cho đến tận cuối đời. Hơn nữa, bà chẳng có mấy thiện cảm với bà Blewett chút nào. Đem giao một đứa trẻ nhạy cảm, “mong manh dễ vỡ” cho một người đàn bà như thế ư? Không, bà không thể gánh lấy trách nhiệm làm điều đó!
“Thôi, tôi chưa biết thế nào đâu,” Marilla chậm rãi nói. “Tôi chưa hề nói rằng tôi và Matthew đã hoàn toàn quyết định là sẽ không giữ con bé lại. Thực ra, tôi có thể nói rằng Matthew có ý muốn giữ con bé. Tôi sang đây chỉ để tìm hiểu xem sự nhầm lẫn đã xảy ra như thế nào. Tôi nghĩ tốt hơn là cứ đưa con bé về nhà rồi bàn bạc lại với Matthew. Tôi cảm thấy mình không nên quyết định bất cứ điều gì mà không hỏi ý kiến ông ấy. Nếu chúng tôi quyết định không giữ con bé, chúng tôi sẽ đưa hoặc gửi nó sang cho bà vào tối mai. Còn nếu không, chắc chắn là con bé sẽ ở lại với chúng tôi. Như vậy có được không, thưa bà Blewett?”
“Tôi đoán là đành phải thế thôi,” bà Blewett hậm hực đáp.
Trong suốt câu nói của Marilla, một ánh bình minh dường như đang bừng lên trên khuôn mặt Anne. Đầu tiên là vẻ tuyệt vọng tan biến dần; tiếp theo là một chút ửng hồng của niềm hy vọng; đôi mắt con bé sâu thẳm và rực sáng như những vì sao ban mai. Đứa trẻ như được biến hóa hoàn toàn; và chỉ một lát sau, khi bà Spencer và bà Blewett đi ra ngoài tìm công thức nấu ăn mà người sau đến để mượn, con bé liền chồm dậy, lao vút qua căn phòng về phía Marilla.
“Ồ, cô Cuthbert, có phải thực sự cô vừa nói là có lẽ cô sẽ cho cháu ở lại Green Gables không?” con bé thều thào trong hơi thở gấp gáp, cứ như thể việc thốt thành tiếng có thể làm tan vỡ khả năng tuyệt diệu ấy vậy. “Có phải thực sự cô đã nói thế không? Hay cháu chỉ tưởng tượng ra thôi?”
“Tôi nghĩ tốt hơn là Anne nên học cách kiểm soát cái trí tưởng tượng đó đi, nếu cháu không phân biệt nổi đâu là thật đâu là giả,” Marilla cáu kỉnh đáp. “Ừ, cháu vừa nghe tôi nói đúng câu đó chứ không hơn không kém. Vẫn chưa có quyết định nào cả và có lẽ chúng tôi sẽ kết luận là cứ để bà Blewett nhận cháu đi thì hơn. Chắc chắn bà ấy cần cháu hơn tôi nhiều.”
“Cháu thà quay lại trại mồ côi còn hơn là đến sống với bà ta,” Anne phẫn uất nói. “Trông bà ta y hệt như cái... cái dùi đục vậy.”
Marilla kìm nén một nụ cười, thầm nghĩ rằng Anne phải bị khiển trách vì câu nói vừa rồi.
“Một đứa bé như cháu đáng lẽ phải cảm thấy xấu hổ khi nói về một người phụ nữ và cũng là một người xa lạ như thế chứ,” cô nghiêm khắc nói. “Về chỗ ngồi im lặng xuống, ngậm miệng lại và cư xử cho đúng phép tắc của một đứa trẻ ngoan đi.”
“Cháu sẽ cố gắng làm và trở thành bất cứ điều gì cô muốn, miễn là cô giữ cháu lại,” Anne ngoan ngoãn quay trở lại chiếc ghế đôn của mình.
Khi họ trở về đến Green Gables vào chiều tối hôm đó, Matthew đã đứng đợi họ ở lối đi nhỏ. Marilla từ đằng xa đã nhận ra ông đang lảng vảng ở đó và đoán được động cơ của ông. Bà đã chuẩn bị tinh thần để đón nhận sự nhẹ nhõm ánh lên trên khuôn mặt ông khi thấy bà đã mang Anne về cùng. Thế nhưng bà chẳng nói gì với ông về vụ việc này cho đến khi cả hai ra đến khoảng sân sau chuồng bò để vắt sữa. Lúc bấy giờ, bà mới kể ngắn gọn cho ông nghe về thân thế của Anne và kết quả cuộc gặp với bà Spencer.
“Tôi thà không cho con chó nào tôi quý vào tay cái mụ Blewett đó còn hơn,” Matthew nói với vẻ kiên quyết hiếm thấy.
“Bản thân tôi cũng chẳng ưa gì cái kiểu của mụ ta,” Marilla thừa nhận, “nhưng đành phải chọn giữa việc đưa nó đi hoặc tự giữ lấy nó thôi, Matthew ạ. Và vì anh có vẻ muốn con bé, tôi nghĩ mình cũng đành chịu—hoặc buộc phải chịu vậy. Tôi đã ngẫm nghĩ về chuyện này mãi cho đến khi cũng thấy quen dần rồi. Dường như đó là một thứn nhiệm vụ vậy. Tôi chưa từng nuôi dạy đứa trẻ nào, nhất là con gái, và tôi dám cá là mình sẽ làm rối tung lên cho mà xem. Nhưng tôi sẽ cố gắng hết sức. Riêng phần tôi, Matthew, con bé có thể ở lại.”
Khuôn mặt ngượng ngùng của Matthew bừng lên vì sung sướng.
“Thấy chưa, anh đã bảo là thế nào em cũng nhìn nhận theo hướng đó mà, Marilla,” ông nói. “Con bé là một sinh vật thú vị biết bao.”
“Sẽ thực tế hơn nếu anh bảo nó là một đứa trẻ hữu dụng,” Marilla đáp trả, “nhưng tôi sẽ coi việc huấn luyện nó thành một đứa như thế là trách nhiệm của mình. Và hãy nhớ đấy, Matthew, anh không được phép xen vào phương pháp dạy dỗ của tôi đâu. Có lẽ một mụ già chưa chồng không biết nhiều về chuyện nuôi dạy trẻ con, nhưng tôi đoán mụ ta còn biết nhiều hơn một lão độc thân đấy. Thế nên cứ để mặc tôi xoay xở với nó. Khi nào tôi thất bại thì hãy hay bén mảng vào nhé.”
“Thôi nào, Marilla, em cứ việc làm theo ý mình đi,” Matthew trấn an nói. “Miễn là đối xử với con bé thật tốt và tử tế trong chừng mực đừng để nó hư hỏng là được. Anh cứ nghĩ con bé thuộc loại người mà ta có thể sai bảo làm bất cứ việc gì, miễn là khiến nó đem lòng yêu mến mình.”
Marilla khẽ hừ mũi để tỏ ý khinh miệt những quan điểm của Matthew về bất cứ thứ gì thuộc về nữ giới, rồi xách hai chiếc thùng đi thẳng vào nhà chứa sữa.
“Tối nay mình sẽ chưa nói với con bé rằng nó được ở lại đâu,” cô thầm nghĩ trong lúc gạn sữa vào những chiếc bình đựng kem. “Nó sẽ phấn khích đến mức chẳng chợp mắt được một tí nào cho mà xem. Marilla Cuthbert ạ, phen này thì chị thực sự đâm lao phải theo lao rồi đấy. Đã bao giờ chị nghĩ có ngày mình sẽ nhận nuôi một đứa trẻ mồ côi chưa? Đủ ngạc nhiên lắm rồi; nhưng còn ngạc nhiên hơn là việc chính Matthew lại là kẻ đứng sau chuyện này, một kẻ từ trước đến nay luôn tỏ ra sợ hãi tột cùng mấy đứa con gái nhỏ. Dù sao thì chúng ta cũng đã quyết định làm thí nghiệm này rồi và chỉ có Chúa mới biết rồi sẽ ra sao đây.”