Một vùng đồng bằng rộng lớn, nơi con sông Floss đang mở rộng dòng nước hối hả chảy giữa những bờ xanh ngát ra biển cả, và ngọn thủy triều đầy ân ái, lao xao đổ tới đón dòng sông, chặn bước nó lại bằng một cái ôm xiết mạnh mẽ. Trên dòng thủy triều cuồn cuộn ấy, những con tàu đen tuyền — chở đầy những ván gỗ thông thơm ngát mùi nhựa mới, những bao hạt có dầu căng tròn, hay thứ ánh đen lấp lánh của than đá — được đưa về thị trấn St Ogg’s, nơi khoe mái ngói đỏ gồ ghề năm tháng cùng những đầu hồi rộng lớn của các bến tàu nằm giữa ngọn đồi thoai thoải rợp bóng cây và bờ sông, nhuộm mặt nước thành một sắc tím dịu dàng dưới ánh nắng thoáng qua của buổi chiều tháng Hai. Trải dài ở cả hai bên là những đồng cỏ trù phú, cùng những khoảng đất đen đã sẵn sàng cho hạt giống của các loại cây lá rộng, hoặc đã phớt màu xanh non của lúa mì gieo mùa thu. Vẫn còn đó rải rác những cụm rơm vàng hình tổ ong của năm ngoái nhô lên phía sau các hàng rào cây bụi; và khắp nơi, hàng rào đều điểm xuyết những bóng cây; những con tàu ở xa dường như đang vươn cao cột buồm và giương những cánh buồm nâu đỏ lẩn khuất giữa những tán tần bì xum xuê. Ngay cạnh thị trấn mái ngói đỏ, dòng Ripple nhánh chảy với dòng nước sôi động hòa vào sông Floss. Con sông nhỏ mới đáng yêu làm sao, với những gợn sóng sẫm màu biến đổi khôn lường! Nó tựa như một người bạn tri âm khi tôi thong thả bước đi dọc bờ sông, lắng nghe tiếng nói trầm ngâm, bình lặng của nó, như tiếng nói của một người vừa khiếm thính vừa đầy trìu mến. Tôi nhớ những hàng liễu rủ tàn lớn ấy. Tôi nhớ chiếc cầu đá.
Và đây là cối xay Dorlcote. Tôi phải dừng lại đây trên cầu một hoặc hai phút để ngắm nhìn nó, dẫu mây trời đang vần vũ và trời đã về chiều. Ngay cả trong tiết trời không lá của những ngày tháng Hai sắp qua này, khung cảnh ấy vẫn thật dễ chịu khi ngắm nhìn — có lẽ cái lạnh ẩm ướt của mùa lại làm tăng thêm vẻ duyên dáng cho ngôi nhà ở ấm cúng, được chăm chút gọn gàng, có tuổi đời sánh ngang với những cây du và cây dẻ che chở nó khỏi cơn gió bấc lạnh lùng. Dòng suối giờ đây đang tràn bờ, dâng cao trong đồn điền liễu ta nhỏ bé này, và ngập một nửa thảm cỏ ven mảnh vườn trước nhà. Khi tôi ngắm nhìn dòng nước đầy ắp, thảm cỏ xanh mướt, lớp phấn xanh ngọc tinh tế làm mềm đi đường nét của những thân cây và cành lớn lấp xấp dưới những nhành tía trơ trụi, tôi đâm ra say mê cái vẻ ẩm ướt ấy, và đâm ghen tỵ với bấy nhiêu chú vịt trắng đang cắm cổ chúc mỏ sâu xuống làn nước giữa những khóm liễu ta, chẳng màng đến dáng vẻ vụng về của chúng trên thế giới khô ráo hơn ở phía trên.
Tiếng nước róc rách và tiếng cối xay ầm ì tạo nên một cảm giác điếc ngây ngất, dường như làm tăng thêm vẻ yên bình của khung cảnh. Chúng tựa như một bức màn âm thanh lớn, cách ly con người với thế giới bên ngoài. Và kìa, tiếng xe ngựa có mui khổng lồ đang ầm ầm chở những bao ngũ cốc về nhà. Bác đánh xe bộc trực ấy đang nghĩ về bữa tối của mình, nay đã khô khốc đến tội nghiệp trong lò nướng vào muộn giờ này; nhưng bác sẽ chẳng chạm vào nó cho tới khi đã cho lũ ngựa ăn — những con vật lực lưỡng, ngoan ngoãn, đôi mắt hiền hòa, mà tôi có cảm giác như đang đưa cái nhìn trách móc dịu dàng từ sau chiếc lấm mắt nhìn bác, vì tội dám quất roi vào chúng một cách đáng sợ như thể chúng cần đến lời nhắc nhở ấy vậy! Kìa hãy xem chúng rướn bờ vai hướng lên con dốc dẫn về phía cầu, đầy sung sức hơn bởi chúng đã ở rất gần nhà. Hãy nhìn những bàn chân lông xù tuyệt đẹp dường như đang bám chặt vào mặt đất vững chãi, nhìn sức mạnh nhẫn nại của những chiếc cổ đang cúi dưới tấm ách nặng nề, nhìn những cơ bắp cuồn cuộn ở đôi hông đang rướn sức! Tôi rất muốn được nghe tiếng chúng hò reo mừng bữa ăn ngũ cốc nhọc nhằn mới kiếm được, và ngắm nhìn chúng, khi những chiếc cổ ướt đầm đã được cởi bỏ dây cương, chúi những cái mõm háo hức xuống cái ao bùn. Giờ chúng đã lên cầu, rồi lại rảo bước nhanh hơn lao xuống, và vòm chiếc xe ngựa có mui khuất hẳn sau khúc cua rợp bóng cây.
Giờ đây tôi có thể hướng mắt về phía cối xay một lần nữa, và ngắm nhìn bánh xe không ngừng nghỉ tung ra những tia nước lấp lánh như kim cương. Cô bé kia cũng đang ngắm nhìn nó; con bé vẫn đứng nguyên ở đúng vị trí ven mép nước từ lúc tôi dừng chân trên cầu. Và con chó nhỏ lông trắng kì lạ với chiếc tai nâu hình như đang nhảy nhót và sủa vang trong sự phản đối vô vọng với bánh xe; có lẽ nó đang ghen tị vì cô bạn nhỏ đội mũ ca-pô nhung đang say sưa theo từng chuyển động của bánh xe chăng. Đã đến lúc cô bạn nhỏ nên đi vào nhà, tôi nghĩ thế; và có một ngọn lửa rất rực rỡ đang vẫy gọi con bé: ánh sáng đỏ rực hắt ra dưới bầu trời xám xịt đang sẫm dần. Cũng đã đến lúc tôi ngưng tì khuỷu tay lên phiến đá lạnh ngắt của chiếc cầu này rồi...
À, cánh tay tôi thực sự đã tê cứng. Tôi đã tì khuỷu tay lên tay vịn chiếc ghế bành của mình, và mơ màng rằng tôi đang đứng trên chiếc cầu trước cối xay Dorlcote, y như cảnh tượng của một buổi chiều tháng Hai nhiều năm về trước. Trước khi thiu thiu ngủ, tôi đã định kể cho các bạn nghe về câu chuyện mà ông bà Tulliver đang trò chuyện, khi họ ngồi bên lò lửa rực hồng ở căn phòng khách bên trái, vào chính buổi chiều mà tôi vừa mơ thấy ấy.
