Chẳng hề bận tâm đến những kẻ được phái đi lùng sục mình, người khởi xướng toàn bộ mớ hỗn độn này chậm rãi bước về phía ngôi nhà cũ và mặt hồ. Chẳng cần nói chúng ta cũng biết đó là Levko. Chiếc áo khoác lông đen của anh đã được cài khuy cẩn thận; anh cầm chiếc mũ trong tay, mồ hôi đầm đìa trên mặt. Ánh trăng đổ tràn xuống vẻ uy nghiêm ảm đạm của rừng phong sẫm màu.
Không khí mát mẻ quanh mặt hồ tĩnh lặng đã dụ dỗ gã lữ khách mệt mỏi dừng chân nghỉ ngơi một lát. Sự im lặng bao trùm vạn vật, chỉ có tiếng họa mi lảnh lót vọng ra từ những bụi cây trong rừng. Một cơn buồn ngủ choáng váng làm anh khép mắt lại; những chi chân tay mỏi nhừ thả lỏng, đầu anh bắt đầu gục xuống.
“Ôi! Ta sắp ngủ thiếp đi sao?” anh thốt lên, rồi đứng dậy và dụi mắt.
Anh nhìn quanh; đêm nay dường như còn đẹp hơn bội phần. Ánh trăng dường như mang một vẻ quyến rũ mê hoặc, một sự huyền ảo mà anh chưa từng nhận ra trước đây. Phong cảnh chìm trong làn sương bạc. Không khí nồng đượm hương thơm của hoa táo và hoa đêm. Say đắm, anh dán mắt vào mặt hồ tĩnh lặng. Ngôi nhà cũ kỹ, đổ nát phản chiếu rõ nét trên mặt nước mà không hề gợn sóng. Nhưng thay vì những cánh cửa chớp tối tăm, anh thấy ánh sáng tỏa ra từ những ô cửa sổ được thắp sáng rực rỡ. Rồi một ô cửa mở ra. Nín thở, không cử động một cơ bắp, anh chăm chú nhìn xuống hồ nước và dường như muốn xuyên thấu vào tận đáy sâu. Anh thấy gì? Đầu tiên, anh thấy bên cửa sổ một cái đầu xoăn duyên dáng với đôi mắt sáng ngời, tì trên một cánh tay trắng ngần; cái đầu khẽ cử động và mỉm cười. Trái tim anh đột nhiên đập loạn nhịp. Mặt nước bắt đầu gợn sóng, và ô cửa sổ đóng lại.
Anh lặng lẽ rời khỏi hồ nước và nhìn về phía ngôi nhà. Những cánh cửa chớp tối tăm đã được mở ra; những ô cửa kính lấp lánh dưới ánh trăng. “Người ta nói thế mà sao khó tin quá!” anh tự nhủ. “Ngôi nhà này mới tinh, trông như vừa mới được sơn lại vậy. Chắc chắn là có người ở.”
Anh rón rén bước lại gần hơn, nhưng ngôi nhà vẫn hoàn toàn im ắng. Tiếng chim họa mi hót trong trẻo vang lên mạnh mẽ và rõ rệt trong không trung, và khi tiếng hót ấy dần tắt, người ta có thể nghe thấy tiếng dế kêu râm ran, tiếng xào xạc trong cỏ, và tiếng con chim đầm lầy đập cái mỏ trơn tuột của nó dưới nước.
Levko cảm thấy say đắm trước vẻ ngọt ngào và tĩnh lặng của đêm khuya. Anh gảy những sợi dây đàn guitar và hát:
“Ôi ánh trăng xinh
Người tắm mát lung linh
Ngôi nhà nơi tình nhỏ
Say giấc mộng đêm thanh.”
Một ô cửa sổ khẽ mở, và cô gái có hình bóng mà anh vừa nhìn thấy dưới hồ nước ló đầu ra, chăm chú lắng nghe tiếng hát. Hàng mi dài của nàng hơi rủ xuống đôi mắt; nàng tái nhợt như ánh trăng, nhưng đẹp đến lạ lùng. Nàng mỉm cười, và một luồng run rẩy chạy dọc người Levko.
“Hát cho ta nghe một bài đi, chàng Cossack trẻ!” nàng nói khẽ, nghiêng đầu sang một bên và nhắm hẳn mắt lại.
“Ta nên hát bài gì cho nàng đây, cô gái đáng yêu?”
Những giọt nước mắt lăn dài trên đôi má tái nhợt của nàng. “Chàng Cossack ơi,” nàng nói, giọng nói ẩn chứa một điều gì đó cảm động đến khôn tả, “Càng Cossack, hãy tìm mẹ kế cho ta. Ta sẽ làm mọi thứ vì chàng; ta sẽ đền đáp chàng; ta sẽ cho chàng sự giàu sang phú quý. Ta có những chiếc vòng tay thêu lụa và những chuỗi vòng cổ san hô; ta sẽ tặng chàng chiếc thắt lưng đính ngọc trai. Ta có vàng. Chàng Cossack ơi, hãy tìm mẹ kế cho ta. Bà ta là một mụ phù thủy độc ác; bà ta không để ta được yên thân dù chỉ một phút giây trên thế gian tươi đẹp này. Bà ta tra tấn ta; bà ta bắt ta làm việc như một đứa đầy tớ thấp hèn. Hãy nhìn mặt ta xem; bà ta đã dùng thứ ma thuật bất chính ấy mà cướp đi sắc hồng trên má ta. Hãy nhìn chiếc cổ trắng ngần của ta; chúng không thể nào tẩy sạch được, không thể nào tẩy sạch được những vết bầm tím từ những chiếc móng sắt của bà ta. Hãy nhìn đôi chân trắng muốt của ta; chúng không được đi trên thảm, mà phải bước trên cát nóng, trên mặt đất ẩm ướt, trên những bụi gai nhọn hoắt. Và đôi mắt ta nữa—hãy nhìn chúng xem; chúng gần như mù lòa vì khóc than. Hãy tìm mẹ kế cho ta!”
Giọng nàng, vốn đã dần trở nên lớn hơn, bỗng ngừng bặt, và nàng òa khóc.
Chàng Cossack cảm thấy bị lay động bởi sự đồng cảm và nỗi đau buồn. “Ta sẵn sàng làm mọi thứ để làm hài lòng nàng, thưa quý cô,” anh thốt lên với niềm xúc động sâu sắc; “nhưng ta phải tìm bà ta ở đâu và bằng cách nào?”
“Nhìn kìa, nhìn kìa!” nàng nói nhanh, “bà ta ở đó! Bà ta đang nhảy múa trên bờ hồ cùng với những người hầu của ta, và sưởi ấm dưới ánh trăng. Nhưng bà ta xảo quyệt và tinh quái lắm. Bà ta đã khoác lên mình hình dạng của một kẻ chết đuối, nhưng ta biết và ta nghe thấy sự hiện diện của bà ta. Ta sợ bà ta quá. Vì bà ta mà ta không thể bơi lội nhẹ nhàng như một chú cá. Ta cứ chìm xuống và rơi xuống đáy như một thỏi sắt. Hãy tìm bà ta đi, chàng Cossack!”
Levko đưa mắt nhìn về phía bờ hồ. Trong màn sương bạc, những cô gái trong bộ váy trắng điểm xuyết hoa tháng Năm đang di chuyển như những bóng ma; những chiếc vòng cổ bằng vàng và những đồng xu lấp lánh trên cổ họ; nhưng họ rất nhợt nhạt, như thể được tạo nên từ những đám mây trong suốt. Họ nhảy múa tiến lại gần anh, và anh có thể nghe thấy giọng nói của họ, tựa như âm thanh của những cọng lau bị làn gió lay động trong buổi chiều tĩnh lặng.
“Chúng ta hãy chơi trò quạ con đi! Chúng ta hãy chơi trò quạ con nào!”
“Ai sẽ làm quạ đây?”
Họ bắt đầu rút thăm, và một cô gái bước ra từ hàng ngũ các vũ công.
Levko quan sát cô ta thật kỹ. Gương mặt và trang phục của cô ta cũng giống hệt những người khác; nhưng rõ ràng cô ta không hề muốn đóng vai được giao. Những vũ công xoay quanh cô ta một cách nhanh chóng, mà cô ta không thể bắt được bất cứ ai trong số họ.
“Không, ta không làm quạ nữa đâu,” cô ta nói, hoàn toàn kiệt sức. “Ta không thích cướp gà con của mẹ gà tội nghiệp đâu.”
“Cô ta không phải phù thủy,” Levko nghĩ thầm.
Các cô gái lại tụ tập cùng nhau để rút thăm xem ai sẽ là quạ.
“Ta sẽ làm quạ!” một cô gái hét lên từ giữa đám đông.
Levko chăm chú dõi theo cô ta. Cô ta chạy theo các vũ công một cách táo bạo và nhanh chóng, cố gắng hết sức để chộp lấy con mồi. Levko bắt đầu nhận thấy thân thể cô ta không trong suốt như những người khác; có một cái gì đó đen tối bên trong đó. Đột nhiên, có tiếng kêu thất thanh; “con quạ” đã lao vào một cô gái, ôm chặt lấy cô ấy, và Levko thấy như thể cô ta đã chìa những cái móng vuốt ra, và gương mặt cô ta rạng rỡ một vẻ ác độc.
“Phù thủy!” anh hét lên, chỉ tay về phía cô ta và quay mặt về phía ngôi nhà.
Cô gái bên cửa sổ cười khúc khích, còn những cô gái khác thì lôi xềnh xệch “con quạ” đang gào thét đi cùng họ.
“Ta sẽ đền đáp chàng thế nào đây, chàng Cossack?” thiếu nữ nói. “Ta biết chàng không cần vàng; chàng yêu Hanna, nhưng người cha nghiêm khắc của nàng sẽ không cho phép hai người kết hôn. Nhưng hãy đưa cho ông ta mẩu giấy này, và ông ta sẽ không ngăn cản nữa.”
Nàng chìa bàn tay trắng muốt ra, và gương mặt nàng bừng sáng một cách kỳ diệu. Với nỗi rùng mình lạ lẫm và trái tim đập liên hồi, anh chộp lấy tờ giấy và—tỉnh giấc.