Đại đội năm đang đóng quân ở ngay bìa rừng. Một đống lửa lớn rực cháy giữa tuyết, soi sáng những cành cây trĩu nặng sương giá.

Khoảng nửa đêm, họ nghe thấy tiếng bước chân trên tuyết trong rừng, cùng tiếng cành khô gãy răng rắc.

"Chắc là gấu đấy, anh em ạ," một người lính lên tiếng.

Tất cả đều ngẩng đầu lên nghe ngóng, và từ trong rừng, bước ra ánh lửa sáng rực là hai dáng người ăn mặc kỳ lạ đang dìu đỡ lấy nhau.

Đó là hai người Pháp đã ẩn náu trong rừng. Họ tiến lại gần đống lửa, thều thào nói những điều khó hiểu bằng một thứ ngôn ngữ mà binh lính chúng ta chẳng ai biết. Một người cao hơn, đội chiếc mũ sĩ quan và trông kiệt sức lắm. Vừa đến gần đống lửa, anh ta định ngồi xuống nhưng đã ngã quỵ. Người còn lại, một gã lính thấp đậm, đầu quấn chiếc khăn choàng, có vẻ khỏe hơn. Hắn đỡ bạn dậy và nói gì đó, rồi chỉ tay vào miệng. Những người lính vây quanh hai người Pháp, trải một chiếc áo khoác đại cán xuống đất cho người bị ốm, rồi mang cháo kiều mạch và rượu vodka đến cho cả hai.

Vị sĩ quan Pháp kiệt sức đó là Ramballe, còn người lính quấn khăn quanh đầu là Morel, lính hầu của ông ta.

Khi Morel uống xong chỗ rượu vodka và ăn hết bát cháo, gã bỗng trở nên vui vẻ một cách bất thường, thao thao bất tuyệt với đám lính, những người chẳng hiểu gã đang nói gì. Ramballe từ chối thức ăn, gối đầu lên khuỷu tay nằm im bên đống lửa, nhìn những người lính Nga với đôi mắt đỏ ngầu và vô hồn. Thỉnh thoảng ông lại rên lên một tiếng dài rồi lại lặng thinh. Morel chỉ vào vai mình, cố gắng ra hiệu cho đám lính hiểu rằng Ramballe là sĩ quan và cần được sưởi ấm. Một sĩ quan Nga tiến lại gần đống lửa đã cho người đi hỏi đại tá xem liệu ông có thể đưa vị sĩ quan Pháp vào lán của mình để sưởi ấm hay không. Khi người đưa tin trở về và bảo rằng vị đại tá đồng ý cho đưa ông ta đến, Ramballe được bảo hãy đứng dậy. Ông đứng lên và cố bước đi, nhưng loạng choạng và suýt nữa thì ngã nếu không có người lính đứng cạnh đỡ lấy.

"Lần sau không thế nữa nhé, hử?" một người lính vừa nháy mắt vừa quay sang trêu chọc Ramballe.

"Ôi, đồ ngốc! Sao lại nói nhảm thế, đúng là đồ thô lỗ—đồ nhà quê!" những tiếng quở trách vang lên từ khắp phía hướng về gã lính hay đùa nghịch.

Họ vây quanh Ramballe, đỡ ông lên bằng cách khoác tay nhau, rồi khiêng ông về lán. Ramballe vòng tay qua cổ họ khi được khiêng đi và bắt đầu than vãn đầy bi ai:

"Ôi, các anh thật tuyệt vời, những người bạn tốt bụng của tôi! Đây mới là đàn ông! Ôi, những người bạn dũng cảm, tốt bụng của tôi," và ông tựa đầu vào vai một trong số những người lính ấy như một đứa trẻ.

Trong khi đó, Morel đang ngồi ở vị trí đẹp nhất bên đống lửa, được đám lính vây quanh.

Morel, gã người Pháp thấp đậm với đôi mắt đỏ hoe và đẫm lệ, đang khoác một chiếc áo choàng phụ nữ, đầu quấn khăn theo kiểu đàn bà bên ngoài chiếc mũ kê-pi. Gã rõ ràng là đã say, đang hát một bài tiếng Pháp bằng chất giọng khàn đặc, đứt quãng, cánh tay vòng qua người lính ngồi gần nhất. Đám lính chỉ biết ôm bụng cười khi nhìn gã.

"Nào, nào, dạy chúng tao hát đi! Tao sẽ bắt chước nhanh thôi. Thế nào nhỉ?" gã lính—một người biết hát và hay đùa—đang được Morel ôm cổ hỏi.

"Vive Henri Quatre! Vive ce roi valiant!" Morel hát, nháy mắt. "Ce diable à quatre..."

"Vivarika! Vif-seruvaru! Sedyablyaka!" người lính lặp lại, vung tay và bắt nhịp thực sự rất chuẩn.

"Bravo! Ha, ha, ha!" những tràng cười sảng khoái, thô mộc của họ vang lên từ khắp phía.

Morel nhăn mặt cười theo.

"Nào, tiếp đi, tiếp đi!"

"Qui eut le triple talent,

De boire, de battre,

Et d’être un vert galant."

"Giai điệu cũng mượt mà phết. Nào, tới lượt Zaletáev!"

"Ke..." Zaletáev rặn ra từng chữ: "ke-e-e-e," gã kéo dài giọng, chụm môi đầy khó nhọc, "le-trip-ta-la-de-bu-de-ba, e de-tra-va-ga-la," gã hát.

"Được đấy! Giống hệt thằng Pháp! Ô, hô hô! Mày có muốn ăn thêm chút gì không?"

"Cho nó thêm bát cháo đi: đói khát lâu ngày thế kia thì phải lâu no lắm."

Họ đưa thêm cháo cho Morel, gã cười khà khà rồi bắt đầu đánh chén bát thứ ba. Đám lính trẻ mỉm cười vui vẻ khi nhìn gã. Những người lính lớn tuổi hơn, cảm thấy việc đùa nghịch với những thứ vớ vẩn như vậy thật không đứng đắn, vẫn tiếp tục nằm phía bên kia đống lửa, nhưng thỉnh thoảng vẫn có người chống khuỷu tay lên, nhìn Morel với một nụ cười.

"Chúng nó cũng là người cả thôi," một người nói, rồi cuộn mình trong chiếc áo khoác. "Đến cây ngải cứu cũng phải mọc trên gốc của nó mà."

"Lạy Chúa, lạy Chúa! Sao trời nhiều sao thế! Kinh khủng thật! Thế này là sắp rét đậm rồi..."

Tất cả đều lặng đi. Những vì sao, như thể biết rằng chẳng còn ai ngước nhìn mình nữa, bắt đầu nô đùa trên bầu trời tối thẫm: lúc rực sáng, lúc vụt tắt, lúc run rẩy, chúng bận rộn thì thầm với nhau những điều gì đó thật bí ẩn và hân hoan.