Hai tháng trước, khi Pierre đang ở lại nhà gia đình Rostóv, chàng nhận được một lá thư từ Hoàng thân Theodore, tha thiết mời chàng lên Petersburg để bàn bạc về vài vấn đề trọng đại đang được một hội kín thảo luận—hội mà Pierre chính là một trong những thành viên sáng lập chủ chốt.

Đọc xong phong thư ấy (nàng luôn xem thư từ của chồng), chính Natásha đã khuyên chàng nên đi Petersburg, dẫu biết rằng những ngày xa chồng sẽ là chuỗi ngày vô cùng trống trải. Dù chẳng hiểu gì về những mối bận tâm trừu tượng, trí thức của chàng, nàng vẫn luôn coi chúng có tầm quan trọng vô cùng to lớn và nơm nớp sợ mình sẽ trở thành gánh nặng cản bước chàng trong những việc như thế. Trước ánh mắt dò hỏi đầy vẻ e dè của Pierre sau khi đọc thư, câu trả lời của nàng là giục chàng cứ đi, nhưng phải ấn định ngày về thật dứt khoát. Nàng cho phép chàng đi bốn tuần lễ.

Thế nhưng, kể từ khi cái hạn bốn tuần ấy trôi qua—đến nay đã hơn nửa tháng—Natásha luôn sống trong tâm trạng hoang mang, u sầu và cáu kỉnh triền miên.

Denísov, nay đã là một viên tướng về hưu với đầy nỗi bất mãn trước thời cuộc, đến chơi đúng vào nửa tháng ấy. Chàng nhìn Natásha bằng ánh mắt đau buồn và kinh ngạc, như nhìn vào một bức chân dung méo mó của người mình từng yêu dấu. Đôi mắt lờ đờ trĩu nặng, những câu trả lời lơ đễnh vô hồn, và những câu chuyện chỉ quanh quẩn nơi phòng trẻ con—đó là tất cả những gì chàng thấy và nghe từ người phụ nữ từng một thời mê hoặc lòng chàng.

Suốt quãng thời gian ấy Natásha luôn buồn bực và gắt gỏng, nhất là khi mẹ, anh trai, Sónya, hay Nữ bá tước Mary vì muốn an ủi nàng mà cố tìm lời bào chữa cho Pierre, đưa ra đủ lý do giải thích vì sao chàng chưa thể về ngay.

“Toàn chuyện vớ vẩn, nhảm nhí hết—mấy cái trò bàn luận chẳng đi đến đâu với mấy cái hội ngớ ngẩn ấy!” Natásha thốt lên cay nghiệt về chính những việc mà trước đó nàng hằng đinh ninh là tối quan trọng.

Rồi nàng lại vào phòng trẻ để cho Pétya bú, đứa con trai duy nhất của nàng. Chẳng ai có thể nói với nàng những lời an ủi và hữu lý đến thế như sinh linh bé bỏng mới ba tháng tuổi này, khi thằng bé nép vào bầu ngực mẹ và nàng cảm nhận được từng cử động mấp máy của đôi môi cùng tiếng thở khịt khịt nơi cánh mũi con. Sinh linh ấy như đang bảo: “Mẹ giận hờn, mẹ ghen tuông, mẹ muốn trả thù bố, mẹ lo sợ—nhưng đã có con ở đây rồi! Và con chính là hiện thân của bố…” Thật không còn lời nào đáp lại được. Điều đó còn hơn cả sự thật.

Trong nửa tháng ngập tràn âu lo ấy, Natásha tìm đến đứa bé để khuây khỏa nhiều đến nỗi, và chăm bẵm thằng bé quá mức đến độ cho con bú no thừa mứa khiến đứa trẻ đổ bệnh. Cơn bệnh của con làm nàng sợ hãi thắt ruột, nhưng kỳ thực đó lại là điều nàng đang cần. Mải miết chăm sóc con mọn, nàng nguôi ngoai bớt nỗi thấp thỏm mong chồng.

Nàng đang cho con bú thì dưới cổng trước vang lên tiếng xe trượt tuyết của Pierre. Bà vú già—vốn hiểu thấu lòng chủ—khẽ khàng nhưng vội vã bước vào phòng, gương mặt rạng rỡ hân hoan.

“Cậu về rồi phải không?” Natásha thì thào hỏi dồn, không dám cựa quậy vì sợ đánh thức đứa con đang thiu thiu ngủ.

“Cậu đã về rồi, thưa mợ,” bà vú thì thầm đáp.

Máu dồn lên mặt Natásha, đôi chân nàng bất giác rạo rực muốn cất bước, nhưng nàng không thể bật dậy lao ra ngay. Đứa bé lại mở mắt hé nhìn mẹ. “Mẹ vẫn ở đây chứ?” dường như nó muốn hỏi vậy, rồi lại uể oải chép chép môi.

Khẽ khàng rút bầu ngực ra, Natásha đung đưa con thêm một lát rồi trao cho bà vú, rảo bước thật nhanh về phía cửa. Nhưng vừa đến ngưỡng cửa, nàng chợt dừng lại như thể lương tâm cắn rứt vì nỗi mừng rỡ đã khiến nàng vội vã rời bỏ con quá sớm, rồi ngoái đầu nhìn lại. Bà vú đang giơ hai khuỷu tay nâng đứa bé đặt qua thành cũi.

“Mợ cứ đi đi! Đừng lo gì cả, mợ đi đi!” bà thì thầm mỉm cười, với vẻ thân tình suồng sã thường thấy giữa một người vú nuôi và cô chủ.

Natásha thoăn thoắt chạy ra tiền sảnh.

Denísov từ phòng làm việc bước sang phòng khiêu vũ với tẩu thuốc trên tay, giờ đây mới lần đầu tiên nhận ra Natásha của ngày xưa. Một luồng ánh sáng rạng ngời, ngập tràn hạnh phúc tỏa ra từ gương mặt như vừa được hồi sinh của nàng.

“Anh ấy về rồi!” nàng reo lên khi vụt qua mặt chàng, và Denísov cảm thấy chính mình cũng mừng lây trước sự trở về của Pierre, người mà chàng vốn chẳng mấy mặn mà.

Bước tới tiền sảnh, Natásha thấy một vóc dáng cao lớn mặc áo choàng lông đang tháo khăn quàng cổ. “Anh ấy! Đúng là anh ấy rồi! Anh đã về!” nàng tự nhủ, rồi lao tới ôm chầm lấy chàng, ghì chặt đầu Pierre vào ngực mình, rồi lại đẩy chàng ra để ngắm nhìn gương mặt hồng hào, rạng rỡ phủ đầy sương giá của chồng. “Phải, đúng là anh ấy rồi, vui vẻ và mãn nguyện xiết bao…”

Thế rồi, những nỗi dày vò chờ đợi suốt nửa tháng qua bỗng chốc ùa về trong tâm trí nàng. Nét rạng rỡ vừa bừng sáng trên gương mặt bỗng vụt tắt; nàng chau mày, trút xuống đầu Pierre cả một tràng oán trách và giận dữ.

“Phải rồi, anh thì sướng quá rồi còn gì! Anh hài lòng lắm, anh đi chơi vui vẻ lắm… Nhưng còn em thì sao? Ít ra anh cũng phải biết nghĩ đến lũ trẻ chứ! Em đang nuôi con bú, thế mà sữa bị hỏng cả rồi… Bé Pétya đã suýt chết đấy. Còn anh thì cứ mải vui chơi. Phải, mải vui…”

Pierre biết mình chẳng có lỗi gì, bởi chàng không thể nào thu xếp về sớm hơn; chàng hiểu cơn giận dỗi này thật vô lý và sẽ tan biến chỉ sau một đôi phút; và trên hết, chàng biết lòng mình đang ngập tràn tươi vui và hạnh phúc. Chàng muốn mỉm cười nhưng chẳng dám mảy may nghĩ đến chuyện ấy. Chàng làm bộ mặt tội nghiệp, sợ sệt rồi cúi đầu xuống.

“Anh không thể nào về được, xin lấy danh dự thề với em. Nhưng Pétya sao rồi em?”

“Bây giờ thì khỏi rồi. Đi vào đi! Em thấy lạ là anh chẳng biết xấu hổ gì cả! Giá mà anh thấy được không có anh em ra nông nỗi nào, em đã khổ sở ra sao!”

“Em vẫn khỏe chứ?”

“Vào đi, vào đi!” nàng nói, tay vẫn níu chặt lấy cánh tay chàng. Và cả hai cùng bước về phòng riêng.

Khi Nicholas cùng vợ đến tìm Pierre, chàng đang ở trong phòng trẻ, tay phải to bè nâng bổng đứa con trai vừa tỉnh giấc lên mà nhún nhảy, đùa nựng. Một nụ cười rạng ngời đầy mãn nguyện nở trên gương mặt bầu bĩnh với cái miệng há hốc chưa mọc răng của đứa trẻ. Giông bão đã tan từ lâu, và ánh nắng chan hòa, rực rỡ lại bừng lên trên gương mặt Natásha khi nàng âu yếm ngắm nhìn chồng con.

“Thế anh đã bàn bạc thấu đáo mọi chuyện với Hoàng thân Theodore chưa?” nàng hỏi.

“Rồi em, tốt đẹp lắm.”

“Anh xem, nó tự giữ thẳng được rồi này.” (Ý nàng muốn nói đến cái đầu của đứa bé.) “Thế mà dạo trước nó làm em khiếp vía… Anh có gặp nàng công chúa không? Có thật là cô ta đang phải lòng cái gã…”

“Thật đấy, ai mà ngờ được…”

Đúng lúc ấy Nicholas và Nữ bá tước Mary bước vào. Tay vẫn bế con, Pierre cúi mình chào, hôn hai người và đáp lại những lời hỏi han. Nhưng dù có bao nhiêu chuyện thú vị cần bàn luận, đứa bé đội chiếc mũ nhỏ với cái đầu còn lắc lư ngơ ngác rõ ràng đã choán hết mọi sự chú ý của chàng.

“Đáng yêu làm sao!” Nữ bá tước Mary vừa nói vừa âu yếm đùa với đứa cháu. “Này, Nicholas,” nàng quay sang bảo chồng, “em thật không hiểu nổi sao anh lại chẳng thấy được nét đáng yêu của những thiên thần bé bỏng tuyệt vời này chứ.”

“Anh chẳng thấy và cũng chẳng thể thấy được,” Nicholas lạnh lùng nhìn đứa bé đáp. “Chỉ là một bọc thịt thôi mà. Đi nào, Pierre!”

“Thế mà chàng lại là một người cha rất mực thương con đấy,” Nữ bá tước Mary nói đỡ cho chồng, “nhưng chỉ khi chúng nó được một tuổi trở lên thôi…”

“Còn Pierre thì bế trẻ con khéo tuyệt trần,” Natásha bảo. “Anh ấy bảo bàn tay mình sinh ra là để làm ghế cho trẻ con ngồi mà. Anh chị xem này!”

“Chỉ trừ việc này ra thôi…” Pierre bỗng cười phá lên rồi vội chuyền đứa bé sang tay bà vú.