Năm

Thụ đi dọc theo Gobi ba bốn tiếng đồng hồ. Một vầng trăng khuyết lơ lửng giữa màn trời sâu thẳm, ánh sáng trắng như tuyết chiếu lên người hắn, nhưng hắn chẳng còn tâm trí đâu mà thưởng thức, vừa lạnh lại vừa đói. Đi được một đoạn, hắn nghe thấy tiếng bầy sói hú, hắn siết chặt chiếc bật lửa trong túi, vừa đi vừa nghĩ cách đối phó với bầy sói — nếu sói tới, hắn có thể dùng chiếc bật lửa duy nhất để đốt cháy quần áo nhằm xua đuổi chúng.

Tiếng sói hú không hề giảm đi. Hắn thử vẫy xe nhờ, nhưng chẳng ai dám cho một kẻ xa lạ đi nhờ vào giữa đêm khuya. Hắn vô cùng mệt mỏi, đồng thời cũng sợ hãi, hắn cất cao giọng hát, hát tất cả những bài hát mà hắn học được từ nhỏ cho đến tận trời sáng.

Cư An Kỳ cũng đi suốt một đêm, đi mệt rồi thì hắn ngồi xổm xuống, hút một điếu thuốc. Hắn vừa hối hận vừa phiền muộn lại vừa lo lắng: "Thụ sẽ không xảy ra chuyện gì chứ?" Nhưng lần này, cho dù đang cầm điện thoại trong tay, chẳng ai chịu chủ động nhường bước cho đối phương, cảm giác lớn nhất trong hắn lúc này là đói. Hắn đi đến trước cửa một quán trọ, gõ cửa, một ông lão người Duy Ngô Nhì thò đầu ra, hắn gọi một bát mì trộn thịt xào từ ông lão, ông lão vừa làm vừa lầm bầm: "Sao sáng ra đã ăn mì trộn rồi."

"Mì trộn này ngon quá, làm sao mà nấu được bát mì trộn ngon thế này nhỉ?" Cư An Kỳ nghĩ ngợi, "Tôi đói quá."

Đến Ürümqi, Cư An Kỳ nhận được điện thoại của Thụ. Nhưng Thụ không hề có ý định xin lỗi — tiền trên người hắn không đủ mua vé xe quay về Bắc Kinh: "Tôi không có tiền về, cho dù anh có mâu thuẫn với tôi thế nào đi nữa, xuất phát điểm của tôi vẫn là giúp anh làm việc này, dù thế nào đi nữa, tiền xe anh phải đưa cho tôi."

Họ lại gặp nhau một lần nữa ở Ürümqi. Cư An Kỳ nhét tiền vào một phong bì, ném mạnh về phía Thụ, lửa giận vẫn chưa nguôi. Vì để "tiết kiệm", Cư An Kỳ được bạn bè giới thiệu đi nhờ một chuyến máy bay quân sự, khoang máy bay không rộng rãi cho lắm, bên cạnh chỗ ngồi của hắn kỳ lạ thay lại xuất hiện một con cừu quay nguyên con, khắp khoang máy bay phảng phất hương thơm của cừu quay, hắn mang theo mấy chục cuộn băng video canh giữ bên cạnh con cứ như đang nằm mơ, mang theo mùi đồ nướng trở về Bắc Kinh.

Ban đầu, hắn in ra một tập bảng dựng phim dày cộp, cố gắng muốn dựng ra bộ phim này. Nhưng trong một thời gian dài sau khi trở về Bắc Kinh, tinh thần hắn gần như suy sụp, thậm chí hắn không thể sinh hoạt bình thường được nữa.

Hắn luôn rơi vào trạng thái ảo giác như đang ở trên đường. Khi ngủ thì mơ liên tục, lúc nào cũng liên quan đến Tân Cương. Gái mại dâm, đường cao tốc, tài xế và tình dục, giống như cơn ác mộng khiến hắn không tài nào thoát ra được. Mấy lần, hắn tỉnh giấc, nằm trên giường, cứ ngỡ mình vẫn đang ở trong nhà trọ ở Tân Cương. Có lần hắn đang ngủ, bỗng ngồi bật dậy, thắc mắc tại sao mình vẫn ở Tân Cương, cho đến khi bạn gái gọi tỉnh, hắn mới định thần lại.

Có lần đi Đại Liên quay quảng cáo. Buổi tối hắn ở trong phòng khách sạn, một cảm giác sợ hãi không tên ập đến với căn phòng, hắn không thể ở lại thêm một giây nào nữa, suýt thì mở cửa sổ nhảy lầu tự tử, sáng sớm hôm sau hắn liền quay về Bắc Kinh.

Tổn thương không chỉ dừng lại ở sự tra tấn tinh thần. Hơn bốn mươi ngày quay phim ở Tân Cương, việc mỗi ngày phải gánh vác thiết bị quay phim nặng tới hơn ba mươi ký đã mang lại tổn thương khó lành cho bờ vai của hắn. Đến giai đoạn hậu kỳ, khí hậu Tân Cương trở nên lạnh giá, phần vai bị tổn thương bắt đầu nhiễm gió, lúc trở về Bắc Kinh, hắn buộc phải dựa vào việc vật lý trị liệu định kỳ để xoa dịu cơn đau.

"Sự tổn thương đối với tôi là vô cùng lớn, đã vắt kiệt sự dũng cảm của tuổi trẻ." Cư An Kỳ sau đó hồi tưởng lại. Gần một năm trời, hắn không dám đối mặt với bất cứ thứ gì liên quan đến Tân Cương, còn mấy chục cuộn băng từ đó, bị hắn vĩnh viễn niêm phong trong một chiếc rạp, mười mấy năm sau đó, chưa từng mở ra lần nào nữa.

Để thoát khỏi những tổn thương mà Tân Cương mang lại, Cư An Kỳ quyết định quay một bộ phim mới. Hắn nhắm đối tượng quay phim vào một vật dụng sinh hoạt vô cùng ấm áp — chiếc chăn. Hắn đi khắp nơi trên cả nước tìm đủ mọi loại chăn, chăn trên tàu hỏa, trên tàu thủy, trong lều Mông Cổ, thậm chí còn đến Diên An để quay lại chiếc chăn mà Chủ tịch Mao từng đắp. Hắn tự tạo cho mình một chuyến hành trình quay phim cố ý để chữa lành vết thương, hắn cảm nhận sự ấm áp mà những chiếc chăn khác nhau mang lại, cơn ác mộng dần dần biến khỏi giấc ngủ của hắn, cuộc sống của hắn bắt đầu trở lại bình yên.

Đến năm 2004, hắn bất chợt nhớ đến Thụ. Lúc đó hắn đã có một phòng làm việc của riêng mình ở Đông Trực Môn, sự nghiệp chưa gọi là bay cao, nhưng tiến triển cũng coi như ổn định. Hắn hẹn Thụ đi ăn một bữa cơm. Hai người gặp nhau, giống như đã hẹn trước, chẳng ai mở lời nhắc đến bộ phim đó. Cư An Kỳ hỏi thăm hoàn cảnh của Thụ, nghe nói Thụ không có chỗ ở, đành phải ở nhờ nhà một cặp vợ chồng, hắn rất sảng khoái đề nghị: "Cậu đến phòng làm việc của tôi ở đi."

Thụ chuyển đến đó, nhưng chỉ vỏn vẹn hơn một tháng, hai bên lại một lần nữa tan rã trong không vui. Lúc đó Thụ vẫn nghiện rượu, uống còn dữ dội hơn trước kia, uống rượu xong, hắn đi khắp nơi gọi điện thoại trò chuyện với mọi người. Kết quả, tháng đó Cư An Kỳ nhận được hóa đơn tiền điện thoại hơn năm trăm tệ, hắn gọi điện cho Thụ, lại tiếp tục cãi nhau qua điện thoại, y hệt như ở Tân Cương chẳng ai chịu nhường ai. Cư An Kỳ dập máy: "Cậu tự bảo trọng đi."

Tám năm sau đó, họ không gặp lại nhau lần nào nữa.

Sáu

Ở Bắc Kinh, Thụ không hề phải chịu đựng những nỗi đau đớn giằng xé mà Cư An Kỳ từng trải qua. Thỉnh thoảng có người tò mò: "Chẳng phải cậu đến Tân Cương quay một bộ phim đen đấy à?" Hắn đáp: "Hỏng rồi, không có bộ phim này." Sau này, hắn không nhắc thì cũng chẳng ai hỏi đến nữa, bộ phim đó giống như một hòn đá ném vào cuộc sống của hắn, chìm nghỉm, rồi biến mất.

Ngược lại, hắn tái hòa nhập vào "Nhà khách Hỏa Tinh", tiếp tục cuộc sống không tưởng bị gián đoạn, trong bầu không khí sáng tác tập thể, ham muốn sáng tác của hắn được khơi dậy, việc sáng tác thơ ca bước vào thời kỳ hoàng kim ngắn ngủi. Phong cách thơ ca của hắn nhấn mạnh sự tha hóa, so với việc chìm đắm trong cảm xúc, hắn quan tâm đến hình thức hơn. Trong thơ ca, hắn cố ý cắt giảm tính từ, tu từ, cảm xúc thậm chí cả thái độ, đây là một sở thích sáng tác cực kỳ tự ngã lại có phần tùy hứng.

Nhưng trải qua thời kỳ sáng tác hưng phấn ban đầu, Thụ dần cảm thấy chán ngấy kiểu sinh hoạt mang tính quần thể này. Những nhà thơ sống cùng rất lười biếng, chẳng ai muốn ra ngoài làm việc kiếm tiền, cuộc sống không thể duy trì nổi. Về mặt sáng tác, Thụ cũng rơi vào sự lặp lại, "Làm thơ cũng giống như các sáng tác nghệ thuật khác, bạn chắc chắn không muốn lặp lại, bởi vì lặp lại thì không có sức sống, thế nhưng nếu không thay đổi lối sống thì cuộc sống vẫn cứ lặp lại, bạn rất khó có được góc nhìn mới trong sáng tác". Nhóm thi ca từng khiến hắn khao khát không còn mang lại sự kích thích sáng tác cho hắn nữa, hắn rời khỏi "Nhà khách Hỏa Tinh", đến một công ty chuyên bán hồng trà của Nam Phi tại Bắc Kinh để làm nhân viên bán hàng. Công ty nằm trong một công viên có môi trường trang nhã, hắn ở nhờ trong một ngôi nhà nhỏ cạnh công ty, bắt đầu cuộc sống trôi dạt không cố định.

Từ Tân Cương trở về Bắc Kinh, ban đầu, cuộc sống của Thụ quả thực đã tạo ra một số thay đổi theo chiều hướng tích cực. Ít nhất, khi hắn len lỏi vào giới văn nhân Bắc Kinh, người ta thường thông qua việc đọc thơ của hắn để kết giao. Nhưng sự thay đổi sâu sắc hơn mà hắn mong đợi lại không hề xảy ra — hắn từng tham gia rất nhiều buổi ngâm thơ, vô cùng lạnh lẽo vắng vẻ. Thơ của hắn ngoài việc được lan truyền trong một vòng tròn nhỏ của các nhà thơ, không thể được công chúng đón nhận rộng rãi hơn, càng không có nhà xuất bản nào chịu xuất bản tập thơ cho hắn.

Ngày tháng dần chìm vào hư vô. Hắn nghiện rượu như mạng, ngoài giờ làm việc ra thì toàn chầu chực các buổi tiệc tùng, bữa tiệc này kết thúc, hắn lại chuyển sang bữa tiệc khác. So với một nhà thơ, hắn giống một kẻ lang thang hơn, dựa vào việc uống rượu để giải tỏa sự u uất trong lòng.

Hắn chán ngấy lối sống đánh mất bản ngã này nhưng vẫn chìm đắm trong đó không tài nào dứt ra được. Hắn ví mình như một "con quay", bị những chiếc roi của sự trống rỗng và dục vọng thúc đẩy, lâu dần, hình thành nên một thứ quán tính. Sự cuồng hoan và biểu diễn sau khi uống rượu mang lại cho hắn cảm giác được giải tỏa, mọi người cay nghiệt với nhau, khoe khoang tài năng của bản thân. "Những con người trên bàn tiệc vô cùng cay nghiệt, họ có thể nhìn thấu điểm yếu của bạn ngay từ cái nhìn đầu tiên rồi nhanh chóng bám riết lấy như ruồi bâu để chộp lấy khuyết điểm ấy của người ta, cay nghiệt hết mức, châm biếm hết mức, phóng đại điểm yếu của bạn lên vô cực." Hắn bị cồn làm tê liệt, tư duy về cuộc sống ngưng trệ, có hai ba năm trời, hắn chẳng viết nổi một bài thơ nào.

Năm 2007, cha của Thụ mắc bệnh ung thư vòm họng, lúc chẩn đoán đã ở giai đoạn cuối. Hắn quyết định chấm dứt lối sống lang chạ vô nghĩa và vô tận này, rời Bắc Kinh trở về Thượng Hải.

Những tháng đầu tiên ở Thượng Hải, hắn mất hết niềm tin vào cuộc sống, tuyệt vọng và chìm nghỉm trong chán nản. Cha hắn trải qua hai cuộc phẫu thuật và hóa trị lâu ngày, tính khí trở nên cáu kỉnh, thường xuyên đập phá đồ đạc trong nhà nát bét. Để làm tê liệt nỗi đau thể xác, hắn uống rượu cực kỳ dữ dội, uống từ sáng cho đến tối.

Thụ mang trong mình tình cảm sâu sắc và phức tạp đối với cha. Trong mắt hắn, cuộc đời của cha là một bi kịch thỏa hiệp. Cha hắn là một thủy thủ, cũng giống như Thụ, mang trong mình những đặc tính lãng mạn nhưng phi thực tế, yêu thích văn nghệ, chán ghét danh lợi. Mẹ của Thụ thì hoàn toàn ngược lại, liên tục yêu cầu ông kiếm thật nhiều tiền, mang lại đời sống vật chất tốt hơn cho gia đình. Khi Thụ thể hiện sự nổi loạn đối với sự thành công theo nghĩa thông tục, cha hắn cảm thấy lo lắng cho tương lai của con trai. Ông dùng kinh nghiệm của người đi trước để khuyên bảo con trai: "Làm thơ coi như sở thích phụ thì được, đừng coi nó là nghề chính. Bằng không, cuộc sống của con sẽ rất bấp bênh, chất lượng cuộc sống của con sẽ có vấn đề, thậm chí những người xung quanh con cũng sẽ bị con liên lụy." Thụ phản bác: "Thế con không kết hôn nữa là xong chứ gì?"

Để xua tan nỗi lo lắng của người nhà, Thụ thỏa hiệp với cha, vào làm việc tại một công ty quảng cáo. Thoát khỏi vòng tròn nhà thơ ở Bắc Kinh, hắn muốn tìm một bạn nhậu cũng chẳng có nổi — "Thượng Hải quá yên tĩnh, giống như một nhà xác vậy".

Khoảng thời gian cha ở bệnh viện là giai đoạn hắn suy sụp nhất. Hắn không tìm được chỗ dựa tinh thần, nhưng lại bắt đầu viết thơ. Hắn trở nên lải nhải, những bài thơ viết ra trở nên lê thê, giống như một lời kể lể và cầu nguyện về đời sống thường nhật. Hắn đã bước vào tuổi trung niên, nhưng vẫn không tài nào có được sự tôn trọng mà mình hằng mong đợi. Thời trẻ, hắn tràn đầy kỳ vọng vào tương lai, hắn nắm trong tay vô số thời gian, lúc nào cũng có thể làm nên trò trống gì đó, còn bây giờ, ngay cả thời gian cũng chẳng đứng về phía hắn. Hắn cảm thấy mình giống như "con chuột trong ống bễ", sống tầm thường qua ngày.

Hắn đọc sách tôn giáo, hy vọng tìm kiếm câu trả lời từ tín ngưỡng tôn giáo. Hắn đến chùa Linh Ấn cầu nguyện, cũng giống như người nhà của các bệnh nhân ung thư khác, gửi gắm hy vọng mà y học không thể đáp ứng vào sự gia hộ của Đức Phật. Cho đến một lần, hắn mở một đĩa CD giảng giải về giáo lý Phật giáo, nhìn thấy một đoạn video mổ bò, con bò mở trừng trừng đôi mắt nhìn hắn, hắn như bừng tỉnh ngộ, đọc được ba chữ: "Bất bình đẳng". Hắn như vớ được cọc cứu mạng, cảm giác Phật giáo có lẽ đang muốn nói với mình điều gì đó. Hắn bắt đầu học Phật giáo, tụng kinh mỗi ngày, học cách bao dung những người xung quanh, bao gồm cả việc bao dung chính mình. Hắn cai rượu, cai thịt cá, mấy năm trôi qua, tâm thái của hắn trở nên tốt hơn. Hắn gặp được một cô gái, họ nhanh chóng rơi vào lưới tình rồi kết hôn, vợ còn sinh cho hắn một cô con gái.

Bảy

Năm Thụ trở về Thượng Hải lại là một năm bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp đạo diễn của Cư An Kỳ. Hắn viết một kịch bản phim mang tên "Chúc mừng sinh nhật! Ông An", kể về một loạt câu chuyện hoang đường mà một người đàn ông thất bại trải qua vào ngày sinh nhật 30 tuổi. Khác với phương thức quay phim độc lập, underground trước đây, hắn tìm một công ty sản xuất, nộp hồ sơ xin phê duyệt lên Cục Điện ảnh, nhận được giấy phép quay phim, mời Cương Vũ và Hạo Lôi làm diễn viên chính, điều phối đoàn làm phim hơn một trăm người — đây là bộ phim thương mại đầu tiên mà hắn quyết định công chiếu, hắn mang đầy hoài bão lớn lao. "Tôi muốn làm phim thương mại, đã không làm thì thôi, hễ làm là tôi phải lật đổ thị trường này!" Nhưng nỗ lực lần này kết thúc trong tư thế thất bại đầy bất lực, bộ phim nhanh chóng bị cấm chiếu, lý do cho đến nay hắn vẫn chưa rõ. "Họ nói tông màu u ám quá, có lẽ, lúc đó Thế vận hội cả nước đang hân hoan phấn khởi, cũng sẽ ảnh hưởng đến điều gì đó." Hắn vô cùng chán nản, mang theo mười cuốn sách, một mình trốn đến núi Tổ ở Tần Hoàng Đao để luyện khí công, đợi tâm trạng bình tĩnh lại, mới trở về Bắc Kinh.

Năm 2012, Cư An Kỳ mang kịch bản mới sáng tác đến Thượng Hải tham gia liên hoan phim. Tại liên hoan phim, hắn vô tình gặp một người bạn nhà thơ của Thụ, họ trò chuyện về hoàn cảnh gần đây của Thụ, nghe nói Thụ đang làm việc ở một công ty quảng cáo, cuộc sống ổn định, lại còn kết hôn rồi, hắn vô cùng kinh ngạc, "Thụ trước đây là người thuốc lá rượu chè không rời tay cơ mà." Kết thúc, hắn gọi điện cho Thụ, hẹn gặp mặt.

Tối hôm đó, Cư An Kỳ gặp lại Thụ, suýt chút nữa thì không nhận ra — Thụ mặc một bộ vest, xách cặp công sở, đi một chiếc xe đạp, trông chẳng khác nào những nhân viên văn phòng bình thường ở Thượng Hải. Lúc đó, cha của Thụ vừa qua đời được một tháng, còn con gái hắn sắp chào đời. Thụ vẫn nhớ Cư An Kỳ thích ăn uống ngoài trời. "Đi, tôi dẫn anh đến một quán ăn vặt ngoài trời, cực kỳ ngon."

Thụ đèo hắn, Cư An Kỳ ngồi yên ở yên sau, chiếc xe đạp lạng lách trên những con hẻm chật hẹp ở Thượng Hải. Khoảnh khắc ấy, họ dường như lại trở về buổi sáng sớm năm 2002 lên chuyến tàu từ ga Tây Bắc Kinh đi Ürümqi — cảm giác gắn kết mật thiết với đối phương lại một lần nữa xuất hiện giữa họ. Cư An Kỳ chợt nhớ đến phân cảnh trong bộ phim "Kids Return" của Takeshi Kitano — một cậu bé đèo cậu bé kia vòng quanh sân trường.

Bữa ăn hôm đó, họ không còn cãi nhau nữa, mà khen ngợi ưu điểm của đối phương. Thụ tặng Cư An Kỳ một tập thơ do bạn giúp xuất bản mang tên "Cùng một tên khốn đi Ai Cập". Cư An Kỳ không ngờ Thụ vẫn đang làm thơ, "giống như Kafka ngoài đời thực, một nhân viên nhỏ bé, người ta không biết những gì hắn viết ra vĩ đại đến nhường nào".

Trở về Bắc Kinh, Cư An Kỳ lật giở tập thơ của Thụ. Hắn vô cùng xúc động, nhắn tin cho Thụ: "Viết hay lắm, cảm động quá rười rượi, duyên phận của chúng ta suy cho cùng không phải là không có lý do." Hắn cuối cùng cũng có thể bình thản đối mặt với chuyến hành trình năm đó. Hắn mở những cuộn băng từ đã bị niêm phong nhiều năm, có những cuộn băng bột từ đã bong tróc, rất nhiều khung hình nam nữ thậm chí còn xuất hiện mã hóa pixel, hắn không khỏi cảm thán: "Thời gian đã đóng mã hóa pixel lên những thể xác này." Hắn quyết định dựng bộ phim này ra, và lồng ghép mười sáu bài thơ của Thụ vào phim bằng phụ đề. Hắn liên tục điều chỉnh nhịp điệu của bộ phim, vừa dựng vừa sửa suốt hơn một năm trời.

Trong khoảng thời gian này, Thụ từ chức ở công ty quảng cáo, theo học ngành khắc gỗ tại Học viện Mỹ thuật Thủ công Thượng Hải ở Gia Định. Do tính cách không hợp với vợ, họ đã ly hôn. Hắn ra đi tay trắng, không có bất kỳ khoản tiết kiệm nào, sống trong ký túc xá trường như một sinh viên đại học, mỗi tháng nhận khoản trợ cấp một nghìn tệ.

Thân phận người cha mang lại sự thay đổi to lớn cho cuộc sống của Thụ. Hắn chán ngấy sự giả tạo của ngành quảng cáo, cho rằng những lời quảng cáo phóng đại ấy tràn ngập sự lừa dối, "Việc làm ra chỉ toàn là khoác lác nói dối, tôi không muốn con gái mình nhìn thấy bố nó đang làm những việc mà nó căm ghét".

Khắc gỗ là một bộ môn nghệ thuật truyền thống cổ xưa, nhưng ở Trung Quốc gần như đã thất truyền. Ngôi trường Thụ theo học chỉ có hai người theo đuổi kỹ nghệ này, phần lớn mọi người sẽ chọn những kỹ nghệ có triển vọng thị trường như điêu khắc ngọc bích. Hắn cho tôi xem rất nhiều tranh khắc gỗ của Nhật Bản, "Ukiyo-e cũng là một loại tranh khắc gỗ, anh xem tranh khắc gỗ của Nhật Bản đã phát triển đến trình độ nghệ thuật cao cấp biết nhường nào, thế nhưng ở Trung Quốc lại dần suy thoái thành một thứ dân gian vô cùng rìa biên".

Trong khoảng thời gian đó, Cư An Kỳ và Thụ thỉnh thoảng liên lạc một hai lần, chủ yếu là về việc hợp tác hậu kỳ cho bộ phim — do thời gian quay và dựng cách nhau tới mười hai năm, Thụ cần phải lồng tiếng lại cho phim, thậm chí ngữ điệu cũng phải điều chỉnh theo. Cho đến tháng 8 năm 2014, bộ phim cuối cùng cũng thành hình. Tháng 9, người tuyển chọn phim khu vực châu Á của Liên hoan phim Rotterdam là Gerwin đã đến phòng làm việc của Cư An Kỳ ở Bắc Kinh để xem tác phẩm "Nhà thơ đi công tác" vừa dựng xong. Trở về Rotterdam, Gerwin đã viết cho hắn một bức thư, hy vọng hắn có thể mang bộ phim này tham gia liên hoan phim, đồng thời Liên hoan phim Berlin cũng gửi lời mời đến Cư An Kỳ. Hắn vô cùng phấn khích, gọi điện cho Thụ: "Bộ phim của chúng ta nếu phần mở đầu xuất hiện con hổ của Rotterdam thì ngầu quá thể!"

Tháng 1 năm 2015, Cư An Kỳ và Thụ cùng được mời đến Rotterdam tham gia liên hoan phim. Thụ đến Bắc Kinh hội họp với Cư An Kỳ, trước ngày lên đường, đây là lần đầu tiên hắn xem bộ phim này.

Khi bộ phim bắt đầu, hắn có cảm giác như cách một đời một kiếp, tất cả tình huống diễn ra trong phim, tất cả những lời thoại hắn từng nói, hắn hoàn toàn không nhớ gì nữa. Điều duy nhất có thể khẳng định, hắn biết người đó chính là mình, "Điều này khiến tôi cảm thấy hơi đáng sợ, sự quên lãng của một con người lại khủng khiếp đến thế".

Xem xong hắn vô cùng xúc động, suýt thì bật khóc, "Nếu bộ phim này được dựng ra từ lúc đó thì sẽ là một diện mạo hoàn toàn khác, thậm chí không thể hay nổi, thời gian đó đối với nhân cuộc sống chúng ta quá gai góc, có một cục tức trong lòng muốn trút ra, thứ đó nhất định là bất bình. Còn bộ phim tôi xem bây giờ không hề có sự sắc sảo, chỉ có sự chân thành, sức mạnh này lớn hơn và quan trọng hơn nhiều".

"Cậu thích nhất phần nào của bộ phim?" Tôi hỏi Thụ.

"Phần cuối của câu chuyện. Vào một buổi sáng sớm, tôi tiếp tục lên đường, tôi là một người mang theo hy vọng. Cho dù hy vọng ấy vô cùng mong manh, giống như ngọn nến cứ chập chờn bất cứ lúc nào cũng có thể bị thổi tắt, nhưng đối với tôi đó chính là hy vọng, tôi chưa từng dập tắt hy vọng này."