Âm dương nhân

Văn _ hoàng hân vũ

Một

Hữu Chấn lại phải đến bệnh viện một chuyến. Hai tháng trước, cô đã tiêm quá liều hormone nam. Sau đó, cô trải qua hai lần sốc phản vệ, rồi được đưa đến bệnh viện để kiểm tra toàn diện hơn. Hiện tại, cô phải đi lấy kết quả khám sức khỏe.

“Cô”, nhiều năm nay Hữu Chấn vẫn kiên trì dùng đại từ nhân xưng này. Cô cho rằng bản thân thuộc giới tính xuyên không —— giới tính sinh lý là nữ, nhưng Hữu Chấn về mặt tâm lý lại nhận định mình là đàn ông. Tiêm hormone chính là để khiến hai bên đồng nhất.

Từ một giới tính biến thành giới tính khác, tất yếu sẽ phải qua lại với bệnh viện. Đối với Hữu Chấn mà nói, lựa chọn bệnh viện thế nào là một việc rất cần sự cân nhắc. Có những bệnh viện không mấy thân thiện, lại có những nơi chuyên nghiệp hơn. Cô từng gọi điện cho rất nhiều bệnh viện để thăm dò thái độ. Hiện tại bệnh viện này vẫn ổn, bởi vì trước đó từng có ca phẫu thuật chuyển giới. Khi Hữu Chấn gọi điện hỏi về việc chuyển giới, bác sĩ không hề tỏ ra kinh ngạc.

Bệnh viện tam cấp giáp đẳng nổi tiếng này mang khí thế hoành tráng, vững chãi tọa lạc ngay giữa trung tâm thành phố. Tòa nhà khám bệnh sử dụng những mảng tường kính lớn ở bên ngoài, phản chiếu ánh sáng xanh u lam. Dọc theo hành lang bên cạnh cửa ra vào dán những tấm ảnh tiêu chuẩn cỡ lớn của các chuyên gia, danh y thuộc các khoa phòng. Hữu Chấn bước nhanh qua những chiếc áo blouse trắng đang trang nghiêm mỉm cười, rẽ ngang bước vào cửa lớn. Đại sảnh khám bệnh được thiết kế thông tầng năm lớp, mái vòm bằng kính, ánh nắng chính ngọ chiếu thẳng xuống, ép những bước chân vội vã qua lại trên mặt đất trở nên thấp bé hơn.

Bệnh viện từ trước đến nay chưa bao giờ là nơi mang lại sự thoải mái, đối với Hữu Chấn lại càng như vậy. Từ nhỏ cô đã sợ kiểm tra sức khỏe và đi khám bệnh, mỗi lần bước chân vào bệnh viện, toàn thân lại vô thức co rúm lại.

Vị chuyên gia ngồi đối diện đã hơn năm mươi tuổi, tóc điểm hoa râm, đỉnh đầu hơi hói. Hữu Chấn không thể nhìn rõ ánh mắt đằng sau cặp kính dày của ông. Bác sĩ tiếp lấy tập báo cáo kiểm tra do y tá đưa tới. Ông xem rất lâu, tay phải nhéo gọng kính, dán mắt vào tờ báo cáo càng lúc càng sát, lông mày nhíu lại, suốt từ nãy đến giờ vẫn không mở lời.

Hữu Chấn rất căng thẳng: “Chẳng lẽ mắc bệnh hiểm nghèo rồi sao.” Đột nhiên, bác sĩ kéo phắt kính xuống, ngẩng đầu lên. Hữu Chấn cảm nhận được hai luồng ánh mắt sắc bén đang chĩa thẳng tới,

“Cậu là con trai,” bác sĩ trừng mắt nhìn cô, “Cậu có biết điều đó không?”

Bác sĩ rời khỏi ghế ngồi, lần lượt rút ra từng tờ phim, phiếu xét nghiệm, vừa phấn khích khua tay múa chân vừa giải thích: “Cậu đây gọi là lưỡng tính giả thể”, “Cái bóng này chính là tinh hoàn ẩn”, “Cậu nhìn nhiễm sắc thể của mình xem, cậu là 45XY”……

Hữu Chấn trầm mặc lắng nghe một hồi. Sau đó cô đứng dậy, ngắt lời nói: “Tôi có chút việc, đi trước đây.” Cô ngoảnh đầu bước ra khỏi phòng khám, chạy bước nhỏ một mạch xuống tầng bốn, một hơi chạy thẳng ra đến con đường lớn ngoài cổng bệnh viện. Bên đường có ghế đá công cộng, cô vô thức ngồi xuống, lấy bao thuốc lá ra, châm một điếu.

Thời tiết rất nóng, mặt trời nướng cho đỉnh đầu và sống lưng bỏng rát. Điếu thuốc thứ hai sắp hút xong, Hữu Chấn chợt phát hiện ra những lời bác sĩ vừa nói mình không tài nào nhớ nổi một câu nào. Cô dập tắt đầu thuốc, xoay người từng bước đi ngược lại vào bệnh viện, một lần nữa đẩy cửa phòng khám, bác sĩ vẫn ngồi ở đó, bình tĩnh nói: “Tôi đã biết cậu sẽ quay lại mà.”

Lúc bước ra khỏi bệnh viện đã là 3 giờ chiều. Hữu Chấn quên mất việc bắt xe buýt, cũng chẳng đón taxi. Cô cứ theo con đường cái quan mà đi về hướng nhà. Xe cộ tấp nập trên cao su tạo ra những tiếng động liên tục. Cô đi rất chậm trên vòm hè, từ vũng bóng râm này bước sang vũng bóng râm khác, đi qua hết trạm xe buýt này đến trạm xe buýt khác. Mặt trời từ trên cao chầm chậm lặn xuống, chút ánh hoàng hôn cuối cùng vụt tắt ở phía trước mặt xa xăm, trời tối hẳn, đèn đường bật sáng. Đây là vào tháng 8 năm 2012, mùa hè oi ả.

Hữu Chấn lấy điện thoại ra, gửi cho người bạn Mộc Mộc một tin nhắn.

Mộc Mộc và Hữu Chấn quen nhau đã nhiều năm. Cô ấy là một cô nàng lạp lạp (đồng tính nữ), tính tình sảng khoái, là một người nhiệt tình. Một năm trước, Mộc Mộc từng tham gia một trại huấn luyện phim tài liệu về queer (người có giới tính thiểu số) do một tổ chức đồng tính nào đó tổ chức. Cô ấy vừa quay xong một bộ phim tài liệu về vấn đề xuyên giới tính, Hữu Chấn chính là nhân vật chính trong bộ phim đó.

Hữu Chấn nhập vào điện thoại gửi Mộc Mộc một dòng chữ: “Bác sĩ bảo tớ là con trai.”

Hai

Hơn hai mươi năm nay, vấn đề giới tính vẫn luôn quẩn quanh làm khó Hữu Chấn.

Giới tính trên chứng minh thư của cô là nữ, ở nhà là con gái và em gái, ở trường là bạn học nữ. Nhưng Hữu Chấn từ nhỏ đã vô cùng hoang mang. Lúc 6 tuổi vào tiểu học, có lần giữa giờ nghỉ trưa đi vệ sinh, cô cứ thế bước vào nhà vệ sinh nam giống như các cậu con trai. Giáo viên liền quát lớn: “Đi nhầm rồi! Em là con gái.” Sự bất đắc dĩ mà thân phận con gái mang lại dường như chưa từng đứt đoạn.

Thời trung học, Hữu Chấn thích ăn mặc đồ nam, còn tuấn tú hơn cả những cậu con trai trong trường. Cô rất gầy gò, mặc áo phông quần đùi. Tóc cắt rất ngắn, mái chéo che đi một nửa vầng trán, chiếc cằm có những đường nét cương nghị rõ rệt. Đôi mắt cô to, nhưng đuôi mắt lại hất ngược lên, hai lớp mí mắt rất sâu che đi phần viền trên của con ngươi đen láy. Thế nên lúc không cười trông sẽ mang theo chút vẻ nghiêm nghị hơi hung dữ, hệt như đang nhíu mày nhìn chằm chằm về phía trước.

Trong trường có rất nhiều nữ sinh thầm thương trộm nhớ cô. Khi cô bước đi trên hành lang, những cô bé đi phía sau liền phấn khích thì thầm to nhỏ với nhau: “Chính là đứa trông rất giống con trai kia kìa”, “Siêu soái luôn”. Hữu Chấn vô cùng phiền phức trước những tiếng lảm nhảm phía sau, bèn quay đầu trừng mắt nhìn các cô nàng. Mấy nữ sinh vừa sợ hãi lại càng thêm phấn khích, òa lên, ngầu quá đi!

Hữu Chấn không hề muốn ra vẻ ta đây ngầu lòi, cô chỉ là vẫn luôn không vui. Không một ai biết được nỗi khổ tâm thầm kín trong lòng Hữu Chấn. Cô là người nổi tiếng khắp cả lớp vì cái tội nhịn tiểu như thần. Cô chật vật tìm cách tránh việc đi vệ sinh ở trường. Tiết thể dục chạy đến mồ hôi nhễ nhại, cổ họng khô khốc thở hổn hển, vậy mà vẫn cắn răng không chịu uống nước. Khi điền bảng biểu, ở mục giới tính, kiểu gì cô cũng nhất quyết không chịu điền chữ “Nữ”, giáo viên chủ nhiệm cũng đã thành thói quen lườm cô một cái rồi tiện tay điền thay vào. Thỉnh thoảng giáo viên liếc mắt thoáng qua thấy ô trống đó đã được cô điền vào, liền trực tiếp vứt đi tờ biểu mới bắt viết lại từ đầu —— chắc chắn là cô đã ngứa đòn viết chữ “Nam” vào rồi. Bởi vì quá mức chán ghét cơ thể và ngoại hình của chính mình, cô hầu như không có lấy một tấm ảnh chụp chung với bạn học, thậm chí đến ngày chụp ảnh tốt nghiệp đại học còn trốn biệt tích. Cô căm ghét mùa hè, không thể chịu nổi những lớp áo mỏng manh làm lộ rõ đường nét lồng ngực.

Lên đến đại học, sự khó chịu và dằn vặt tích tụ qua năm tháng đã dẫn đến chứng mất ngủ kéo dài và trầm cảm. Cô đành tìm đến bác sĩ tâm lý để cầu cứu. Trước khi đi, Hữu Chấn đã tự làm công tác tư tưởng trong một thời gian dài, hạ quyết tâm nhất định phải thổ lộ hết sự thật với bác sĩ. Kết quả là vừa gặp mặt, bác sĩ đã thân thiết nói: “Cậu nam sinh tinh tế thế này cơ à, là đứa trẻ miền Nam phải không?” Những lời đang chực chờ ở cửa miệng cô lại nuốt ngược trở lại. Ba liệu trình trôi qua, ngoại trừ việc nhận về một kết quả kiểm tra trầm cảm trung mức, mọi thứ vẫn y như cũ.

Chỉ cần có cơ hội, Hữu Chấn lại muốn rời đi. Đến giai đoạn cuối đại học, Hữu Chấn cuối cùng cũng thông qua chương trình trao đổi của trường để đến Singapore.

Ở Singapore, dường như có thể gặp được bất kỳ kiểu người nào. Có một hôm, cô đang đi dạo ở khu chợ bán lẻ tấp nập người qua lại, ánh mắt bị thu hút bởi hai người phụ nữ ngực tấn công mông phòng thủ, đi giày cao gót bước qua. Bọn họ quá đỗi xinh đẹp, trang điểm yêu diễm, tóc uốn xoăn lọn dài, váy siêu ngắn, dáng người cao ráo đứng lọt thỏm giữa đám đông như hạc giữa bầy gà. Hữu Chấn ngẩn người ra nhìn, vô thức bước theo sau, liền nghe thấy họ cất giọng nói trầm thấp của đàn ông. Đây là lần đầu tiên cô tận mắt nhìn thấy người chuyển giới.

Trở về chỗ ở, Hữu Chấn lập tức lên mạng tìm kiếm về người chuyển giới, lần đầu tiên biết được hóa ra những người không thừa nhận giới tính sinh lý của mình còn có một cách gọi chuyên môn —— xuyên giới tính (transgender). Trước kia, cô chỉ từng nghe qua danh từ “nhân yêu”. Cô còn tra ra được, trong số những người xuyên giới tính, còn có những “nữ chuyển nam” muốn biến từ phụ nữ thành đàn ông. Họ tự xưng là “huynh đệ”, không ít người tiêm hormone nam, làm phẫu thuật chuyển giới để thay đổi diện mạo và cơ thể của bản thân, với hy vọng trở thành đàn ông. Tâm nguyện bao năm nay của Hữu Chấn, chính là biến thành một người đàn ông. Cô tiến xa hơn khi tìm được một nhóm QQ dành cho người xuyên giới tính, và phát hiện hóa ra lại có nhiều người giống mình đến vậy.

Năm 2010, Hữu Chấn về nước tìm việc làm, ngoại hình và cách ăn mặc khiến cho con đường sự nghiệp của cô trở nên vô cùng gian nan. Cô đổi hết công việc này đến công việc khác, lần nào đi phỏng vấn cũng vấp phải đả kích. Sau đó, cô nghĩ ra một cách: lật xem mấy trăm tờ báo, tìm ra chữ “Nam” có kích cỡ và phông chữ gần như tương đồng với trang thông tin cơ bản trên hộ chiếu rồi cắt dán lên. Dùng máy photocopy để sao chụp, lấy bản sao đi sao chụp tiếp, rồi lại sao chụp…… Cứ lặp đi lặp lại mấy lần như thế, bản sao hộ chiếu trông đã y như thật.

Tháng 3 năm 2012, Mộc Mộc dự định quay một bộ phim tài liệu, ghi hình những người anh em trong cộng đồng xuyên giới tính —— những người nữ chuyển nam. Việc quay phim vấp phải muôn vàn trắc trở. Người được ghi hình đầu tiên dự định bắt đầu cuộc sống mới, nên đã từ chối việc quay phim. Người anh em kế nhiệm dưới sự bán nài bán khuyên của viện trưởng bệnh viện phẫu thuật cũng không muốn tiếp tục tham gia nữa. Viện trưởng nói: “Chuyện mất mặt như thế này mà cậu cũng để người ta quay cho bằng được, không sợ ảnh hưởng đến cuộc sống sau này à.”

Việc quay phim rơi vào bế tắc. Mộc Mộc không biết cách tiếp cận những người xuyên giới tính ra sao, lo lắng lời nói cử chỉ sẽ xảy ra sơ suất, thế nên ngay từ đầu đã kéo Hữu Chấn đến giúp đỡ. Cô ấy thường giúp chạy vạy việc vặt, cũng xuất hiện trước ống kính, trò chuyện về cuộc sống với những người anh em được ghi hình. Cô ấy am hiểu chuyện nên trò chuyện gì hơn Mộc Mộc. Khi đó, Hữu Chấn đã hơn một năm không có công việc ổn định, đang phụ giúp bạn bè ở một quán ăn vỉa hè. Mộc Mộc thương lượng với Hữu Chấn, để cô làm nhân vật chính của bộ phim tài liệu này. Hữu Chấn suy đi tính lại rồi cũng đồng ý.

Trong phim có một cảnh “coming out” được bố trí tại một quán lẩu. Đó là một buổi tối, vài người bạn cùng nhau tụ tập ăn uống ở đó, Mộc Mộc nói, hôm nay nhân lúc ở bàn ăn chúng ta tiện thể trò chuyện về những vấn đề mà người xuyên giới tính hay gặp phải đi, ví dụ như công việc chẳng hạn. Mọi người cười ha hả mấy lần suýt sặc. Mấy món nóng kèm theo chút rượu đưa vào bụng, bạn bè bắt đầu mở lời tâm sự, cũng dần quên mất sự tồn tại của chiếc máy quay đang đặt bên cạnh.

“Mọi thứ có biết người xuyên giới tính là gì không?” Hữu Chấn nói, “Thứ mà chúng tôi phải đối mặt, là gia đình, là công việc, là xã hội, tất cả những áp lực này…… Sự bất công kiểu này, quả thực sinh ra đã là định sẵn.” Chỉ ngay trước đó một ngày, Hữu Chấn hay tin có một người anh em bị xuất huyết ồ ạt trong ca phẫu thuật, cấp cứu không thành công đã qua đời. Nhắc đến đây, Hữu Chấn chợt dừng lại, viền mắt đỏ hoe, lẩm bẩm nói: “Con đường này khó đi quá.”

Ba

Đêm hè ngày hôm đó sau khi bước ra từ bệnh viện, Hữu Chấn cuối cùng cũng biết được bản thân vốn dĩ chính là một người đàn ông. Nhưng ngặt một nỗi, bộ phim tài liệu của Mộc Mộc lại trở thành vấn đề —— Hữu Chấn không còn muốn dùng thân phận người xuyên giới tính để lộ diện nữa. Bộ phim tài liệu đã hoàn tất toàn bộ quá trình quay phim, bước vào giai đoạn dựng hình. Thế nhưng Hữu Chấn lại đột nhiên bị giáng một đòn bởi một thân phận hoàn toàn mới. Cô không có cách nào giải thích rõ ràng tình trạng của mình với Mộc Mộc, thậm chí còn không biết tiếp theo bản thân nên cư xử ra sao. Có một dạo, hai người hoàn toàn cắt đứt liên lạc với nhau.

Hữu Chấn cần phải dành ra một khoảng thời gian để tiêu hóa sự thay đổi này.

Cô thường xuyên hồi tưởng lại những trải nghiệm trong mấy năm làm người xuyên giới tính. Tiêm hormone rất đau. Cô tiêm liều lượng gấp đôi, cấp thiết muốn thay đổi cơ thể, mọc râu quai nón. Dầu testosterone truyền vào cơ thể vô cùng chậm chạp, cô đâm thẳng cây kim dài mấy ly vào đùi, cắn răng nhăn mặt đẩy piston, quá trình đó kéo dài đến năm sáu phút. Trên xe buýt cô cắm tai nghe. Những hành khách ngồi đó che miệng, xì xào bàn tán lọt cả vào tai cô. Họ quan sát lớp lông tơ của cô, chằm chằm nhìn vào yết hầu của cô, cá cược xem cô là nam hay nữ. Sự tủi nhục của Hữu Chấn cuối cùng cũng bùng nổ, cô giật phăng tai nghe ra tranh cãi tay đôi với người ta. Lượng hormone nam vốn dĩ đã cao trong cơ thể cộng thêm lượng hormone ngoại sinh được tiêm vào, đã tích tụ đến mức vượt chuẩn nghiêm trọng, mà cô lại hoàn toàn không hay biết gì. Cho đến một ngày nọ, một cốc cà phê uống vào bụng đã châm ngòi cho hậu quả của việc quá liều hormone. Tim cô đập thình thịch, thở không ra hơi đến mức ngất xỉu, lúc này mới được bạn cùng phòng đưa đến bệnh viện. Bác sĩ cảnh báo cô, nếu lại gặp phải tình huống như vậy, chỉ có thể bóp nhân trung của người bên cạnh cho tỉnh lại, nếu không sẽ vô cùng nguy hiểm.

Những trải nghiệm ấy chớp mắt đã trở thành chuyện quá khứ, thế nhưng vẫn vô cùng chân thật, không thể phai mờ. Hữu Chấn nghĩ, bộ phim đó cũng là một sự chứng kiến, cuối cùng cô cũng đồng ý để bộ phim tài liệu được công chiếu.

Năm 2013, bộ phim tài liệu đúng hẹn công chiếu tại Đại sứ quán Hà Lan, ngày được ấn định vào 17 tháng 5, ngày Quốc tế chống kỳ thị người đồng tính, song tính và chuyển giới. Phòng họp lớn chật kín hơn một trăm người, máy chiếu phóng hình ảnh lên tấm màn trắng, khung cảnh nhòe nhoẹt dần trở nên rõ nét. Hữu Chấn bước lên một cây cầu, băng qua đường cái. Phim bắt đầu, Hữu Chấn đối diện với ống kính, kể lại trải nghiệm bị sốc phản vệ do dùng quá liều hormone của mình.

Hữu Chấn và Mộc Mộc ngồi ở hàng ghế khán giả đầu tiên. Phim chiếu được một nửa, Hữu Chấn nghe thấy phía sau vang lên một tiếng nức nở trầm đục, khán giả ở hàng ghế sau lặng lẽ chìa khăn giấy tới. Hữu Chấn cũng không kìm được nữa.

Rất nhiều người đã khóc. Đến giờ giải lao, một nữ giáo viên vừa rơi nước mắt vừa nói với Hữu Chấn: “Không ngờ các em lại khổ thế này.” Cô ấy rút khăn giấy lau nước mắt, rồi lại rút thêm một tờ đưa cho Hữu Chấn. Hai người đối mặt khóc một hồi, giáo viên nói, đừng có dằn vặt cơ thể mình nữa, đã thành ra như thế này rồi, da tóc thể xác là cha mẹ cho. Hữu Chấn nghe xong lạnh đi một nửa cõi lòng, trên thế giới này quả nhiên vẫn không hề tồn tại cái gọi là đồng cảm.

Thượng nhất hiệtHạ nhất hiệt