Chiếc Chuông
Tấm Giao Diện Tựa Gương
Ta Sẽ Cháy Đời Đời Kiếp Kiếp
Tôi đang dạo bước trên bến tàu nơi con tàu Integral đang được chế tạo thì Vị Xây dựng Thứ hai bước đến đón gặp tôi. Khuôn mặt ông ta vẫn tròn và trắng bệch như thường lệ—hệt một chiếc đĩa sứ. Khi ông ta cất lời, ngỡ như ông đang dâng lên bạn một đĩa gì đó ngon đến không chịu nổi.
“Hôm qua anh cáo ốm, và vắng Thiếu tá nên chúng tôi suýt gặp một tai nạn, có thể nói là thế.”
“Tai nạn ư?”
“Vâng, thưa anh. Chúng tôi đã hoàn thành chiếc chuông và bắt đầu hạ nó xuống, và anh hãy tưởng tượng xem! đám thợ tóm được một kẻ đực rựa không có số hiệu. Hắn lọt vào bằng cách nào, tôi chịu không tài nào hiểu nổi. Họ đã giải hắn tới Phòng Phẫu thuật. Ồ, ở trọ trẹ đó họ sẽ moi cho bằng sạch điều bí ẩn từ gã này; nào là ‘tại sao’ với ‘làm sao,’ v.v....” Ông ta mỉm cười đầy khoái chí.
Những y bác sĩ giỏi nhất và giàu kinh nghiệm nhất của chúng tôi làm việc tại Phòng Phẫu thuật dưới sự giám sát trực tiếp của chính Ân nhân. Họ có đủ loại dụng cụ, nhưng tuyệt vời nhất trong số đó là Chiếc Chuông Hơi. Quy trình này bắt nguồn từ một thí nghiệm cổ xưa của vật lý sơ khai: ngày trước người ta thường nhốt một con chuột dưới chuông hơi rồi từ từ bơm cạn không khí ra ngoài; không khí ngày càng loãng dần, và... phần còn lại thì anh biết rồi đấy.
Nhưng Chiếc Chuông Hơi của chúng tôi chắc chắn là một thiết bị hoàn thiện hơn nhiều và nó được sử dụng kết hợp với các loại khí khác nhau. Hơn nữa, chúng ta không hành hạ một con vật vô tri như người cổ đại đã làm; chúng ta dùng nó cho một mục đích cao cả hơn: bảo vệ an ninh của Nhà nước Thống nhất, hay nói cách khác là hạnh phúc của hàng triệu con người. Khoảng năm thế kỷ trước, khi công việc của Phòng Phẫu thuật mới chỉ bắt đầu, vẫn còn sót lại vài kẻ ngốc đem so sánh Phòng Phẫu thuật của chúng tôi với Tòa Dị giáo thời cổ đại. Nhưng điều đó cũng vô lý chẳng khác nào so sánh một bác sĩ phẫu thuật mở khí quản với một kẻ cướp đường cắt cổ. Cả hai đều dùng dao, có lẽ là cùng một loại dao, cả hai đều làm một việc y hệt nhau, tức là cắt cổ một con người sống, thế nhưng một người là ân nhân, kẻ kia lại là kẻ sát nhân; một người mang dấu cộng, kẻ kia mang dấu trừ....
Tất cả những điều đó trở nên sáng tỏ hoàn toàn chỉ trong một giây, trong một vòng quay của chiếc bánh xe logic, nơi các răng cưa gài vào dấu trừ ấy, hất ngược nó lên và nhờ thế thay đổi diện mạo của nó. Sự việc kia lại hơi khác một chút; chiếc vòng trên cửa vẫn còn đang lúc lắc, có lẽ cánh cửa vừa mới khép lại, thế mà nàng, I-330, đã biến mất; nàng không còn ở đó nữa! Chiếc bánh xe logic không tài nào quay nổi sự thật này. Một giấc mơ ư? Nhưng ngay lúc này đây, tôi vẫn cảm nhận được ở bờ vai phải của mình nỗi đau ngọt ngào khó hiểu ấy của I-330 khi nàng ở bên tôi trong màn sương mù, ép chặt người vào tôi.
“Em yêu sương mù chứ?” Vâng, tôi cũng yêu sương mù. Tôi yêu vạn vật và vạn vật hiện lên trước mắt tôi thật kỳ diệu, mới mẻ, đầy căng thẳng; mọi thứ thật tuyệt vời!...
“Tuyệt vời làm sao,” tôi buột miệng nói lớn.
“Tuyệt vời ư?” Đôi mắt bằng sứ trợn trừng lên. “Anh thấy có gì là tuyệt vời ở đó chứ? Nếu gã không số hiệu kia mà mò vào được, điều đó có nghĩa là xung quanh đây vẫn còn những kẻ khác, ở khắp mọi nơi, lúc nào cũng vậy, ngay quanh con tàu Integral này, chúng—”
“Ý anh ‘chúng’ là ai?”
“Làm sao tôi biết là ai được? Nhưng tôi cảm nhận được họ, suốt tời gian.”
“Anh đã nghe gì về ca phẫu thuật mới vừa được phát minh chưa? Ý tôi là việc cắt bỏ trí tưởng tượng bằng phẫu thuật ấy.” (Dạo gần đây thực sự có những lời đồn đại về chuyện đại loại như thế.)
“Chưa, tôi chưa nghe. Thì sao nào?”
“Chỉ thế này thôi: nếu tôi là anh, tôi sẽ đến và xin thực hiện ca phẫu thuật đó cho chính mình.”
Tấm mặt đĩa sứ bày tỏ rõ rệt vẻ chua chát như chanh. Tội nghiệp gã! Hắn thấy chướng tai nếu ai đó chỉ vô tình ám chỉ rằng hắn có thể sở hữu trí tưởng tượng. Chà, cách đây một tuần có lẽ tôi cũng sẽ nổi giận trước một lời ám chỉ như vậy. Nhưng giờ thì không, bởi tôi biết rằng mình có trí tưởng tượng, căn bệnh của tôi chính là ở đó, và hơn thế nữa: tôi biết rằng đó là một căn bệnh tuyệt vời—chẳng ai muốn được chữa khỏi cả, đơn giản là không muốn một chút nào!
Chúng tôi bước lên những bậc thềm bằng thủy tinh; thế giới trải rộng bên dưới chúng tôi tựa lòng bàn tay.
Hỡi các bạn, những độc giả của các bản ghi này, bất kể các bạn là ai, các bạn đang có mặt trời ngự trị phía trên đầu. Và nếu các bạn từng lâm bệnh, giống như tôi lúc này, thì các bạn thừa biết thứ ánh sáng mặt trời vào buổi sáng trông ra sao hay có thể ra sao; các bạn biết thứ sắc vàng ấm áp, trong trẻo và hồng hào ấy; bản thân không khí dường như cũng phớt hồng; vạn vật như được thấm đẫm dòng máu dịu dàng của mặt trời; muôn loài đều sống động; những hòn đá dường như mềm mại và có hồn; sắt thép bỗng sống động và ấm áp; con người tràn ngập sự sống và những nụ cười. Rất có thể chẳng bao lâu nữa tất cả những điều này sẽ biến mất, rằng chỉ trong một giờ nữa dòng máu hồng hào của mặt trời sẽ cạn kiệt, nhưng trong khoảnh khắc này thì vạn vật đều đang sống. Và tôi nhìn thấy một cái gì đó đang chảy và đập nhịp nhàng trong sườn của con tàu Integral; tôi thấy Integral đang ngẫm nghĩ về tương lai vĩ đại và cao cả của nó, về gánh nặng trĩu của niềm hạnh phúc tất yếu mà nó sẽ mang lên những tầng cao kia, tới chỗ các bạn, những con người vô danh, tới chỗ những kẻ mãi mãi kiếm tìm mà chẳng bao giờ thấy. Các bạn sẽ tìm thấy! Các bạn sẽ hạnh phúc! Các bạn bắt buộc phải hạnh phúc, và các bạn sẽ không phải chờ đợi lâu nữa đâu!
Thân tàu Integral đã gần như hoàn thiện; đó là một khối elipsoit thuôn dài tuyệt mỹ, làm bằng thứ thủy tinh của chúng tôi—vĩnh cửu như vàng và dẻo dai như thép. Tôi ngắm nhìn họ ở bên trong, đang cố định các sườn ngang và các thanh dọc của nó; ở phần đuôi tàu, họ đang dựng lên phần bệ của cỗ động cơ khổng lồ. Cứ ba giây một lần, chiếc đuôi mạnh mẽ của Integral sẽ phun ngọn lửa và khí đốt ra không gian bao la, và con tàu sẽ vút bay tiến lên phía trước và lên cao hơn nữa—tựa như một vị Tamerlane bốc lửa của hạnh phúc! Tôi quan sát những người thợ, tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống Taylor, cúi người xuống, rồi vươn mình đứng thẳng lên và quay người chớp nhoáng, nhịp nhàng hệt nhữngh chiếc đòn bẩy của một cỗ máy khổng lồ. Trong tay họ cầm những ống thủy tinh lấp lánh phóng ra những vệt lửa xanh biếc; những bức tường thủy tinh đang bị cắt xé bởi ngọn lửa; bằng ngọn lửa, người ta đang hàn gắn các góc, các sườn, các thanh chắn. Tôi quan sát những chiếc cần cẩu thủy tinh quái dị đang lăn nhẹ nhàng trên những đường ray bằng thủy tinh; giống như những người thợ, chúng ngoan ngoãn quay mình, cúi gập xuống và đưa các kiện hàng vào tận sâu trong lòng ruột tàu Integral. Tất cả hòa làm một, cỗ máy được nhân hóa và con người bị cơ khí hóa. Đó là vẻ đẹp tuyệt vời nhất, lay động lòng người nhất, là sự hài hòa, là âm nhạc!
Nhanh lên! Xuống thôi! Đến với họ, và hòa mình cùng họ! Và tôi bước xuống, hòa lẫn vào đám đông, tan biến vào khối lượng của họ, bị cuốn vào nhịp điệu của thép và thủy tinh. Những chuyển động của họ thật đoan trang, căng tràn và tròn trịa. Má họ ửng hồng vì sức khỏe, những vầng trán tựa gương không hề bị vẫn đục bởi sự điên rồ của tư duy. Tôi đang trôi bồng bềnh trên một mặt biển tựa gương. Tôi đang nghỉ ngơi.... Bỗng nhiên, một người trong số họ quay mặt về phía tôi với nụ cười vô tư lự.
“Chà, hôm nay khá hơn chứ?”
“Khá hơn cái gì cơ?”
“Hôm qua anh không có mặt. Và chúng tôi cứ tưởng có chuyện gì nghiêm trọng....” Trán anh ta ngời sáng; một nụ cười ngây thơ và trẻ con.
Máu tôi dồn hết cả lên mặt. Không, tôi không thể nói dối, khi phải đối mặt với đôi mắt ấy. Tôi lặng thím đi; tôi đang chết chìm.... Phía trên, khuôn mặt bằng sứ trắng, tròn và sáng bóng hiện ra nơi miệng cửa sập.
“Này! D-503! Lên đây mau! Có gì đó không ổn với phần khung và các giá đỡ ở đây, và...”
Chẳng đợi anh ta nói dứt câu, tôi lao vút về phía anh ta, lên lầu; tôi đang nhục nhã tự cứu lấy mình bằng cách tẩu thoát. Tôi không còn chút sức lực nào để ngước mắt lên nhìn. Tôi bị choáng ngợp bởi những bậc thềm thủy tinh lấp lánh dưới chân mình, và với mỗi bước đi, tôi lại cảm thấy tuyệt vọng hơn bao giờ hết. Tôi, một kẻ đã hư hỏng, một tên tội phạm, chẳng còn chỗ đứng ở chốn này. Không, có lẽ tôi sẽ chẳng bao giờ có thể hòa mình vào nhịp điệu cơ khí này được nữa, cũng chẳng thể trôi nổi trên vùng biển phẳng lặng như gương này thêm một lần nào nữa. Từ nay trở đi, tôi sẽ phải cháy đời đời kiếp kiếp, bôn ba từ nơi này sang nơi khác, tìm kiếm một xó xỉnh để giấu đi ánh mắt mình, mãi mãi cho đến khi tôi.... Một tia sáng lạnh ngắt như băng đâm thấu qua tôi: “Bản thân tôi, tôi ra sao không quan trọng, nhưng liệu có cần thiết phải để nàng cũng...? Tôi phải lo sao cho nàng...”
Tôi lết qua miệng cửa sập để ra đến boong tàu rồi đứng chôn chân ở đó; giờ thì tôi phải đi đâu đây? Tôi chẳng biết mình lên đây để làm gì nữa! Tôi ngước nhìn lên cao. Mặt trời giữa trưa kiệt sức vì cuộc hành trình, đang tỏa ra những làn hơi mờ đục. Phía dưới là con tàu Integral, một khối thủy tinh xám xịt—chết lặng. Dòng máu hồng đã bị rút cạn! Tôi hiểu rõ rằng tất cả chuyện này chỉ là do trí tưởng tượng của mình và mọi thứ vẫn y như cũ, thế nhưng tôi đồng thời cũng nhận thức rõ rằng...
“Anh bị làm sao thế, D-503? Anh điếc rồi à? Tôi gọi mãi gọi hoài.... Anh bị làm sao thế?” Đó là Vị Xây dựng Thứ hai đang quát tháo thẳng vào tai tôi; chắc hẳn ông ta đã gào lên như thế từ nãy đến giờ rồi.
Tôi bị làm sao cơ chứ? Tôi đã mất đi bánh lái, cỗ động cơ vẫn đang gầm rú như trước, chiếc phi cơ đang run rẩy lao đi vun vút nhưng lại chẳng có lấy một chiếc bánh lái. Thậm chí tôi còn chẳng biết mình đang lao về đâu, lao xuống lòng đất hay bay lên mặt trời, lao vào ngọn lửa của nó....