Trong vòng kim cô

Một củ cà rốt

Một vụ giết người

Cả đêm tôi không chợp mắt. Suốt đêm, chỉ một ý nghĩ duy nhất... Hệ quả của tai nạn hôm qua là đầu tôi bị quấn băng chặt chẽ — với tôi, đó chẳng phải dải băng, mà là một chiếc vòng, một chiếc vòng bằng sắt thép lạnh lùng, đang tán đinh quanh đầu tôi. Và tôi bị ám ảnh bởi cùng một suy nghĩ, luôn là suy nghĩ đó trong chiếc vòng đã tán đinh: giết U-. Giết U- rồi tìm đến cô ta và nói: "Giờ thì cô đã tin chưa?" Điều khiến tôi bứt rứt nhất là giết chóc thật bẩn thỉu, thật nguyên thủy. Nghĩ đến cảnh dùng vật gì đó đập vỡ đầu cô ta — một cảm giác kì lạ, ngọt ngào đến ghê tởm dâng lên trong miệng, khiến tôi không thể nuốt nổi nước bọt. Tôi cứ phải nhổ vào khăn tay, dù miệng tôi khô khốc.

Trong tủ, tôi có một thanh pít-tông nặng bị nứt trong lúc đúc, tôi mang về nhà để kiểm tra nguyên nhân nứt dưới kính hiển vi. Tôi cuộn bản thảo của mình lại thành một ống (hãy để cô ta đọc tôi đến chữ cuối cùng!), nhét thanh pít-tông gãy vào ống đó rồi xuống lầu. Cầu thang dường như dài vô tận, các bậc thang trơn trượt một cách ghê tởm, ươn ướt. Tôi phải lau miệng liên tục. Khi xuống đến nơi... tim tôi thắt lại. Tôi lấy thanh pít-tông ra và đi tới bàn làm việc của cô kiểm soát, nhưng cô ta không có ở đó; thay vào đó là cái bàn trống không, lạnh lẽo với những vết mực. Tôi chợt nhớ ra hôm nay mọi công việc đều dừng lại; tất cả mọi người đều phải đi làm phẫu thuật. Thế nên cô ta chẳng cần ở lại đây nữa. Chẳng còn ai để mà ghi danh...

Ngoài phố. Trời lộng gió. Bầu trời như được ghép lại từ những tấm sắt đúc đang bay lơ lửng. Và y hệt như khoảnh khắc hôm qua, cả thế giới như vỡ vụn thành những mảnh tách biệt, sắc nhọn, độc lập, và từng mảnh một đang rơi xuống với tốc độ chóng mặt; mỗi mảnh khựng lại một giây, lơ lửng trước mắt tôi rồi biến mất không dấu vết. Cứ như thể những chữ cái đen, ngay ngắn trên trang giấy này bất thình lình tách ra và bắt đầu nhảy múa loạn xạ trong hoảng loạn, đến mức chẳng còn từ ngữ nào trên trang, chỉ còn những âm vô nghĩa như "ap", "jum", "wor". Đám đông cũng trông vô nghĩa y hệt, tản mát (không theo hàng lối), kẻ tiến, người lùi, đi chéo, đi ngang...

Rồi chẳng còn ai. Trong một giây, khi tôi đang lao đi hết tốc lực rồi bất chợt khựng lại, tôi nhìn thấy trên tầng hai, trong cái lồng kính lơ lửng giữa không trung — một người đàn ông và một người đàn bà — một nụ hôn; cô ấy đứng đó, toàn thân ngả ra sau một cách gãy vụn: "Đây là lần cuối cùng, mãi mãi..."

Ở góc phố, một bụi cây đầy gai góc, chuyển động của những cái đầu. Phía trên những cái đầu đó, tách biệt, lơ lửng giữa không trung, là một biểu ngữ: "Đả đảo máy móc! Đả đảo Phẫu thuật!" Và (tách biệt với chính bản thân mình), tôi nghĩ: "Liệu có phải mỗi người chúng ta đều mang một nỗi đau như thế, nỗi đau chỉ có thể được gỡ bỏ cùng với trái tim của chính mình... Rằng phải làm điều gì đó với từng người, trước khi anh ta..." Trong một giây, cả thế giới biến mất khỏi mắt tôi, chỉ còn lại bàn tay thú tính của tôi với món đồ nặng nề bằng sắt đúc bên trong...

Một cậu bé xuất hiện. Nó đang chạy, một cái bóng hằn dưới môi dưới. Môi dưới vểnh lên như cái gấu tay áo xắn ngược. Mặt nó biến dạng; nó khóc thét lên; nó đang chạy trốn ai đó. Tiếng chân dậm thình thịch vang lên phía sau nó...

Cậu bé nhắc tôi nhớ: "U- chắc hẳn đang ở trường. Mình phải nhanh lên!" Tôi chạy đến cửa vào gần nhất của Đường sắt Ngầm. Tại lối vào, ai đó đi qua tôi và nói: "Đừng chạy. Hôm nay không có tàu... đằng kia!" Tôi đi xuống. Một sự mê sảng bao trùm. Ánh sáng của những mặt trời pha lê chói lòa; sân ga chật cứng những cái đầu. Một đoàn tàu rỗng không, lờ đờ.

Trong sự tĩnh lặng — một giọng nói. Tôi không thấy cô ấy nhưng tôi biết, tôi biết cái giọng dữ dội, sống động, uyển chuyển, tựa như chiếc roi da đang quất vào không khí đó! Tôi cảm nhận được cái tam giác lông mày sắc nhọn đang kéo ngược về phía thái dương ở đó...

"Để tôi! Để tôi đến chỗ cô ấy! Tôi phải đi!..."

Những cái vòi của ai đó tóm lấy tay tôi, vai tôi. Tôi bị đóng đinh tại chỗ. Trong tĩnh lặng, tôi nghe thấy:

"Không. Hãy lên với họ đi. Ở đó họ sẽ chữa cho anh; ở đó họ sẽ nhồi nhét cho anh thứ hạnh phúc lên men đó. No nê, anh sẽ ngủ yên bình, được tổ chức, đúng giờ và ngáy khò khò một cách ngọt ngào. Lẽ nào anh vẫn chưa nghe thấy bản giao hưởng ngáy khổng lồ đó sao? Đồ ngốc! Anh không nhận ra là họ muốn giải thoát anh khỏi những dấu chấm hỏi gặm nhấm, giòi bọ, hành hạ này sao? Mà anh vẫn đứng đây nghe tôi à? Nhanh lên! Lên trên! Đến chỗ Phẫu thuật Vĩ đại đi! Anh quan tâm làm gì nếu tôi ở lại đây một mình? Anh bận tâm làm gì nếu tôi muốn đấu tranh, đấu tranh trong vô vọng? Thế lại càng tốt! Anh bận tâm làm gì việc tôi không muốn người khác khao khát thay cho mình? Tôi muốn tự mình khao khát. Nếu tôi khao khát điều bất khả thi..."

Một giọng nói khác, chậm rãi, nặng nề:

"À, điều bất khả thi! Nghĩa là chạy theo những ảo tưởng ngu ngốc của cô; những ảo tưởng ấy sẽ xoay vần ngay dưới mũi cô như một cái đuôi. Không, chúng tôi sẽ tóm lấy cái đuôi đó, và rồi..."

"Và rồi — nuốt chửng nó rồi lăn ra ngáy; một cái đuôi mới sẽ lại cần thiết thôi. Người ta nói người xưa có một loài vật gọi là 'Lừa'. Để bắt nó đi, họ sẽ buộc một củ cà rốt vào cái cần câu treo trước mũi nó, để nó không thể chạm tới... Nếu nó đã tóm được và nuốt chửng thì..."

Những cái vòi bất ngờ buông tôi ra; tôi lao về phía nơi cô ấy đang nói; nhưng đúng lúc đó mọi thứ trở nên hỗn loạn. Tiếng thét từ phía sau: "Chúng tới kìa! Tới đây!" Những ánh đèn nhấp nháy rồi tắt ngấm, — ai đó đã cắt dây cáp, — và mọi thứ trở thành một dòng dung nham của tiếng la hét, rên rỉ, những cái đầu, những ngón tay...

Tôi không biết chúng tôi bị xô đẩy trong đường ống ngầm đó bao lâu. Tôi chỉ nhớ là cảm thấy những bậc thang, hoàng hôn xuất hiện, ngày càng sáng hơn, rồi chúng tôi lại ở trên phố, tản ra như cánh quạt về các hướng khác nhau.

Lại chỉ còn mình tôi. Gió. Chạng vạng xám xịt, thấp tè bò qua đầu tôi. Trên mặt vỉa hè bằng kính ẩm ướt, sâu tít bên dưới, là những bức tường lộn ngược nhấp nháy và những bóng người đang di chuyển, chân hướng lên trời. Và cái bọc nặng khủng khiếp trong tay tôi kéo tôi xuống vực sâu đó, xuống tận đáy.

Lại ở bàn làm việc. U- vẫn chưa ở đó; phòng cô ta tối om và trống rỗng. Tôi đi lên phòng mình và bật đèn. Hai thái dương tôi bị chiếc vòng sắt siết chặt đang đập liên hồi. Tôi cứ đi đi lại lại, luôn trong một vòng tròn: bàn tôi, cái bọc trắng trên bàn, cái giường, bàn tôi, cái bọc trắng trên bàn... Trong căn phòng bên trái tôi, rèm đã hạ. Bên phải: cái đầu hói sần sùi trên một cuốn sách, cái trán vồ khổng lồ. Những nếp nhăn trên trán như một loạt những dòng chữ vàng không thể đọc được. Đôi lúc ánh mắt chúng tôi chạm nhau và rồi tôi cảm thấy những dòng chữ đó đang nói về tôi.

... Mọi chuyện xảy ra đúng lúc hai mươi mốt giờ. U- tự ý bước vào. Tôi nhớ rằng tiếng thở của mình to đến mức tôi có thể nghe thấy và tôi muốn thở khẽ đi nhưng không thể.

Cô ta ngồi xuống và sửa lại nếp gấp bộ đồng phục trên đầu gối. Những cái mang màu hồng nâu phập phồng.

"Ôi, anh yêu, có phải anh bị thương thật không? Em vừa biết tin, nên chạy sang ngay..."

Thanh pít-tông nằm trước mặt tôi trên bàn. Tôi bật dậy, hơi thở càng to hơn. Cô ta nghe thấy, dừng ngang câu nói rồi đứng lên. Tôi đã nhắm được vị trí trên đầu cô ta; một thứ gì đó ngọt lịm đến ghê tởm đọng trong miệng tôi... Khăn tay của tôi! Tôi không tìm thấy nó đâu. Tôi nhổ xuống sàn.

Gã với những nếp nhăn vàng vọt cố định đang nghĩ về tôi đó! Cần phải để hắn không nhìn thấy. Sẽ còn ghê tởm hơn nếu hắn có thể... Tôi nhấn nút. (Tôi không có quyền làm vậy, nhưng lúc đó ai còn quan tâm đến quyền hành nữa?) Rèm hạ xuống.

Rõ ràng cô ta cảm thấy và hiểu điều gì sắp đến nên lao về phía cửa. Nhưng tôi nhanh hơn cô ta và khóa cửa bằng chìa, thở mạnh và không rời mắt lấy một giây khỏi cái vị trí trên đầu cô ta...

"Anh... anh điên rồi! Sao anh dám..." Cô ta lùi lại về phía giường, đặt đôi tay run rẩy vào giữa hai đầu gối... Như một chiếc lò xo căng cứng, giữ chặt cô ta bằng ánh nhìn của mình, tôi từ từ duỗi cánh tay về phía bàn (chỉ một cánh tay có thể cử động), và tôi chộp lấy thanh pít-tông.

"Em cầu xin anh! Một ngày thôi — chỉ một ngày thôi! Ngày mai em sẽ đi làm thủ tục..."

Cô ta đang nói cái gì vậy? Tôi vung tay... Và tôi coi như mình đã giết cô ta. Vâng, những độc giả không quen biết của tôi, các người có quyền gọi tôi là kẻ giết người. Tôi biết đáng lẽ tôi đã giáng đòn xuống đầu cô ta nếu cô ta không hét lên:

"Vì... vì... em đồng ý... Em... chờ một chút..." Với đôi tay run rẩy, cô ta xé toạc bộ đồng phục; — một thân hình to lớn, vàng vọt, xệ xuống, cô ta đổ ập xuống giường...

Rồi tôi hiểu ra; cô ta tưởng tôi kéo rèm... là để... là vì tôi muốn...

Chuyện này bất ngờ và ngu ngốc đến mức tôi bật cười thành tiếng. Ngay lập tức, chiếc lò xo căng cứng trong tôi đứt phựt, tay tôi mềm nhũn và thanh pít-tông rơi xuống sàn.

Tại đây tôi học được từ kinh nghiệm bản thân rằng tiếng cười là thứ vũ khí khủng khiếp nhất; anh có thể giết bất cứ thứ gì bằng tiếng cười, kể cả giết người. Tôi ngồi ở bàn và cười điên dại; tôi không thấy lối thoát nào cho tình huống lố bịch này. Tôi không biết mọi chuyện sẽ kết thúc thế nào nếu mọi thứ cứ diễn ra tự nhiên, vì đột nhiên một nhân tố mới xuất hiện trong chuỗi số học: điện thoại reo.

Tôi vội vàng, chộp lấy ống nghe. Có lẽ là cô ấy... Tôi nghe thấy một giọng nói lạ:

"Đợi một chút."

Tiếng vo ve khó chịu, vô tận. Những bước chân nặng nề từ xa, đến gần hơn và lớn hơn như tiếng sắt đúc, và...

"D-503? Đấng Kiến tạo đang nói đây. Đến gặp ta ngay lập tức."

Keng! Hắn gác máy. Keng! như tiếng chìa khóa trong ổ khóa.

U- vẫn nằm trên giường, mắt nhắm nghiền, mang cá hở ra như một nụ cười. Tôi nhặt quần áo của cô ta, ném vào người cô ta và nói qua kẽ răng:

"Nào. Nhanh lên! Nhanh lên!"

Cô ta chống khuỷu tay nâng người dậy, bộ ngực xệ sang một bên, mắt tròn xoe. Cô ta trông như một bức tượng sáp.

"Cái gì?"

"Mặc quần áo vào, chính là cái đó đấy!"

Mặt biến dạng, cô ta chộp lấy quần áo và nói bằng giọng vô hồn: "Quay đi..."

Tôi quay đi, áp trán vào mặt kính. Ánh sáng, những hình thù, những tia lửa đang run rẩy trong tấm gương đen ướt át... Không, tất cả những thứ này là tôi, chính tôi, — bên trong tôi... Hắn gọi tôi vì chuyện gì? Có khả năng nào là hắn đã biết về cô ta, về tôi, về mọi chuyện rồi không?

U-, đã mặc xong quần áo, đang đứng ở cửa. Tôi bước một bước về phía cô ta và siết chặt tay cô ta như thể hy vọng vắt ra từ đó từng giọt từng giọt những gì tôi cần.

"Nghe này... Tên cô ấy, cô biết tôi đang nói về ai mà — cô có báo tên cô ấy không? Không ư? Nói thật đi, tôi cần... Tôi chẳng màng chuyện gì xảy ra nữa, nhưng hãy nói thật đi!"

"Không."

"Không ư? Nhưng tại sao không, khi mà cô..."

Môi dưới của cô ta vểnh lên y hệt môi cậu bé kia và khuôn mặt cô ta... nước mắt chảy dài trên má.

"Vì em... em sợ rằng nếu em làm thế anh có thể... anh sẽ ngừng yêu — Ôi, em không thể, em không thể!"

Tôi hiểu ra. Đó là sự thật. Sự thật nhân bản lố bịch, nực cười. Tôi mở cửa.