Con số cuối cùng

Sai lầm của Galileo

Chẳng phải thế sẽ tốt hơn sao?

Đây là cuộc trò chuyện của tôi với I-330, diễn ra trong Ngôi Nhà Cổ vào ngày hôm qua, giữa những tiếng ồn ào náo động, giữa những sắc màu làm nghẹt thở dòng suy nghĩ logic của tôi: màu đỏ, xanh lá, đồng, vàng nghệ, màu cam… Và suốt thời gian đó, dưới nụ cười cẩm thạch bất động của vị thi sĩ cổ đại mũi tẹt kia.

Tôi sẽ thuật lại cuộc trò chuyện này từng chữ một, bởi tôi cho rằng nó có thể mang ý nghĩa to lớn và quyết định đối với vận mệnh của Nhà nước Thống nhất — hơn thế nữa, đối với vận mệnh của cả vũ trụ. Hơn nữa, khi đọc nó, các bạn, những độc giả ẩn danh của tôi, có lẽ sẽ tìm thấy đôi chút sự biện minh cho tôi. I-330, không hề mở đầu bằng những lời xã giao, lập tức trút tất cả lên đầu tôi:

“Tôi biết ngày kia chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của tàu Integral sẽ diễn ra. Vào ngày đó, chúng ta sẽ chiếm lấy nó.”

“Cái gì! Ngày kia ư?”

“Phải. Ngồi xuống đi và đừng có kích động. Chúng ta không được phép lãng phí một phút nào. Trong số hàng trăm người bị bắt ngày hôm qua, có hai mươi người thuộc phe Mephi. Để mặc hai hoặc ba ngày nữa trôi qua nghĩa là họ sẽ chết.”

Tôi lặng im.

“Họ sẽ cử các kỹ thuật viên điện, cơ khí, bác sĩ, khí tượng học… đi cùng trong chuyến bay thử nghiệm. Đúng mười hai giờ, anh phải nhớ kỹ điều này, khi chuông báo bữa trưa vang lên, chúng ta sẽ ở lại trong lối đi, nhốt tất cả bọn họ trong phòng ăn, và tàu Integral sẽ là của chúng ta. Anh nhận ra rằng việc này là vô cùng cần thiết, dù có chuyện gì xảy ra đi nữa! Tàu Integral khi nằm trong tay chúng ta sẽ là công cụ giúp chấm dứt mọi thứ ngay tức khắc mà không đau đớn… Còn Aeros của bọn họ ư?… Hừ! Chúng chỉ là những con muỗi vô nghĩa so với một con chim ưng. Và nếu chẳng may tình thế trở nên bất khả kháng, chúng ta có thể hướng các ống động cơ xuống dưới, và chỉ riêng hoạt động của chúng thôi cũng đủ…”

Tôi bật dậy.

“Thật không thể tưởng tượng nổi! Thật vô lý! Cô không thấy rằng những gì cô đang âm mưu là một cuộc cách mạng sao?”

“Đúng, một cuộc cách mạng. Tại sao lại vô lý?”

“Vô lý ư? Bởi vì cách mạng là điều bất khả! Bởi vì cuộc cách mạng của chúng ta (tôi nói cho chính mình và cho cả cô), cuộc cách mạng đó là cuộc cách mạng cuối cùng. Không thể có thêm cuộc cách mạng nào khác xảy ra được nữa. Ai cũng biết điều đó.”

Cặp lông mày nhướng lên, tạo thành hình tam giác nhọn đầy giễu cợt.

“Anh bạn thân mến, anh là một nhà toán học, đúng không? Hơn thế nữa, một triết gia kiêm toán học gia? Vậy thì, hãy gọi tên con số cuối cùng đi!”

“Cái gì… Tôi… Tôi không hiểu, con số cuối cùng nào cơ?”

“Con số cuối cùng ấy, con số cao nhất, lớn nhất.”

“Nhưng I-330, thật vô lý! Vì dãy số là vô hạn, làm sao có thể có con số cuối cùng được?”

“Và tại sao anh lại nghĩ rằng có một cuộc cách mạng cuối cùng? Không hề có cuộc cách mạng cuối cùng nào cả, số lượng của chúng là vô hạn… ‘Cuộc cách mạng cuối cùng’ chỉ là câu chuyện cổ tích dành cho trẻ con. Trẻ con sợ sự vô hạn, và cần phải làm cho chúng đừng sợ hãi để chúng còn có thể ngủ yên suốt đêm.”

“Nhưng ích gì, tất cả những việc này có ích gì chứ? Vì lợi ích của Ân nhân! Ích gì khi tất cả mọi người đều đã hạnh phúc rồi?”

“Được thôi! Cứ cho là vậy đi. Thế rồi sao nữa?”

“Thật buồn cười! Một câu hỏi hoàn toàn trẻ con. Anh kể cho bọn trẻ nghe điều gì đó, kể đến tận cùng, nhưng chúng vẫn cứ luôn hỏi anh: ‘Thế rồi sao nữa?’ và ‘Để làm gì?’”

“Trẻ con là những triết gia can đảm duy nhất. Và những triết gia can đảm thì luôn luôn là những đứa trẻ. Người ta nên luôn luôn đặt câu hỏi như trẻ con: ‘Thế rồi sao nữa?’”

“Chẳng có ‘sau đó’ nào cả! Chấm hết. Trên toàn thế giới này, ở khắp mọi nơi, mọi thứ đều được phân bổ một cách đồng đều…”

“À, ‘đồng đều’! ‘Khắp mọi nơi’! Đó chính là vấn đề, sự hỗn loạn! Sự hỗn loạn trong tâm lý. Là một nhà toán học, chẳng lẽ anh không biết rằng chỉ có sự khác biệt (chỉ có sự khác biệt!), sự khác biệt về nhiệt độ, về tương phản nhiệt mới tạo nên sự sống sao? Và nếu khắp thế giới này mọi vật đều ấm đều hoặc lạnh đều, chúng phải bị đẩy ra xa!… để tạo ra ngọn lửa, tạo ra những vụ nổ! Và chúng ta sẽ đẩy!…”

“Nhưng I-330, làm ơn hãy hiểu cho rằng tổ tiên chúng ta trong cuộc Chiến tranh Hai Trăm Năm đã làm đúng như thế đấy!”

“Ồ, họ đã đúng! Đúng hàng ngàn lần! Tuy nhiên, họ đã phạm phải một sai lầm; về sau, họ bắt đầu tin rằng mình là con số cuối cùng, một con số không hề tồn tại trong tự nhiên. Sai lầm của họ chính là sai lầm của Galileo; ông ấy đúng khi cho rằng trái đất quay quanh mặt trời nhưng ông ấy không biết rằng toàn bộ hệ mặt trời của chúng ta lại quay quanh một trung tâm nào khác, ông ấy không biết rằng quỹ đạo thực sự (không phải quỹ đạo tương đối) của trái đất không phải là một vòng tròn ngây thơ.”

“Còn các người, phe Mephi?”

“Chúng tôi ư? Hiện tại chúng tôi biết rằng không có con số cuối cùng nào cả. Có thể một ngày nào đó chúng tôi sẽ quên mất. Tất nhiên, chúng tôi chắc chắn sẽ quên khi chúng tôi già đi, vì vạn vật đều tất yếu già đi. Khi đó, chúng tôi cũng sẽ tất yếu rụng xuống như những chiếc lá thu lìa cành, như anh vào ngày kia… Không, không, anh bạn thân mến, không phải cá nhân anh. Anh ở cùng phe với chúng tôi, đúng không? Anh ở cùng phe với chúng tôi chứ?”

Bừng cháy, bão táp, rực rỡ! Chưa bao giờ tôi thấy cô trong trạng thái như vậy. Cô ôm chầm lấy tôi bằng tất cả con người cô; tôi tan biến.

Lời cuối cùng của cô, khi nhìn chằm chằm, sâu thẳm vào mắt tôi:

“Vậy thì, đừng quên nhé: đúng mười hai giờ.”

Và tôi đáp:

“Vâng, tôi nhớ rồi.”

Cô ấy rời đi. Tôi trơ trọi giữa sự náo động đa thanh, nổi loạn của những màu xanh dương, đỏ, xanh lá, vàng nghệ và cam…

Phải, mười hai giờ!… Bất chợt một cảm giác về điều gì đó xa lạ trên khuôn mặt tôi, về một thứ gì đó được cấy vào, không thể gạt bỏ được. Bất chợt, ngày hôm qua và U- và tất cả những gì cô ấy hét vào mặt I-330! Thật là, sao mà vô lý thế!

Tôi vội vã rời khỏi ngôi nhà đó để về nhà, về nhà! Đâu đó phía sau, tôi nghe thấy tiếng chim hót líu lo bên ngoài Bức Tường. Và phía trước tôi, trong ánh mặt trời lặn, những khối cầu mái vòm làm bằng lửa kết tinh màu đỏ, những khối lập phương rực lửa khổng lồ—là những ngôi nhà, và mũi nhọn của Tháp Tích lũy cao vút trên bầu trời như một tia chớp tê liệt. Và tất cả những điều này, tất cả vẻ đẹp hoàn mỹ, mang tính hình học tuyệt đối này, liệu tôi, chính tôi, bằng đôi tay mình…? Chẳng lẽ không có lối thoát sao? Không có con đường nào ư? Không có dấu vết nào sao?

Tôi đi ngang qua một thính phòng (tôi không nhớ số hiệu của nó). Bên trong, những băng ghế được xếp chồng lên dọc các bức tường. Ở giữa là những chiếc bàn phủ những tấm kính trắng như tuyết, với những vết ố hồng tựa máu nắng trên nền trắng… Tất cả những thứ đó báo hiệu một ngày mai không xác định và vì thế đầy báo động. Thật không tự nhiên đối với một con người biết tư duy và nhìn nhận khi phải sống giữa những điều bất thường, những ẩn số, những chữ X. Nếu bất chợt đôi mắt bạn bị bịt lại và bạn bị thả ra để tự mò mẫm, vấp ngã, luôn ý thức rằng đâu đó rất gần bạn là ranh giới định mệnh, chỉ một bước chân thôi và chẳng còn lại gì ngoài một mảnh thịt bị nén chặt, ngạt thở… Giờ tôi cảm thấy phần nào như thế.

… Và nếu tôi không chờ đợi bất cứ điều gì nữa mà cứ… cứ thế lao xuống… Chẳng phải đó sẽ là điều đúng đắn duy nhất sao? Để tháo gỡ mọi thứ ngay tức khắc?