Cuộc đại phẫu thuật
Tôi đã tha thứ cho mọi thứ
Những đoàn tàu đâm vào nhau
Được cứu rồi! Vào khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, khi tưởng chừng như chẳng còn gì để bám víu, khi tưởng chừng như mọi chuyện đã chấm hết!...
Cảm giác ấy tựa như khi bạn đã bước lên những bậc thềm tiến về phía cỗ máy đe dọa của Đấng Thiện Hảo, hoặc tựa như khi chiếc Chuông thủy tinh khổng lồ úp xuống bạn với một tiếng động nặng nề, và lần cuối cùng trong đời, bạn ngước nhìn bầu trời xanh để thu trọn nó vào tầm mắt... thì bỗng nhiên, tất cả chỉ là một giấc mơ! Mặt trời hồng hào, vui tươi và bức tường... thật hạnh phúc biết bao khi được chạm tay vào bức tường lạnh ngκόc! Và chiếc gối! Được tận hưởng đến muôn vàn thỏa mãn cái lõm nhỏ do chính đầu bạn tạo ra trên chiếc gối trắng!... Đây đại khái là những gì tôi cảm thấy khi đọc Nhật báo Nhà nước sáng nay. Tất cả chỉ là một cơn ác mộng khủng khiếp và cơn ác mộng ấy đã qua rồi. Vậy mà tôi đã từng yếu đuối biết bao, đã từng phản trắc biết bao khi nghĩ đến cái chết tự nguyện vì ích kỷ! Giờ đây, tôi thấy xấu hổ khi đọc lại những dòng cuối cùng của ngày hôm qua. Nhưng cứ để chúng ở đó như một ký ức về cái điều-kinh-khủng-có-thể-đã-xảy-ra, nhưng sẽ không bao giờ xảy ra! Trên trang nhất của Nhật báo Nhà nước hiện lên những dòng rực rỡ:
“HÃY VUI MỪNG!
“Bởi vì từ nay về sau chúng ta đã hoàn hảo!
“Trước ngày hôm nay, chính những cỗ máy do các ngươi tạo ra còn hoàn hảo hơn các ngươi.
“TẠI SAO?
“Bởi vì mỗi tia lửa phát ra từ máy phát điện đều là một tia lửa của lý trí thuần túy; mỗi chuyển động của pít-tông đều là một tam đoạn luận thuần túy. Chẳng phải bên trong các ngươi cũng ẩn chứa một lý trí hoàn hảo không tì vết đó sao?
“Triết lý của cần cẩu, máy ép và máy bơm thật trọn vẹn và rõ ràng như một vòng tròn. Nhưng triết lý của các ngươi có kém phần tròn trịa không? Vẻ đẹp của một cỗ máy nằm ở nhịp điệu bất biến, chính xác của nó, tựa như nhịp đập của con lắc. Nhưng chẳng phải các ngươi cũng đã trở nên chính xác như con lắc rồi sao, hỡi những kẻ được giáo dục theo hệ thống Taylor?
“Đúng vậy, nhưng có một sự khác biệt:
“CỖ MÁY KHÔNG HỀ CÓ TRÍ TƯỞNG TƯỢNG
“Các ngươi đã bao giờ thấy xilanh của một máy bơm khi đang vận hành lại nở nụ cười rộng mở, xa xăm, đượm vẻ mơ mộng đầy nhục cảm trên khuôn mặt của nó chưa? Các ngươi đã bao giờ nghe thấy tiếng cần cẩu bồn chồn trằn trọc và thở dài vào ban đêm, trong những giờ phút dành riêng cho việc nghỉ ngơi chưa?
“KHÔNG!
“Thế mà trên khuôn mặt các ngươi (các ngươi có đỏ mặt vì xấu hổ cũng đáng lắm!), những Vệ binh lại ngày càng thường xuyên nhìn thấy những nụ cười đó và nghe thấy những tiếng thở dài đó. Và (các ngươi nên che mắt lại vì hổ thẹn!) các nhà sử học của Đại Thống nhất thảy đều đệ đơn từ chức để khỏi phải ghi chép lại những hiện tượng đáng hổ thẹn như vậy.
“Đó không phải lỗi tại các ngươi; các ngươi đang lâm bệnh. Và tên căn bệnh của các ngươi chính là
“TRÍ TƯỞNG TƯỢNG
“Đó là con sâu gặm nhấm những nếp nhăn đen đúa trên vương trán con người. Đó là cơn sốt thúc đẩy người ta chạy mãi, chạy mãi, dẫu cho chữ ‘xa hơn’ ấy có thể bắt đầu từ nơi hạnh phúc chấm dứt. Đó là chiến lũy cuối cùng trên con đường tiến tới hạnh phúc của chúng ta.
“Hãy vui mừng lên! Chiến lũy ấy cuối cùng đã bị san phẳng! Con đường đã rộng mở!
“Khám phá mới nhất của khoa học Nhà nước chúng ta là tồn tại một trung tâm của trí tưởng tượng — một hạch thần kinh nhỏ bé đáng thương ở vùng hạ thùy trán của bộ não. Việc chiếu tia X ba lần vào hạch thần kinh này sẽ chữa khỏi tận gốc trí tưởng tượng cho các ngươi —
“Vĩnh viễn!
“Các ngươi thật hoàn hảo; các ngươi đã được cơ giới hóa; con đường dẫn đến hạnh phúc tuyệt đối một trăm phần trăm đã rộng mở! Hỡi tất cả mọi người, già trẻ lớn bé, hãy mau chóng đến trải qua Cuộc đại phẫu thuật! Hãy mau chóng đến các thính phòng nơi Cuộc đại phẫu thuật đang được thực hiện! Đại phẫu thuật muôn năm! Đại Thống nhất muôn năm! Đấng Thiện Hảo muôn năm!”
Hỡi bạn, nếu bạn đọc tất cả những điều này không phải trong những trang ghi chép của tôi vốn trông giống như một cuốn tiểu thuyết cổ kỳ lạ, nếu bạn giống như tôi đang cầm trên tay tờ báo run rẩy còn thoang thoảng mùi mực in... nếu bạn cũng biết rõ như tôi rằng tất cả những điều này là hiện thực chắc chắn nhất, nếu không phải là hiện thực của ngày hôm nay, thì cũng là của ngày mai, — liệu bạn có cảm nhận được chính xác những gì tôi đang cảm thấy không? Liệu đầu óc bạn có quay cuồng như tôi lúc này không? Liệu dọc sống lưng và đôi tay bạn có xuất hiện những mũi kim băng giá kỳ lạ và ngọt ngào ấy không? Liệu bạn có cảm thấy mình là một người khổng lồ, một vị thần Atlas không? — rằng chỉ cần đứng thẳng lên và vươn vai là đầu bạn có thể chạm tới trần nhà?
Tôi giật lấy ống nghe điện thoại.
“I-330. Đúng... Đúng vậy. Đúng... 330!” Và rồi, nuốt lấy những lời của chính mình, tôi hét lên, “Em có ở nhà không? Có chứ? Em đã đọc chưa? Em đang đọc phải không? Chẳng phải, chẳng phải nó vô cùng vĩ đại hay sao?”
“Đúng vậy...” Một khoảng lặng dài và tối tăm. Những sợi dây điện reo lên hầu như không thể nhận thấy. Em đang suy nghĩ.
“Hôm nay anh nhất định phải gặp em. Vâng, tại phòng anh, sau mười sáu giờ, không được phép lỡ hẹn!”
Em yêu... em ấy thật đáng yêu làm sao!... “Không được phép lỡ hẹn!” Tôi mỉm cười và không thể nào ngừng lại được, tôi cảm thấy mình sẽ mang nụ cười ấy ra đường như một ngọn đèn soi chiếu trên đỉnh đầu.
Bên ngoài, gió lướt qua người tôi, cuồn cuộn, rít lên, quất tới tấp, nhưng tôi lại càng cảm thấy phấn chấn hơn. “Được rồi, cứ tiếp tục đi, cứ rên rỉ và than khóc đi! Những bức Những bức tường thì không thể bị đánh sập đâu.” Những đám mây chì bay cuồn cuộn vỡ tung trên đỉnh đầu tôi... cứ để mặc chúng! Chúng không thể che khuất được mặt trời! Chúng ta đã xích nó lại trên thiên đỉnh giống như vô số những kẻ thuộc dòng dõi Giô-suê, những đứa con của các nữ tu vậy!
Ở góc đường, một nhóm những người dòng dõi Giô-suê, con cái của các nữ tu đang đứng với trán dán chặt vào lớp kính của bức tường. Bên trong, trên chiếc bàn trắng lóa, một Số đã nằm sẵn. Người ta có thể nhìn thấy hai bàn chân trần chĩa ra từ dưới tấm vải trắng tạo thành một góc màu vàng... Những y sỹ mặc áo trắng đang cúi đầu xuống phía trên anh ta — một bàn tay trắng phau, một cánh tay vươn ra đang cầm chiếc bơm tiêm chứa đầy thứ gì đó...
“Còn anh, anh đang chờ đợi điều gì thế?” Tôi hỏi không nhắm vào ai cả, hay đúng hơn là hỏi tất cả mọi người.
“Còn anh thì sao?” Cái đầu tròn của một người nào đó quay về phía tôi.
“Tôi ư? Ồ, để sau! Trước tiên tôi phải...” Hơi bối rối, tôi rời khỏi nơi đó. Thực ra tôi phải gặp I-330 trước đã. Nhưng tại sao lại phải trước tiên? Tôi không thể tự giải thích nổi...
Khu vực bến tàu. Con tàu Tích Phân, mang màu xanh băng giá, đang tỏa sáng và lấp lánh. Cỗ máy đang gầm gừ một cách đầy ve vuốt, lặp đi lặp lại một từ nào đó, tựa như đó là từ của tôi, một từ rất đỗi quen thuộc. Tôi cúi xuống và vuốt ve ống dẫn dài và lạnh ngắt của động cơ. “Em yêu! Quả là một chiếc ống đáng yêu làm sao! Ngày mai em sẽ hồi sinh, ngày mai lần đầu tiên trong lòng em sẽ rung lên những dòng dung nham cháy bỏng, rực lửa.”
Với ánh mắt nào tôi sẽ nhìn con quái vật bằng thủy tinh nếu mọi chuyện vẫn y nguyên như ngày hôm qua? Nếu tôi biết rằng ngày mai lúc mười hai giờ tôi sẽ phản bội nó, vâng, phản bội... Ai đó phía sau đang thận trọng chạm vào khuỷu tay tôi. Tôi quay lại. Khuôn mặt phẳng lì như cái đĩa của Người thợ cả thứ hai.
“Cậu đã biết tin chưa?” anh ta hỏi.
“Chuyện gì cơ? Về Cuộc phẫu thuật á? Rồi. Mọi thứ, mọi thứ... bỗng nhiên...”
“Không, không phải chuyện đó. Chuyến bay thử nghiệm bị hoãn lại đến ngày kia — vì Cuộc phẫu thuật đó. Bọn họ giục chúng ta vô ích; chúng ta đã vội vã để rồi...”
“Chỉ vì Cuộc phẫu thuật đó thôi ư!” Kẻ ngốc nghếch và nông cạn. Hắn chẳng nhìn xa hơn cái đĩa ăn của chính mình! Giá như hắn biết rằng nếu không có Cuộc phẫu thuật thì ngày mai lúc mười hai giờ hắn sẽ bị nhốt trong một cái lồng kính, sẽ phải giãy giụa và tìm cách leo lên tường!
Lúc mười hai giờ rưỡi khi bước vào phòng, tôi nhìn thấy U-. Cô ấy đang ngồi bên bàn tôi, cứng nhắc, thẳng tắp, giống như một bộ xương, chống má phải lên tay. Chắc cô ấy đã đợi rất lâu bởi vì khi cô ấy đột ngột đứng dậy chào tôi, trên má vẫn còn hằn năm vết ngón tay trắng bệch.
Trong một giây, buổi sáng kinh khủng ấy hiện về; cô ấy đứng cạnh I-330 với vẻ đầy phẫn nộ. Nhưng chỉ một giây thôi. Tất cả lập tức bị ánh nắng ngày hôm nay tẩy sạch, hệt như khi bạn bước vào phòng vào một ngày trời quang mây tạnh và đãng trí bật đèn lên, bóng đèn vẫn sáng nhưng trông thật lạc lõng, lố bịch và thừa thãi.
Không chút do dự, tôi đưa tay ra với cô ấy; tôi đã tha thứ cho mọi thứ. Cô ấy nắm chặt lấy cả hai tay tôi và siết mạnh đến đau buốt. Gò má rung rung và trĩu xuống như những món trân bảo cổ xưa, cô ấy xúc động nói:
“Em đã chờ đợi... Em chỉ muốn một khoảnh khắc thôi... Em chỉ muốn nói rằng... em hạnh phúc biết bao, mừng cho anh biết bao! Chắc anh cũng nhận thức được rằng ngày mai hoặc ngày kia anh sẽ khỏe mạnh trở lại, tựa như được sinh ra một lần nữa.”
Tôi chú ý đến đống giấy tờ trên bàn; hai trang cuối cùng trong nhật ký ngày hôm qua của tôi; chúng nằm đúng chỗ tôi đã bỏ lại từ đêm hôm trước. Giá mà cô ấy biết tôi đã viết gì ở đó! Dù sao thì tôi cũng chẳng còn bận tâm nữa. Giờ đây tất cả chỉ là lịch sử; nó xa xôi một cách lố bịch giống như hình ảnh nhìn qua một chiếc ống nhòm đảo ngược.
“Đúng vậy,” tôi nói, “vừa nãy, khi đi qua đại lộ, tôi nhìn thấy một người đàn ông đi trước mình. Bóng của anh ta trải dài trên vỉa hè và hãy tưởng tượng xem, bóng của anh ta tỏa sáng rực rỡ! Tôi nghĩ, thậm chí còn hơn thế nữa, tôi hoàn toàn chắc chắn rằng ngày mai mọi bóng râm sẽ biến mất. Sẽ không còn bóng râm của bất kỳ con người hay vật thể nào nữa! Mặt trời sẽ chiếu xuyên qua vạn vật.”
Cô ấy dịu dàng và nghiêm túc nói:
“Anh là một kẻ mộng mơ! Em sẽ không bao giờ cho phép học sinh của mình ở trường ăn nói kiểu đó đâu.”
Cô ấy kể cho tôi nghe đôi điều về lũ trẻ; rằng tất cả chúng đều bị lùa đi như một bầy gia súc để phẫu thuật; rằng sau đó cần phải trói chúng lại bằng dây thừng; và rằng người ta phải yêu thương một cách tàn nhẫn, “vâng, tàn nhẫn,” và rằng cô ấy nghĩ cuối cùng mình cũng có thể quyết định...
Cô ấy vuốt phẳng nếp áo đồng phục màu xám xanh vắt ngang đầu gối, nhanh chóng giăng những nụ cười lên khắp người tôi rồi bước ra ngoài.
May thay, mặt trời hôm nay không dừng lại. Mặt trời vẫn đang chuyển động. Đã mười sáu giờ rồi... Tôi đang gõ cửa, và trái tim tôi cũng đang đập thình thịch...
“Vào đi!”
Tôi quăng mình xuống sàn gần chiếc ghế của em, ôm lấy đôi chân em, ngẩng đầu nhìn vào mắt em, nhìn hết bên này sang bên khác, và trong mỗi đôi mắt ấy đều thấy bóng hình mình đang bị giam cầm trong một niềm hạnh phúc tuyệt vời...
Ngoài kia, bên kia bức tường, thời tiết trông thật giông bão, những đám mây chì đang quần tụ — cứ để mặc chúng! Đầu tôi chật ních những từ ngữ bồng bột, và tôi đang cất lời, cất cánh bay cùng mặt trời đến một nơi nào đó mà tôi chẳng biết... Không, giờ thì chúng ta biết mình đang bay đi đâu rồi; những hành tinh đang nối đuôi theo sau tôi, những hành tinh lấp lánh ngọn lửa và có dân cư là những đóa hoa rực lửa biết hát, và cả những hành tinh câm lặng, những hành tinh màu xanh nơi những khối đá có lý trí được hợp nhất thành một xã hội có tổ chức, và những hành tinh cũng giống như trái đất của chúng ta đã đạt đến đỉnh cao của một trăm phần trăm hạnh phúc.
Bỗng từ phía trên vang xuống:
“Và anh không nghĩ rằng ở đỉnh cao đó, chính là những khối đá được hợp nhất thành một xã hội có tổ chức sao?” Hình tam giác ngày càng trở nên sắc nhọn hơn, ngày càng tối tăm hơn.
“Hạnh phúc... sao chứ?... Những khao khát chẳng phải là những nỗi thống khổ hay sao? Do đó, rõ ràng là hạnh phúc ngự trị ở nơi không còn bất kỳ khao khát nào nữa, không còn dù chỉ một khao khát duy nhất. Thật là một sai lầm, một thành kiến ngớ ngẩn biết bao khi trước đây chúng ta lại gán cho hạnh phúc dấu ‘cộng’! Không, hạnh phúc tuyệt đối phải được mang dấu ‘trừ’ — dấu trừ thiêng liêng!”
Tôi nhớ mình đã lắp bắp không rõ lời:
“Độ không tuyệt đối! — âm 273 độ C.”
“Âm 273 độ — chính xác! Một nhiệt độ có phần mát mẻ. Nhưng chẳng phải điều đó chứng minh rằng chúng ta đang ở trên đỉnh cao hay sao?”
Vẫn như mọi khi, hình như em đang nói thay cho tôi và qua cả con người tôi, phát triển đến tận cùng những suy nghĩ của chính tôi. Nhưng trong giọng điệu của em có điều gì đó bệnh hoạn đến mức tôi không thể kìm chế được... với một nỗ lực lớn, tôi thốt lên một tiếng “Không.”
“Không,” tôi nói, “Em, em đang chế nhạo anh...”
Em bật cười lớn, cười quá lớn. Rất nhanh, chỉ trong một giây, em tự cười bản thân mình trượt đến một bờ vực vô hình nào đó, vấp ngã và rơi xuống... Sự im lặng bao trùm.
Em đứng dậy, đặt hai tay lên vai tôi và nhìn sâu vào tôi hồi lâu. Sau đó, em kéo tôi về phía mình và dường như mọi thứ trên đời đều đã biến mất ngoại trừ đôi môi sắc lạnh và nóng bỏng của em...
“Tạm biệt.”
Những lời đó cất lên từ nơi xa xăm, từ trên cao, và mãi một phút, có lẽ phải hai phút sau, tôi mới nhận thức được.
“Tại sao... tại sao lại là ‘tạm biệt’?”
“Anh đã lâm bệnh phải không? Vì em mà anh đã phạm tội. Chẳng phải tất cả những điều này đã hành hạ anh sao? Và giờ đây trước mắt anh là Cuộc phẫu thuật. Anh sẽ được chữa khỏi khỏi em. Và điều đó có nghĩa là — tạm biệt.”
“Không!” Tôi gào lên.
Một tam giác đen sắc nhọn đến tàn nhẫn trên nền trắng.
“Sao thế? Ý anh là anh không muốn có hạnh phúc à?”
Đầu tôi như muốn vỡ tung ra; hai luồng tư duy logic va vào nhau, bò trườn lên nhau, kêu lạo xạo và nghẹt thở...
“Nào, em đang đợi đây. Anh phải lựa chọn; Cuộc phẫu thuật và hạnh phúc một trăm phần trăm, hoặc là...”
“Anh không thể... nếu không có em... Anh không được phép... nếu không có em...” Tôi nói, hoặc có lẽ tôi chỉ nghĩ thế thôi, tôi không chắc nữa, nhưng I-330 đã nghe thấy.
“Vâng, em biết mà,” em nói. Sau đó, đôi tay vẫn đặt trên vai tôi và đôi mắt vẫn dán chặt vào mắt tôi không rời, “Thế thì... hẹn gặp lại ngày mai. Ngày mai lúc mười hai giờ. Anh nhớ chứ?”
“Không, nó đã bị hoãn lại một ngày rồi. Ngày kia cơ!”
“Lại càng tốt cho chúng ta. Đúng mười hai giờ, ngày kia nhé!”
Tôi thui thủi bước đi trên con đường chập choạng tối. Gió đang cuồn cuộn thổi, cuốn tôi đi, đẩy tôi đi như một mảnh giấy vụn; những mảnh mây chì đang bay vút, bay vút — chúng còn phải bay qua cõi vô tận thêm một hoặc hai ngày nữa...
Những bộ đồng phục của các Số lướt qua người tôi — nhưng tôi vẫn đang bước đi một mình. Tôi hiểu rõ một điều rằng tất cả mọi người đã được cứu rỗi nhưng lại chẳng có sự cứu rỗi nào dành cho tôi cả. Bởi vì tôi không muốn được cứu rỗi...
