[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Ba lê

Sự hài hòa vuông vức

X

Mùa xuân. Từ bên kia Bức tường Xanh, từ những vùng đồng bằng vô danh nào đó, ngọn gió mang đến cho chúng ta hương mật hoa vàng ngát thơm. Đôi môi bỗng trở nên khô khát bởi thứ bụi ngọt ngào ấy. Khoảnh khắc nào người ta cũng phải đưa lưỡi liếm qua làn môi. Có lẽ, tất cả những người phụ nữ tôi gặp trên phố (và chắc chắn cả những người đàn ông nữa), ngày hôm nay đều có đôi môi ngọt lịm. Điều này làm xao lãng đôi chút tư duy logic của tôi. Nhưng bầu trời kìa! Bầu trời thật xanh. Sự trong trẻo ấy không hề bị vấy bẩn bởi một gợn mây. (Thị hiếu của người xưa mới ngây thơ làm sao, khi các nhà thơ của họ luôn bị truyền cảm hứng bởi những đám hơi nước vô nghĩa, không hình thù, lao đi một cách ngu ngốc ấy chứ!)

Tôi yêu, và tôi tin sẽ không sai khi nói rằng chúng ta yêu, chỉ một bầu trời như thế—một bầu trời vô trùng, không tỳ vết. Vào những ngày như vậy, toàn vũ trụ dường như được đúc bằng cùng một thứ thủy tinh vĩnh cửu, giống như Bức tường Xanh, và giống như tất cả các công trình kiến trúc của chúng ta. Vào những ngày như vậy, người ta nhìn thấu tận đáy xanh thẳm của vạn vật. Người ta nhìn thấy những phương trình kỳ diệu của chúng, từ trước đến nay hãy còn ẩn giấu. Người ta nhìn thấy chúng trong mọi thứ, ngay cả trong những điều bình thường nhất của đời sống thường nhật.

Đây là một ví dụ: sáng nay tôi có mặt tại công trường nơi con tàu Tích Phân đang được xây dựng, và tôi nhìn thấy những cỗ máy tiện; một cách mù quáng, với sự say đắm, những quả cầu điều tốc đang quay tròn; những tay quay lắc lư qua lại với ánh chớp lòa; thanh truyền kiêu hãnh vung đôi vai lực lưỡng; và những mũi đục cơ khí đang nhảy múa theo giai điệu của một khúc Tarantella vô thanh. Tôi chợt nhận ra toàn bộ âm nhạc, toàn bộ vẻ đẹp của vũ điệu cơ khí khổng lồ này, được rọi sáng bởi những tia nắng ban mai xanh nhạt.

Rồi ý nghĩ ấy chợt đến: tại sao lại đẹp? Tại sao một điệu múa lại đẹp? Đáp án: bởi vì đó là một chuyển động không có tự do. Bởi vì ý nghĩa sâu xa của điệu múa nằm ở sự quy phục tuyệt đối, ngây ngất, trong trạng thái phi tự do lý tưởng. Nếu quả thực tổ tiên chúng ta từng buông thả bản thân trong những vũ điệu vào những khoảnh khắc thăng hoa nhất của cuộc đời họ (những nghi lễ tôn giáo, những cuộc duyệt binh quân sự), thì điều đó chỉ chứng minh một điều: bản năng phi tự do vốn đã là đặc tính của bản chất con người từ thời cổ đại, và chúng ta trong cuộc sống ngày nay, chúng ta chỉ đang ý thức được điều đó—

Tôi bị ngắt lời. Bảng mạch lách cách vang lên. Tôi ngẩng đầu lên,—tất nhiên là O-90 rồi! Chỉ nửa phút nữa thôi là cô ấy sẽ có mặt ở đây để rước tôi đi dạo.

O— thân mến! Trông cô ấy lúc nào cũng giống như cái tên của mình, O—. Cô ấy thấp hơn Tiêu chuẩn Làm mẹ quy định khoảng mười centimet. Thế nên trông cô ấy tròn vo; cái vòng tròn hồng hào của đôi môi cô ấy lúc nào cũng hé mở đón nhận từng lời tôi nói. Cổ tay cô ấy có một lúm đồng tiền tròn và mềm mại. Trẻ con mới có những chiếc lúm đồng tiền như thế. Khi cô ấy bước vào, chiếc bánh đà logic vẫn đang vo ve trong đầu tôi, và theo đà quán tính ấy, tôi bắt đầu kể cho cô nghe về công thức mới của mình, thứ bao hàm cả những cỗ máy, những vũ công và tất cả chúng ta.

“Tuyệt vời phải không nào!” tôi hỏi.

“Vâng, tuyệt vời... Mùa xuân!” cô ấy đáp, với một nụ cười hồng hào.

Bạn thấy chưa? Mùa xuân! Cô ấy đang nói về Mùa xuân đấy! Đàn bà!... Tôi im lặng.

Chúng tôi đã xuống đường phố. Đại lộ đông nghẹt người. Vào những ngày thời tiết đẹp thế này, giờ cá nhân buổi chiều thường là giờ đi dạo bổ sung. Như thường lệ, Tháp Âm nhạc lớn đang cất lên tiếng kèn từ tất cả các ống của nó, bản Hành khúc của Nhà nước Thống nhất. Những Con số, hàng trăm, hàng ngàn Con số trong bộ đồng phục xanh nhạt (có lẽ là một biến thể từ bộ đồng phục cổ đại) với những huy hiệu bằng vàng trên ngực,—số hiệu Nhà nước của mỗi người, nam hay nữ,—đang thong thả bước đi, cứ bốn người một hàng, nhịp nhàng giữ đều bước chân.

Tôi, bốn chúng tôi, chỉ là một phần trong vô số làn sóng của một dòng thác hùng mạnh. Bên trái tôi là O-90 (nếu một trong những tổ tiên tóc dài của tôi viết những dòng này từ một ngàn năm trước, có lẽ anh ta sẽ gọi cô ấy bằng cái từ buồn cười đó, là của tôi), bên phải tôi là hai Con số xa lạ, một Con số giống cái và một Con số giống đực.

Bầu trời xanh, những mặt trời bé con rực sáng trên từng chiếc huy hiệu của chúng tôi; gương mặt chúng tôi không bị vẩn đục bởi sự điên rồ của những ý tưởng. Những tia nắng... Bạn hình dung ra chứ? Mọi thứ dường như được tạo nên từ một thứ vật chất mỉm cười, mang hình hài những tia sáng. Và nhịp kèn đồng: Tra-ta-ta-tam.... Tra-ta-ta-tam... nện bước trên những bậc thềm bằng đồng lấp lánh dưới ánh mặt trời; với mỗi bước chân, bạn lại bay cao hơn, cao hơn nữa vào bầu trời xanh chóng mặt....

Rồi, giống như sáng nay ở công trường, một lần nữa tôi lại nhìn thấy, như thể lần đầu tiên trong đời, những con đường thẳng tắp hoàn hảo, mặt đường bằng thủy tinh lấp lánh, những khối hình hộp chữ nhật thần thánh của các gian nhà trong suốt, sự hài hòa vuông vức của những hàng Con số xanh xám. Và tôi có cảm giác rằng không phải các thế hệ đi trước, mà chính bản thân tôi đã giành chiến thắng trước vị thần cũ và cuộc sống cũ, rằng chính tôi đã tạo ra tất cả những điều này. Tôi cảm thấy mình giống như một tòa tháp: tôi sợ cử động khuỷu tay, sợ rằng những bức tường, mái vòm và máy móc sẽ đổ sụp xuống từng mảnh.

Rồi bất ngờ không báo trước—một cú nhảy vọt qua nhiều thế kỷ: tôi chợt nhớ lại (có lẽ thông qua sự liên tưởng tương phản) bức tranh trong viện bảo tàng, bức tranh vẽ một đại lộ hồi thế kỷ hai mươi, một mớ hỗn độn ầm ầm đa sắc màu gồm những con người, bánh xe, loài vật, biển quảng cáo, cây cối, màu sắc và chim chóc.... Người ta bảo tất cả những thứ ấy đã từng thực sự tồn tại!

Nó thật khó tin và vô lý đến mức tôi đánh mất sự kiềm chế và bật cười thành tiếng. Một tiếng cười, tựa như tiếng vang của chính tôi, vẳng đến tai tôi từ bên phải. Tôi quay đầu lại. Tôi nhìn thấy hàm răng trắng ngần, trắng đến sắc nhọn, và một gương mặt phụ nữ lạ hoắc.

“Tôi xin lỗi,” cô ta nói, “nhưng trông anh vừa rồi cứ như một vị thần thần thoại đầy cảm hứng vào ngày sáng thế thứ bảy vậy. Trông anh cứ như thể anh chắc chắn rằng tôi cũng do chính một tay anh tạo ra, chẳng vì ai khác ngoài anh. Thật là nịnh bợ quá đi.”

Tất cả những điều đó được nói ra mà không hề có nụ cười, thậm chí với một mức độ tôn trọng nhất định—(có lẽ cô ta biết tôi là nhà kiến tạo nên con tàu Tích Phân). Dù vậy, trong đôi mắt ấy, trên hàng mày ấy, lại ẩn chứa một chữ X kỳ lạ đầy khiêu khích, và tôi không tài nào nắm bắt nổi nó, không tìm ra được một biểu thức số học nào cho nó. Đột nhiên tôi thấy bối rối; với một tâm trí có phần mông lung, tôi cố gắng dùng logic để biện minh cho tiếng cười của mình.

“Hoàn toàn hiển nhiên là sự tương phản này, cái vực thẳm không thể vượt qua này, giữa vạn vật của ngày hôm nay và của bao năm về trước—”

“Nhưng sao lại gọi là không thể vượt qua?” (Ôi những chiếc răng sáng chói và sắc nhọn làm sao!) “Người ta hoàn toàn có thể bắc một nhịp cầu qua vực thẳm ấy. Xin hãy tưởng tượng: một tiểu đoàn trống, những hàng ngũ—tất cả những điều đó đã từng tồn tại trước kia và do đó—”

“Ồ, vâng, thật rõ ràng,” tôi thốt lên.

Đó là một sự giao thoa tư tưởng kỳ diệu. Cô ta nói gần như bằng chính xác những từ ngữ mà tôi đã viết ra trước buổi đi dạo! Bạn hiểu chứ? Cả những suy nghĩ nữa! Ấy là bởi vì chẳng có ai là một cá thể độc lập cả, mà tất cả chỉ là một phần của tổng thể. Tất cả chúng ta đều giống nhau đến mức...

“Anh chắc chứ?” Tôi chú ý đến hàng lông mày của cô ta, vút cao lên tận màng tang theo một góc nhọn—giống như những góc sắc cạnh của một chữ X. Tôi lại bối rối, đưa mắt nhìn sang phải, rồi sang trái. Bên phải tôi—cô ta, mảnh khảnh, dứt khoát, uyển chuyển dẻo dai như một chiếc roi da, I-330 (lúc này tôi mới nhìn thấy số hiệu của cô ta). Bên trái tôi là O-, hoàn toàn khác biệt, được tạo nên từ những vòng tròn với chiếc lúm đồng tiền con trẻ trên cổ tay; và ở tận cùng hàng của chúng tôi là một Con số nam vô danh, cong đôi như chữ cái S. Tất cả chúng ta mới khác biệt làm sao với nhau....

Người bên phải tôi, I-330, dường như đã bắt gặp ánh mắt bối rối của tôi, liền thở dài nói: “Vâng, hỡi ôi!”

Tôi không phủ nhận rằng lời thốt lên ấy rất đúng lúc, nhưng một lần nữa, lại có cái gì đó vương vấn trên gương mặt hoặc trong giọng nói của cô ta....

Với một sự đột ngột không giống với tính cách của mình, tôi hỏi: “Sao lại ‘hỡi ôi’? Khoa học đang phát triển và nếu không phải bây giờ, thì trong vòng năm mươi hay một trăm năm nữa—”

“Ngay cả những cái mũi cũng sẽ—”

“Vâng, cả những cái mũi!” Lần này tôi gần như hét lên, “Vì vẫn còn có một lý do nào đó, bất kể là gì, để mà tị hiềm.... Vì mũi tôi giống cúc áo còn mũi của ai đó thì—”

“Chà, mũi anh khá là cổ điển đấy chứ, theo cách gọi của người thời cổ đại, mặc dù đôi bàn tay anh thì—Không, không, hãy cho tôi xem tay anh đi!”

Tôi rất ghét có ai nhìn vào đôi bàn tay mình; chúng phủ đầy lông lá dài—một thứ di truyền ngược ngu ngốc. Tôi chìa tay ra và nói với vẻ hờ hững nhất có thể: “Giống loài vượn.”

Cô ta liếc nhìn tay tôi, rồi nhìn lên mặt tôi.

“Không, một sự hài hòa rất tò mò.”

Cô ta dùng ánh mắt cân đong đo đếm tôi như thể đang dùng cân tiểu ly. Những chiếc sừng nhỏ lại xuất hiện ở khóe mày cô ta.

“Anh ấy đã đăng ký thuộc quyền sở hữu của tôi,” O-90 lên tiếng kèm theo một nụ cười hồng hào.

Tôi nhăn mặt. Nói cho đúng phép thì cô ấy đã vượt quá giới hạn. O- thân mến này, phải nói thế nào nhỉ? tốc độ lưỡi của cô ấy không được tính toán chuẩn xác; tốc độ trên mỗi giây của lưỡi cô ấy lẽ ra phải chậm hơn một chút so với tốc độ trên mỗi giây của những suy nghĩ—dù sao thì cũng không nên ngược lại.

Cuối đại lộ, chiếc chuông lớn của Tháp Tích Lũy ngân lên mười bảy tiếng. Giờ cá nhân đã kết thúc. I-330 đang rời đi cùng với Con số nam mang hình chữ S đó. Hắn ta có một gương mặt đáng kính trọng, và lúc đó tôi mới nhận ra, trông rất quen thuộc. Chắc hẳn tôi đã gặp hắn ở đâu đó rồi, nhưng ở đâu thì tôi không tài nào nhớ nổi. Lúc chia tay tôi, I-330 nở nụ cười hình chữ X quen thuộc và nói:

“Hãy ghé qua thính phòng 112 vào ngày kia nhé.”

Tôi nhún vai: “Nếu tôi được phân công đến thính phòng cô vừa gọi tên—”

Còn cô ta, với một sự chắc chắn kỳ lạ, khó hiểu: “Anh sẽ đến.”

Người phụ nữ đó để lại trong tôi một ấn tượng khó chịu, giống như một thành phần vô lý trong phương trình mà ta không tài nào triệt tiêu nổi. Tôi cảm thấy thật nhẹ nhõm khi được ở lại một mình với O- thân mến, chí ít là trong một khoảng thời gian ngắn ngủi. Tay trong tay với cô ấy, tôi đi qua bốn dãy đại lộ; đến góc phố tiếp theo, cô ấy rẽ phải, còn tôi rẽ trái. O- rụt rè ngước đôi mắt tròn vo, trong veo như pha lê xanh lên nhìn tôi:

“Em rất muốn đến chỗ anh hôm nay và kéo rèm cửa lại, đặc biệt là hôm nay, ngay lúc này đây....”

Cô ấy mới buồn cười làm sao. Nhưng tôi biết nói gì với cô ấy đây? Cô ấy vừa mới ở bên tôi ngày hôm qua thôi và cô ấy thừa biết rằng ngày ân ái tiếp theo của chúng ta là ngày kia cơ mà. Đây lại là một trường hợp nữa mà tư duy của cô ấy đi quá xa về phía trước. Thỉnh thoảng vẫn xảy ra hiện tượng tia lửa điện lóe lên quá sớm trước khi động cơ kịp khởi động.

Lúc chia tay, tôi hôn cô ấy hai lần—không, tôi phải nói cho chính xác, là ba lần, lên đôi mắt xanh tuyệt đẹp của cô ấy, những con mắt trong veo, không một gợn mây.